Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Prvi univerzitet osnovan 1901.

Objavljeno prije

na

Nagradno pitanje za studente Univerziteta Donja Gorica, nastavni predmet – logika, moglo bi da glasi: ,,Čime je Slavoljub Migo Stijepović zaslužio milost višestrukog premijera Mila Đukanovića, drugi mandat na čelu Ministarstva prosvjete i sporta?”

Odgovor: ,,Između ostalog, time što je, mjesec nakon preuzimanja funkcije, potpisao licencu koja je nedostajala UDG-ju da postane Univerzitet; što je inicirao promjenu Zakona o visokom obrazovanju omogućivši tako finansiranje narečenog fakulteta novcem poreskih obveznika; na koncu, što je tako otvorio vrata za prošlonedjeljnu odluku Vlade da iz budžeta izdvoji skoro 200.000 eura za finansiranje studenata koji se školuju na privatnim fakultetima, od čega najveći dio za UDG”. Pa ga ne reizabrati!?

Vlada Igora Lukšića, na odlasku (ministar Stijepović) donijela je odluku o uplati 195.350 eura univerzitetima u Crnoj Gori za studije koje su od javnog interesa na kojima će se obrazovati 115 studenata. U predlogu odluke kao programi od javnog interesa na privatnim ustanovama visokog obrazovanja za studijsku 2012/2013, za državu, na Univerzitetu Donja Gorica su: Politehnika, Studije bezbjednosti i Prehrambena tehnologija, bezbjednost hrane i ekologija. Na njima će se iz državne kase finansirati po 20 studenata. To će nas koštati 90.000 eura. Na Univerzitetu Meditaran na smjerovima Audio-vizuelna produkcija i Dizajn vizuelnih komunikacija država će upisati takođe po 20 studenata, zašto će poreski obveznici izdvojiti 80.000 eura, a na Fakultetu za državne i evropske studije ( FDES ) biće upisano 15 studenata na studijski program Državne i evropske studije, cirka 25.350 eura.

Kvaka je u formulaciji javni interes. Savjet za visoko obrazovanje donosi procjenu o tome koje studijske programe treba finansirati u javnom interesu (Vlada, uz mišljenje Savjeta, utvrđuje visinu sredstava za finansiranje javnih ustanova i studenata u tim ustanovama). Većina članova u tom tijelu su iz Vlade. Na čelu Vlade je Milo Đukanović. Osnivač Univerziteta Donja Gorica. Uz njega su: bivši profesor državnog Ekonomskog fakulteta, sada rektor UDG-a Veselin Vukotić, biznismen Tomislav Čelebić i profesor Dragan Vukčević. Princip raspodjele državnog novca je jasan: Đukanovićev privatni interes je javni interes.

Finansiranje privatnih visokoškolskih institucija je u skladu sa izmijenjenim Zakonom o visokom obrazovanju, koji je usvojen kada je prifalilo para za vraćanje višemilionskih kredita UDG, tvrdi za Monitor profesorica na državnom fakultetu Branka Bošnjak. ,,Postojao je čisti konflikt interesa kad se rodila ideja o finansiranju privatnih visokoškolskih institucija, jer se gledao lični interes s obzirom na to da je stari-novi premijer suvlasnik UDG, doskorašnji premijer predavač na tom univerzitetu, kao i pola ministara, pomoćnika i savjetnika u Vladi i njenim institucijama. Najveća prevara je to što se skrivaju iza navodnog javnog interesa, a šta je od javnog interesa procjenjuju opet oni, dakle Vlada. Zato je UDG dobio najveći dio kolača, a ostali kako se ne bi reklo da je sve rađeno zbog UDG.”

Ne samo to. Iz budžeta će se finansirati studijski program privatnih univerziteta koji, u istom ili skoro istom obliku, postoje na državnom Univerzitetu! Ne mari što je Slavoljub Stijepović javno obećao da ,,država neće finansirati privatne fakultete koji već postoje na državnom Univerzitetu”. Ne mari ni to što je predsjednik Upravnog odbora Univerziteta Crne Gore Duško Bjelica proteklog mjeseca priznao da je Univerzitet pred kolapsom te da postoji višemilionski dug prema zaposlenima.

Bošnjak kaže da bi bilo opravdano da odluka važi za finansiranje studija veterine, biohemije ili neke slične oblasti. ,,Ne postoj nikakva logika da se finansiraju studijski programi koji postoje na državnom univerzitetu. Nadležni će se vjerovatno pravdati kako se ne radi o istim studijskim programima, međutim, u najvećem obimu to su isti programi koji se realizuju na državnom Univerzitetu.”

Primjer: Vlada je, kao studije od interesa za Crnu Goru na Đukanovićevom UDG-u označila Politehniku. To je fakultet koji obuhvata obrazovanje u oblasti arhitekture, građevinarstva uz teme ekonomije i marketinga. Vijesti su prenijele mišljenje Dekana Arhitektonskog fakulteta Gorana Radovića o pomenutom studiju. ,,Nije mi jasno koji su profil stručnjaka studenti koji završe taj fakultet. Ipak, ako država smatra da nam takav kadar treba i ako takav kadar može da zaposli, onda je i u redu da ga finansira.”

Veselinu Vukotiću, razumljivo, sve je jasno: ,,Ova inicijativa poruka je o ravnopravnosti studenata privatnih i državnog univerziteta. A država mora da shvati da treba da poboljša odnos prema nekim smjerovima i fakultetima kojih nema na UCG”. Koji su, po mogućnosti, na njegovom UDG-u.

Profesor političke psihologije na državnom Univerzitetu Filp Kovačević za naš list kaže kako ga čudi da se UDG nije prozvao Prvi univerzitet osnovan 1901. godine.

,,Vjerujem da će se ići i dotle da se smjerovi i predmeti gase na Univerzitetu Crne Gore da bi se osigurala dominacija UDG-a. Privatna vlada jednog čovjeka finansira privatni univerzitet istog čovjeka, isto kao što je finansirala i njegovu banku, njegove medije i nevladin sektor, njegove intelektualce, njegovu paravojsku, itd. To je danas suština crnogorske autoritarne realnosti: kriminogena hobotnica sa mnoštvom pipaka, a jednom glavom. Feudalni sistem u 21. vijeku.”

Pobjedi se rektor Predrag Miranović požalio što Vlada preusmjerava budžet ka privatnim univerzitetima. „Odmah da vam kažem, to je loša politika i to nije odgovorno prema državnom univerzitetu”. Postoji bojazan da će rektor iz protesta podnijeti ostavku.

Ovakvom pozicioniranju UDG-a, kao i njegovom stasavanju, u mnogome je doprinijela i uprava Univerziteta Crne Gore. Filip Kovačević godinama upozorava na katastrofalno stanje naučnih referenci profesora koji predaju na fakultetima društvenih nauka UCG-a, kao i na proliferaciju doktorskih disertacija sumnjivog kvaliteta.

U okviru mandatarskog ekspozea, na pitanje zašto se opredijelio za biznis visokog obrazovanja, Đukanović je odgovorio: „Ja sam se opredijelio za biznis i smatrao svojom slobodom da svoj biznis zasnujem u onoj oblasti prema kojoj imam senzibiliteta.” Ostalo je nejasno: odakle višestrukom premijeru senzibilitet prema visokom obrazovanju? Na osnovu Đukanovićevog studentskog indeksa to se ne bi moglo zaključiti.

Univerzitet na kredit

Portal in4s je objavio a Monitor prenio podatke, o zaduženjima UDG-a, odnosno preduzeća Univerzitats.

Univezitatsu, 2006. godine na ime otvaranja privatnog univerziteta CKB banka odobrila je kredit u iznosu od 6 miliona eura. Grejs period za otplatu, objavljeno je, ističe 2011. godine. Početkom 2009. godine, ,,CKB im je odobrila još četiri miliona eura sa rokom otplate od 144 mjeseca (UG.O HIPO.OV.BR.9092/09), a u aprilu iste godine, 1.900.000.00 eura – sa rokom otplate od 12 godina (UG.O HIPO.OV.BR.12760/09 ). Za navedena kredite iz CKB u hipoteku založeno je zemljište, zgrada površine 16.700 i garaže u okviru zgrade. Takođe, tokom 2009. Montenegro banka im odobrava kredit u iznosu od 132.000.00 eura sa rokom otplate do 01.09.2012 (-UG.O HIPO.OV.BR.38214/09)”.

Podatak o zaduženju, većem od 12 miliona eura, vlasnici UDG-a nijesu demantovali.

Marko MILAČIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VLADA I PROSVJETA: Bolje tri dan štrajkovati, nego tri mjeseca pregovarati

Objavljeno prije

na

Objavio:

Razočaranost roditelja i podsmijeh učenika pratili su tri dana štrajka, do koga je došlo zbog neodgovornosti vlasti da se suoči sa problemom. Kad prijetnje i političke egzibicije nijesu uspjele, dogovor je postignut za tri dana, nakon tri mjeseca ignorisanja

 

,,Oćemo li kupat đecu ili ne”, jedan je od duhovitih komentara na društvenim mrežama tokom neizvjesnosti oko odlaska učenika u školu. U nedjelju veče roditelji i učenici su  do  kasno čekali što će im nastavnici javiti: ide li se ili ne ide sjutra u školu? Većina učenika u školu ipak nije išla. Javnost je pratila kako vlast pokušava da se što prije izvuče iz neugodne situacije u koju je sebe dovela.

Nakon tri dana štrajka, Sindikat prosvjete i Vlada postigli su sporazum. Koeficijenti u prosvjeti će se uvećati od 1. jula za 10 odsto, a od 1. septembra najmanje 17 odsto. Dogovor je postignut nakon trosatnih pregovora na sjednici Glavnog odbora Sindikata prosvjete kojoj su prisustvovali premijer Milojko Spajić i  ministri prosvjete i finansija, Anđela Jakšić-Stojanović i Novica Vuković. Premijer i ministar prosvjete skoro cijeli februar nijesu imali kad da se sastanu sa prosvjetarima, zbog ranije preuzetih obaveza i putovanja.

Da je prosvjeta ovoj, kao i prethodnim vladama, sporedna briga  bilo je jasno kada su prosvjetni radnici iz medija saznali da neće biti ništa od već dogovorenog povećana plata koje su očekivali od januara ove godine.

Prosvjetari su tražili da se poštuje Granski kolektivni ugovor, prema kojem ih je sljedovalo 10 odsto bruto povećanja od 1. januara ove godine. Iz Vlade su im odgovorili da Ministartsvo finansija taj trošak nije planiralo, te da je za to kriva prošla  Vlada. Sindikat je krajem decembra organizovao štrajk upoozorenja,  i dao  rok do kraja januara za dogovor  o povećanju zarada. Ako dogovora ne bude, najavili su – štrajk. Radna grupa u kojoj su predstavnici ministarstva i sindikata nije se sastajala nakon srijede, 7. februara, kada su imali prvi i jedini sastanak. Tada su nadležne obavijestili  da 19. februara kreću u štrajk.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

KAKO SE SUDI BIVŠIM PRAVOSUDNIM I DRŽAVNIM ZVANIČNICIMA: Dugo putovanje u nepoznato

Objavljeno prije

na

Objavio:

Spore istrage i još sporija suđenja. To je razlog što afere u kojima su akteri visokopozicionirani zvaničnici pravosuđa, policije, izvršne i lokalnih vlasti često padnu u zaborav prije nego dobiju adekvatan sudski epilog

Spore istrage i još sporija suđenja. To je razlog što afere u kojima su akteri visokopozicionirani zvaničnici pravosuđa, policije, izvršne i lokalnih vlasti često padnu u zaborav prije nego dobiju adekvatan sudski epilog.

Ko se danas sjeća afere Abu Dabi fond? Istraga o navodnim zloupotrebama prilikom dodjele kredita za razvoj poljoprivredne proizvodnje, koju u očima javnosti personifikuje bivši ministar poljoprivrede Petar Ivanović traje makar od početka 2020. Optužnica je podignuta krajem prošle godine i još nije dobila sudsku potvrđu. A onda slijedi suđenje koje bi, prema dosadašnjim iskustvima, moglo trajati godinama. Samo do prve, nepravosnažne presude.

Suđenje bivšoj predsjednici Vrhovnog suda i, prethodno, Vrhovnoj državnoj tužiteljki Vesni Medenici počelo je, nakon što je optužnica podignuta u oktobru 2022, ali postupak, uslijed mnogobrojnih odlaganja ročišta, još nije odmakao dalje od iznošenja odbrane optuženih. Nedavno ročište odloženo je za sredinu marta, zbog nedolaska na suđenje jednog od optuženih koji se brani sa slobode.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SJEVER OČIMA STATISTIKE: Manje ljudi, manje i posla

Objavljeno prije

na

Objavio:

Trenutno u Podgorici, koja broji preko 180.000 stanovnika, ima svega 6.700 nezaposlenih, što bi značilo da je svaki 27. stanovnik nezaposlen, a u Beranama koje, po poslednjem popisu, imaju nešto više od 25.000 žitelja –  svaki šesti. U Budvi, koja po skorašnjem popisu broji 26.667 stanovnika ima svega  759 nezaposlenih

 

Uprkos tome što su na sjeveru za deset godina utrošeni milioni kroz razne programe za nezaposlena lica, koje je realizovao Zavod za zapošljavanje Crne Gore,  ukupan broj nezaposlenih u sjevernim opštinama, od 2013. do 2022. godine se povećao za 13.142 osobe. Kako objasniti da broj stanovnika, što je pokazao poslednji popis, na sjeveru drastično pada, a nezaposlenost dramatično raste?

Prema podacima bjelopolsjke NVO “Euromost” broj nezaposlenih najviše se povećao u Rožajama, za 4.410 lica, gdje su 2013. godine imali 1.184 nezaposlena lica, dok je taj broj 2022. godine porastao na 5.594 nezaposlena lica. Slijede Berane i Petnjica koji su zajedno 2013. godine imali 2.135 nezaposlena lica, dok je taj broj u ovim opštinama povećan ukupno za 3.937, tako da je u Beranama u 2022. godini bilo 4.932 nezaposlenih lica, dok je u Petnjici imalo 1.140 nezaposlenih lica. Plav je 2013. godine zajedno sa sadašnjom opštinom Gusinje imao 502 nezaposlena lica, dok 2022. godine opština Plav ima 2.187, a sadašnja samostalna opština Gusinje 757 nezaposlenih lica. Na petom mjestu je Bijelo Polje sa 761 više nezaposlenih lica više nego prije deset godina.

Jedina opština na sjeveru Crne Gore u kojoj se smanjio broj nezaposlenih lica za 147, po ovim podacima, je Žabljak.

Berane je, čini se, eklatantan primjer u negativnom i zabrinjavajućem smislu ove statistike. Svaki šesti stanovnika Berana je nezaposlen, što je posljedica katastrofalne tranzicije i zatvaranja skoro svih velikih privrednih kolektiva u ovom gradu. Prema podacima Zavoda za zapošljavanje Crne Gore zaključno sa decembrom prošle godine, na Birou rada u Beranama nalazilo se 4.248 lica, ili oko 11 odsto od ukupnog broja nezaposlenih u Crnoj Gori, (38.161 lice). Kao poseban problem ističe se podatak da u Beranama ima izrazito veliki broj nezaposlenih sa fakultetskim diplomama.

Podaci, takođe, govore da je u Beranama više nezaposlenih, nego radno angažovanih lica, uz podsjećanje da broj penzionera i socijalno ugroženih premašuje cifru od 6.000. Predsjednik opštine Berane Vuko Todorović izjavio je nedavno da je nezaposlenost jedan od gorućih problema koji nije lako riješiti. “Uzroke ovakvog stanja treba tražiti u izraženim regionalnim razlikama u Crnoj Gori, jer je više nego očigledno da sjeverni region po svim parametrima zaostaje za centralnim i južnim. Takođe, ovakvom stanju su kumovale i pogubne privatizacije u našem gradu, zahvaljujući kojima su skoro svi privredni subjekti zatvoreni. Zatvaranjem fabrika ljudi su se preselili na biro rada i zato, između ostalog, imamo ovako zabrinjavajući situaciju”, kaže Todorović.

Aktuelni predsjednik opštine Berane smatra da bi država morala aktivno da se uključi u rješavanje ovog problema. “Bez pomoći države mi se ne možemo sami kao lokalna samouprava suočiti sa problemom velikog odliva stanovništva, što je pokazao poslednji popis, kao i ovakvom nezaposlenošću. Bez hitnih mjera sa državnog nivoa, ovakvi trendovi se neće zaustaviti, ni kada se radi o migracijama i odlivu stanovništva, ni kada je riječ o katastrofalnom stanju u pogledu broja nezaposlenih.”

Da se Crna Gora suočava sa drastičnim regionalnim razlikama ukazuje i podatak da trenutno u Podgorici, koja broji preko 180.000 stanovnika, ima svega 6.700 nezaposlenih, što bi značilo da je svaki 27 stanovnik nezaposlen, a u Beranama koje, po poslednjem popisu, broje nešto više od 25.000 žitelja –  svaki šesti. U Budvi, koja po skorašnjem popisu broji 26.667 stanovnika ima svega  759 nezaposlenih.

Monitor  je pisao i o tome da od skoro 3,5 hiljada penzionera u Beranama koji su članovi jednog od dva udruženja penzionera, njih čak dvije hiljade i devedeset je sa najnižom penzijom, što dodatno usložnjava socijalnu situaciju u ovom gradu i iziskuje hitne državne mjere.

Tek iz današnje vizure vidljivo je u kojoj mjeri su politički bili motivisani projekti poput onog “Posao za vas”, kada je 2008. godine  u ovom gradu podijeljen veliki broj kredita za samozapošljavanje i pokretanje biznis projekata. Tada je obećavano da će Crna Gora postati veliko gradilište i da će uvoziti radnu snagu. Koliko  je situacija u ovom sjevernom gradu uprkos takvim projektima i porukama gora nego u to vrijeme, govori i podatak da je broj nezaposlenih za poslednjih deceniju i po porastao za čak dvije hiljade. Da broj stanovnika u beranskoj opštini opada, a broj nezaposlenih raste govori i činjenica da je 2007. godine Berane imalo oko 36.000 stanovnika, od čega je 2.135 bilo nezaposlenih.

“Nakon ove analize i ovolikog povećanog broja nezaposlenih u opštinama na sjeveru Crne Gore postavlja se pitanje, zašta su utrošeni milioni eura, koji su dati za zapošljavanje građana na i smanjivanje broja nezaposlenih lica”, kaže za Monitor direktor NVO “Euromost” Almer Mekić.

On smatra da se taj novac trošio nenamjenski. “To je razlog da smo zatražili od Vlade Crne Gore da konačno stane na kraj zloupotrebama kroz razne programe zapošljavanja, jer se  kroz zvanične podatke vidi da je taj novac išao negdje drugo i da ni jedan projekat nije bio održiv, niti je ima bilo kakvih rezultata”, dodaje Mekić. “Prioritet svih prioriteta ako želimo da zaustavimo migraciju stanovništva na sjeveru Crne Gore mora biti zapošljavanje i otvaranje radnih mjesta, ali ne na ovakav način kakav je do sada bio.”

                       Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo