Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Mujović na poštedi

Objavljeno prije

na

Nakon što je prošlog mjeseca na Pravnom fakultetu uvedena prinudna uprava, tu ustanovu su krajem novembra, po nalogu specijalnog tužioca, posjetili službenici za borbu protiv organizovanog kriminala Uprave policije. Otvorili su istragu oko višegodišnjeg trošenja novca, naplate školarina, ali i isplate nadoknada profesorima, asistentima i saradnicima na Pravnom fakultetu u Podgorici.

Studenti tog fakulteta – budući advokati, tužioci, sudije, imaju rijetku priliku da u praksi vide kako funkcioniše ono o čemu uče.

Duško Bjelica, predsjednik Upravog odbora (UO) Univerziteta Crne Gore, koji je prvi put u istoriji uveo prinudnu upravu na jednoj univerzitetskoj jedinici, u ovonedjeljnom javnom nastupu saopštio je do čega je dovela istraga na Pravnom. ,,Vjerovali ili ne konstatovali smo da 3.500 studenata nema ugovore o studiranju”, kazao je Bjelica. Otkrili su i da je Pravni fakultet koristio sedam pečata, iako svaki od fakulteta raspolaže sa samo jednim koji se podiže u Rektoratu.

Šta to znači za studente i da li je višak pečata omogućavao nezakonite radnje, nije objašnjeno.

Ranije je Služba za unutrašnju reviziju UCG utvrdila da je Pravni fakultet, prilikom javnih nabavki robe, usluga i radova za proteklih godinu dana, mimo zakona potrošio gotovo 150.000 eura. Pored ovih nepravilnosti utvrđene su i nezakonitosti prilikom zapošljavanja spoljnih profesora, angažovanja vannastavnog osoblja, kao i rada komisija.

Zanimljivo je da Služba za unutrašnju reviziju, koja je radila po nalogu Upravljačkog tijela Pravnog fakulteta, vršila reviziju samo za period od 1. septembra prošle do 1. oktobra ove godine, kada je fakultetom upravljao smijenjeni dekan Drago Radulović.

I pored brojnih aktuelnih istraga, o stanju na Pravnom do sada najrječitije govori finansijski izvještaj koji je UO dostavio smijenjeni dekan Drago Radulović. Kašnjenje u dostavljanju ovog izvještaja bio je i formalni razlog Radulovićeve smjene.

U izvještaju se navodi da je bivši dekan Ranko Mujović za vrijeme raspusta potrošio 250.000 eura.

Piše i da su profesori tog fakulteta primali enormne zarade. Tako je dr Mujović po raznim osnovama, za 20 mjeseci, primio više od 80.000 eura, dr Slavko Lukić 65.000, dr Velimir Rakočević preko 80.000, kao i razriješeni dekan dr Radulović. Desetine hiljada eura zaradio je i dr Zoran Rašović, bivši predsjednik Upravnog odbora UCG, a dr Darko Radulović, sin bivšeg dekana, u istom periodu prihodovao je oko 30.000 eura

Cifre su naišle na osudu javnosti, ali i pokazale pravu sliku UCG. Rukovodilac programa bezbjednost i kriminalistika Velimir Rakočević za medije je objasnio da je samo na ime nastave za 20 mjeseci zaradio preko 85.000 eura, mjesečno oko 4.200 eura.

Rakočević je objasnio da na Pravnom fakultetu u Podgorici, Bijelom Polju i Budvi predaje oko 10 predmeta, na osnovnim, specijalističkim, magistarskim i doktorskim studijama, te da je svaki cent „krvavo zaradio”.

Rakočević je jedan od 25 profesora i 11 asistenata na Pravnom fakultetu koji su zaduženi da obrazuju 3.800 studenta. Upisna politika UCG koja forsira hipermasivnost dovela je do toga da na Pravnom fakultetu na jednog profesora dolaze 152 studenta, a na jednog asistenta čak 245 studenata.

Univerzitetski profesori odavno upozoravaju da je UCG postao najveći privatni univerzitet u Crnoj Gori. Koliko se duboko, usljed nefinansiranja od strane države, UCG upustio u tržišnu utakmicu govori podatak koji je iznio rektor Predrag Miranović da se na državnom Univerzitetu školuje oko 20.000 višokoškolaca, a da 15.000 plaća školarinu od 500 ili 1.000 eura. UCG ide naruku što je njihova školarina duplo manja od one na privatnim fakultetima.

Na Pravnom fakultetu je ove godine upisano 450 samofinansirajućih brucoša. Fakulteti kao Pravni, koji imaju veliki broj samofinansirajućih studenata, svojim predavačima, pored osnovnog dijela plate na ime studenata koji se finansiraju iz budžeta, daju i dodatak za održavanje nastave samofinansirajućim studentima, specijalističke, magistarske i doktorske studije, tu je i učešće u raznim komisijama, povećan broj programa… Tako se startna plata profesoru na UCG, koja iznosi 570 eura, a sa minulim radom od 30 godina oko 825 eura, može povećati do 5.000 mjesečno koliko su primali Mujović i društvo.

Član Upravljačkog tijela Pravnog fakulteta profesor Dragan Radonjić nedavno je objasnio da je glavni problem upisna i razvojna politika koja je omogućila ekspanziju broja studenata i studijskih programa, kao i neuravnoteženo i nedosljedno finansiranje tih programa. Teškoće su nastale kada je počela primjena Bolonje, kaže Radonjić, usljed otvaranja novih programa pokušano je da se nastavnici motivišu da ponude što više izbornih predmeta.

,,Jedan broj njih nije bio zainteresovan, jer je to tražilo dodatno angažovanje. Kasnije kada su uvidjeli da je to nešto što je potrebno i da donosi dodatan prihod neki su se uključili, neki su u tome možda i pretjerali i sada smo došli u situaciju da je to možda izmaklo kontroli”, kaže Radonjić.

Pojedini profesori na Pravnom imaju predmet ili dva, dok ima i onih koji su zaduženi za desetak ili više predmeta. Presudno u odluci koliko će ko imati časova je bliskost vladajućoj koaliciji, dekanu ili drugim cetrima moći. Kritičarima režima i onima u nemilosti predmeti se čak i ukidaju.

Snežana Kaluđerović, pravna savjetnica Centra za građansko obrazovanje, za Monitor kaže: ,,Loša organizaciona i dijelom namjerna kadrovska politika uprava, ne samo na Pravnom već i na drugim fakultetima, doprinijela je tome da dio nastavnika ima veliki broj predmeta i predavanja, pa samim tim i enormne zarade. U svemu najgore prolaze studenti i kritički orijentisani slobodomisleći profesori. Prvi dobijaju porazno nizak nivo obrazovanja za velike novce. Drugi su šikanirani i ograničeni u razvoju svoje akademske karijere, nezavisno od toga što se često radi o ljudima koji imaju visoke i priznate reference van države Crne Gore”.

Ona smatra da je na Univerzitetu dominantan ne naučni i pedagoški kapacitet, koliko politička, familijarna ili neka druga interesna uvezanost.

Istraga na Pravnom bi mogla pokrenuti lavinu sličnih ,,otkrića” na Ekonomskom, Fakultetu političkih nauka, Mašinskom fakultetu…

Najnovija odluka glasi da je UO zadužio rektora UCG Predraga Miranovića da organizuje ponovnu reviziju poslovanja svih fakulteta u prošloj i ovoj godini.

Vidjećemo da li će u fokusu istrage biti suštinski problemi ili ,,dimne zavjese” u vidu viška pečata.

Prekontrolisati i druge fakultete

Rasvjetljavanje nepravilnosti na Pravnom fakultetu koje su ovih dana utvrdile inspekcije i eksterne revizije samo je logičan epilog višegodišnjih afera koje su pratile rad uprava ovog fakulteta. No, da bi slučaj bio cjelovit istražne radnje treba da temeljno pokriju i rad prethodnog rukovodstva i shodno nalazima preduzmu adekvatne mjere. U protivnom, nameće se zaključak da se radi o obračunu samo sa jednom garniturom na Pravnom, koja nije bila uopšte ili dovoljno politički podobna.

Vrlo je važno da se isti sistem kontrola sprovede na Fakultetu političkih nauka, Fakultetu za turizam i hotelijerstvo, Ekonomskom fakultetu, Arhitektonskom, Građevinskom, Filozofskom, Mašinskom itd. a da se posebno obrati pažnja na Fakultet za pomorstvo.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Već zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

 I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IMPROVIZACIJA VLASTI U TURISTIČKOJ METROPOLI: Budva u rukama povjerenika

Objavljeno prije

na

Objavio:

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je izbore u ovim opštinama za 05. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja

 

Da od lošeg može biti gore pokazuje politička situacija u Budvi u kojoj je na snazi prinudna uprava, koja se dodatno usložnjava ukoliko Skupština Crne Gore usvoji predlog za odlaganje lokalnih izbora u većini crnogorskih opština za 30. oktobar.

Odbor za politički sistem, u srijedu 4. maja, predložio je usvajanje Predloga zakona o dopuni  Zakona o lokalnoj samoupravi kojim bi se omogućilo odlaganje održavanja izbora u Podgorici i 13 opština u kojima su oni zakazani ili se očekuje njihovo zakazivanje u redovnom zakonskom roku, sa obrazloženjem stvaranja normativnog okvira za održavanje svih lokalnih izbora u jednom danu. Predlog su podržali poslanici partija nove parlamentarne većine, DPS, SDP, URA i SNP.

Pomjeranje lokalnih izbora preko utvrđenog zakonskog roka za njihovo održavanje i određivanje datuma koji odgovaraju partijama koje kroje aktuelnu većinu u parlamentu, predstavlja grubo kršenje izbornog zakonodavstva i pravila fer i poštene izborne utakmice. To je akt samovolje i straha od raspoloženja birača koje pokazuju najnovija istraživanja javnog mnjenja,  ocjenjuju predstavnici stranaka koji se tome protive.

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je vanredne izbore u ovim opštinama za 5. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja. Očekivalo se da će Odbor za politički sistem napraviti izuzetak za ove dvije opštine i potvrditi zakazani termin izlaska građana na birališta, kako bi u predstojeću turističku sezonu startovale sa novom lokalnom upravom, ali to u predlogu nisu učinili.

Ukoliko se izbori ne održe u zakazanom terminu, dvije turističke opštine ne mogu ostati u rukama povjerenika Vlade duže nego što je Zakonom o izboru odbornika i poslanika predviđeno. A to je najduže do 100 dana od dana raspisivanja izbora. Đukanović je izbore u Tivtu raspisao 12. marta a u Budvi 02. aprila ove godine.

Nakon isteka maksimalnih 100 dana prinudne uprave, opštine Budva i Tivat našle bi se u zoni bezvlašća ili nezakonite i neustavne improvizacije vlasti sa povjerenicima kojima je istekao mandat, tokom trajanja čitave turističke sezone, odnosno punih šest mjeseci.

Solomonsko rješenje za vakum koji bi nastupio u Budvi i Tivtu odlaganjem izbora bez preciziranja datuma održavanja, odnosno najkasnije do 30. oktobra, po ispravljenom predlogu predlagača izmjene Zakona, riješio bi se produženjem mandata povjerenika do konstituisanja nove skupštine, kad god to bilo.

Skupštinu Budve vodi Odbor povjerenika od 5 članova koji trenutno predstavljaju zakonodavnu vlast u najvećoj turističkoj opštini u zemlji. To su pojedinci izabrani na konkursu Ministarstva javne uprave, digitalnog društva i medija, iza kojih ne stoji volja građana. Konkurs je raspisan po kriterijumima koje je odredilo Ministarstvo javne uprave jer Zakon o lokalnoj samoupravi nije propisao način i kriterijume za izbor kandidata za ovo Vladino tijelo kome su data ogromna ovlašćenja.

U fotelji predsjednika Skupštine opštine Budva tako se, putem konkursa, našla Sonja Vukićević, mašinska inženjerka iz Budve, kao predsjednica Odbora povjerenika. Nije ispoštovan uslov konkursa po kome su „prioritet stručne reference iz oblasti prava, ekonomije ili sistema lokalne samouprave“. Odbor povjerenika ima sve nadležnosti lokalnog parlamenta propisane čl 38. Zakona o lokalnoj samoupravi. To u praksi znači da tih pet lica, dva člana iz reda zaposlenih u ministarstvima i tri iz Budve, upravljaju Opštinom čiji je budžet težak oko 40 miliona eura.

Scene iz budvanske skupštinske sale  postale su nadrealne. Dok su 33 odbornika budvanskog parlamenta kao predstavnici izborne volje građana Budve izražene na izborima 30. avgusta 2020. raspuštanjem Skupštine poslati kućama, petoro ljudi izabrani putem javnog konkursa sjede u odborničkim klupama i vode grad. Ako im se „rok važnosti“ produži do oktobra, opština Budva ulazi u stanje bezakonja.

Odbor povjerenika može donositi sve pravne akte Opštine, stratešeke planove razvoja, programe uređenja prostora, budžet i završni račun budžeta…Odbor raspolaže nepokretnom imovinom Opštine, odlučuje o finansijskom zaduživanju i davanju garancija, potvrđuje mandate odbornicima, bira i razrješava predsjednika Skupštine i predsjednika Opštine Budva i razmatra i usvaja izvještaj o radu predsjednika. Mogu odlučivati o zaradama lokalnih funkcionera i službenika… Otvorene su im sve mogućnosti, pa i za eventualne zloupotrebe.

Prinudna uprava  u Skupštini rezultat je političke nesposobnosti Demokratskog fronta i Demokrata u Budvi. Sa ukupno osvojenih 20 odborničkih mandata imali su lagodnu većinu za formiranje vlasti i podizanje Budve iz pepela koji je ostao iza trodecenijske vlasti DPS-a i njenih satelita. Sada DPS ponovo odlučuje i produžava agoniju lokalne samouprave u Budvi odgađanjem izbora na duži rok.

Bogata turistička metropola nije zaslužila ovakav krah avgustovske izborne pobjede. Lične sujete i pogrešna predstave o sopstvenoj moći pojedinih stranačkih prvaka, bile su preče od poštovanja birača. Nisu bili u stanju da formiraju funkcionalnu vlast u gradu koji raspolaže godišnjim prihodima  od nekoliko desetina miliona eura. Duže od godinu i po dana turistički grad je blokiran,  bez uticaja javnosti na razvojne, kulturne i društvene procese. Kao da su stanovnici Budve i lokalna uprava dva odvojena svijeta, bez dodirnih tačaka i zajedničkih interesa. Vlast, oličena isključivo u jednoj osobi, predsjedniku Opštine Marku Batu Careviću, postala je dovoljna sama sebi.

Uprkos drugačijim očekivanjima, prinudna uprava nije ugrozila fotelju predsjednika  Carevića. Čini se da je njegova pozicija sa povjerenicima jača nego što je bila ranije, sa legitimnim predstavnicima građana, izabranim odbornicima političkih partija. Sada i formalno sam upravlja najvećom turističkom opštinom na Crnogorskom primorju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo