Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Privatizacija ili pljačka

Objavljeno prije

na

Jedan od bivših sindikalnih lidera beranske Fabrike kože Polimka Dušan Veljić i njegov kolega Marko Radević ni poslije više od godinu nijesu dobili odgovor na pitanje da li u prodaji i privatizaciji njihove kompanije ima elemenata organizovanog kriminala i korupcije. Njih dvojica su u ime grupe radnika ovo pitanje postavili specijalnom državnom tužiocu, nakon što je Osnovni sud u Beranama odbacio krivičnu prijavu protiv rukovodstva kompanije kao neosnovanu.

RAZOČARENJE I NEMOĆ: „Mi smo razočarani u državne organe. Pozivaju na borbu protiv korupcije, a ne postupaju po prijavama građana. Mi ćemo i dalje čekati odgovore, a s krivičnom prijavom ići ćemo, ako je potrebno, i do Strazbura” – kažu oni za Monitor.

Petnaest radnika bivše Polimke, i pored pritisaka kojima su u maloj sredini kakva je beranska bili izloženi, podnijeli su krivičnu prijavu protiv izvršnog direktora, nekoliko najbližih saradnika, kao i predstavnika Vlade, u kojoj su tražili da neko odgovara zbog promjene djelatnosti kompanije, prodaje imovine za simboličnih hiljadu eura, kao i da se ispita šta je bilo s robom i repromaterijalom iz magacina kojih je u trenutku privatizacije bilo u vrijednosti od milion eura.

Nakon što je sud njihovu prijavu u nedostatku dokaza odbacio kao neosnovanu, oni su pokušali da dođu do dokumentacije iz fabrike, ali to nije bilo moguće.

„Jednostavno nam nije dozvoljen ulazak u fabriku. Portir na kapiji nam je rekao da mu je izvršni direktor naredio da nas dvojicu ne pušta”, kaže Veljić.

Bivši radnici Polimke izražavaju zbog toga sumnju da je dokumentacija u međuvremenu uništena.

Radević je bio glavni kontrolor u nekadašnjoj fabrici, pa je veoma dobro poznavao stanje magacina, robe i repromaterijala na zalihama.
Poslije nekoliko bezuspješnih pokušaja i višegodišnjeg traženja odgovarajućeg partnera, Polimka je u drugoj polovini 2008. godine prodata podgoričkom preduzeću KIPS. Danas nema šrafa koji ne možete pronaći u beranskoj fabrici kože. Usput možete kupiti i pločice za kupatilo, od kikindskih do španskih i italijanskih. Dobar primjer uspješne privatizacije. Doduše, kada se radi o koži, možete pronaći samo kožni namještaj. Teško da bi se moglo osporiti da je uložen znatan novac u adaptaciju dijela zgrade, samo što je usput kožara promijenila djelatnost i preuređena u najbolje snabdjevenu gvožđaru u gradu.
Još početkom 2004. tadašnji potpredsjednik Vlade Branimir Gvozdenović prekinuo je radnički štarjk glađu obećanjem da će fabrika biti prestrukturirana i brzo privatizovana. Zaposlenima jedino nije objasnio šta znači prestrukturiranje. Na kraju je ispalo to što je ispalo – prodavnica. Sada starih radnika i onako nema, da ga podsjete na ono što je pričao. Svi su umirovljeni ili uz otpremnine od nepunih dvije-tri hiljade eura upućeni na biro rada. U prodavnicu su primljeni novi, mladi radnici, visokokvalifikovani da glasaju za DPS na prvim izborima koji su uslijedili.
BRATSKA PRODAJA: Industrija kože AD Polimka Berane, pod kojim nazivom se kompanija još vodi u registru Centralne depozitarne agencije, prodata je više nego bratski, za simboločnih hiljadu eura, odgovarajući socijalni program i obavezu investicionih ulaganja od milion eura.
Ova posljednja stavka zvučala bi vjerovatno impresivo, kada se ne bi znalo da su samo dvije glavne mašine za preradu kože, koje su ostale u fabrici, bile, kako radnici tvrde, vrijedne dva miliona. O sudbini tih, kao i drugih brojnih mašina, ništa se ne zna, a iz KIPS-a nijesmo dobili odgovor na uredno postavljeno pitanje.
„Mašine su bile ispravne i konzervirane, i uz manji remont, mogle su biti stavljene u funkciju. Sve dok nam ih ne pokažu, mi sumnjamo da su prodane i da su od tih para izmirene sve obaveze prema bivšim radnicima preuzete socijalnim programom”, kaže Veljić.
Bivši radnici Polimke čudom se ne mogu načuditi kako je njihova fabrika, nekada četvrta u tom rangu u Evropi, uništena i zašto joj je promijenjena djelatnost. Oni se pitaju da li je moguće da nije mogao da se nađe kupac, koji bi nastavio da radi u toj branši.

Vlada je prodala državnih 64,03 odsto akcija. U startu, nakon masovne vaučerske privatizacije, država je u ovoj kompaniji imala 50,03 odsto akcija, ali je još 14 procenata dobila „na penale” od slovenačke kompanije Koroški, kada je ova firma odustala od privatizacije Polimke.
„To s Koroškim, prije KIPS-a, bilo je pomalo zagonetno. Njima je fabrika data za jedan euro uz obavezu da nastave da rade i investiraju, i oni su je uzeli i počeli da otkupljuju akcije od radnika. Tako su došli do tih 14 procenata koje su kasnije morali da ustupe crnogorskoj Vladi kada su se povukli. Zanimljivo je to što se o predstavniku te firme, koji je boravio u Beranama i obećavao brda i doline, nije moglo naći ništa na internetu”, priča Veljić.
Bivši radnici ne mogu prihvatiti činjenicu da njihova kompanija nije prodata ni nekoliko godina ranije jednoj francuskoj korporaciji, čiji je vlasnik imao velike planove, čak i aktiviranje beranskog aerodroma i pravljenje centralnog servisa za helikoptere na Balkanu.
PROPALA ŠANSA: „Rekao nam je u otvorenom razgovoru da kupuje Polimku 99 odsto, ali je dodao da mu je taj jedan procenat, koji zavisi od crnogorske Vlade, teži od svih 99. Mi ne znamo šta se tu desilo, ali je posao, koji je bio šansa za grad, a ne samo našu fabriku, propao”, kaže Veljić.
Industrija kože i kožne galanterije Polimka u Beranama izgrađena je pedesetih godina prošlog vijeka. Bila je to zadugo najjača fabrika ne samo u ovom gradu, već i na čitavom sjeveru. Običan radnik imao je u zlatno doba veću platu od ljekara. Bila je to potpuno rentabilna kompanija, za razliku od mnogih drugih socijalističkih giganata. Gigant je i sama bila sa skoro osamsto zaposlenih. Radnici se prisjećaju kako nije bilo svjetskog sajma na kojem Polimka nije osvajala nagrade i priznanja.
Polimka je nesebično pomagala svima. Opremala bolnice, škole, davala nepovratne pozajmice drugim preduzećima, kojima je to bilo potrebno. I sve je to tako hodalo do devedesetih i raspada bivše Jugoslavije, kada je izgubljeno glavno tršište za nabavku sirovine i plasman gotovih proizvoda. Za njeno poslovanje bio je fatalan prekid platnog prometa između Crne Gore i Srbije. Fabrika je nekako preživljavala do 2002. kada je proizvodnja prekinuta. Pred kraj 2003. radnici su stupili u štrajk glađu, pokušavajući pritiscima da izdejstvuju aktiviranje mašina, kao najvažniji od svih zahtjeva.
„Samo smo dobijali obećanja od premijera preko njegovih saradnika i ministara. Sada vidim da je sve bilo uzalud”, kaže Veljić.
Bivši radnici, ipak, ne mogu da shvate kako je takva kompanija, jedina u oblasti kožne industrije u Crnoj Gori, pretvorena u stovarište i prodavnicu.
„Nije to bila fabrika kože nego fabrika para”, dodaje njegov stariji kolega Marko Radević.
Radnici sada traže odgovore na pitanja kako je promijenjena djelatnost Polimke i zašto je prodata za hiljadu eura, gdje je otišao novac od prodaje robe i repromaterijala iz magacinskih zaliha, i konačno, šta se desilo sa skupocjenim mašinama i drugom kožarskom opremom nakon prodaje. Oni, kažu, samo odgovorno i građanski hrabro postavljaju pitanje ima li tu posla za specijalnog tužioca?
Zanimljivo je da ovi problemi kao da ne dotiču dva značajnija manjinska akcionara: Fond zajedničkog ulaganja Trend, koji prema registru CDA u strukturi kapitala Industrije kože AD Polimka ima 13,4 procenta i Atlasmont banku sa 5,8 procenata.

Tufik SOFTIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo