Povežite se sa nama

DRUŠTVO

POLITIČKI PREVRAT U BUDVI U OGLEDALU DPS: Heroji budvanskog proljeća

Objavljeno prije

na

Crna Gora je po kriterijumima premijera Markovića dobila novi tip heroja. To je čovjek spreman da ispred interesa države, opštine, partije i društva, postavi lične interese. Kadar da proda glasove svojih birača, da mijenja političke stranke u zavisnosti od toga šta se nudi. Raniji vlastiti sudovi o djelovanju organizovanih kriminalnih grupa oslonjenih na državne resurse, njega ne obavezuju. Danas govori jedno, sjutra drugo, nošen vjerom da građani ionako kratko pamte

 

Junski prevrat u Budvi u kome je grupa stranaka predvođena Demokratskom partijom socijalista uz logistiku državnih institucija, mijenjanjem biračke političke volje preotela lokalnu vlast dva mjeseca uoči izbora, dobio je sa državnog nivoa neobično tumačenje. Bilo je to revolucionarno proljeće u Crnoj Gori, a nosioci promjene vlasti na krilima brutalne policijske sile, čašćeni su zvanjem heroja koje krasi lično dostojanstvo i velika hrabrost.

Tokom izborne kampanje političari često pretjeruju u hvalospjevima o učincima svojih partija. Na to smo odavno navikli. Ali ovakve kvalifikacije ličnosti i događaja u Budvi koje je pomno pratila javnost, dvomjesečne policijske okupacije gradskog parlamenta, prebijanja građana, hapšenja lidera konkurentskih političkih partija, blokade opštinskog računa i rada opštinske administracije, teško da je iko očekivao. Tokom nedavne predizobrne radne posjete Budvi, premijer Duško Marković iskazao je divljenje predstavnicima nove vlasti, postavljene glasovima odbornika DPS, Crnogorske, SD i pribavljenim presudnim glasom nezavisnog odbornika Stevana Džakovića.

„U vrijeme kada smo se širom Crne Gore solidarno i odgovorno borili za živote i zdravlje građana, porodicâ i nacije, imali smo ovdje u Budvi suprotnu priliku – da se gaze država i pojedinac, kultura i dostojanstvo. Vidjeli smo vulgarizaciju politike i spuštanje svih standarda. Sa političkim protivnicima treba njegovati kulturu dijaloga, a ovdje smo tada gledali sa jedne strane sve suprotno i sve što ne treba. Vi ste izašli iz toga kao pobjednici, čestitam svima pojedinačno na ličnoj hrabrosti i dostojanstvu koje ste iskazali ne samo kao političari i profesionalci nego i kao građani. Zato ste vi za mene, bez namjere da glorifikujem, heroji ovog proljeća u Crnoj Gori”– kazao je Marković.

Za nasilno rušenje demokratski izabrane vlasti u Budvi premijer je nesmotreno upotrijebio izraz – proljeće, povezan sa prevratima, revolucijama, masovnim  protestima organizovanim protiv nedemokratskih vlasti, tiranije, diktatora…  Asocira na Arapsko proljeće iz 2010. koje je, prema Vikipediji, „izraz koji se koristi za niz masovnih i u bližoj istoriji nezabilježenih protestnih akcija koje su izbile u pretežno aparskim zemljama Bliskog Istoka i Sjeverne Afrike, koji su doveli do pada autokratskih režima….” Ili je mislio na Praško proljeće iz 1968. godine, koje označava proteste građana Čehoslovačke protiv Sovjetske okupacije ove zemlje, događaj koji ove godine obilježava 50 godina od kada je ugušen od strane snaga Varšavskog ugovora.

Budvansko proljeće potpuna je suprotnost pobunama golorukih građana širom svijeta. U Budvi je državna vlast izvršila atak na građane i njihovu izbornu volju, na lokalnu samoupravu i uz pomoć jakih policijskih snaga smijenila njeno rukovodstvo. U ovom gradu na djelu je blokada lokalnih finansija, zabrana zaposlenima da dolaze na svoja radna mjesta, uskraćivanje njihovih plata. Novoustoličena vlast iživljava se brutalnim revanšizmom protiv političkih protivnika, svakodnevno se smjenjuju ljudi sa svojih radnih mjesta, pišu se disciplinske prijave, donose se odluke na hitnim skupštinskim sjednicama organizovanim kao u ratnim uslovima, pod jakim privatnim obezbjeđenjem i uz asistenciju policije. Predstavnicima građana Budve, odbornicima stranaka koje su prije prevrata bile na vlasti, nije dozvoljen ulazak u Opštinu.

Politička korpucija proglašena je herojstvom a odlikom junaka Marković je častio neustrašive pučiste. Zvanje heroja budvanskog prevrata prije svih ostalih pripada odvažnom odborniku Džakoviću, bez čije uzdignute ruke u sali hotela Slovenska plaža, ne bi ni bilo ni rečenog budvanskog proljeća. Drugo mjesto na listi heroja  zauzima novi, premudri predsjednik Opštine, Nikola Divanović. Lista ne bi bila poptuna bez heroine budvanske nadrirevolucije, srčane Anđele Ivanović, kojoj je ovo proljeće donijelo fotelju predsjednice Skupštine. Tu je i kuražni Vladimir Bulatović i čitav red znanih i neznanih junaka iz sjenke.

Crna Gora je dobila novi tip heroja. Po premijerovim mjerilima, to je čovjek spreman da ispred interesa države, opštine, partije i društva, postavi lične interese. Kadar da proda glasove svojih birača, da mijenja političke stranke u zavisnosti od toga šta se nudi. Vlastiti stavovi o korupcionaškim poslovima po gradu, o djelovanju Organizovane kriminalne grupe oslonjene na opštinske resurse, njega ne obavezuju. Danas govori jedno, sjutra drugo, nošen vjerom da građani ionako kratko pamte. I ne vjeruju u onu Njegoševu – da čast i bruka žive dovijeka.

Heroji iz Budve kulturu dijaloga sa političkim protivnicima njeguju policijskom silom, suzavcem i pendrecima. Na nova radna mjesta ulaze sporednim ulazima kako bi izbjegli svakodnevne izraze podrške i oduševljenja svojih sugrađana.

Za pokazane zasluge heroje sleduju visoke nagrade, ordeni i priznanja. Neko preferira materijalno a neko funkcije i zvanje, ili oboje. Prodavci narodne izborne volje, dizači ruku za prolaz kontroverznih milionskih projekata, završe ponekad kao ambasadori. Titula ambasadora visoko je na listi želja političkih preletača i prevaranata. Daleko ispred ordenja, zlatnih zvijezda sa lentom ili legija časti.

Država raspolaže sa 11 vrsta odlikovanja koje heroji novog vremena mogu zakačiti na reveru. Primjerena su im odličja Orden ili Medalja za hrabrost, koja se dodjeljuju „za djela lične hrabrosti u bezbijednosti građana i države, izvan i iznad zahtjeva dužnosti”. Ali, dobiti mandat ambasadora u nekoj egzotici, na primjer udaljiti se iz društva na neko vrijeme, ipak se više cijeni od pozlaćenog metala i svile. Toliko se zasluga nagomilalo posljednjih godina, da treba ozbiljno razmisliti o povratku titula crnogorskih vojvoda i serdara.

Najpoznatiji heroj crnogorske političke scene svakako je Darko Pajović, lider Pozitivne CG, koji je poslije usluga njegove partije DPS-u, dobio višegodišnji i dobro plaćen mandat ambasadora CG u Pekingu. Dovoljno daleko od dometa vjernih fanova. Očekuje se da će i Džakovićevo junaštvo biti na sličan način vrednovano, namještenjem na pristojnoj distanci od građana Budve i njihove podrške. Biće ambasadora i konzula iz Budve, sve su prilike.

Kako je i čime nagrađen politički prevrtač iz Nikšića Drago Đurović (Pozitivna) nije poznato. Zna se samo da se odselio iz grada u kome je prodao izbornu volju svojih sugrađana i omogućio DPS-u da dobije vlast koju nije osvojila na izborima.

Poučene primjerima iz parlamentarnog života u Crnoj Gori, neke partije uvode posebne mjere zaštite od ovakvog vida herojstva koje promoviše DPS. Kandidati za odbornike na izbornoj listi DF u Budvi obavezni su da potpišu izjavu da ni u kom slučaju neće svojim djelovanjem učestvovati u prekrajanju izborne volje građana Budve i da neće sarađivati sa DPS. Takve izjave nisu obavezivale davaoce na dosljednost, pokazao je to odbornik Džaković koji je uredno potpisao da neće sarađivati sa DPS. Ovoga puta je uvedeno dodatno obezbjeđenje partijske lojalnosti ovjerom izjave kod notara. Budući parlamentarci potpisaće blanko potvrde da neće ići u heroje. U kojoj mjeri će se obeshrabriti ekspanzija političkog čojstva i junaštva među Crnogorcima, pokazaće naredne kombinacije oko formiranja vlasti na svim nivoima.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

PROPAST VEKTRE MONTENEGRO: DRŽAVI RADNICIMA I OPŠTINAMA OSTAVILA MILIONSKE DUGOVE

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dragan Brković postao je sinonim za crnogorske novokomponovane biznismene koji uprkos privilegijama, izdašnoj podršci bivšeg režima i državnih institucija, nisu bili u stanju da uspješno posluju koristeći vrijedne prirodne i izgrađene resurse kojih su se domogli

 

U jednoj od najvećih privatnih kompanija u Crnoj Gori, Vektri Montenegro, koja je donedavno bila u vlasništvu podgoričkog biznismena Dragana Brkovića, proglašen je bankrot. Potpuna finansijska propast odnosi se kako na glavnu kompaniju tako i na ćerke firme u čijem su posjedu bila mnoga privredna preuzeća i vrijedne nekretnine, „sakupljene“ tokom procesa kumovske privatizacije crnogorske privrede. Konačni bankrot proglasio je Privredni sud 31. marta. Određen je i stečajni upravnik Radojica Grba, koji će pokušati da izmiri milionske dugove mnogobrojnim povjeriocima prodajom imovine ili cijele firme kao pravnog lica.

Sedam mjeseci nakon što je Demokratska partija socijalista izgubila vlast, kao kula od karata srušila se poslovna imperija Dragana Brkovića, kuma predsjednika Mila Đukanovića. Spektakularno je propao posao biznismena čije je djelovanje obilježilo prošlu deceniju, koji je posjedovao šume, fabrike, hotele, zemljišne posjede, poslovne zgrade, restorane,  na najatraktivnijim lokacijama Crne Gore, od sjevera pa do mora. Podizao je na stotine miliona kredita u raznim domaćim i stranim bankama. Kupovao avione, kamione, stanove i vile, i ostalo što spada u život na visokoj nozi. Do jednog trenutka, posljednjeg stečaja u kome je sve nestalo.

Brković je postao sinonim za crnogorske novokomponovane biznismene koji uprkos privilegijama, izdašnoj podršci bivšeg režima i državnih institucija, nisu bili u stanju da uspješno posluju koristeći vrijedne prirodne i izgrađene resurse kojih su se domogli.

Kompanija Vektra Montenegro promijenila je vlasnika na neslavan način. U januaru ove godine javni izvršitelj oduzeo je kompaniju od Brkovića i ona je prešla u vlasništvo švajcarske banke NLB Inter Finanz iz Ciriha, zbog kreditnog duga od 55 miliona eura. Brković je u medijima nazivan i „kralj stečaja“ jer  je sve privatizovane firme odveo u sigurni stečaj.

Dragan Brković ostavio je firmu Vektra Montenegro u dugovima do guše. Kratkoročne i dugoročne obaveze kompanije iznose oko 170 miliona eura. Državi na ime poreza duguje oko 20 miliona. Opštinama na čijim je teritorijama poslovao takođe duguje milionske iznose. Na stotine zaposlenih ostavio je bez posla i bez plata i godinama im nije uplaćivao doprinose za zdravstveno i socijalno osiguranje.

Brković je postao tranzicioni bogataš kupovinom mnogih državnih preduzeća. Kupio je najveći šumsko-industrijski kombinat Velimir Jakić u Pljevljima za 1,6 miliona eura, koji je tada zapošljavao oko 700 radnika. Preduzeće mijenja naziv u Vektra Jakić i godinu kasnije dobija koncesije za eksploataciju šuma na 30 godina. Danas je to uništena firma u kojoj je proizvodnja obustavljena a radnicima koji su ostali bez posla, Vektra Jakić duguje i do 30 mjesečnih zarada.

U svoj poslovni portfolio upisuje i autoprevoznike i špeditere, Moračatrans i Rumijatrans, od kojih osniva firmu Horizon Logistic u Baru, koja je u stečaju od 2012.

Najveći poslovni poduhvat Brković realizuje kupovinom većinskog paketa akcija najznačajnijeg hotelskog preduzeća u Herceg Novom, Hotelsko-turističkog preduzeća Boka, nosioca turističke privrede grada. Krajem 2007. godine HTP Boka je privatizovana od strane Brkovićeve Vektre Montenegro, prodajom 59,4 odsto od ukupnog broja upisanih akcija, za sumu od 22 miliona eura. To je 50 miliona manje od procijenjene vrijednosti kapitala prebogate hotelske kuće koja je dominirala Novim i cijelom Bokom.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 9. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

NA SJEVERU SVE MANJE POLJOPRIVREDNIH OSIGURANIKA: Neke opštine  prepolovljene

Objavljeno prije

na

Objavio:

Razvoj poljoprivrede na sjeveru ometaju loša ruralna i katunska infrastruktura i negativni demografski trendovi. Tu su i  nepovoljna starosna i kvalifikaciona struktura poljoprivrednog stanovništva, nerazvijeni prerađivački sektor, poteškoće u marketingu proizvoda…

 

Uprkos tome što je u većini opština sjevernog regiona poljoprivreda definisana kao jedna od strateških grana razvoja,  statistika pokazuje da tokom minule decenije u toj oblasti nije bilo mnogo napretka. Broj  poljoprivrednih osiguranika, prema zvaničnim podacima, na sjeveru države od 2011. do 2018. godine  smanjen je za skoro četiri odsto.

Lokalne uprave na sjeveru su, mahom, u strategijama zapošljavanja, koje važe za naredne četiri godine, ponovo planirale mjere za unaprjeđenje poljoprivrede, odnosno povećanje broja poljoprivrednika. Definisani su i ambiciozni planovi intenzivnog razvoja stočarstva, ratarstva, voćarstva,  proizvodnja autohtonih proizvod, te njihovo brendiranje…

U nekoliko lokalnih uprava Monitoru su kazali da jedan od mogućih  razlog  smanjenja broja poljoprivrednih osiguranika može biti i formalne prirode.

„Ministarstvo poljoprivrede plaća doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje za poljoprivredne osiguranike mlađe od 35 godina.  Prelaskom starosne granice, obaveza plaćanja doprinosa pada na teret osiguranika. Gubitkom povoljnosti, osiguranici se preregistruju ili se više ne registruju što, je, vjerovatno,  jedan od razloga koji  utiče na smanjenje ukupnog broja poljoprivrednih osiguranika. Ipak, to ne može biti jedini ili presudan razlog“, objašnjavaju u plavskoj Opštini.

Razvoj poljoprivrede na sjeveru, kako je navedeno u strateškim razvojnim planovima, ometaju loša ruralna i katunska infrastruktura i negativni demografski trendovi u ruralnim područjima. Takođe i nepovoljna starosna i kvalifikaciona struktura poljoprivrednog stanovništva, nerazvijeni prerađivački sektor, poteškoće u marketingu proizvoda…

Broj osiguranih poljoprivrednika  u plavskoj opštini od 2011. do 2019. godine smanjio se za čak 44 odsto. Tako ih je  2019. godine bilo svega 18. Iste godine u Kolašinu je  bilo registrovano 231 poljoprivredno gazdinstvo.  Broj osiguranika u toj oblasti smanjio se, tokom sedam godina, čak za 45 odsto.

Osnovni preduslov za dalji razvoj poljoprivrede, kažu u beranskoj  lokalnoj upravi,  su dodatna ulaganja koja bi omogućila intenzivniji početak poljoprivredne proizvodnje. Time bi, pojašnjavaju,  bio povećan i procenat  zaposlenih među  radno sposobnim na selu.

U toj opštini je 3.156 poljoprivrednih gazdinstava, ali, prema zvaničnim podacima , od prije dvije godine, bilo je svega 91 poljoprivredni osiguranik. To je čak za 34 odsto manje nego 2011.

U lokalnoj upravi  tvrde da je neophodno jačanje kapaciteta za veći stepen obrade poljoprivrednih proizvoda, kao i za organsku proizvodnju.  Kažu  i da je potrebno uspostaviti čvršće veze između poljoprivrede i turizma i industrije.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 9. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDŽET KONAČNO U SKUPŠTINI: Između euforije i straha

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok vladini zvaničnici govore o najboljem budžetu ikad, predstavnici parlamentarne većine koja ih je izabrala tvituju da je predloženi budžet dobar samo za premijera i ministra finansija. Na prvo listanje, novi budžet je neočekivano detaljan i previše optimističan

 

osljednjeg dana Ustavom propisanog roka (31. mart) Vlada je Skupštini dostavila prijedlog zakona o budžetu za 2021. godinu. Sada je na potezu Skupština.

„Mi smo ustavnu obavezu završili u predviđenom vremenskom periodu“, odahnuo je premijer Zdravko Krivokapić, ipak svjestan da problemima tu nije kraj. Pošto, kaže, u odnosima između izvršne i zakonodavne vlasti dominira – ucjena. „Moramo da shvatimo da je zakon bitan za funkcionisanje građana, a ne za naše nadgornjavanje“.

A šta o tome ima da kaže druga strana tek ćemo čuti. Ali, vjerovatno, ne tako brzo. I, sudeći po prvim komentarima Nebojše Medojevića („Kradem od siromašnih da bih dao bogatima“, citirao je predsjednik PzP jednog od junaka stripa Alan Ford), taj odgovor se Vladi možda neće svidjeti. I pored njihovog optimizma s kojim su predstavili svoj prvijenac.

„Siguran sam da ne postoji nijedan razlog da ovakav budžet ne bude usvojen“, kazao je ministar finansija Milojko Spajić, „ovo je najbolji budžet u istoriji Crne Gore“. Svoje tvrdnje ministar potkrepljuje konstatacijom da bi (ako ga i kada usvoji parlament) po prvi put mogli imati budžet koji je transparentan, socijalan i razvojan.

Kao veliki uspjeh svog tima ministar je naveo to što neće biti smanjenja plata i penzija, odnosno, dodatnog oporezivanja tih primanja. I demantovao pisanje Vijesti da je, u nacrtu budžeta za ovu godinu, bila razrađena opcija oporezivanja penzija većih od prosječne plate u državi (524 eura) po stopi od 15 do 95 odsto. Na ministrovu nesreću, Vijesti su objavile i faksimil stranice sa spornim tekstom koji nije uvršten u konačnu verziju vladinog prijedloga. A nama ostaje nada da je ministar bolji ekonomista nego što je političar. I saznanje da je, što se tiče predstavljanja rada svog tima, zaslužio čistu jedinicu.

Na sajtu Vlade možete naći predlog novog budžeta koji broji 306 strana. I u kome ne možete, bez mnogo napora i unakrsnog iščitavanja, pronaći ništa od onoga čime se hvali ministar Spajić i njegovi saradnici.

Tu ćete pročitati da će država ove godini raspolagati budžetom vrijednim 2,46  milijarde eura, što je za nekih 180 miliona manje od posljednjeg budžeta vlade Duška Markovića (prije epidemije korone i rebalansa). Da su izvorni prihodi planirani na 1,88 milijardi ili nekih 100 miliona manje od prošlogodinjih (planiranih), dok su tekući rashodi, bez budžeta državnih fondova, sredstava za otplatu dugova i kapitalnih investicija, manji za 20 miliona… Brojke su i posložene na način sličan onome kako su to radile prethodne DPS vlade.

Tek finese razlikuju prvi Krivokapićev/Spajićev od poslednjeg Markovićevog/ Radunovićevog (Darko, bivši ministar finansija) budžeta. Recimo da je za službena putovanja Službe predsjednika Crne Gore ove godine planirano 48, spram prošlogodišnjih 250.000 eura. Da su troškovi reprezentacije u kabinetu Mila Đukanovića smanjeni za tri puta – sa 60 na 20.000 eura. Ili podatak da će Savjet za privatizaciju imati budžet od 140.000. Više od osam puta manje u odnosu na prošlogodišnjih 1,2 miliona. Na samo jednoj stavci iz troškovnika Savjeta uštedjelo se skoro 995.000 eura. Konsultantske usluge, projekti i studije skresane su sa (okruglo) milion na 5,6 hiljada eura. Pa će neko, očito, morati da se odrekne popriličnog prihoda.

Tako bi, stavku po stavku, stigli do posljednje stranice budžeta i konstatacije da on stupa na snagu danom objave u Službenom listu a primjenjuje se od prvog dana ove godine. Retroaktivna primjena zakona o budžetu nije dozvoljena, zaključili su poslanici SD. Dok je dobronamjernima jasno da su autori prijedloga pokušali da razriješe rebus izlaska iz trenutnog moda privremenog finansiranja države, i prebace se u redovno stanje koje bi trebalo da uslijedi nakon usvajanja budžeta. Što se, tek da pomenemo, i ne mora desiti. Pošto ne postoji propis koji predviđa rok u kome se Skupština mora izjasniti o predloženom zakonu o budžetu. Jasna pravila igre dobićemo tek kada budu usvojeni zakoni o vladi i Skupštini. A nema naznaka da se time neko ozbiljno pozabavio.

A kada smo kod Skupštine – juče je (srijeda, 31. mart) Aleksa Bečić spasio budžet tako što su njegove službe, za razliku od vladinih, na sajtu parlamenta objavile svih 1.600 stranica koje je pripremilo ministarstvo finansija. I tek se tu vidi (odnosno nazire, na prvo čitanje) ono o čemu pričaju premijer i njegov ministar finansija.

Spajić je na konferenciji za medije rekao kako, nakon prošlogodišnjeg strmoglava od 15 odsto, Vlada ove godine očekuje rast bruto društvenog proizvoda veći od 10 odsto. Ta projekcija je zasnovana na očekivanju da će ovogodišnja tursitička sezona donijeti 65 odsto prihoda u odnosu na rekordnu 2019. U Obrazloženju zakona o budžetu, koga nema na sajtu Vlade, čitamo: „Očekivanja u turizmu u 2021. temelje se na dostupnim informacijama i najavama iz turističkog sektora, dok najvažnija pretpostavka podrazumijeva imunizaciju stanovništva kroz dostupne vakcine u zemlji tokom 2021. godine, koja do početka ljetnje sezone uključuje target od 70 odsto odraslog stanovništva koje je vakcinisano, ili je već preležalo virus Covid-19. Ovo je i u skladu sa ekonomskim projekcijama Evropske komisije…“.

Teško je poverovati u ponuđena objašnjenja i brojke. Ali, one su tu. Lako provjerljive u svakom momentu. Skupa s podatkom da je Vlada pripremala projekcije rasta BDP i uz pretpostavku (kažu pesimističku) da će turistička sezona donijeti „samo“ 55 odsto prihoda iz ‘19. Odnosno svih 75 odsto u hrabrijoj, i potpuno nerealnoj, varijanti. „Pretpostavke kretanja u turizmu zasnivaju se i na velikom interesovanju glavnih emitivnih tržišta za turizam u Crnoj Gori, povoljnim epidemiološkim mjerama i otvorenim granicama za ulazak u zemlju, te povećanim kapacitetima turističkog sektora i najavi početka operativnog rada novoosnovane avio-kompanije, ToMontenegro, do početka sezone“, čitamo u Obrazloženju budžeta. Istovremeno dok dnevna štampa izvještava o propasti ljetnje predsezone.

A tu je i podatak, prethodna vlast bi pokušala da ga sakrije, da međunarodne finansijske institucije (MMF, Svjetska banka, Evropska komisija) projektuju sporiji oporavak crnogorske ekonomije, uz ovogodišnji rast od 5,5 do 6,8 odsto.

Prilozi predloženog zakona o budžetu pokazuju nam i kako Vlada planira, povećanjem postojećih i uvođenjem novih akciza, da dodatno popuni državnu kasu. Prema tim projekcijama, povećanje akcize na duvan i duvanske proizvode treba da donese 16,8 miliona; povećanje akcize na gazirana pića sa dodatkom šećera i uvođenje akcize na slatkiše (proizvodi od šećera, kakaoa i sladoled) još 10,2 miliona; povećanje akcize na alkolohol i alkoholna pića – 4,2 miliona; Markiranje (obilježavanje, kako bi se suzbio šverc) mineralnih ulja i njihovih derivata – 14 miliona; prihod od nelegalno stečene imovine – 40 miliona.

Iskustvo nas uči da su te projekcije nerealne. I prethodna vlada, mnogo iskusnija od sadašnje, pokušala je uvećati budžetske prihode na isti način. Pa je odustala kada su shvatili da se šverc nije smanjio nego povećao što je, zapravo, dovelo do smanjenja prihoda. A možda nova izvršna vlast pokaže više snage i volje da suzbije sivu ekonomiju.

Za pohvalu je pokušaj izrade „srednjoročnog budžetskog okvira“ (vidjeti tabelu). Tako saznajemo za vladine planove da do 2023. godine značajno uveća budžet za programe poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (sa sadašnjih 43 na 71 milion naredne godine) javne bezbjednosti i odbrane (sa 154 na 182 miliona u 2023) i zdravstva (sa ovogodišnjih 307 na 334 miliona za dvije godine).  Dok bi, istovremeno, smanjila izdatke za saobraćaj (sa skoro 200 na manje od 90 miliona), prostorno planiranje i zaštitu životne sredine (sa sadašnjih 19,5 na 17,1 milion u 2023).

Nov način pripreme budžeta omogućio nam je i da jasnije, zbog programski objedinjenih podataka, shvatimo gdje ide naš novac. Iznenadilo je saznanje da će nas planirana „sredstva za izradu i održavanje softvera“ ove godine koštati skoro 13 miliona. Najveći dio tih sredstava otići će MUP-u (5,59 miliona) „za održavanje sistema video-nadzora na graničnim prelazima; za izradu i održavanje softvera za ID dokumenta; na održavanje sistema INFOSTREAM, AFIS, za projekat Integrisanog upravljanja granicom, kao i nabavku licenci i održavanje postojećih softverskih rješenja“. Sljedeći potrošač, po veličini, je  Ministarstvo javne uprave, digitalnog društva i medija. Njima će, planirano je, pripasti iznos od 2,10 miliona.

Ostaje da se vidi da li je lakše bilo napraviti budžet ili obezbijediti neophodnu podršku za njegovo usvajanje. Uz predstavnike parlamentarne većine vladinim zvaničnicima, vjerovatno, predstoje i ozbiljni razgovori u Socijalnom savjetu, posebno sa predstavnicima poslodavaca. Pošto bi se moglo pokazati da dogovor o povećanju minimalne zarade na 250 eura nije tako jednostavno realizovati u momentu kada se mnogi, s mukom, bore da sačuvaju što više postojećih radnih mjesta i po sadašnjim uslovima. Samo da premijer u Savjetu ne zagalami onako kako je to uradio na sastanku sa prosvjetarima.

Zoran RADULOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo