Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Ljudi odlaze

Objavljeno prije

na

Više od pola godine „popis” se ozbiljno kandidovao za najomiljeniju crnogorsku riječ. Onda je utihnulo. Dvadesetak dana je prošlo od kad su objavljeni njegovi prvi rezultati, a da oni nikoga ozbiljno nijesu zainteresovali. Čeka se 15. jul kada će biti objavljeni rezultati koji se odnose na pitanja o naciji, vjeri i jeziku. Tada će opet buknuti, kliknuće kolone Crnogorca, Srba, Bošnjaka, Albanaca … Koliko ima ljudi prolazi tiho. Broj stanovnika u Crnoj Gori za osam godina – između popisa 2003. i 2011. -porastao je za svega 0,8 odsto. Crna Gora je imala 620.145 stanovnika, sad ima 625.266. Malo preko pet hiljada više.

Između popisa 1991. i 2003, broj stanovnika Crne Gore Gore bio je povećan za preko 26 i po hiljada. Pedesetih, šezdesetih sedamdesetih – u vremenima komunističkog mraka – svaka decenija donosila je Crnoj Gori po više od 50 hiljada stanovnika više. Doduše, smatra se da mrak pogoduje pravljenju đece.

Objavljujući prve rezultate popisa 2011. Monstat se nije odlučio da objavi podatke sa kojima bi se oni mogli uporediti. Uporednih podataka možda nema baš zato što ne izgledaju veselo.

Prema nekim proračunima, zasnovanim na podacima o prirodnom priraštaju, očekivalo se da će ovaj popis pokazati da u Crnoj Gori živi između 630 i 635 hiljada stanovnika. Nije pokazao. U projekcijama objavljenim u studiji ,,Demografski trendovi u Crnoj Gori od sredine 20 vijeka i perspektive do 2050”, srednja varijanta predviđala je da će 2010. u Crnoj Gori živjeti preko 640 hiljada ljudi. Neće. Jedva mrdamo.

Pored malog broja stanovnika, rezultati popisa pokazuju njihov sve gori razmještaj. Trećina ljudi živi u Podgorici, na sjeveru koji zauzuma 53 odsto teritorije Crne Gore živi 29 odsto stanovništva. Prema popisima iz 1948. i 1953. na sjeveru je živjelo blizu polovine ljudi. Broj stanovnika u središnjem dijelu porastao je 45 na 47 odsto, na primorju je za oko pola procenta više ljudi.

Nekad neslužbena podjela na sjeverni, centralni i južni dio Crne Gore ozvaničena je Zakonom o regionalnom razvoju. Njime je uređeno da primorski region čine opštine: Bar, Budva, Herceg-Novi, Kotor, Tivat i Ulcinj; središnji region: Podgorica, Cetinje, Danilovgrad i Nikšić; sjeverni – Andrijevica, Berane, Bijelo Polje, Kolašin, Mojkovac, Plav, Pljevlja, Plužine, Rožaje, Šavnik i Žabljak.

Za razliku od prethodnog popisa, kada je manji broj stanovnika bilježen u svim opštinama na sjeveru, osim Rožaja, sada je broj opština sa manje stanovnika veći i ima ih svuda. Nikšić, Herceg Novi Kotor i Ulcinj nove su opštine u kojima se broj stanovnika smanjio.

Manje ljudi nego 2003. živi u 14 opština. Neslavni rekorder su Pljevlja. U njima živi 4.746 ljudi manje nego prije osam godina. Tokom 2010. u Pljevljima je rođena 221 beba, a umrle su 403 osobe. Minus 182.

Drastičan pad broja stanovnika zabilježen je i u Bijelom Polju – preko 3.600. Nikšić, koji je 2003. imao preko hiljadu stanovnika više nego 1991., sad ima skoro dvije i po hiljade stanovnika manje. U Herceg Novom živi dvije hiljade ljudi manje nego u vrijeme prethodnog popisa, Cetinje je smanjeno za preko 1700 ljudi. U Kotoru je manje 148, a u Ulcinju 25 ljudi. Ostalo su opštine koje tradicionalno gube na broju stanovnika: Kolašin – preko hiljadu i po, Mojkovac – blizu 1.400, Plužine blizu hiljadu, Šavnik skoro 900, Adrijevica oko 700, Žabljak 600, Plav oko 250.

Od opština na sjeveru povećan je broj stanovnika samo u Rožajama za 619 i Beranama za 384. Ukupno, sjever je izgubio oko 14 hiljada stanovnika.

Gorepomenuti Zakon o regionalnom razvoju, inače jedno dosadno, uopšteno i, sva prilika, nekorisno štivo, kao jednu od podsticajnih mjera za obezbjeđivanje ravnomjernijeg regionalnog razvoja predviđa podsticanje zapošljavanja i smanjenje negativnih demografskih kretanja. Trla baba lan. Prema Monstatovim podacima stopa nezaposlenosti u Crnoj Gori je 19,7, a na sjeveru 28,9 odsto. Prosto je – ljudi moraju da idu jer nemaju šta da rade.

Apsolutni rekorder po prilivu stanovništva je Podgorica u kojoj je broj stanovnika za osam godina porastao za skoro 18 hiljada. U Budvi živi oko 3.200 više ljudi, u Baru 2.200 u Danilovgradu oko 1.100, Tivtu blizu 500.

Stopa nataliteta u Crnoj Gori , nekad manje, nekad više, ali generalno, opada. Za svega pet godina, od 2000. do 2005., broj živorođene djece smanjen je za 20 odsto. Za toliko smanjenje ranije je trebalo da prođe po trideset godina. Iako su podaci o priprodnom priraštaju u godinama nakon 2005. u nekim godinama bili bolji, negativni prirodni priraštaj tokom 2010 u Crnoj Gori zabilježen je u osam opština.

Sve manji broj stanovnika na sjeveru, kažu stručnjaci, može se objasniti unutrašnjim migracijama, međutim, ukupno mali porast stanovnika u Crnoj Gori govori da postoje i velike spoljne migracije.

O tome svjedoče podaci objavljivani ranije, ali uglavnom u statističkim knjigama. Koliko ljudi odlazi odavde nikad nije bila pretjerano popularna priča. Tokom dvanaest godina – između popisa 1991. i 2003. – iz Crne Gore je u inostranstvo odlazilo oko dvije i po hiljade ljudi godišnje.

Prema podacima iz popisa 2003. od ukupno 56 hiljada crnogorskih građana u inostranstvu, čak 32 hiljade ili 57 odsto su osobe koje su otišle poslije 1991. Od dobra, valjda. Koliko ih je otišlo nakon 2003. još se ne zna, jer te podatke u Crnoj Gori niko kontinuirano ne prati. Oni se bilježe samo na popisima stanovništva.

U Crnoj Gori ima 26,8 odsto više stanova nego na popisu 2003. Podatak da Budva i Šavnik imaju više stanova nego stanovnika sasvim solidno opisuje našu brigu o ljudima i prostoru, održivom razvoju, državi i ostalom. Pohlepa podignuta na nivo državne politike betonirala je Budvu, sirotinja proizvedena tranzicionim pobjedama ispraznila je Šavnik.

Cijelu stvar, ipak, moguće je sagledati i optimistički. Komentarišući fakat da trećina Crne Gore živi u Podgorici jedan sjevernjak je zaključio: ,,Mislim da sada više nemamo potrebe za auto putem, svi ćemo doći u Podgoricu i riješen problem”. Divota.

Kosara BEGOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

ZLATNO DRŽAVLJANSTVO I NOVA VLADA: Repriza

Objavljeno prije

na

Objavio:

Krivokapićeva Vlada odustala je od nastavka davanja ekonomskog državljanstva, na osnovu novčanog ulaganja. Tome je doprinijela i kontinuirana kritika, projekta bivših vlada, ekonomskog državljanstva od strane  Evropske komisije. Uvođenje zlatnog pasoša na osnovu vrijednosnih kriterijuma zvuči kao repriza

 

Premijer Zdravko Krivokapić nedavno je najavio da će značajne ličnosti koje imaju veze sa Crnom Gorom dobiti počasno državljanstvo. Prvi kojima će uručiti, kako je rekao, ,,zlatni pasoš” biće pjevač Željko Joksimović i teniser Novak Đoković.

Premijer nije precizirao na osnovu čega će se dijeliti pasoši, sem uopštene priče – o porijeklu starinom, dodirne veze sa Crnom Gorom i ,,vrijednosti koje zajednički dijelimo”.

Najava dolazi mjesec dana nakon protesta zbog izmjene Odluke o kriterijumima za sticanje crnogorskog državljanstva, nakon kojih je usvajanje ove odluke odloženo.

Otvaranje pitanja sticanja državljanstva otvorilo je brojne probleme koje je prošla vlast ostavila iza sebe. Pa je vrlo neoprezno što je premijer baš sada pokrenuo priču o ,,zlatnom državljanstvu”.

Crna Gora, za razliku od država regiona, ima restriktivne zakonske norme kada je u pitanju sticanje državljanstva. Tu silu zakona najbolje osjećaju desetine hiljada građana koji zbog rigoroznih pravila ne mogu da regulišu boravak u Crnoj Gori. Mnogima od njih džaba su i decenije provedene u Crnoj Gori. S druge strane brojni su oni koji imaju državljanstvo druge države a uredno glasaju u Crnoj Gori.

Iz dijaspore tvrde da se novim izmjenama njima čini nepravda, te da se na ovaj način eliminišu iz političkog života Crne Gore. Prije nedavnih izbora u Herceg Novom ispostavilo se da čak 1.973 birača u ovoj opštini imaju biračko pravo i u Srbiji.

Iz Ministarstva unutrašnjih poslova saopštili su da su počeli provjeru 8.000 građana koji se nalaze u biračkom spisku Srbije, Bosne i Hercegovine i Kosova zbog logične pretpostavke da pored crnogorskog imaju i državljanstvo neke od tih država. Saopšteno je i da će 2.108 biti upoznato sa činjenicom da su dobrovoljno stekli državljanstvo druge države, uz napomenu da će te osobe dobiti priliku da se izjasne koje državljanstvo žele da zadrže.

Još se ispituje i tvrdnja Srđana Perića, iz Organizacije KOD, da ministri pravde, ljudskih i manjinskih prava i finansija i socijalnog staranja, Vladimir Leposavić i Milojko Spajić, imaju dvojno prebivalište.

Izborno, politički i ekonomski bivša vlast je manipulisala dodjelom državljanstva. Zato najave premijera, bez jasnim kriterujuma ovako zveče.

Prethodne DPS vlade su od 2008. do 2020. godina dodijelile 390 počasnih državljanstava. Samo tokom prošle godine dodijeljeno je čak 115 počasnih državljanstava, od čega je preko trećine dodijelila odlazeća vlada u periodu nakon okončanja parlamentarnih izbora do dolaska nove Vlade. U prethodnom periodu, od 2008. do 2020,  netransparentno je dodijeljeno 390 počasnih državljanstava, pri čemu ni danas ne postoji javno dostupan zvanični registar tih lica.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 14. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

U SUSRET 29. GODIŠNJICI OD DEPORTACIJA I PENZIONISANJU VDT-A IVICE STANKOVIĆA: Šest godina od Strategije za istraživanje ratnih zločina, ni jedna jedina istraga

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vrhovni državni tužilac Ivica Stanković, simbolično, odlazi u penziju 25. maja. Uoči 29. godišnjice stravičnog zločina – deportacije bosanskohercegovačkih izbjeglica iz Crne Gore. Prije nego ode, Stanković mora da odgovori na pitanje zašto u proteklih šest godina primjene njegove Strategije za istraživanje ratnih zločina nije pokrenuta ni jedna jedina istraga

 

Vrhovni državni tužilac Ivica Stanković, simbolično, odlazi u penziju 25. maja. Uoči 29. godišnjice zločina nezapamćenog na ovim prostorima, a možda ni u svijetu. Deportacije bosanskohercegovačkih izbjeglica iz Crne Gore, koje su u njoj našle utočište bježeći od ratnih strahota u svojoj državi. Prije nego ode, Stanković mora da odgovori na pitanje zašto u proteklih šest godina primjene njegove Strategije za istraživanje ratnih zločina nije pokrenuta ni jedna jedina istraga.

Ivica Stanković je, kao vrhovni državni tužilac, 2015. godine donio Strategiju za istraživanje ratnih zločina. Tokom tog perioda, Specijalno državno tužilaštvo (SDT), koje je bilo nadležno za primjenu te strategije pod rukovodstvom Glavnog specijalnog tužioca Milivoja Katnića, procesuiralo je samo jedan predmet, protiv okrivljenog Vlada Zmajevića zbog ubistva civila na Kosovu, i to ne na sopstvenu inicijativu, već mu ga je ustupilo Tužilaštvo za ratne zločine Republike Srbije.

,,Time nije pokazan proaktivan pristup kakav se od tužilaštva očekivao na osnovu Strategije”, smatraju iz Akcije za ljudska prava (HRA). Iz te NVO su pozvali Stankovića da, prije odlaska sa funkcije, odredi bilo koji datum za raspravu sa zainteresovanim stranama o primjeni Strategije o istraživanju ratnih zločina, jer je bio nadležan za nadzor nad njenom primjenom.

Usvajanju Strategije je, podsjećaju iz HRA, prethodio analitički izvještaj eksperta Evropske unije (EU) Mauricija Salustra, koji je u decembru 2014. godine kritikovao dotadašnje procesuiranje ratnih zločina u Crnoj Gori. Kako je istakao tom prilikom, državni tužioci nijednu istragu nijesu pokrenuli na sopstvenu inicijativu. Sem njega, i Evropska komisija (EK) je, više puta, u godišnjim izvještajima o Crnoj Gori isticala da tužilaštvo nije pokazalo odlučnu borbu protiv nekažnjivosti ratnih zločina, kao i da nije podizalo optužbe za komandnu odgovornost, saučesništvo ili pomaganje i podsticanje.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 14. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Na ovome svijetu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Premijer Krivokapić iz sedmice u sedmicu šalje opasne poruke. Koje se iako on preferira metafiziku,  mogu materijalizovati. Ove sedmice razdvojio je građane na “prijateljske” i neke druge

 

Milosrdni premijer Zdravko Krivokapić, u ovom prolaznom svijetu, nastavlja da diskriminiše, što progovori.

Prethodne sedmice nas je podučio da ne postoji samo materijalni, već i duhovni svijet, koji je važniji, te pojasnio da oni koji u njega vjeruju mogu da, u ime te vjere, krše zemaljske propise. Ove sedmice je nastavio da razdvaja građane.

Neki su građani, pojasnio je, prilikom susreta sa predsjednicom Republike Srpske, Željkom Cvijanović, „prijateljski“.

Krivokapić i predsjednica Republike Srpske Željka Cvijanović susreli su se kod naplatne rampe na putu Meljine – Petijevići, čime su ozvaničili ukidanje putarine na tom dijelu puta.

“Jedan namet manje za građane i sve naše turiste koji dolaze u Herceg Novi, a naročito građane prijateljske”, naveo je Krivokapić Koji su građani prijateljski, a koji manje prijateljski nije pojašnjavao.

Krivokapić iz sedmice u sedmicu šalje dvosmislene ili opasne poruke. Koje se iako preferira metafiziku, mogu materijalizovati. Posebno opasna je ona po kojoj je Ustav akt manje važan od Biblije i duhovnog svijeta.

Kada je prošle sedmice upitan da objasni zašto nadležni organi ne reaguju na kršenje zdravstvenih mjera kada ih krši Mitrpolija crnogorsko primorska, u vrijeme vjerskih okupljanja, Krivokapić je to ovako objasnio: “Ja mislim da se to ne može definisati zemaljskom pričom. To je u domenu metafizike. Ne znam kako vi to doživljavate ali ja to tako doživljavam”.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 14. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo