Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Laganje u produženom trajanju

Objavljeno prije

na

Dvojica Pobjedinih uglednika iz Sarajeva Marko Vešović (67) i Šemsudin Radončić (55), podnijeli su, kako su izvijestili režimski mediji, krivičnu prijavu protiv Monitora, njegovog suvlasnika Miodraga Perovića, direktorice Milke Tadić Mijović, glavnog urednika Esada Kočana i zamjenika glavnog urednika Veseljka Koprivice. ,,Prijavljeni se terete da su izvršili krivično djelo negiranja genocida, negiranja četničkih zločina i veličanje fašizma u produženom trajanju, šireći tako rasnu i vjersku mržnju, podsticanje na nasilje i kršeći osnovna ljudska prava na pravdu i sjećanje miliona Jevreja, Srba, Crnogoraca, muslimana i svih drugih žrtava nacizma…”

Sarajevski par za te teške zločine podastro je debele dokaze. Prvi, Monitorov komentar u kojem je ocijenjeno da je lijepo to što predsjednik parlamenta Ranko Krivokapić osuđuje rehabilitaciju Draže Mihajlovića, ali i da bi bilo red da razjasni i svoju ulogu u pranju biografija bivših Miloševićevih saboraca sadašnjih njegovih koalicionih partnera. Drugi dokaz – Monitorov feljton od Vezirovog do Zidanog mosta, objavljen prije tri godine.

Pošto smo se kao inkriminisana četvorka na mrtvo ime isprepadali od Kusovčevih kolumnista i Milovih tužilaca, ostali smo bez teksta što se tiče naše odbrane, ali imamo veliku moralnu obavezu da odbranimo lik i djelo pokojnog Branislava Kovačevića, istaknutog crnogorskog istoričara i univerzitetskog profesora.

Služeći su falsifikatima i ispisujući bezočne laži o nama, po Vešoviću i Radončiću ispalo je da je Kovačević četnik, ma šta to značilo u njihovoj verziji.

Veseljko Koprivica je po knjizi Branislava Kovačevića Stradanje crnogorskih četnika 1944-1945. pomenuti feljton samo pripremio, a nije njegov autor kako tvrde Pobjedini kolumnisti. Feljton je objavljen u trinaest nastavaka počev od 27. marta 2009. godine, a počinje intervjuom sa Kovačevićem pod naslovom Kako su stradali crnogorski četnici u Sloveniji. Kovačević je, iako teško bolestan, rado pristao da govori za naš list, i, kako se pokazalo, to je, nažalost, bio njegov posljednji intervju.

Uzgred, u to vrijeme Šemsudin Radončić bio je ne samo saradnik Monitora, nego i član njegove redakcije.

Povod i za intervju i feljton bila je vijest o otkrivanju masovnih grobnica u Sloveniji, u kojima se nalaze i posmrtni ostaci crnogorskih četnika. Vijest je izazvala veliku pažnju na prostoru bivše Jugoslavije, ali nije bila iznenađenje za istoričara dr Branislava Kovačevića. On je godinama proučavao dokumenta o sudbini četnika posljednjih dana Drugog svjetskog rata. Rezultat tih istraživanja je i njegova knjiga Stradanje crnogorskih četnika, koja je objavljena 2005. godine u Podgorici.

,,Trebalo je da prođe 45 godina od završetka Drugog svjetskog rata pa da se sazna šta se dogodilo sa desetinama hiljada ustaša, domobrana, bjelogardejaca, četnika, ljotićevaca, nedićevaca i Kozaka na zapadnim jugoslovenskim granicama krajem i po završetku Drugog svjetskog rata. Kada su topovi već bili zaćutali, mnogi od njih likvidirani su bez suđenja. Ta tema je prvi put otvorena raspravom povodom objavljivanja izvoda iz studije slovenačke publicistkinje

Spomenke Hribar 1985. godine o tragediji slovenačkih domobrana i njenog predloga o slovenačkom nacionalnom pomirenju i podizanju zajedničkog spomenika u Ljubljani svim slovenačkim žrtvama. Zanimljivo je da je to dočekano burnim reagovanjima i u Sloveniji i u Hrvatskoj”, kazao je Kovačević na početku intervjua Monitoru.

To je i u Crnoj Gori decenijama bila tema o kojoj se malo pisalo. Kovačević je to objasnio činjenicama da je ,,represivna ideologija nametala zaborav ćutanjem” i da su mnoga dokumenta još nedostupna istoričarima.

,,Vrijeme nameće zahtjev da se omogući saznavanje istorijske istine o onome što se dešavalo na jugoslovenskim zapadnim granicama u zimu 1944/45. i u proljeće 1945. Treba utvrditi istinu o sudbini više hiljada naoružanih crnogorskih četnika i brojnih izbjeglica, koji su krajem novembra i početkom decembra 1944. napustili Podgoricu. Istina se sigurno neće saznati sve dok arhive ostanu zabravljene i nedostupne istraživačima”, kazao je Kovačević u pomenutom intervjuu Monitoru.

Kovačević je kao posebno vrijedne knjige o crnogorskim četnicima izdvojio studiju Radoja Pajovića Kontrarevolucija u Crnoj Gori, zatim Đilasov Revolucionarni rat i Pramen tame Mihaila Lalića. ,,To su prvorazredna svjedočanstva o tom vremenu”.

Osvrnuo se i na publikacije o četničkom pokretu koje su se u novije vrijeme pojavile u Srbiji i Crnoj Gori. Konstatujući da je objavljeno više literarnih i istoriografskih radova o četničkom pokretu ,,s jasnom tendencijom revizije istorije”, Kovačević je, govoreći za naš nedjeljnik, upozorio: ,,To je zapravo izgovor da se negira doprinos narodnooslobodilačkog pokreta antifašističkoj pobjedi i komunizam optuži za sva zla u Drugom svjetskom ratu i poslijeratnom periodu. U njima se ranija oficijelna jednoznačnost preobrazila u drugu, ideološki suprotstavljenu i isto tako isključivu i linearnu. Dok antifašizam u Evropi i danas predstavlja stožernu moralnu, političku i civilizacijsku okosnicu, u najvećem dijelu bivših jugoslovenskih republika njegova suština se relativizuje. U Crnoj Gori se uporno istrajava na podizanju spomenika Pavlu Đurišiću, kao ‘prvom crnogorskom ustaniku’. U srpskoj istoriografiji, dijelom i u crnogorskoj, pojedini istoričari proglašavaju četnički pokret antifašističkim. Bard jugoslovenske savremene istoriografije Branko Petranović utvrdio je da je četnički pokret samo deklarativno antifašistički. Četnici nijesu bili ideološki, nego vojnički saradnici okupatora”.

Ove stavove Kovačević elaborira i u predgovoru knjizi Stradanje crnogorskih četnika, upozoravajući da se radi o ,,poplavi radova bez neophodne kritičnosti i jednoznačnog prikazivanja prošlosti, s izrazitim ideološkim i antikomunističkim nabojem”.

U feljtonu se prećutkuju, tvrde uortačeni Vešović i Radončić, svi zločini Pavla Đurišića, ali ne i njegove „vrline”. A, već u prvom nastavku feljtona Monitor je objavio dio iz Kovačevićeve knjige koji svjedoči kakve su to ,,vrline” u ,,borbi” protiv fašizma i njemačkog okupatora krasile Pavla Đurišića. ,,Prije pokreta trupa Njemci su uslišili molbu Pavla Đurišića i sa svojim ranjenicima avionima noću prebacivali i pedeset četnika teških ranjenika za Zagreb, odnosno Beč. Bila je to velika usluga četnicima. Njemačkim avionima nijesu prenijeti svi četnički, kao ni njemački ranjenici zbog nevremena koje je onemogućavalo avio-letove.”

U feljtonu je citirano između ostalog i ovo iz Kovačevićeve knjige: ,,Četništvo je bilo anahroni, prevaziđeni u svakom pogledu, i vojnički i politički konzervativni pokret”.

Sad čekamo da ugledna Pobjeda i njeni ugledni kolumnisti Monitor optuže za deportaciju izbjeglica, etničko čišćenje Bukovice, organizovani kriminal u Crnoj Gori… Za Pobjedu Srđana Kusovca, za koju je ratnohuškačka Pobjeda bila akademija nauka, ništa nije nemoguće. To nas ne dodiruje. Ali, bio bi red da na monstruozne optužbe, koje idu i na račun pokojnog Branislava Kovačevića reaguju njegove kolege – istoričari.

Istoričar, političar, profesor

Branislav Kovačević, akademik DAN-u, redovni profesor Filozofskog fakulteta u Nikšiću, umro je 5. juna 2009. godine u Podgorici. Završio je Filozofski fakultet u Sarajevu. Bio je profesor, pomoćnik i zamjenik republičkog sekretara za obrazovanje, nauku i kulturu, sekretar Pedagoškog savjeta Crne Gore, predsjednik SSRN Titograda i Crne Gore, direktor Istorijskog instituta Crne Gore.

Bio je predsjednik Društva istoričara Crne Gore, član Senata Univerziteta Crne Gore, predsjednik Saveza za fizičku kulturu Crne Gore i član Predsjedništva Jugoslovenskog olimpijskog komiteta.

Autor je knjiga: Komunistička partija Crne Gore 1945-1952, Crvena mrlja (koautorstvo), Đilas heroj -antiheroj, Od Vezirovog do Zidanog mosta, sudbina crnogorskih četnika, Savezničko bombardovanje Crne Gore 1943-1944…

Dobitnik je Ordena rada sa zlatnim vijencem, nagrade Oktoih i Oslobođenja Podgorice, kao i više priznanja za rad u oblasti sporta.

Istorijsku nauku zadužio je svojim ukupnim stvaralačkim djelom koje je i značajno i obimno. Pri tom, nije se libio ni najdelikatnijih stvaralačkih tema, koje su drugi zaobilazili.

Kovačevićeva knjiga Stradanje crnogorskih četnika je obimna studija od blizu sedam stotina stranica, za koju je autor koristio brojne izvore.

U njenom pisanju pomogli su mu, pored ostalih, kako navodi u Predgovoru, poznati crnogorski istoričar dr Radoje Pajović, dr Bojka Đukanović, profesorica i bivši dekan Filozofskog fakulteta u Nikšiću, publicista Marijan Miljić. Recenzenti su bili dr Slavko Vukčević i dr Milan Terzić.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo