Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Nacije na licitaciji

Objavljeno prije

na

Svako se, u vezi sa popisom u Crnoj Gori, potrudio da upropasti sve što je bilo do njega. Vlast, političke partije, mediji, razne nevladine organizacije – svi. Pored toga što se pokazujemo kao necivilizovani, činimo sve da preko tri miliona eura, koliko košta popis, proćerdamo na podatke kojima niko neće vjerovati. Od početka je krenulo naopako. Prošloga ljeta opozicija je tražila da Zakon o popisu bude povučen iz procedure jer nije bilo predviđeno da u popisnim komisijama po opštinama sjede predstavnici partija. Šuškalo se da bi Srbi, uz pomoć partija koje ih zastupaju, mogli bojkotovati popis. Nakon razgovora lidera opozicije sa tadašnjim ministrom finansija Igorom Lukšićem i potpredsjednikom Skupštine Željkom Šturanovićem opozicija je glasala za zakon. Šta su se precizno tom prilikom pogodili javnosti je ostalo nepoznato – u Zakonu ne piše, ne zna se postoji li kakav zapisnik sa sastanka ili neki drugi dokument, a svako o dogovoru priča šta mu odgovara.

Nije poznato ni kome je palo na pamet da prvobitnom verzijom Zakona propiše da će se ljudi izjašnjavati o etničkoj, a ne nacionalnoj pripadnosti. Poslije su, na inicijativu SDP-a, trošili naše pare i zarađivali svoje dnevnice usvajajući izmjene zakona kako bismo se vratili na staro rješenje i i propisali izjašnjavanje o nacionalnoj pripadnosti.

Osim prava da se rasporede po opštinskim popisnim komisijama, partije su negdje tokom tog procesa sebi dale i pravo da, srazmjerno svojoj snazi, biraju i popisivače.

Već nekoliko mjeseci trpimo popisnu kampanju. Ni ptica nije prhnula, a da nije sračunato koliko će nagib njenih krila i brzina poniranja uticati na količinu nacionalnih primjeraka među stanovnicima Crne Gore. Nacije su se reklamirale kao sapun na sniženju.

Tokom pregovora uoči usvajanja Zakona o popisu usvojen je i predlog opozicije da svako može dobiti kopiju popisnice. Objašnjeno je da je to građanima garantuje da neko njihove podatke neće falsifikovati. U ovakvoj državi, takva vrsta zaštite nije se činila neshvatljivom. Način na koji je Nova riješila da iskoristi postojanje kopija, međutim, govori da nema toga što kod nas ne može biti zloupotrijebljeno.

Popisivači ni blizu nijesu bili stigli do svakog građanina kad je Nova objavila da zna koliko u Crnoj Gori ima Srba. Predsjednik Nove srpske demokratije Andrija Mandić je s ponosom objasnio da je na reprezentativnom uzorku od deset odsto stanovništva Crne Gore njegova stranka utvrdila da je broj Srba premašio 35 odsto, što je više za tri procenta u odnosu na popis iz 2003. godine.

Naučni saradnik Instituta za evropske studije iz Beograda dr Goran Nikolić, koji je aktivistima Nove pomagao u matematičkim procenama i stratifikovanju uzorka, rekao je da je srpski jezik i dalje dominantan.

Nova je objasnila da je računicu izvela “komunicirajući i kontaktirajući građane, koji kod sebe imaju kopiju popisnog listića”.

Stručnjaci ukazuju da je Nova teško mogla da dođe do kopija svih popisnica ljudi koji su se u određenom popisnom krugu izjasnili kao Srbi, a da je još manje vjerovatno da je mogla uspostaviti tzv kontrolni reprezentativni uzorak, neophodan da bi mogli sračunati šta su htjeli.

Postupak Nove premijer Igor Lukšić ocijenio je kao „najflagrantniji dokaz da je jednom dijelu naše političke scene popis služio za politizaciju svojih dnevnih aktivnosti”.

,,Sami su sebi skočili u trbuh i grubo prekršili zakonsku proceduru kada je riječ o popisu, što dovoljno govori o njima, njihovim ambicijama i ciljevima”, rekao je Lukšić.

Sa ljudima koji su ,,grubo prekršili zakonsku proceduru”, Lukšić je, malčice kasnije, ponovo sjeo za pregovarački sto. Sa direktoricom Monstata Gordanom Radojević i čelnicima Nove dogovorio se da će rezultati popisa o naciji vjeri i jeziku biti objavljeni najkasnije do 15. jula – pola godine prije nego što je Zakonom propisano.

Pokret za promjene otišao je korak dalje i pozvao je Monstat da podatke o nacionalnoj pripadnosti, jeziku i vjeroispovijesti objavi do 15 maja. Kako Monitor saznaje u Monstatu, unos podataka radiće sto ljudi – u dvije smjene po pedeset. Očekuje se da na obradu stigne oko 700 hiljada popisnica. Dinamika koju traži PZP značila bi da podatke o jednom domaćinstvu i njegovim članovima treba unijeti za oko dva minuta. Malo je malo.

Komplikacijama nikad kraja. Direktorica Radojević objasnila je da je Monstat, u cilju postizanja transparentnosti svakog segmenta popisa, pa i procesa obrade podataka, u potpunosti otvoren za stručnu saradnju i da je prihvatio stručnu kontrolu međunarodnih i domaćih statističkih stručnjaka. U našoj verziji prepisivanje podataka o tome kako se neko zove, kojem se bogu moli i ima li kupatilo, zvuči kao proces za koji vam trebaju eksperti sa usko specijalizovanim znanjima. Sitno je CERN-ov akcelerator čestica.

U raznim partijskim pričama, hitnost pribavljanja podataka o nacionalnosti dovodi se u vezu sa radom na izbornom zakonodavstvu. Objašnjenje za to što vlast neobično često ovih dana udovoljava zahtjevima Nove, možda će se moći pronaći u nekom od rješenja za ,,afirmativnu akciju”, koje bi omogućilo da se izborno zakonodavstvo skine sa dnevnog reda. Već se čuo zanimljiv predlog da će Republička izborna komisija odlučivati je li neka partija nacionalna ili nije.

Uoči prvog popisa u Crnoj Gori za koji postoje podaci u državnim arhivima, obavljenog 1879. godine, kralj Nikola je plemenskim glavarima pisao: ,,Sve svjetske učene države imaju popis svoga naroda, imena i prezimena čeljadi sviju vjera, a to i Knjaževa vlada hoće da ima i to se po svoj knjaževini piše hristijani, Turci i Latini. Daklen svakojega čeljadeta muškoga i ženskog neka imena budu zapisana jer je to radi reda, a protivu vjere i zakona nije”. E, taj red još nijesmo naučili. Niti pokazujemo znake napredovanja.

Kosara BEGOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo