Povežite se sa nama

OKO NAS

POVRATAK AZILANATA SA CRNOGORSKOG SJEVERA: Danke Dojčland

Objavljeno prije

na

„Hvala Vladi Njemačke”, kažu mladi supružnici iz Berana koji su u toj zapadnoevropskoj državi proveli više od pola godine. Sa četvoro djece oni su u Njemačku pošli polovinom prošle godine, u talasu koji je tada zahvatio sjever Crne Gore. Otišli su praktično bez eura u džepu i s kreditima koje je trebalo vraćati, a sada su po povratku izmirili sve dugove i ostalo im je za život dostojan čovjeka.

„Za pola godine uštedjeli smo toliko, koliko se ovdje ne može zaraditi za dvije-tri godine. I proživjeli smo kao ljudi. Željeli smo da ostanemo, ali je migrantska kriza poremetila sve naše planove pa smo bili prinuđeni da se vratimo u Crnu Goru”, kaže Z.M.

Supružnici objašnjavaju da su u Njemačku otišli turistički i tamo ostali kao i svi drugi, tražeći azil.

„Proveli smo prvo vrijeme u kampu. Pošto smo imali malu djecu, vrlo brzo smo dobili smještaj u kući koju smo dijelili s još dvije porodice. Tu smo živjeli čitavo vrijeme. Dobijali smo sve što nam je potrebno i imali zdravstvenu zaštitu. Njemačka nam je za to vrijeme pružila sve što nikada nijesmo imali u Crnoj Gori”, pričaju oni.

Ovih se dana u Njemačkoj, prema informacijama iz nevladinog sektora koji prati ovu problematiku, vrši ubrzana priprema za masovni povratak ljudi iz država Balkana, među kojima su i crnogorski građani.

Navodno ih, kako su prenijele neke porodice koje se nalaze u azilu, bukvalno na ulici zaustavljaju i traže od njih da potpišu da se odmah dobrovoljno vraćaju nazad u svoje države.

,,Takođe su nam kazali da u prihvatnom centru Clausmoorof, koji se nalazi u Njemačkom gradu Gifhorn u pokrajini Donjoj Saksoniji, gdje je smješteno više od dvjesta azilanata iz država Balkana, među njima i crnogorski građani, socijalni radnici vrše pritisak na sve azilante da potpišu da će se dobrovoljno vratiti u svoje države, kako bi što prije oslobodili ovaj prihvatni centar za azilante iz Sirije. To je je izazvalo negodovanje azilanata s Balkana, koji nikom nijesu dozvoljavali da uđe u njihove prostorije gdje borave s porodicama”, prenijeli su mediji saopštenje iz nevladinog sektora.

Sve govori u prilog tome da se Njemačka suočava s najvećom izbjegličkom krizom, odnosno da se priprema za veliki talas migranata, koji treba tek da stigne u ovu državu, pa im je svako mjesto u izbjegličkim kampovima izuzetno važno.

U Crnu Goru su se, prema podacima Savezne kancelarije za migracije i izbjeglice, koji su dostavljeni NVO Euromost, u 2015. godini i januaru 2016, dobrovoljno vratile 782 osobe.

U prethodnoj godini, prema ovim podacima, u Njemačkoj je bilo 4.311 tražilaca azila iz Crne Gore, što znači da se tamo, samo iz te godine, još nalazi oko 3.000 crnogorskih građana. Njemačka sada planira da ih sve vrati.

,,Interesantno da se sve češće javno oglašavaju pojedinci iz izvršne vlasti, odnosno predstavnici Vlade, političkih partija i Skupštine, da će država pomoći našim građanima koji se vraćaju iz azila, iako od te pomoći još nema ništa. Crnogorske vlasti i dalje okrivljuju druge za loše ekonomsko stanje i masovni odlazak svojih građana, zaboravljajući da su upravo oni građane sjevera doveli u tešku ekonomsku situaciju”, kažu u nevladinom sektoru.

Podaci su više nego zabrinjavajući. Samo u ovom regionu Crne Gore preko 17.000 građana živi od materijalnog obezbjeđenja, više od 13.000 je nazaposleno, a oko sedam hiljada je posljednje četiri godine odselilo prema unutrašnjosti države.

Prema evidenciji koja je od početka migrantskog talasa vođena u NVO sektoru, Crnu Goru je samo u 2015. godini napustilo više od 6.000 stanovnika u potrazi za boljim životom.

Da sjever lagano odumire govore i podaci iz mojkovačke opštine, gdje je, osim problema iseljavanja, evidentirano i prisustvo takozvane bijele kuge, odnosno smanjenja broja stanovnika.

Statistika govori da je duplo više Mojkovčana prošle godine sahranjeno nego što je rođeno. Samo iz gradske kapele, minule godine Mojkovčani su, kako su mediji prenijeli saopštenje tamošnjeg komunalnog preduzeća koje gazduje tim objektom, na onaj svijet ispratili 85 sugrađana. Još pedesetak Mojkovčana ispraćeno je iz seoskih kapela.

Na drugoj strani, prema podacima lokalne uprave, rodilo se samo 65 beba, to jest jedva dva buduća odjeljenja, za tri nekada prepune osnovne škole. Naravno, pod uslovom da svi ostanu u Mojkovcu, u šta je teško povjerovati. Neko je prebrojao da u tom malenom gradu s oko osam hiljada stanovnika, ima skoro dvije hiljade neženja.

Prema zvaničnim podacima, broj zaposlenih u Beranama je 4.362, s prosječnom platom od 438 eura, što je manje od državnog prosjeka za čak 46 eura ili skoro 10 odsto. Statistika govori i da je broj penzionera u Beranama bio 5.921, a prosječna penzija 218 eura. To je za 55 eura ili 20 odsto manje od državnog prosjeka.

Tužna je i slika socijalnih davanja. Statistički podaci kažu da je broj korisnika materijalnog obezbjeđenja porodice, ili socijalne pomoći u ovom gradu 1.476. Ako se taj broj pomnoži sa članovima porodica, nosilaca socijalnih primanja, onda se može precizno konstatovati da od socijale u gradu na Limu živi 4.662 stanovnika.

Od nekadašnjih desetak hiljada zaposlenih, u privredi u Beranama danas radi pedeset radnika u fabrici eksploziva Polieks i stotinu u Rudniku mrkog uglja. To je čitava radnička klasa u gradu na Limu i dio priče koji statistika ne može da iskaže.

Slično je ili još gore i u drugim gradovima na sjeveru. Sve je to uticalo da početkom prošle godine krene veliki talas crnogorskih građana u potragu za korom hljeba prema Njemačkoj i drugim razvijenim zapadnoevropskim državama.

Monitor je stupio u kontakt i sa jednim bračnim parom iz Petnjice koji, uprkos svemu što se sada dešava, ne razmišlja o povratku u Crnu Goru. Oni smatraju da se u međuvremenu nije ništa promijenilo što bi moglo biti motiv da počnu da razmišljaju o domovini.

„Mi znamo da domovina ne misli na nas. Shvatili smo da je domovina tamo gdje je dobro i sigurno. Sjetili su nas se sada kada se približavaju izbori, pa šalju abrove preko svojih medija da nas na povratku čeka cvijeće. Možda se neko i prevari. Mi, ako budemo mogli da ostanemo, nećemo se vraćati”, kaže čovjek koji ne želi da otkriva svoj identitet.

On priznaje da je sve do odlaska u Njemačku bio glasač vladajućih partija.

„Supruga i ja smo uvijek bili lojalni glasači DPS-a, ali od toga nijesmo nikad vidjeli koristi. Ja sam radio kod privatnika na crno, i tako smo sastavljali kraj sa krajem. Bio sam patriota sve do trenutka dok mi djeca nijesu ostala gladna, a države nije bilo da mi pomogne. Čak i da nas odmah vrate, ni ja ni supruga više nećemo izlaziti na izbore”, ogorčeno priča taj Petnjičanin.

Čitave porodice krajem 2014. godine i sve do polovine prošle godine pakovale su kofere i od socijalne bijede spas tražile u zapadnoevopskim zemljama – najviše iz Rožaja, Berana, Petnjice, Gusinja, Bijelog Polja, Pljevalja. Računica je bila jasna, kao u priči koju je Monitoru na povratku iz Njemačke ispričao bračni par iz Berana. Ako im i ne bi uspjelo da ostanu duže, za nekoliko mjeseci rada ili socijalnih primanja na zapadu oni će zaraditi mnogo više nego u Crnoj Gori za godinu ili dvije.

Valja se prisjetiti, bilo je koliko juče. Njihove potresne ispovijesti na odlasku bilježili su samo nezavisni mediji i nevladin sektor. Državni i paradržavni mediji su, baš kao i Vlada, „glasno ćutali”. Sada su upravo režimski mediji pokrenuli priču da Crna Gora spremno dočekuje azilante da se vrate u domovinu i uredno ih prebrojavaju.

Ušli smo u izbornu godinu. Centralne vlasti šalju u svijet uljepšanu, ili kako se to obično kaže, virtuelnu sliku stvarnosti. Počelo je predizborno krečenje, ali se statistika ne može uljepšati. Na sjeveru živi 40 odsto nezaposlenih i 60 odsto siromašnih u državi. Te činjenice ne može prefarbati nijedna DPS disperzija.

Tufik SOFTIĆ

Komentari

Izdvojeno

RADIKALIZACIJA USPORILA TREND PRIHVATANJA LGBT OSOBA U CRNOJ GORI: Kornjačinim korakom do prava i zaštite

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prema nedavnoj analizi Centra za građansko obrazovanje, smanjuje se broj onih koji misle da su osobe drugačije seksualne orijentacije opasne za društvo. Ipak, radikalizacija društva i učestaliji govor mržnje uticali su na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima koje se tiču prava i zaštite LGBT osoba

 

Nedavno istraživanje Centra za građansko obrazovanje (CGO) pokazalo je – u Crnoj Gori se smanjuje broj onih koji smatraju da su osobe različite seksualne orijentacije štetne i opasne. Ipak, blizu polovine građana smatra da te osobe nijesu ugrožene. Na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima uticale su radikalizacija i klerikalizacija društva u posljednjih par godina.

„Skoro polovina ispitanika vjeruje da je u javnom diskursu korisno čuti naučno objašnjenje različite seksualne orijentacije radi boljeg razumijevanja ove pojave. No, u odnosu na 2019, osjetan je porast onih koji misle da su te priče u javnom prostoru nepotrebne i da ne bi pomogle, kao i da, uprkos naučnom tumačenju, ta pojava ostaje izuzetno štetna za svako društvo“, saopštila je na prezentaciji rezultata istraživanja javnog mnjenja koordinatorka pri CGO-u Željka Ćetković.

U posljednje tri godine, prema riječima izvršnog direktora NVO Spektra Jovana Džolija Ulićevića, naše se društvo radikalizovalo i svjedočimo pojačanom govoru mržnje. ,,Uglavnom se targetiraju žene, osobe sa invaliditetom i LGBTI osobe. Uprkos povećanju podrške unutar opšte populacije prema LGBTI osobama, važno je imati na umu radikalizaciju mladih, koja je posljedica neadekvatnog obrazovnog sistema i opšte klerikalizacije društva. U obrazovnom sistemu izostaje volja da se predmeti kao što su građansko obrazovanje, zdravi stilovi života ili medijska pismenost učine obaveznim, ali se nedovoljno pažnje daje i adresiranju pitanja roda, pola i seksualnosti i kroz prirodne nauke, recimo biologiju“.

Kako je istakao, zaštititi prava marginalizovanih grupa, a naročito LGBT osoba, je i dalje hrabrost i avangardna politika, ali samo onda kada je autentična i iskrena, a ne instrument u pristupnom procesu Evropskoj uniji.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PRIVREDNI SUD KUBURI SA KADROVIMA: Sudije na granici izdržljivosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon hapšenja predsjednika Privrednog suda Blaža Jovanića ta institucija radi samo sa četvoro sudija od sistematizovanih 16. Da će se u Privrednom sudu pojaviti ozbiljne kadrovske nevolje, znalo se još polovinom prošle godine

 

Poslije hapšenja bivše predsjednice Vrhovnog suda i predsjednika Privrednog, sudska grana vlasti u Crnoj Gori je dotakla dno. Sudije sada pored sprovođenja pravde  imaju i obavezu da speru ljagu sa institucije i svoje profesije. To će biti vrlo teško, jer se mnogi sudovi odavno bore sa nedostatkom kadrova. Takav je slučaj bio sa Privrednim sudom. Nakon hapšenja predsjednika Blaža Jovanića i sa četiri puta manje sudija nego što je to predviđeno Pravilnikom o unutrašnjoj sistematizaciji, ovaj organ nalazi se pred kolapsom, zatrpan brojnim, neriješenim predmetima i bez mogućnosti da mjesecima organizuje makar jedno sudsko vijeće za postupanje u izvršnim predmetima.

U sudu trenutno rade samo vršiteljka dužnosti predsjednika Privrednog suda Dijana Raičković i sudije Dragan VučevićRadmila Perović i Zoran Ašanin, koji postupaju u 1.376 parnica, 451 stečaj i 414 izvršnih predmeta, za koje postoji veliko interesovanje stranaka u postupcima, ali i javnosti jer je riječ i o najznačajnijim privrednim predmetima sa velikom imovinom.

Novom raspodjelom predmeta, četvoro sudija nedavno je dobilo u rad i predmete koji su morali preuzeti kao nezavršene od penzionisanih sudija, kolega koji su na bolovanju, ali i od osumnjičenog Jovanića – zbog čega se ročišta često odlažu.

Prema pisanju Vijesti, Raičkovićeva tvrdi da se Privredni sud, stranke i učesnici u postupcima nalaze u nezavidnoj situaciji. Privredni sud Crne Gore ima sistematizovanih 16 sudijskih mjesta sa predsjednikom suda, a taj broj predstavlja minimum neophodnog broja sudija. Činjenica je da se i ovaj broj sudija, imajući u vidu nadležnost i složenost predmeta koje ovaj sud ima u radu, pokazuje nedovoljnim za potpuno efikasno i ažurno postupanje.

„Već se u 2021. godini pokazalo da sudu nedostaju sudije, odnosno da je sud sistemski nepopunjen sa pet sudija (zbog odlaska u penziju), te da je određen broj sudija bio na bolovanju. Još uvijek ova mjesta nijesu popunjena, skoro godinu, jer su na ta mjesta u međuvremenu primljena lica koja su u statusu sudijskih kandidata, koja na funkciju sudije mogu stupiti tek nakon uspješno završenih obuka, dakle najranije u septembru, odnosno oktobru. Jedno sudijsko mjesto je u međuvremenu ostalo upražnjeno zbog izbora jednog sudije u Apelacioni sud, a u međuvremenu je došlo do suspenzije predsjednika suda. Sada je od sistematizovanih sudijskih mjesta upražnjeno šest, bez mjesta predsjednika suda. U odnosu na bolovanja sudija, jedna sutkinja je na porodiljskom bolovanju, dok je četvoro sudija na bolovanju zbog ozbiljnih zdravstvenih problema”, kaže Raičković.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

BROJ NAPUŠTENIH ŽIVOTINJA NA SJEVERU RASTE: Strategije na papiru, lutalice na ulicama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iako skoro svaka opština „na papiru“ ima strategiju kako kontrolisati populaciju napuštenih životinja, u praksi broj pasa se povećava, sve je više građana koje povrijede, troškovi  za naknade po tom osnovu u opštinskim budžetima rastu, malobrojna privremena prihvatilišta i azili gotovo su  bez slobodnog mjesta

 

Pred sam početak ljetnje turističke sezone,  na ulicama Kolašina je na desetine napuštenih pasa. Tokom minulih dva mjeseca,  nekoliko Kolašinaca su napali, a višestruke povrede nenijeli i jednoj srednjoškolki, na samom izlazu iz školskog dvorišta. Od nasrtaja gladnih pasa nekad se brane i turisti. Da je to jedan od većih problema Kolašina pred turističko ljeto primijetila je i novoizabrana predsjednica Marta Šćepanović. Ona je u svom prvom obraćanju građanima, kao jednu od svojih prioritenih aktivnosti sa te funkcije, najavila efikasno i brzo sklanjanje napuštenih životinja sa ulica. Tek prije  nekoliko sedmica, u nadležnim opštinskim službama tvrdili su da nemaju rješenje, jer su azili u Podgorici i Beranama bez slobodnog mjesta.

Program populacije pasa na teritoriji kolašinske opštine usvojen je prije dvije godine, ali  gotovo nijedan cilj zacrtan tim dokumentom do sada nije ispunjen.  Program se odnosi na period do 2025. godine, a ukoliko se potpuno realizuje, trebalo bi da populacija napuštenih životinja bude smanjena za 50 odsto. Predviđeno je i građenje  azila.  No, novac za to nije ni ove godine planiran opštinskim budžetom.

U Kolašinu  postoji samo privatno prihvatilište za napuštene životinje, koje funkcioniše s mnogo problema. Vlasnica tog azila Danijela Vuksanović više puta je upozoravala da životinjama  koje je ona sklonila s ulice nedostaje hrana i stručna veterinarska njega. Pomoć koju je dobila sa državnog i lokalnog nivoa, kaže ona, nije dovoljna.

U kolašinskom Sekreterijatu za zaštitu životne sredine kažu da je jedan od načina rješavanja problema izgradnja azila. Planirani cilj je da uskoro na kolašinskim ulicama ne bude pasa lutalica, ali i da podignemo svijest o odgovornom vlasništvu. Podsjećaju da je  Opština opredijelila sredstva za identifikaciju, vakcinaciju i sterilizaciju vlasničkih i nevlasničkih pasa. Identične izjave iz tog resora stizale su i minulih  godina.

Sugrađanima poručuju da ,,ukoliko se ne planira registrovati uzgoj pasa, sterilizacija ljubimca dio je odgovornog vlasništva”. U opštini Kolašin do sada je čipovano tek  600 vlasničkih pasa, a ukupna populacija se procjenjuje na oko 1.800.

,,Prema slobodnim procjenama, na teritoriji opštine Kolašin postoji oko 50 napuštenih pasa na seoskom području i oko 100 u gradu i prigradskim naseljima, dok ih je u privatnom skloništu oko 170. Veliki broj napuštenih životinja na ulicama grada, okolnih naseljenih mjesta i polja, rezultat je napuštanja životinja usljed loših navika i teške ekonomske situacije građana”, piše u Programu za sprovođenje kontrole populacije pasa.

Pored lutalica vlasnički psi su jedna od prepreka kvalitetu kolašinske turističke ponude, kažu izdavaoci smještaja.  Iz Udruženja vlasnika privatnog smještaja tvrde da lavež iz dvorišta privatnih kuća uzmerava tokom noći goste u njihovim objektima. Povodom toga, objašnjavaju, opštinske službe do sada ništa nijesu radile.

Budžet opštine iz godine u godinu opterećuju i  odštetni zahtjevi građana, koji su, usljed napada pasa lutalica, pretrpjeli fizički i duševni bol. Za četiri godine iz opštinske kase, na ime te vrste odštete, isplaćeno je oko 10.000 eura Kolašincima koji su tvrdili da su ih napali psi na ulici.

Neke veće sjeverne opštine izdvajaju i značajno više  sredstava iz budžeta po tom osnovu.  Iz opštinske kase Bijelog Polja, na primjer,  za naknadu štete za povrede nastale ujedom napuštenih pasa, za dvije minule godine,  isplaćeno je  116. 204 eura za 126 odštenih zahtjeva.  Za odvođenje pasa lutalica u azil u Beranama ta opština godišnje izdvoji od 30.000 do 40.000  eura. U  azil u Beranama bjelopoljsko Komunalno preduzeće uhvati i isporuči oko 200 pasa, a za svakog psa Opština plaća 120 eura.  No, sav taj novac ne doprinosi utisku da je na ulicama manje napuštenih životinja.  Bjelopoljci kažu da se psi kreću u čoporima po prigradskim naseljima, a na magistrali ometaju saobraćaj  i velika su opasnost za sve učesnike u saobraćaju. Po selima napadaju  ovce i sitniju stoku. Slični problemi su i u Rožajama, gdje se godinama najavljuje gradnja azila, ali su čopori pasa dio „razglednice“ i najužeg centra grada. Više  uspjeha u kontroli broja napuštenih životinja ne postižu  ni u Plavu, Gusinju, Žabljaku …

U  opštinama na sjeveru uglavnom  procjenjuju da je pravljenje  pojedinačnih azila  preskupo. Zbog toga, objašnjavaju, rješenje je regionalni azil, kakav postoji u Beranama, ali koji je trenutno pretrpan. Nažalost, nikad nije zaživjela ideja da se sličan napravi i u Bijelom Polju. U tu svrhu, još prije deceniju, Opština je kupila 4,5 hektra zemljišta za 42.000 eura između  Ribarevina i Ramčine.

Istraživanje, rađeno za potrebe nacionalnog Programa kontrole populacije pasa pokazalo je da na nivou lokalne samouprave nema razvijene infrastrukture za sistemsko rješavanje problema napuštenih životnja.  Takođe, opštine su, kao prepreke navodile, nedostatak novca, kao i nedovljno znanja i obučenog osoblja.

Vlasnica privatnog prihvatilištu u Kolašinu za Monitor podsjeća da je sistem identifikacije i registracije pasa u Crnoj Gori  uspostavljen tek prije tri godine.  Do tada, objašnjava, nije bilo nikavih zvaničnih podataka o broju vlasničkih ili napuštenh pasa. To, kaže ona, dovoljno govori „u prilog  činjenici da je briga o životinjama uvijek bila na kraju spiska prioriteta“. Sada se, tvrdi Vuksanovićeva, time intenzivnije bavimo „samo forme radi, jer nam se žuri u Evropu“.

„Kada se to kombinuje sa našom preovlađujućom sviješću, onda dođemo u situaciju da se na pse gleda samo kao na problem i opasnost. To i jesu, ali zbog nebrige.  Taj problem mjerimo novcem izdvojenim za saniranje posljedica, a ne ulažemo u rješavanje onoga što je dovelo do posljedica. Donošenje  planova ne znači da se išta promijenilo. Naprotiv, stanje je mnogo gore kad je riječ o nedostatku brige i broju napuštenih životinja“, tvrdi ona.

U  privremnom prihvatilištu  koje je Vuksanovićeva  osnovala više nema mjesta ni za jednu napuštenu životinju. Upros tome, svakodnevno, kako kaže,  zatekne novu mlandučad pasa ili mačaka  ostavljenu na kapiji tog objekta.  Vuksanovićeva objašnjava da je ključno odgovorno vlasništvo, kojem bi prethodila edukacija. Sankcije moraju postati praksa, ocjenjuje ona, za neodgovorne vlasnike ili nehumano postupanje prema životinjama.  Upozorava na desetine otrovanih pasa u Kolašinu, ali i  činjenicu „da su samo prije nekoliko godina na taj način problem lutalica „rješavale“ i nedležne opštinske službe u više gradova“.

Svjetska organizacija za zaštitu životinja (OIE), procjenom urađenom u regionu Zapadnog Balkana u periodu od 2015. do 2018.,  identifikovano je da je ogroman  broj pasa na ulicama posljedica neodgovornog vlasništva. Evropska platforma za dobrobit životinja pokrenuta je, zbog toga,  kampanja Be his hero, čiji je cilj podizanje svijesti djece školskog uzrasta na Balkanskom poluostrvu o odgovornom vlasništvu.

U nacionalnom programu koji se odnosi na tu oblast  konstatovali su da je, dugoročno, edukacija je jedan od najbitnijih elemenata sveobuhvatnog pristupa upravljanju populacijom pasa.

                                                                                      Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo