Povežite se sa nama

OKO NAS

PORT MILENA U ULCINJU: OPASNO PO ZDRAVLJE: Od simbola do problema

Objavljeno prije

na

Preko jednog vijeka prekrasna laguna, najveće mrjestilište ribe na Mediteranu i atrakcija Ulcinja, kanal Port Milena postao je ogroman problem Ulcinja, sinonim za otpadne vode i fekalije. Kalimere, te lijepe starinske naprave za ulov ribe, ostali su samo nijemi svjedoci nekada bogatog izlova ribe na tom kanalu.

,,Nažalost, danas riba koja uspije da preživi i da se mrijesti u tom kanalu gotovo je otrovna od fekalija, koje se neprekidno ulijevaju i talože u Port Mileni. Riba ima neprijatan miris i rijetko je ko jede. Ulcinjani su alergični na ribu s Port Milene, i sigurno je niko neće kupiti na pijaci, osim po neki turista koji ne poznaje ribu”, kaže za Monitor hroničar ulcinjskih (ne)prilika Ismet Karamanaga.

Mnogo je faktora doprinjelo ovom tužnom stanju: decenijska divlja gradnja, kanalizacioni ispusti iz nekoliko stotina kuća, apartmana, restorana i hotela, koji direktno idu u Port Milenu, deponovanje šuta i zemlje na njenim obalama kako bi se proširile kupljene ili uzurpirane parcele. Ko više pamti da je taj kanal bio prosječne širine od oko 80 metara i prosječne dubine od oko četiri metra. Sada se na pojedinim mjestima čak može preskočiti.

U Port Milenu se iz najvećeg dijela grada slivaju otpadne vode riječicom Bratica, prepune raznih ulja i opasnih otpada od desetak auto-servisa. Tokom sezone tom području gravitira oko pet hiljada turista, a kanal se pretvara u svojevrsnu septičku jamu.

Zbog interesa vlasnika Solane crnogorska Vlada je odlučila da se na ranjenoj Port Mileni izgradi velelepni most, koji je koštao čak 14 miliona eura. Primjerenije je, svakako, bilo da se most sagradi za tri do četiri miliona eura, a da se ostala sredstva ulože u rješavanje ekoloških i infrastrukturnih problema kako bi se mogli valorizovati najveći turistički resursi države. To se posebno odnosi na područje Štoja, đe nema kanalizacije, pa se još uvijek koriste septičke jame. A ljeti na tom području svakodnevno boravi najmanje 50 hiljada turista, što predstavlja pravu ,,tempiranu bombu”.

,,Svaki normalan čovjek koji vidi takvu zagađenost, osjeti taj nesnosni miris, a još zna da se radi i o izuzetno štetnim materijama po zdravlje ljudi, i to u sezoni, naprosto mora pomisliti: koji me je đavo ovđe doveo?”, dodaje stari turistički radnik Džo Abazović i ističe da se čitav ovaj nered odvija praktično na samoj pjeni od mora, na prostoru gdje se nalaze predivne kuće, hoteli, apartmani.

Još ako se imaju u vidu rezultati ispitivanja relevantnih institucija, uključujući i Institut za javno zdravlje, prema kojima je voda u tom kanalu izuzetno zagađena, te da ima visoku koncentraciju kancerogenih materija i teških metala, onda je to već znak za alarm. ,,Siguran sam da danas u kanalu na dnu postoji najmanje metar toksičnog taloga koji je ubio i još ubija preostali biljni i životinjski svijet. To je otvorena kanalizacija”, kaže čelnik Ekološkog društva Zeleni korak Dželal Hodžić.

U tom kontekstu svakako je razumljivo što je kompanija Capital Estate, koja je kupila hotel Lido, odnosno oko 90 hiljada kvadratnih metara, na drugom kilometru Velike plaže, postavila kao uslov za početak gradnje i investicije od oko 40 miliona eura, rješavanje problema Port Milene. ,,Finansijske institucije i operateri koji bi upravljali budućim hotelom visoke kategorije zainteresovani su za ulazak u taj projekat samo kada sanacija Port Milene bude u završnoj fazi”, poručili su iz te kompanije.

Sličan je stav i svih drugih investitora, posebno sa Zapada, koji se ne mogu načuditi kako je taj prekrasan prostor devastiran. Jer, Port Milena nema samo ekološku vrijednost, već i kulturnu i istorijsku.

Jasno je to i lokalnoj vlasti u Ulcinju: dok se ta bomba ne ukloni, malo je izgleda da će čitav Ulcinj prodisati! Zato je van pameti što se zbog bijednih političkih poena dovodi u pitanje realizacija projekta s njemačkom KfW bankom oko izgradnje kanalizacione i vodovodne mreže, vrijedna već u prvoj fazi čitavih 21 milion eura, a koja bi znatno relaksirala čitaj ovaj problem. To takođe podrazumijeva odstranjivanje sedimenata i mulja iz kanala i izgradnju kanalizacionih postrojenja za tretman komunalnih i otpadnih voda, kako bi se cijeli taj prostor, između Solane i obale mora, mogao koristiti u turističke svrhe, što se, uostalom, predviđa Prostorno-urbanističkim planom Ulcinja, koji je u završnoj fazi usvajanja.

„Kanalizacija na otvorenom i svakojaki otpad nijesu slika koju gosti treba da gledaju. To su problemi koji traju predugo i koji se moraju rješavati ako mislimo razvijati turizam”, kaže Hodžić i zaključuje: ,,Sve ovo što se događa sramota je za sve nas. Rekao sam to i princu Nikoli, jer kanal nosi ime po njegovoj babi kraljici Mileni”.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo