Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Opasniji nego ikad

Objavljeno prije

na

Pripadnici različitih italijanskih mafijaških organizacija osjetili su se početkom 1990-ih u svojim operacijama šverca heroina, kokaina ili cigareta ugroženi od drugih bandi u svijetu ili od pravosudnih vlasti u zemlji. Zato su morali da se udruže i potraže spoljnog saveznika, koga su našli na istočnim obalama Jadranskog mora, među kriminalnim organizacijama, a ponekad i vladama država koje su izlazile iz socijalizma ili bivše jugoslovenske federacije. Tako italijanski nezavisni analitičar Mateo Albertini vidi jedan od korijena jačanja balkanske mafije koja je danas po njemu postala jedna od najmoćnijih kriminalnih organizacija u Evropi.

Sjedinjavanje interesa italijanskih mafija i kriminalnih grupa sa Balkana omogućilo je Balkancima da ojačaju u mjeri da kontrolišu puteve između Evrope i Južne Amerike. To je izazvalo veliku pažnju, a zatim i udarac najmoćnije službe za borbu protiv narkotika u svijetu, američke Agencije za borbu protiv narkotika (DEA).

Albertini u studiji Jadranska veza: Veze mafije od Italije do Zapadnog Balkana, piše da je nova vrsta internacionalne mafije ponovo ujedinila italijanske grupe udružila ih u, kako se navodi u izvještaju DEA, ,Sveti balkanski savez. Time su putevi distribucije heroina u Evropi i kontakti sa proizvođačima narkotika iz Kolumbije stavljeni u ruke klanovima iz Srbije i Crne Gore.

Kao što stoji u nedavno objavljenom brifingu italijanske strateške publikacije Osservatorio Italiano, kontakt između Srbije i Južne Amerike trenutno obezbjeđuje kalabrijska mafija Ndrangeta. U izvještaju DEA stoji da u ovom krugu krijumčarenja ona godišnje obrne toliki novac da bi to moglo postati ozbiljna prijetnja stabilnosti EU.

Italijanski magazin Narcomafia je pisao sredinom novembra 2010, koliko se daleko pružaju pipci ove nove organizacije. Veći italijanski gradovi kao Milano su dokaz za to. Mikele Rinela, policijski službenik za borbu protiv narkotika rekao je da su se srpski i crnogorski mafijaši ,,gotovo iznenada pojavili na sceni… dejstvuju bez ikakvih problema zbog garancije cjelokupnoj grupi da će dobiti novac bez sporova među klanovima”.

Osnovno pravilo balkanske mafije glasi: dati svakoj karici u lancu dio koji zaslužuje, smatra Albertini.

Tokom 2009. i 2010, naveo je italijanski stručnjak, dvije operacije italijanske policije pogodile su krijumčarsku mrežu između Italije i Crne Gore. Prva pod imenom Domino, dovela je do hapšenja 83 ljudi, među kojima je bio i šef Sacra Corona Unita Savino Parisi. Milan je bio centar zajedničkog poduhvata između Parisjevog klana i srpsko-crnogorskog, objavljeno je sredinom novembra prošle godine u u časopisu Narcomafia. Taj Balkanski sveti savez upravlja putevima zajedno sa kolumbijskim proizvođačima narkotika i snabdijeva italijanske klanove narkoticima za distribuciju na svojoj teritoriji.

Zatim je, po Albertiniju, zajednička operacija Scacco Matto (Šah-mat) koju su sprovele italijanska, slovenačka, srpska i crnogorska policija dovela do hapšenja Duška Mićunovića. Mićunović se navodno nalazio na čelu organizacije koja je dejstvovala na suprotnim stranama Jadranske obale – Bariju i Baru – uz mnogobrojne filijale u Italiji, Švajcarskoj i Švedskoj. On je uhapšen u februaru 2010. i isporučen Italiji u novembru prošle godine. Tokom tih dana, brat Darka Šarića, Duško, uhapšen je u Crnoj Gori na osnovu optužbi da je dio ove krijumčarske operacije.

Mediji u Podgorici su u to vrijeme, citirajući policijske izvore, prenijeli da je to hapšenje bilo povezano sa nedavnom posjetom glavnog italijanskog tužioca protiv mafije Pietra Grasa Crnoj Gori, koji je očigledno došao zbog operacije Šah-mat. No, Albertini primjećuje kako je daleko od toga da čvor bude razmršen, jer vlada uvjerenje da je Crna Gora ,,talac mafije”.

Albertini konstatuje da je cilj sticanja članstva u EU pritisnuo Srbiju, Bosnu i Hercegovinu i Hrvatsku da se odlučnije upuste u borbu protiv kriminalnih organizacija, što je podcrtano i uspješnom saradnjom sa DEA tokom operacije Balkanski ratnik. ,,No, u Crnoj Gori ova operacija je tek u početnoj fazi: nekoliko dana prije objavljivanja međunarodne potjernice za hapšenje Darka Šarića, taj čovjek je bio potpuno nepoznat, ništa više od biznismena vlasnika nekoliko kompanija u Srbiji i Crnoj Gori, sa čvrstim vezama u politici i finansijama. Tek su poslije zapljene njegove imovine istražitelji uspjeli da dobiju više informacija o tom čovjeku i njegovog ogromnom bogatstva” naveo je italijanski analitičar.

,,Sljedeći trag novca, put se završava na kućnom pragu veoma značajnih ljudi u Crnoj Gori. To ponovo pokreće pitanje Đukanovićeve ostavke – da li je to cijena koja je plaćena kako bi u zamjenu EU otvorila svoja vrata Crnoj Gori? I možda ne predstavlja slučajnost to što je država stekla status kandidata za EU samo nekoliko dana prije njegove ostavke,” primijetio je italijanski stručnjak.

Albertini postavlja pitanje šta se može očekivati u vezi suđenja koje je prekinuto zahvaljujući diplomatskom imunitetu? ,,Možda će ponovo početi – ili možda, samo možda, njegovo okončanje predstavlja dio dogovora koji je doveo do ostavke Đukanovića? To će pokazati vrijeme,” primijetio je Albertini.

Po Albertiniju, pipci balkanskih kriminalnih grupa se toliko daleko pružaju da ih čak ni masivne multinacionalne policijske operacije – Balkanski ratnik u 2009. i Šah-mat godinu dana kasnije – ne mogu prekinuti za dugi period.

U prilog tome on navodi da je brazilska policija početkom ovog maja objavila da je uhapsila 17 ljudi – većina njih su bili Srbi i već su se nalazili na međunarodnim potjernicama. Uhapšeni su navodno upravljali mrežom krijumčarenja narkotika od Brazila do Evrope, sa obrtom koji se procjenjuje na 850 000 eura.

Navodni lider tih kriminalaca i jedan od uhapšenih je Goran Nešić. Bugarski internet medij Focus izvijestio je o ovom slučaju, dodajući kako se vjeruje da je Nešić bio šef krijumčarenja kokaina na tržište Ujedinjenog Kraljevstva (UK).

,,Srpski i crnogorski kriminalci se pojavljuju kao glavna prijetnja u svjetskoj trgovini kokaina”, izjavio je tim povodom Ken Galager, šef operacija britanske Agencije za borbu protiv organizovanog kriminala SOCA za Evropu. Ekonomist je dodao da kriminalne grupe čije je sjedište na Balkanu sada predstavljaju prijetnju veću nego ikada po Evropu.

Sljedstveno crnogorska policija je u saradnji sa SOCA u međunarodnoj akciji Makondo uhapsila dvojicu Nikšićana, Marka Lj. (42) i Rajka D. (41), pod sumnjom da su organizatori međunarodnog krijumčarskog lanca šverca kokaina iz centralne Amerike u Crnu Goru. Hapšenja su uslijedila poslije višemjesečne akcije.

Prema policijskim nalazima, Marko Lj. je drogu poštom poslao iz Hondurasa, a Dejan Š. (43) iz Podgorice, koji je ranije uhapšen, preuzeo je kokain i predao ga Rajku D. Drugi put, kako je saopšteno, dvojica uhapšenih su poštansku pošiljku sa drogom adresirali na drugu osobu.

Policija je iz te dvije pošiljke zaplijenila 262 grama kokaina visokog stepena čistoće.

Podjela poslova

U Italiji su sindikati organizovanog kriminala podijeljeni u najmanje četiri velike organizacije: sicilijansku mafiju ili Koza Nostru ( u prevodu, „naša stvar”), napuljsku Kamoru, kalabrijsku Ndrangetu i apulijsku Sakra korona unita. Opis podjela i odnosa između ove četiri organizacije može se pronaći u povremenim izvještajima koje objavljuje Italijanska DIA (Odjeljenje za istrage protiv mafije). Prije 20. godina, sicilijanskoj mafiji ugrozile su kontrolu puteva droge prema Sjedinjenim Američkim Državama nove organizacije krijumčara iz Kine, Vijetnama i Portorika. Mafija je stoga napravila operativni sporazum sa Kamorom, organizacijom iz Napulja, prepuštajući joj („zaključivanjem podugovora”) distribuciju heroina i kokaina u Italiji. Obje grupe zadržale su svoju nezavisnost i specifičnost, ali su dijelile tržište. Sakra korona unita se pojavila 1980-ih, kada su mnogi bosovi Mafije i Kamore bili zatvoreni. Zbog ovoga, mnogi lideri Apuljanskog klana su početkom 1990-ih dobili dozvolu za krijumčarenje cigareta preko Jadrana. Hapšenja, stroži zakoni i bolja međunarodna saradnja komplikovali su rad italijanskom organizovanom kriminalu. Mafiji su potrebni saveznici, i ona ih je pronašla u kriminalnim organizacijama a u nekim slučajevima u vladama mladih balkanskih država: krijumčarenje cigareta pokazalo je takav potencijal da istočna obala Jadranskog mora postane, i za Kamoru i za Sakra korona unita, područje rasta i ekspanzije. Sporazum je omogućio kriminalnim organizacijama da učestvuju u krijumčarenju i drugim aktivnostima u različitim državama i na drugim kontinentima, funkcionišući poput međunarodne korporacije. Ovo je bila konstrukcija koju je prvobitno koristila stara sicilijansko-američka Mafija: dobra i efikasna organizacija sposobna da rukovodi isporukom narkotika iz Južne Amerike, ali takođe i veoma kompleksnim procesom pranja novca.

Milan BOŠKOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

SVETI STEFAN U NEVOLJAMA: Radnicima prijete otkazima

Objavljeno prije

na

Objavio:

Možda se najgori scenario izbjegne u poslednjem trenutku. Predsjednik Mjesne zajednice Vlado Mitrović kazao je da zakupac nema smetnji da obavlja svoju djelatnost i da će se u MZ založiti da ne dođe do ugrožavanja poslovanja na način kako je organizovano do sada. To smatraju gestom dobre volje i dokazom da nisu protiv investitora

 

Nakon prve godine rada elitnih crnogorskih hotela pod imenom Aman Sveti Stefan, u maju 2014. godine, u tekstu američkog portala USA Today, naslovljenom „Za 1 posto iznad najboljih evropskih hotela“ Hotel Sveti Stefan našao se na listi 10 najboljih hotela u Evropi. Sa ekskluzivnom ponudom za „Jet set turiste“ Aman Sveti Stefan opisan je kao „igralište za ultra bogate u centru crnogorskog dijela jadranske obale“.

Sedam godina kasnije, uoči turističke sezone 2021. Aman resort, hotelski operater u projektu  višedecenijskog zakupa hotela Miločer i Sveti Stefan, najavljuje zatvaranje hotela i odlazak iz Crne Gore. Razlozi neočekivanog poteza Amana navodno su, nemogućnost da svojim gostima obezbijedi ekskluzivnost i mir, ugodan odmor daleko od očiju javnosti, nakon što mještani okolnih naselja, traže pristup manjem dijelu plaža kojima zakupac gazduje.

Zatvaranje hotela makar i na jednu turističku sezonu, najprije su na svojoj koži osjetili zaposleni radnici prema kojima se poslodavac, kompanija Adriatic properties, u vlasništvu grčkog biznismena Petrosa Statisa, ponio na krajnje ponižavajući i nehuman način. Oni koji su do juče opsluživali super bogate goste najpoznatijeg hotelskog brenda na svijetu, Aman resorta, ostavljeni su na cjedilu u jednom trenu. U toku jednog sata, koliko je 17. aprila trajao sastanak sa izvršnim direktorom firme, Goranom Bencunom, radnicima su saopšteni uslovi pod kojima mogu da odu iz firme ili da ostanu.

Usmeno im je saopšteno da su od tog dana na odmoru, da mogu da traže posao negdje drugo zbog čega se „Aman neće ljutiti“, da uzmu otpremnine ili prihvate nove uslove rada za ostanak u firmi.

Kompanija Adriatic properties zapošljava ukupno 100 radnika, od kojih jedan broj radi u administraciji, drugi u ugostiteljstvu, treću grupu čine sezonci. Na udaru su se našla 43 radnika iz ugostiteljstva, na poslovima kuvara, poslastičara, konobara, sobarica, koji imaju ugovore o stalnom zaposlenju i u hotelima Svetog Stefana rade dugi niz godina. Oni su dio grupe od 220 zaposlenih u HTP Budvanska rivijera i HTP Miločer, koje je zakupac preuzeo nakon zaključenja ugovora o zakupu. Najveći broj njih uzeli su tada povoljne otpremnine i napustili firmu.

Radnici navode podatak da za 14 godina trajanja zakupa Adriatic properties nije primio nijednog novog radnika u stalni radni odnos. Primali su samo sezonce sa kojima zaključuju ugovore o djelu i to najčešće na rok od dva mjeseca.

Priču oko zatvaranja hotela Sveti Stefan i Miločer zakupac koristi da se oslobodi ugostitelja preuzetih 2007. pod uslovima suprotnim Zakonu o radu. Njima su ponuđene otpremnine čiji je iznos u rasponu od 8-15.000 eura, koje mnogima nisu pirhvatljive, posebno radnicima sa dužim radnim stažom.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

U TOKU DEVASTACIJA MAREZE: Žrtva opet zaštićeno područje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ogroman nasip od šuta i drugog građevinskog otpada zjapi nasred jednog od rijetkih zaštićenih područja kojima se glavni grad Crne Gore može pohvaliti. Insitucije, po ko zna koji put, rade ono što znaju najbolje – prebacuju odgovornost s jednih na druge

 

Ko ovih dana iz pravca Danilovgrada, glavnim nikšićkim putem krene ka Podgorici, na samom prilazu Marezi, sa lijeve strane, svjedočiće – masakru nad prirodom. Ogroman nasip od šuta i drugog građevinskog otpada zjapi nasred jednog od rijetkih zaštićenih područja kojima se glavni grad Crne Gore može pohvaliti. Opet, isplivava na vidjelo nemar nadležnih – putnu infrastrukturu razvijaju na uštrb životne sredine, prebacujući pri tom odgovornost s jednih na druge.

U julu prošle godine otpočeli su radovi na izgradnji dijela glavnog puta za Nikšić – od Podgorice do Danilovgrada. Vrijednost izgradnje 15 kilometara dugog bulevara je 24 miliona eura, a rok za izgradnju je dvije godine. Izvođač radova je podgorička firma Bemaks, poznata po tome da, nekako, dobije svaki ,,veliki posao”. Nelegalna deponija građevinskog otpada, vidljiva u blizini Mareze, posljedica je tih radova.

Mareza, inače glavno podgoričko vodoizvorište, kao ekološki nedjeljiva cjelina Parka prirode Dolina rijeke Zete, zaštićena je 2019. godine, kada je, na osnovu Studije zaštite i uspostavljanja zaštićenog prirodnog dobra dolina rijeke Zete, odlučeno da se dolina te rijeke proglasi za park prirode. Da je biodiverzitet Zete neprocjenjiv, pokazala su istraživanja u kojima je učestovalo 19 stručnjaka. Utvrđeno je da su glavni uzročnici ugrožavanja flore i faune tog područja: urbanizacija, neracionalna eksploatacija drveća i građevinskih materijala, požari, hemijski zagađivači i deponije.

,,Mareza i Lužnica su nakon izglasavanja u lokalnim parlamentima Danilovgrada i Podgorice, nakon što su prošle skupštinske odbore i uz punu podršku gradonačelnika Glavnog grada Ivana Vukovića i predsjednice Opštine Danilovgrad Zorice Kovačević, ušle u Park prirode Dolina rijeke Zete, kao jedna od najvrednijih cjelina. Plavne livade Mareze i Lužnice su stavljene u II zonu sa aktivnim režimom zaštite, gdje se mogu izvoditi samo intervencije u cilju restauracije, revitalizacije i ukupnog unaprijeđenja zaštićenog područja“, ističe Darko Saveljić, ornitolog i jedan od autora pomenute studije.

Prema njegovim riječima, studija zaštite je prepoznala proširenje puta od Podgorice do Danilovgrada kao važnu stavku razvoja zajednice, i jasno navela da nema prepreka realizaciji te investicije. ,,No, u II zoni zaštite izvođač radova je masakrirao plavne livade koje su od posebnog interesa, kako za Crnu Goru, tako i na nivou Evropske unije (EU), suprotno studiji zaštite i dokumentima vezanim za samu investiciju. Glavni grad je bio dužan da brine o teritoriji kojom upravlja, uključujući i zaštićena područja, zbog javnog dobra i interesa“, kaže Saveljić i napominje da je, prilikom procjene uticaja na životnu sredinu ove investicije, striktno navedeno da je, zbog biodiverziteta i ekskluzivnosti područja, zabranjeno odlaganje i deponovanje šuta na navedenim područjima.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

Štrajk advokata – preko 3.000 suđenja odloženo: Građani trpe, delinkventi i kriminalci izmiču pravdi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Advokatska komora Crne Gore i Ministarstvo finansija i socijalnog staranja započeli su pregovore o uslovima fiskalizacije, ali još ništa konkretno nije dogovoreno. Najviše ispaštaju građani, pogotovo socijalno ugroženi, koji ne mogu doći do besplatne pravne pomoći, koju im garantuje Ustav. Delinkventi i kriminalci koriste štrajk advokata kao „rupu u zakonu“

 

Nakon više od dvije sedmice štrajka crnogorskih advokata, konačno je počeo dijalog između Advokatske komore i Vlade Crne Gore. Advokati nijesu htjeli da fiskalizuju kase na isti način kao ostala preduzeća, dok su iz resornog Ministarstva finansija i socijalnog staranja bili uporni da svako mora platiti porez bez izuzetka. Poslije dvosedmičnog štrajka Vlada je uvidjela da pravosudni sistem ne može da izdrži obustavu rada advokata, što je podrazumijevalo nepristupanje suđenjima, ročištima, postupcima pred tužiocem i policijom.

Počeli su pregovori ali na sastanku ništa konkretno nije dogovoreno. Advokatska komora svoje predloge mora da formalizuje na skupštini tog tijela. Predsjednik Advokatske komore Zdravko Begović za Monitor kaže da je zadovoljan sastankom i da je riječ o pozitivnom iskoraku. „Advokatska komora će na skupštini odlučiti kako će ući u pregovore sa Vladom. Štrajk je i dalje na snazi i trajaće najvjerovatnije dok se ne ispuni naš osnovni zahtjev, da se Zakon o fiskalizaciji u ovakvom obliku ne primjenjuje na advokate”, istakao je Begović.

Iz resornog ministarstva su prilično šturo govorili o sastanku sa predstavnicima Advokatske komore. Oni su saopštili da su se njihovi stavovi „u najvećoj mjeri približili“, i da će raditi „na postizanju konkretnih dogovora koji će voditi ka prevazilaženju nastale situacije“.

Najviše ispaštaju građani, čija prava bi trebalo da štiti pravosudni sistem. Građani, pogotovo oni socijalno ugroženi, ne mogu doći do besplatne pravne pomoći, koju im garantuje Ustav. Delinkventi i kriminalci koriste štrajk advokata kao „rupu u zakonu“ i izmiču pravdi. Najsvježiji je primjer Nikšićanina Luke Krivokapića koji je osumnjičen da je usred bijela dana, pred svjedocima, u centru grada ubio sugrađanina. Da se na poziv dežurnog tužioca nije odazvala advokatica Mirjana Pajković i prihvatila da zastupa osumnjičenog, Krivokapiću ne bi mogao biti određen pritvor. Advokatska komora je, međutim, suspendovala Pajkovićevu zbog prekida štrajka i protiv nje pokrenuli disciplinski postupak. Nedavno je specijalni povratnik, počinilac porodičnog nasilja, pušten da se brani sa slobode, a isto se može dogoditi i sa specijalnim povratnikom u predmetu koji se vodi za krivično djelo silovanje, ukoliko se štrajk nastavi.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo