Povežite se sa nama

OKO NAS

LOKALNI AKCIONI PLANOVI O RODNOJ RAVNOPRAVNOSTI: Zadovoljavanje forme

Objavljeno prije

na

Prema podacima, koji se mogu naći na sajtu Ministarstva za ljudska i manjinska prava, u 11 crnogorskih opština formirani su savjeti za rodnu ravnopravnost. Koordinatori su imenovani u 20, u pet formirane kancelarije za rodnu ravnopravnost, dok su u devet opština usvojeni lokalni akcioni planovi. U 10 opština usvojena je odluka o rodnoj ravnopravnosti. Zvanično je saopšteno i da je nakon lokalnih izbora koji su organizovani tokom 2014. godine znatno povećan broj žena odbornica u lokalnim skupštinama (25, a u nekim opštinama 32 odsto). Zvanična statistika ohrabruje. Međutim, ta slika se mijenja, ukoliko se krene u ozbiljnije analize.

Od donošenja Zakona o rodnoj ravnopravnosti 2007. te njegovih izmjena i dopuna 2015. godine, značajno je unaprijeđen zakonodavni okvir. Taj zakon, kako su više puta naglasili iz resornog Ministarstva, predstavlja najvažniji instrument vođenja politike rodne ravnopravnosti. Normativi i institucionalni okvir na lokalnom nivou, treba da garantuju jednake šanse i mogućnosti za žene i muškarce. Donošenje lokalnih planova je obaveza, koja proističe iz Plana aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti u Crnoj Gori 2013-2017. godine.

Međutim, neke opštine još nijesu uradile ni taj formalni posao, a jedna od njih je i Kolašin. Predsjednica Opštine Željka Vuksanović kaže da je za to više razloga.

,,Moje mišljenje je da akcioni planovi za rodnu ravnopravnost, kao i u još nekim oblastima, ne donose previše koristi niti znače pomake u rješavanju problema na koje se odnose. Možda možemo da kažemo da smo mi i bez lokalnog plana obezbijedili učešće znatnog broja žena na rukovodećim funkcijama i to je naš uspjeh. U ovoj sredini žene su se prihvatile rukovođenja, onda kad muškarci nijesu mogli ništa više učiniti ili su se uplašili problema”, rekla je ona.

Vuksanovićeva planira da kod Svjetske banke konkuriše s projektom, koji bi dao realnu sliku stanja u Kolašinu u mnogim oblastima, pa i rodnoj ravnopravnosti. Tek poslije tog presjeka i detaljnih analiza praviće se i planovi, koji odgovaraju objektivnom stanju. Tako će biti i kada je riječ o položaju žena.

,,Inače, mislim da su učešću žena u javnom životu najviše doprinijele izmjene i dopune Zakona o izboru odbornika i poslanika. Tek kad su bili primorani, u političkim partijama kandidovali su žene, na žalost. Ali ako budemo čekali da se prvo promijeni svijest, mnogo ćemo izgubiti. Pokazalo se da je najdjelotvornije kad se mora”, zaključuje prva žena kolašinske izvršne vlasti.

Lokalni plan aktivnosti, kao osnovni dokument za postizanje rodne ravnopravnosti ima predviđeni okvir djelovanja za vremenski period od četiri godine. Obrazovanje sa ciljem razvijanja svijesti o važnosti obrazovanja u postizanju rodne ravnopravnosti, zdravlje sa ciljem zaštite i unapređenja zdravlja žena, ekonomija i održivi razvoj sa ciljem poboljšanja ekonomskog statusa žena i ravnopravan pristup žena i muškaraca ekonomskim resursima, neke su od oblasti djelovanja definisanih tim dokumentima. Zatim tu je i eliminisanje svih oblika nasilja nad ženama i nasilja u porodici, institucionalni mehanizmi za postizanje rodne ravnopravnosti, politika i odlučivanje sa ciljem postizanja ravnopravnog učešća žena i muškaraca na svim nivoima odlučivanja, kao i mediji, kultura i sport a sve sa ciljem uvođenja politike rodne ravnopravnosti i suzbijanja rodnih stereotipa.

Nekolicina muškaraca, lokalnih funkcionera iz opština koje su već donijele lokalne planove nijesu znali šta su sve usvajajući ih preuzeli kao obavezu. Često nijesu mogli ni da kažu ko je osoba iz njihove lokalne uprave koja je zadužena za tu oblast. Neki od njih priznaju i da su te podzakonske akte samo prepisali, mijenjajući tek statističke podatke koji se odnose na njihovu opštinu. Argumentujući stav da u njihovim opštinama žene imaju ista prava kao muškarci navodili su imena po nekoliko žena koje su na funkcijama ili vode institucije i preduzeća.

Da je senzibilisanost za problem rodne ravnopravnosti osnov za implementaciju zakona na lokalnom nivou, tvrdi Fatima Međedović-Begović, koja je u beranskoj Opštini zadužena za realizaciju lokalnog akcionog plana. Iako naglašava da je taj akt usvojen tek prošle godine, smatra da su napravljeni značajni koraci.

,,Presudno je odabrati osobu kojoj će taj posao biti povjeren. Od lokalnog akcionog plana neće biti mnogo koristi ukoliko osoba koja koordinira njegovu realizaciju nije motivisana da radi na tome, to jest svjesna problema koje treba da rješava. Od velike važnosti je i prethodna edukacija, informisanost i riješenost da se kod izvršne lokalne vlasti izborite da finansiranje tog projekta dobije što više prostora”, kaže ona.

Prema njenim riječima, nacrtom budžeta u beranskoj lokalnoj upravi prethodno je bilo predviđeno svega 2.000 eura za tu oblast, ali se zahvaljujući njenom učešću na javnoj raspravi došlo do znatno većeg iznosa. Tako su sada u fazi realizacije projekti, koji se tiču ženskog preduzetništva, preventivnih pregleda žena iz marginalizovanih grupa, kursevi jezika, koji se organizuju za nezaposlene…

U mojkovačkoj Opštini tvrde da je mnogo za realizaciju lokalnog plana učinila glavna administratorka Maja Ikervari, a sada je za te poslove zadužena Milica Ristić. Ona uspjeh lokalnog plana, kaže, mjeri konkretnom podrškom ženama. U tome se, tvrdi Ristićeva, donekle i uspjelo, prije svega kada je riječ o nekoliko preduzetnica sa sela. Upotreba rodno senzibilnog jezika, takođe je zaživjela, kaže ona, u mojkovačkoj lokalnoj upravi bar u zvaničnim dokumentima.

,,O tome zaista vodimo računa, mada nije proteklo bez otpora. Začudo, žene su se u početku jako čudile što za njihova zanimanja poštujemo pravila rodno senzibilnog jezika. Naravno, može mnogo više i bolje, ali ja sam kao žena, Mojkovčanka i službenica lokalne uprave zadovoljna”, kaže Ristićeva.

Zadovoljni su i u bjelopoljskoj Opštini, gdje su donijeli već drugi lokalni plan i imaju i kancelariju za rodnu ravnopravsnost. Njihovo iskustvo govori da izvršna vlast razumije važnost rodne ravnopravnosti i pomaže koliko može. Sredstva za projekte obezbjeđuju se i na druge načine, pa se, kako kažu, zacrtano u planu sprovodi.

Ministarstvo, u saradnji s Misijom OSCE u Crnoj Gori, planira da do kraja godine uradi analizu potpisanih memoranduma o saradnji s lokalnim samoupravama. Ovi rezultati će poslužiti kao indikatori za kreiranje politike rodne ravnopravnosti u narednom periodu. Ukoliko bude volje da se javnosti, uz to, objektivno prezentuje do sada postignuta konkretna korist od tih akata, znaće se i da li su ambiciozni planovi o izjednačavanju položaja žena i muškaraca ostali još samo na papiru za zadovoljavanje forme ili je zaista napravljen bar jedan korak naprijed u svakodnevici crnogorskih žena.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo