Povežite se sa nama

OKO NAS

REKONSTRUKCIJA CENTRALNOG PODGORIČKOG TRGA, OPET: Svaki gradonačelnik po svom

Objavljeno prije

na

Da li nova uprava Glavnog grada, na čelu sa gradonačelnikom Ivanom Vukovićem, najavom renoviranja novog trga priznaje da je prethodna rekonstrukcija loše urađena

 

Nakon što je krajem 19. vijeka Knjaževina Crna Gora odlukom Berlinskog kongresa preuzela Podgoricu od Osmanlija, nekadašnja glavna gradska pijaca u današnoj Staroj Varoši premještena je na drugu stranu Ribnice i postala je preteča današnjeg Trga nezavisnosti. Od tada taj prostor postaje, pored glavnog mjesta za razmjenu robe (pijačnim danima), i centar svih zbivanja u današnjem Glavnom gradu, ali i centralni simbol moći vlasti. Od tada je svaka nova vlast mijenjala namjenu, ime ili izgled centralnog trga.

Iz redova Demokratske partije socijalista (DPS) prvi je to učinio gradonačelnik Podgorice (u tri mandata) Miomir Mugoša, kada je pomoću većine u gradskoj skupštini tadašnjem Trgu (narodnog heroja) Ivana Mulutinovića, nekoliko godina pred referendum promijenio ime u Trg Republike. Nakon referenduma, počeo je totalnu rekonstrukciju trga, kojom će dobiti današnji izgled i postati jedan od simbola takozvane „Mugošine betonske Podgorice“. Iako je rekonstrukcija trga završena 2011. godine, formalno-pravno posao je finiširan izgradnjom zgrade podgoričkog Parlamenta (2016), koja je završena za vrijeme Mugošinog nasljednika Slavoljuba Miga Stijepovića (DPS). On je, još jednom, 2016. godine promijenio ime centralnog trga u Trg nezavisnosti, a između dvije fontane je tada podignut obelisk vojvodi Mirku Petroviću.

Na centralnom gradskom trgu, odlučio je izgleda da se upiše i važeći gradonačelnik Ivan Vuković (DPS). Njegova gradska uprava prošle sedmice objavila je konkurs za idejno rješenje novog Trga nezavisnosti. Konkursnim zadatkom, koji je objavljen na sajtu Glavnog grada, predviđeno je još jedno totalno mijenjanje izgleda glavnog trga. Ono uključuje izgradnju podzemne garaže, ozelenjavanje trga, proširenje pješačkih zona i biciklističkih staza…

„Podsjećamo da je postojeće stanje trga definisano rekonstrukcojim iz 2006. godine, međutim zbog promjena navika naših građana i trenda umanjenja značaja centra grada za društveni život, trg nije zaživio na očekivan način. Prostor je ostao u određenoj mjeri izdvojen frekventnim saobraćajem, koji otežava pješacima pristup trgu“, navodi se u tenderskoj dokumentaciji.

Za razliku od prethodnika, koji su mijenjali centralni trg misleći da će tako jačati nacionalni identitet i patriotizam građana, Vuković ovim planom, čini se, želi da sebe nametne kao urbanog mladog gradonačelnika.

Da li Vukovićeva uprava ovim konkursom diskretno priznaje da je prethodna rekonstrukcija trga loše urađena, na šta su upozoravali stručnjaci iz oblasti planiranja prostora, ali i brojni građani? Vukovićeva uprava do zaključenja ovog broja nije odgovorila na to pitanja Monitora.

Da li će gradska uprava finansijski moći da iznese ovaj projekat, s obzirom na silna kreditna zaduženja kojim je opterećena, a i zbog izvjesnog produbljavanja  ekonomske krize, uzrokovane globalnom pandemijom? Ni na to pitanje iz gradske uprave nije stigao odgovor.

Više dobro upućenih izvora Monitora iz Glavnog grada tvrde da je riječ „samo o inicijalnoj fazi projekta“, a da se o radovima još ne može govoriti.

Odbornik Građanskog pokreta URA Luka Rakčević realizaciju ovog projekta smatra nemogućom. Budžet Glavnog grada je, tvrdi, i prije pandemije virusa COVID-19 bio u deficitu od skoro 20 miliona eura, zbog čega su gotovo svi kapitalni projekti finansirani iz kredita ili od sredstava koje je obezbjeđivala Vlada.

On je uvjeren da će i priča oko rekonstrukcije gradskog trga, poput prethodnih Vukovićevih ideja, ostati na grafičkim prikazima i jeftinom političkom marketingu. „Glavni grad nema novca za bilo šta drugo sem za sprovođenje konkursa i kasniju eksploataciju idejnih rješenja, u pravcu stvaranja privida nekakvog progresa“, kazao je Rakčević za Monitor. „Na isti način su, tokom prethodne kampanje, prezentovana rješenja (ukradenog) projekta šetališta uz Moraču, a isti gradonačelnik Vuković je obećavao realizaciju tog projekta u roku od dvije godine (od tada je prošlo tri godine)“.

On smatra  da o neozbiljnosti gradskih uprava najbolje govori to kako u zavisnosti od trenutnog političkog ambijenta, mijenjaju imena trgova, ulica ili programe podizanja spomenika, samo da bi „udarali kontru” nekim izmišljenim ili predimenzioniranim političkim protivnicima. „Možemo podići još stotinu spomenika i promijeniti još hiljadu naziva ulica, bulevara ili trgova, ali dok god pljačkamo i zadužujemo sopstvenu državu, urušavamo njene institucije, šikaniramo političke protivnike i diskriminišemo ljude po svim osnovima, onda radimo protiv sopstvene države i direktno ugrožavamo njenu stabilnost“, istakao je Rakčević.

Arhitekta Aleksandar Ašanin smatra spornim što podgoričke vlasti nijesu pitale građane kakav trg žele. Dodatno, tvrdi, zabrinjava što je konkurs za idejno rješenje veoma loše i žurno pripremljen.

„Da bi se moglo ozbiljno razgovarati o ovom trgu, neophodno je poznavati njegove istorijske transformacije, planske vizije na osnovu kojih je izgrađivan, stepen ostvarenosti tih vizija, razloge njihove uvijek djelimične realizacije, a zatim i potrebe i želje današnjih i budućih korisnika. U konkursnom zadatku istorijat trga je opisan na pola stranice, a o potrebama korisnika se govori samo deklarativno. Te potrebe nisu ni mogle biti jasno artikulisane jer građane niko nije ni pitao šta zaista žele – nije sprovedena čak ni anketa“, pojasnio je Ašanin.

Komentarišući česte rekonstrukcije današnjeg Trga Nezavisnosti, on je Monitoru kazao da su rijetki trgovi koji su „završeni jednom za svagda“, ali da bi bilo dobro kada bi „razmišljanju o njima postojao makar neki red“.

„Rekonstrukcija trga iz 2006. slikovito svjedoči šta se dobije kada se u obzir uzmu samo dvije dimenzije prostora – pojavna i simbolička. Dobije se trg veoma male upotrebne vrijednosti. Trg koji ne privlači ljude, jer na njemu nemaju šta da rade. Skupo plaćeni mobilijar, uvozni kamen, politički konotiran spomenik i tri fontane nisu dovoljni da proizvedu centralitet“, rekao je Ašanin.

On smatra da gradska uprava donekle osjeća da prethodna rekonstrukcija nije dala rezultat, što, ističe, nije naročito teško, ali da nije u stanju da imenuje ključne probleme ne samo trga već ni šireg prostora centra, i da počne sistemski da ih rješava.

Da li će gradska uprava ući u ponovnu rekonstrukciju trga ili je riječ samo o „predizbornoj udici“ za glasače, javnosti će biti jasnije 23. oktobra, za kada je najavljeno predstavljanje pobjednika konkursa i njegovog idejnog rješenja.

 

Gradska uprava nije sposobna da imenuje ključne probleme

Ašanin smatra neracionalnim insistiranje na ishitrenom „konačnom rješenju” – koje bi podrazumijevalo rušenje sadašnjeg, nedavno uređenog i skupo plaćenog trga, gradnju podzemne garaže ispod njega, a zatim ponovno popločanje ravnog krova te garaže.

„Smatram da bi bilo svrsishodnije da se, nakon iterativnih konsultacija sa stručnom javnošću i građanima, u okviru novog zahvata – proširenog do Ulice Balšića, raspiše anketni konkurs, sa ciljem prikupljanja različitih ideja i preciznijeg definisanja programskih sadržaja. Nakon ovog konkursa raspisao bi se novi –  međunarodni, dvostepeni konkurs, koji bi mogao biti pozivni ili opšti sa pozivom, kako bi se osiguralo i učešće nekih renomiranih inostranih biroa. Za očekivati je da bi tek rezultati ovog konkursa mogli biti adekvatno polazište za izradu planske i projektne dokumentacije, na osnovu koje bi se pristupilo jednom sveobuhvatnijem, smislenijem i vitalnijem preoblikovanju centralnog trga“, pojasnio je Ašanin.

Tvrdi da bi takav put bio nešto duži i skuplji, ali s mnogo boljim dugoročnim rezultatima, a da je za to potrebna dobra volja i nevelika ulaganja.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo