Povežite se sa nama

DRUŠTVO

POTRESI U HG BUDVANSKA RIVIJERA: Srpske i arapske kompanije preuzimaju hotele

Objavljeno prije

na

Na podgoričkoj berzi obavljena je, početkom sedmice, zanimljiva transakcija u kojoj je budvanska firma Stratex Development Doo, kupila paket od 21,07 odsto akcija hotelske grupe Budvanska rivijera, za iznos od 14,7 miliona eura.

Akcije su po pojedinačnoj cijeni od 20 eura prodali manjinski akcionari najvećeg hotelskog preduzeća u Crnoj Gori, u kome Vlada zajedno sa Fondom PIO i Zavodom za zapošljavanje, posjeduje 58,73 odsto kapitala.

Vlasnik Stratex-a je američki državljanin Nail Emilfarb, dok je, prema podacima Centralnog registra, osnivač njegove crnogorske kompanije istoimena firma Stratex F.Z.C., registrovana u Ujedinjenim Arapskim Emiratima.

Ulog arapskog kapitala u budvanske hotele popeo se na 30 odsto, nakon što je Emilfarb u februaru ove godine otkupio prvih 8,28 odsto ukupnih akcija ove hotelske grupe. Za nepunih sedam mjeseci kompanija čija ekonomska moć na Crnogorskom primorju munjevito raste, postala je vlasnik gotovo trećine preduzeća koje upravlja atraktivnim hotelima na budvanskoj rivijeri.

Milione za kupovinu akcija budvanske firme Stratex-u je pozajmio srpski biznismen Miodrag Kostić, putem kredita AIK Banke iz Niša, u kojoj je suvlasnik. Zalog za kredit bio je upravo kupljeni udio Stratex-a u Budvanskoj rivijeri, svih 30 odsto, uz dvije vile pride u turističkom kompleksu Zavala. Ukoliko eventualno Emilfarb ne izmiri dugovanje, može se dogoditi da i srpski kralj šećera postane suvlasnik budvanskih hotela,

Kupovina akcija uslijedila je uoči objavljivanja nove procjene vrijednosti Budvanske rivijere koju je uradio Ekonomski fakultet iz Podgorice. Manjinski akcionari, većinom stranci, koje je u Bordu direktora predstavljao Tripko Krgović, prodali su svoje akcije iako su znali da će imovina firme nominalno biti znatno veća.

Prema novoj, preliminarnoj procjeni podgoričkih ekonomista, Budvanska rivijera vrijedi 165 miliona eura. Toliko, po njihovoj računici, vrijede svi hoteli Budvanske rivijere, Sveti Stefan, Miločer, hoteli Palas i Castellastva u Petrovcu, Aleksandar i Mogren u Budvi, TN Slovenska plaža, hotel Piva u Plužinama i hotel Rivijera Crystal u Petrovcu u izgradnji, uz vrijedan zemljišni fond od 500.000 kvadrata.

Obnovljeni hoteli Sveti Stefan i Miločer procijenjeni su na iznos od 40-50 miliona, dok ostalih sedam hotela, čija je kategorizacija podignuta od 3 do 4+ zvjezdica, vrijede oko 100 miliona eura.

Dakle, šest hotela lociranih na atraktivnim pozicijama u Budvi i Petrovcu vrijede stotinu miliona eura, u vrijeme dok se hoteli na primorju prodaju za mnogo veće iznose.

Nevjerovatno zvuči podatak da su eksperti Ekonomskog fakulteta u potpunosti potcijenili vrijednost neizgrađenog zemljišta koje posjeduje HG Budvanska rivijera. Zemljište u okviru turističkog kompleksa Slovenska plaža, oko 177.000 kvadrata, u prvoj zoni pored mora, procijenjeno je 100 eura za kvadrat. U centru Budve, oko hotela Avala i Mogren kvadrat zemlje po ovoj računici vrijedi svega 200 eura. To je više nego duplo manje od opštinske cijene zemljišta koja, za istu zonu iznosi 500 eura.

Uprava preduzeća uputila je prigovor na ovakav elaborat Ekonomskog fakulteta, čiji eksperti procjene vrše po narudžbi, zavisno od toga ko je viđen za novog investitora.

Sa promjenom strukture vlasništva u hotelskoj kompaniji, arapska firma Stratex druga je po značaju iza Vlade. Zahvaljujući berzanskoj trgovini Nail Emilfarb je uspio da sa 16,8 miliona eura postane vlasnik trećine preduzeća vrijednog 165 miliona.

U razgovoru za Monitor predstavnici Stratex-a naveli su da novi suvlasnik Budvanske rivijere očekuje definitivnu procjenu preduzeća i podjelu hotelske grupe na dva dijela, koju je u avgustu ove godine najavio predsjednik Tenderske komisije Branko Vujović.

Podjela na dvije kompanije neće, po svemu sudeći, proteći kako je prvobitno bilo planirano. A bilo je planirano da jednoj kompaniji pripadnu elitni hoteli Sveti Stefan i Miločer, koji se neće prodavati, sa većinskim udjelom države, dok bi druga kompanija objedinila hotele u Petrovcu i Budvi koji bi se privatizovali.

Sa novim akcionarima idu drugačiji planovi. Razmatra se nova kombinatorika po kojoj u prvu grupu elitnih hotela, pored Sveca i Miločera treba da uđu i hoteli Rivijera i Mogren, dok bi hoteli Palas, Castellastva, Aleksandar, Piva i TN Slovenska plaža, poslovali u sastavu druge kompanije.

Razlog novog razvrstavanja je finansijska računica i uticaj Stratex-a. Prilikom podjele preduzeća akcionarima će se pružiti prilika da razmijene akcije, da svoj udio u hotelima Sveti Stefan i Miločer, uz dodate Mogren i Rivijeru, zamijene za akcije u drugim hotelima. Za Stratex to znači povećanje udjela od 30 odsto na nivou sadašnje kompanije na mnogo veći nivo u novoj, čime praktično postaju većinski vlasnici preostalih hotela i druge imovine Budvanske rivijere. Preraspodjela moći u Budvanskoj rivijeri na taj način izvršila bi se bez novih ulaganja, tako reći bez centa. Sa uloženih nepunih 17 miliona eura moguće je, po toj logici, postati vlasnik niza hotela čija je vrijednost višestruko veća.

„Naš cilj je da učestvujemo u privatizaciji onoga dijela Budvanske rivijere koji država odredi za prodaju. Nije nam u interesu da ostanemo tamo gdje privatizacije neće biti, zato je opcija razmjene akcija izvjesna”, objasnili su za Monitor u Stratex-u. Istakli su takođe kako se protive pojedinačnoj prodaji hotela i da žele što uspješniju privatizaciju ostatka kompanije kao cjeline.

Na redu je izbor novog sastava uprave Budvanske rivijere. Ostavkom Tripka Krgovića čiji je mandat prestao prodajom akcija, okončan je mandat petočlanom Odboru direktora, na čijem je čelu Svetozar Marović, potpredsjednik DPS-a. Stratex-u pripadaju dva mjesta, a da li će neko od dosadašnjih zastupnika interesa Vlade, Marović, Dušanka Jeknić, Ratko Vukotić ili Mirko Stanić biti reizabran, znaće se uskoro.

Na krilima nacionalne kompanije

Arapska kompanija Stratex trenutno je jedan od najvećih investitora u Crnoj Gori. U posjedu firme su brojne nekretnine i atraktivni zemljišni posjedi duž primorja, od Petrovca, Reževića, Bečića, Budve, Kotora do Kolašina. Najznačajnije investicije locirane su u Budvi u kojoj Stratex zauzima glavninu prostora u priobalnog pojasu od Zavale do Avale. Pored stambenog kompleksa Dukljanski vrtovi na Zavali, u toku je izgradnja solitera u centru grada, u naselju Gospoština, sa stanovima za tržište. Firma Stratex odnedavno je vlasnik koncesije budvanske marine. Povoljan vjetar u razvijena jedra kompanije duva iz Vlade koja je nedavno donijela odluku o izradi Državne studije lokacije za marinu, što će omogućiti zakupcu gradnju dva hotela u luci, mnogih pratećih sadržaja i 400-600 vezova za jahte. Izgradnja manjeg, butik hotela, planirana je na lokaciji restorana Maša, pored bedema Starog grada. Dok će drugi biti smješten na suprotnom kraju luke. Treći hotel ove kompanije planiran je na Zavali, u zaleđu plaže Guvance, za koji je već urađen idejni projekat. U planu je i gradnja turističkog kompleksa na imanju firme u Reževićima. Jednog butik hotela sa 20-ak luksuznih vila. Investicije Stratex-a stigle su i do Kotora. Kupljena je zgrada Jugooceanije koja će se rekonstruisati u luksuzni hotel sa 70 soba. U posjedu ove firme je i atraktivna lokacija URC-a, na kojoj je uoči parlamentarnih izbora 2012. godine najavljena gradnja condo hotela, Kotor Bay Hotel, sa 120 apartmana. Kolika je moć i uticaj kompanije Stratex mogu se uvjeriti putnici koji koriste usluge crnogorskog avio-prevoznika. Na trupu svakog od šest aviona iz flote nacionalne avio-kompanije pored naziva države, Montenegro, ispisan je naziv stambenog naselja na Zavali, Dukley gardens, sa logom kompanije. Nije poznato da neka nacionalna avio-kompanija u svijetu na svojim avionima nosi reklamu firme za prodaju stanova, kao što je slučaj sa embraerima i fokerima Montenegro Airlines-a.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

KASNI PROSTORNO URBANISTIČKI PLAN OPŠTINE BUDVA: Moratorijum na gradnju ostaje do daljnjeg

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na predlog tadašnjeg ministra Ratka Mitrovića za rukovodioca izrade PUP-a Budve određena je Marija Nikolić, prostorna planerka iz Nikšića. Rad na izradi plana počeo je u septembru nakon potpisivanja ugovora između bivše vlade i izabranog obrađivača. Osam mjeseci kasnije nema nikakvih prezentacija učinjenog niti naznaka roka do kojeg bi se PUP Opštine Budva mogao pojaviti na javni uvid pred građane

 

U Budvi je, u junu prošle godine, uveden moratorijum na izgradnju objekata na najatraktivnijem dijelu prostora budvanske rivijere, u zahvatu dva kontroverzna planska dokumenta, DUP Budva-centar i DUP Bečići. Zabrana gradnje u centralnom dijelu Budve, na potezu koji se prostire uz morsku obalu od Avale do Zavale, ograničenom Jadranskom magistralom, i na prostoru naselja Bečići, bila je sastavni dio Vladine Odluke o donošenju Prostorno urbanističkog plana Opštine (PUP), koja bi važila do njegovog stupanja na snagu. Vlada je tada odredila rok od 12 mjeseci za izradu PUP-a vodeće turističke opštine, odnosno jun 2022, kada bi moratorijum morao bio ukinut.

Međutim, od PUP-a, za sada, nema ništa. Prostorni plan nije urađen ni do nivoa nacrta spremnog za reviziju nadležnih službi u Ministarstvu ekologije, prostornog planiranja i urbanizma. Na predlog tadašnjeg ministra Ratka Mitrovića za rukovodioca izrade PUP-a Budve određena je Marija Nikolić, prostorni planer iz Nikšića. Istom odlukom Vlada je za rukovodioca i stručni tim utvrdila naknadu u iznosu od 150.000 eura.

Rad na izradi plana počeo je u septembru prošle godine nakon potpisivanja ugovora između Vlade i izabranog obrađivača. Osam mjeseci kasnije nema nikakvih prezentacija učinjenog niti naznaka roka do kojeg bi se PUP Opštine Budva mogao pojaviti na javni uvid pred građane. Izgleda da nije pogodan politički trenutak za tako nešto jer uslove izrade prati potpuna neizvjesnost. Od toga šta koja politička struja želi da postigne tako značajnim planskim dokumentom do haosa u sistemu planiranja u državi u kojoj se trenutno rade dva ključna planska dokumenta, Prostorni plan Crne Gore i Plan generalne regulacije (PGR).

Izradu prostornog plana za teritoriju bilo koje opštine određuju podaci i smjernice iz navednih planova kojih nema i ne zna se kada će biti završeni. Izrada Prostornog plana CG do 2040. bila je na listi prioriteta prethodnih pa tako i ove, nove vlade. Postoji i dilema oko nastavka izrade Plana generalne regulacije koja je stopirana na samom početku, u fazi analize postojećeg stanja.

U oblasti planiranja prostora u Crnoj Gori vlada potpuna konfuzija. U resornom ministarstvu se govorilo o izmjeni važećeg Zakona o planiranju prostora i gradnji objekata, usvojenog tokom mandata ministra Pavla Radulovića.

Njegov nasljednik, ministar Mitrović inicirao je izmjene tog zakona, ali posao nije završen. Nova ministarka Ana Novaković Đurović u svojim javnim nastupima daje natuknice oko promjena zatečenog planskog okvira po kome za teritoriju Crne Gore postoje samo dva planska dokumenta, krovni Prostorni plan CG i PGR. Nova vlada, po običaju, znači i novi koncept sistema planiranja. Planovi su do tada na čekanju.

Proces pripreme Prostornog plana Opštine Budva zapao je u vakuum promjena vlasti na nivou države i Opštine. Obrađivač očigledno čeka nova uputstva i neke druge smjernice od ministarke Novaković Đurović. Dosadašnja praksa je pokazala da svaki ministar sprovodi svoju viziju politike planiranja i uređenja prostora. Za definisanje rješenja nacrta PUP-a Budva potreban je novi politički dogovor.

U prethodnom periodu, tokom višegodišnje vladavine Demokratske partije socijalista prostor Budve devastiran je pretjeranom urbanizacijom, prekomjernim planiranim i izgrađenim kapacitetima. Cilj koji se želi postići izradom prostornog plana za područje cijele Opštine, bio je smanjenje ukupne izgrađenosti. PUP je generalno morao nešto da popravi u Budvi, da riješi sve nastale probleme, da odredi lokacije opšte namjene za izgradnju objekata od javnog značaja i objekata infrastrukture, koji su u Budvi zanemareni.

Pauza u gradnji objekata za preizgrađenu Budvu svakako je dobrodošla. Ona ne odgovara investitorima ali ni lokalnoj vlasti čiji predstavnici upozoravaju na ekonomske gubitke koje Opština trpi zbog zabrane gradnje. Ondašnji premijer Zdravko Krivokapić kazao je da procijenjena šteta za Opštinu, za godinu dana trajanja moratorijuma tokom kojeg neće moći naplatiti komunalije, iznosi oko četiri miliona eura. Opštinari ističu da je šteta daleko veća i da se mjeri desetinama miliona eura izgubljenih ne samo od komunalija nego i drugih, pridruženih privrednih i uslužnih aktivnosti koje prate građevinarstvo.

Kašnjenje PUP-a blokira izradu lokalnih planova detaljne razrade na teritoriji Opštine. Odredbom čl. 218 Zakona o planiranju prostora propisano je da se državni i lokalni planski dokumenti predviđeni prethodnim zakonom mogu izrađivati I mijenjati do donošenja plana Generalne regulacije. Odlukom o izradi PUP-a, svi lokalni planovi čija je izrada ili promjena započela, stopirani su do usvajanja strateškog plana Opštine.

Značajan dio teritorije Opštine ili nema planove ili je njihova izrada obustavljena.

Detaljnim urbanističkim planom nije pokriveno naselje Sveti Stefan. Naručen i izrađen DUP Sveti Stefan nikada nije usvojen. Nadomak elitnog istoimenog hotela godinama cvjeta bespravna gradnja, što nikoga mnogo ne zabrinjava.

Urbanistički planovi nisu donijeti za dio Jaza, Buljarice, za naselje Bijeli Do u Budvi. Obustavljen je postupak izrade Lokalne studije lokacije Lučice kod Petrovca, Urbanističkog projekta „Bijeli Rt – Galija”, izmjena i dopuna DUP-a brda Spas, izmjena i dopuna Urbanističkog projekta „Turistički kompleks Zavala”, DUP-a Pržno-Kamenovo, za dio „Kamenovo-Vrijesno”.  Sve je, kao i budvanska vlast, na čekanju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru. Procjene se vrše na osnovu uspostavljanja letova niskoplatežnih kompanija. Govori se uopšteno o bukingu, rezervacijama, interesovanjima, očekivanjima dolazaka sa tržišta zapadnoevropskih zemalja, Izraela, Saudijske Arabije… Ali pravih ugovora i sigurnog tržišta Crna Gora nema.

Goste iz Rusije i Ukrajine zamijeniće oni iz zemalja okruženja. Među njima su najbrojniji turisti iz Srbije. Za očekivati je da će broj turista i sa ovog tržišta biti manji nego lani, jer se za njih otvaraju i druge turističke destinacije koje su u ljeto 2021. bile nedostupne zbog kovid uslova.

Početak turističke sezone Budva je simbolično obilježila turističkim manifestacijama, karnevalom i koncertima, koje su u dane prvomajskih praznika privukle veliki broj posjetilaca. U Budvi trenutno boravi oko 15.000 turista, što je nešto više u odnosu na isti datum prošle godine. Međutim, u Turističkoj organizaciji Budve ističu da su ostvareni prihodi manji nego u maju 2019, godini koja se u gotovo svemu uzima kao reper koji valja dostići.

Budva je, neuobičajeno za ovo vrijeme u godini, puna stranaca, koji nisu turisti. Na ulicama, u trgovinama i restoranima prisutan je veći broj Ukrajinaca i Rusa koji su sa porodicama izbjegli iz ratom zahvaćenog područja. Oni nisu turisti u punom smislu, ne plaćaju boravišnu taksu, jer su prijavili boravak duži od tri mjeseca.

U Budvi boravi oko 3.580 državljana Ukrajine. Oni najčešće iznajmljuju luksuzne kuće po atraktivnim budvanskim selima ili veće stanove i apartmane, na duži period. Uživaju specijalni status privremeno zaštićenih lica, koji im omogućava boravak i do godinu dana. Oko 300 Ukrajinaca ostvarilo je takav status, dok na rješenje čeka još oko 1.000 njihovih zahtjeva.

Za izbjeglice iz Ukrajine u narednim danima biće organizovana berza za zapošljavanje, na Jadranskom sajmu u Budvi. Biće u prilici da nađu posao u ugostiteljstvu i hotelijerstvu, kako bi im se situacija donekle olakšala.

Istovremeno, prema podacima Turističke organizacije, u Budvi trenutno boravi oko 2.500 državljana Ruske federacije.

Najave dolazaka gostiju u budvanske hotele i privatan smještaj za mjesec jun, na nivou su od prošle godine. Ima dosta rezervacija na čekanju, koje će se realizovati u zavisnosti od međunarodne političke situacije. U julu i avgustu, kada svi idu na odmore, biće svi kapaciteti popunjeni. Vlasnici kuća i stanova na rivijeri napraviće gužvu kao privid uspješnosti sezone, koja toliko i potraje.

Goste ovoga ljeta čekaju neprijatna iznenađenja u vidu drastičnog povećanja cijena hrane i pića u budvanskim restoranima i kafićima.

Iz Udruženja ugostitelja Budve najavili su povećanje cijena od 10 do 30 odsto, obrazlažući takvu odluku porastom cijena osnovnih životnih namirnica. Doći će i do povećanja cijena apartmana i soba u privatnom smještaju čiji vlasnici sve teže nalaze potrebne radnike za njihovo održavanje.

Krajnji ishod nastupajuće turističke sezone potpuna je nepoznanica ne samo za direktne učesnike u turističkom privređivanju, hotelijere, ugostitelje i vlasnike privatnog smještaja, nego i za turističke eksperte. Svi nešto čekaju, nadaju se i šire optimizam bez realnog pokrića.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Več zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Novi pokušaj je bio kada su poslanici koalicije Crno na bijelo, DPS, SD, SDP, BS i dvije albanske liste inicirali krajem januara izmjene tog Zakona, kako bi se izbori u 14 opština i gradskoj opštini Golubovci održali u jednom danu. Poslanici su početkom februara usvojili te izmjene, ali ga je Đukanović nekoliko dana kasnije vratio Skupštini na ponovno odlučivanje sa obrazloženjem da je neustavan. Skupština nije ponovo usvojila taj zakon.

Dok je visoka politika trgovala sa izborima, u opštinama u kojima su izbori bili zakazani za jun neke partije su predale izborne liste. Sada je ostala nedoumica da li će oni koji nijesu predali izborne liste moći učestvovati na oktobarskim izborima. Predsjednik skupštine građanske liste Bokeški forum (BF) iz Tivta Branislav Matijević je komentarišući za Vijesti odluku Skupštine o odlaganju izbora, kazao da je gaženjem svih zakonskih normi, državni parlament uspio da obesmisli instituciju vladavine prava i potpuno obesmisli izborni proces.

O kakvom se galimatijasu i vođenju računa samo o partijskim interesima radi, ranije je objasnila programskog direktora CDT-a Milena Gvozdenović. ,,Zvuči gotovo nevjerovatno, ali predlozi partija o ovom pitanju su tekli sljedećim tokom: prvo su se svi saglasili da to treba uraditi kroz promjenu Zakona o izboru odbornika i poslanika, što zaista jeste jedini ispravan put. Onda se, pred izbore na Cetinju, dio partija tadašnje vlasti dosjetio da to uradi na nezakonit način kroz promjene Zakona o lokalnoj samoupravi. Onda su oni koji su se tome žestoko protivili u slučaju Cetinja, bili za to u slučaju Berana, a oni koji su to zagovarali u slučaju Cetinja bili protiv toga u slučaju Berana. Nakon toga je predsjednik države vratio na ponovno odlučivanje zakon za koji je glasala njegova partija…”

Iz dijela nevladinog sektora odavno upozoravaju da je jedini zakonit način da se ovo pitanje zakonito rješi izmjenama Zakona o izboru odbornika i poslanika. To je za političare teži put, kojim oni nikad ne idu, jer je za izmjene tog zakona potrebna dvotrećinaska podrška poslanika.

Zbog svega navedenog Centar za demokratsku tranziciju (CDT) je podnio inicijativu Ustavnom sudu za ocjenu ustavnosti izmjena Zakona o lokalnoj samoupravi koje se tiču odgađanja lokalnih izbora. ,,Mali” je problem što je Ustavni sud u svojevrsnoj blokadi zbog manjka sudija.

,,Ovaj način djelovanja Predsjednika i Skupštine Crne Gore dovodi do opasnog presedana tj. nezakonitog odlaganja izbora bez valjanog razloga, koji dalje može da znači da svaka parlamentarna većina, kojoj to bude politički interes, može odlagati lokalne izbore onako kako joj se prohtije”, saopštili su iz CDT-a.

Ništa novo, kao i do sad – što se tiče prohtjeva vladajuće većine.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo