Povežite se sa nama

Izdvojeno

RUSKI KAPITAL POD LUPOM CRNOGORSKOG TUŽILAŠTVA: Sankcije na čekanju, oligarsi u pokretu

Objavljeno prije

na

Tek nakon što su evropske zemlje počele da blokiraju rusku imovinu, pojavio se podatak Uprave za imovinu da su ruski državljani vlasnici ili suvlasnici oko 19.000 nekretnina i skoro četiri miliona kvadrata zemljišta u Crnoj Gori. Više od 98 odsto nekretnina nalazi se u primorskim opštinama. Najviše u Budvi i Baru. Imućni Rusi uglavnom imaju nekretnine u luksuznim kompleksima poput tivatskog Porto Montenegra, budvanske Zavale, hercegnovskih Portonovi i Luštica bay

 

Kada su čelnice EU i brojne ostale evropske države početkom marta počele da uvode sankcije ruskim milionerima, „oligarsima“, u Crnoj Gori se rodila nada da će se otkriti njihova imovina kod nas, ali i veze tih ljudi sa djelovima državnih struktura. Međutim, Crna Gora se još nije pridružila ekonomskim sankcijama uvedenim Rusiji, poslije agresije na Ukrajinu. Neslaganja u aktuelnoj Vladi oko ove teme su na jednoj sjednici umalo eskalirale i do fizičkog obračuna među ministrima.

Poznato je da su se ruske investicije nakon nezavisnosti (2006) godinama slivale u Crnu Goru. Kod nas se to doba naziva „ruski bum“. Poslanik Demokratskog fronta Milan Knežević nekoliko puta je iznio optužbu da je novcem iz Rusije potpomognut crnogorski referendum za državnu nezavisnost. Dok je vlast jedva dočekala ruski kapital, kritički nastrojeni analitičari su upozoravali da je zapravo riječ o legalizacija prljavog novca, koji je stečen kriminalnim aktivnostima.

Brojni kontroverzni ruski biznismeni pompezno su najavljivali otvaranje radnih mjesta i ulaganje u turizam, izgradnju luksuznih hotelskih kompleksa na primorju, uglavnom na budvanskoj rivijeri… Od obećanja su ostale gole ledine ili napuštena gradilišta, kao što je slučaj sa Hotelom As u Perazića dolu ili luksuznom naselju na brdu Zavala kod Budve, čiju je izgradnju nakon propasti kompanije Miraks, ruskog tajkuna Sergeja Polonskog, preuzelo udruženje kupaca vila – AMIA.

Crnogorska Uprava za pranje novca nikada se nije izjašnjavala povodom sumnjivih poslova ruskih oligarha. Oni su se jedino uključivali u provjeru ruskog novca koji je navodno crnogorska opozicija koristila za „pokušaj terorizma“ 2016. godine, u javnosti poznatiji kao „državni udar“. Nije poznato da li je bilo sličnih provjera povodom kupovine zemlje na primorju, otvaranja biznisa preko of šor firmi, gradnji luksuznih hotela i vila.

Tek nakon što su druge evropske zemlje počele da blokiraju rusku imovinu, kod nas se pojavio podatak Uprave za imovinu da su ruski državljani vlasnici su ili suvlasnici oko 19.000 nekretnina i skoro četiri miliona kvadrata zemljišta u Crnoj Gori. Više od 98 odsto nekretnina nalazi se u primorskim opštinama, duž 300 kilometara duge crnogorske obale, na kojoj je više od stotinu plaža. Najviše ih ima u Budvi i Baru. Imućni Rusi uglavnom imaju nekretnine na luksuznim stambenim kompleksima poput tivatskog Porto Montenegra, budvanske Zavale, hercegnovskih Portonovi i Luštica bay.

Ruski oligarh Oleg Deripaska od 2005. vlasnik je zemljišta na rtu Platamuni u opštini Kotor, na kojem je njegova kompanija Overseas assets management izgradila luksuzni kompleks od dvije velike i desetak manjih vila, u koji je uložio oko 50 miliona eura. Direktor Agencije za nacionalnu bezbjednost Dejan Vukšić kazao je nedavno da je Deripaska zemlju na Platamunima kupio za devet eura po kvadratu iako se tržišna cijena bila hiljadu eura za kvadrat.

I moskovski tužilac Denis Popov, kojeg je Vladimir Putin lično dekretom imenovao, ima imovinu u Crnoj Gori, što je nedavno pokazalo globalno istraživanje nevladine organizacije MANS i grupe novinara iz OCCRP. Na firmu supruge Denisa Popova, Monte Biser vodi se zgrada od 296 kvadrata sa apartmanima i 700 kvadrata zemljišta u Bokokotorskom zalivu. Kompanija ima i tri luksuzna objekta i 8.000 kvadrata zemljišta u blizini skijališta Jezerine kod Kolašina, sjeverno od Podgorice.

Druga firma Popove, Strojprojekt registrovana je u Baru, a u njenom vlasništvu je 1.230 metara kvadratnih u Dobroj Vodi. MANS navodi da je prema posljednjim dostupnim podacima iz finansijskog izvještaja kompanije Monte biser za 2020, vrijednost pomenutih nekretnina iznosila oko 3,3 miliona eura. Iako se objekti u Kolašinu i Kotoru mogu naći na sajtovima za izdavanje smještaja, finansijski izvještaji pokazuju da ova kompanija već godinama nema prihoda. Istovremeno, navodi MANS, podaci pokazuju da firma ima oko 3,4 miliona eura dugoročne obaveze prema kreditorima, te da je 2020. godinu završila sa gubitkom od 125.000 eura.

„Popov je tužilac koji je zastupao optužnicu protiv Navaljnog, oštrog kritičara Putinove politike, označio ga kao stranog špijuna, njegovoj antikorupcijskoj organizaciji FBK blokirao račun i naložio konfiskovanje imovine njenih članova“, navodi MANS.

Inače u globalnoj istrazi imovine ruskih oligharha i podržavalaca ruskog predsjednika Vladimira Putina, kroz projekat Russian Asset Tracking, otkriveno je blizu 18 milijardi dolara imovine ruskih oligharha.

To je objavio MANS koji učestvuje u istraživanju sa novinarskom mrežom Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) Gardijan.

Istraživanje je pokrenuto nakon što je više država blokiralo imovinu ruskih oligarha i državnih funkcionera Ruske Federacije, bliskih predsjedniku Vladimiru Putinu.

Prema nezvaničnim informacijama Monitora, tužilaštvo bi se moglo pozabaviti ruskim investicijama u Crnoj Gori. Izvor zbog tajnosti istrage nije navodio detalje gdje u tužilaštvu vide osnov sumnje ili osnovanu sumnju i na koja ruska ulaganja se to odnosi. Potvrdio je da je zainteresovanost tužilaca posljedica „objavljenih novinskih istraživanja“ o imovini pojedinih ruskih moćnika. Potencijalne sankcije bi na vidjelo mogle izbaciti i veze ruskog novca sa djelovima crnogorskog sistema.

Iako je deklarativno podržala sankcije uvedene Rusiji, Vlada Zdravka Krivokapića, kojoj je 4. februara izglasano nepovjerenje, još nije formalizovala odluku o sankcijama. Crna Gora spoljnu politiku usklađuje sa Evropskom unijom već deset godina.

Komisija za politički sistem Vlade Crne Gore, kojom predsjedava potpredsjednik Vlade Dritan Abazović, usvojila je jednoglasno paket sankcija Rusiji koji je prethodno usvojio Savjet Evropske unije (EU). Između ostalog sankcije se odnose na 696 ruskih državljana, kao i na finansijske institucije, imovinu, promet i distribuciju dobara…

Na spisku su, između ostalih, predsjednik Rusije Vladimir Putin, premijer Mihail Mišustin, ministar vanjskih poslova Sergej Lavrov, ministar unutrašnjih poslova Rusije Vladimir Kolokoljcev, portparol kremlja Dmitrij Peskov, predsjednik ruske Republike Čečenije Ramzan Kadirov, bivši predsjednik Rusije i aktuelni potpredsjednik Ruskog vijeća sigurnosti Dmitrij Medvedev. Na spisku su 53 ustanove, institucije i „separatističke“ organizacije. Da bi odluka stupila na snagu, Vlada mora da je potvrdi.

Izvjestilac Evropskog parlamenta za Crnu Goru Tonino Picula smatra da Vlada Crne Gore treba da se pridružuje sankcijama koje je Evropska unija (EU) sa saveznicima nametnula Rusiji zbog agresije na Ukrajinu. Smatra da je neizglasavanje odluke o sankcijama Rusiji u Vladi Crne Gore posredna podrška Rusiji, ali, prije svega, pokušaj da se dio njenih članova opravdava pred vlastitim političkim saveznicima.

„Riječ je o svojevrsnoj sabotaži koja služi kao politički alibi“, navodi Picula.

Iz Sjedinjenih Američkih Država ranije je poručeno da će sankcije osjetiti i svaka država koja pomogne Rusiji da zaobiđe restrikcije razvijenih država zapada. Po svemu sudeći, države EU računaju da će Krivokapićeva vlada koja se „nećka“, oko sankcija Rusiji, uskoro i stvarno otići, i da zato ne preduzimaju nikakve konkretne mjere.

 

Deripaska oštetio KAP uz podršku Vlade

Većinski paket akcija Kombinata aluminijuma (KAP) je 2005. godine, zajedno sa nikšićkim Rudnicima boksita, koji su koštali 10 miliona, prodat za 48,5 miliona eura. Međutim, kupac nije bio aluminijumski gigant Rusal, ruskog oligarha Olega Deripaske, koji se takmičio na tenderu, već firma Salamon Enterprises, kasnije preimenovana u Centralno-evropsku aluminijumsku kompaniju, za koju se tvrdilo da je Deripaskino vlasništvo, ali značajan dio domaće javnosti nikad nije prestao da sumnja da su dio vlasničke strukture ove of šor kompanije, registrovane na Kipru, činili i moćnici iz Crne Gore.

Umjesto najavljivanog unapređenja kompanije, ruski investitor je isisavao novac kroz subvencije za struju vrijedne desetine miliona eura i ostale povlastice koje mu je obezbjeđivala Vlada. Ona mu je čak oprostila i utaju poreza od 7,5 miliona eura, kao i 60 miliona eura za dug KAP-a iz perioda prije međunarodnih sankcija devedesetih.

Nedugo po sklapanju ovog privatizacionog aranžmana, Rusi su protiv države Crne Gore podnijeli tužbu pred Međunarodnim sudom, kojom su, zbog navodne prevare, od Vlade tražili obeštećenje od 300 miliona eura. Vlada odgovorila protivtužbom. Crna Gora je dobila spor.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Komentari

FOKUS

DRŽAVNE FINANSIJE I PARTIJSKA POLITIKA: Hod po tankoj žici

Objavljeno prije

na

Objavio:

Predloženi rebalans ima potrebnu podršku u parlamentu. Plate, penzije i socijalna davanja iz državne kase nijesu upitni do kraja godine. Onda bi na red mogle doći loše vijesti. Samo da se političari dogovore ko će biti glasnik

 

Crna Gora nije pred kolapsom, ohrabrio nas je ministar finansija Aleksandar Damjanović u srijedu veče, na kraju rasprave o (drugom) rebalansu budžeta za 2022. godinu. „Pokušavamo da obezbijedimo nesmetano funkcionisanje vitalnih sistema društva do kraja tekuće godine”. Valjda su to dobre vijesti.

Dan je počeo u drugačijem raspoloženju. Zdravstveni i obrazovni sistem mogli bi stati, a država ostati bez novca neophodnog za isplatu plata, penzija i socijalnih davanja, saopštili su iz Ministarstva finansija. „Ukoliko ne dođe do usvajanja rebalansa, uvećane isplate je vrlo teško obezbijediti preraspodjelom sredstava iz budžeta drugih potrošačkih jedinica, a da pritom ne dođe do narušavanja funkcionalnosti rada tih institucija i servisa koje one pružaju građanima”.

Upozorenje je pratio i popis finansijskih obaveza „koja proizilaze iz zakonskih rješenja usvojenih u prethodnom periodu”: za Fond zdravstva (38,6 miliona), Fond PIO (36 miliona), za uvećane zarade zaposlenima u zdravstvu i prosvjeti (28,5 miliona), bivšim korisnicama naknada po osnovu rođenja troje ili više djece (5,5 miiona), licima prepoznatim zakonom iz rudarske i metalske industrije (šest miliona), poslodavcima za zapošijavanje osoba sa invaliditetom (tri miliona), nezaposlenim licima (jedan milion)… Tokom rasprave shvatili smo da problem nijesu samo nova zakonska rješenja nego i loše računice onih koji su, u ime vlade Zdravka Krivokapića, pripremali ovogodišnji budžet.

Slijedio je niz „trulih kompromisa”. Izvršna vlast je podmitila poslanike tadašnje većine ponudom da svaki od njih, pojedinačno ili pod okriljem partije, uveća rashodnu stranu budžeta amandmanom koji bi državnu kasu koštao „do million eura”. Rečeno – učinjeno. Zakonodavna većina je, zauzvrat, prihvatila da tadašnjoj vladi, kao realno očekivane prihode, prizna i projekcije koje su se zasnivale na primjeni nepostojećih zakona. Neke od njih tadašnja vlada nije ni pripremila do usvajanja budžeta, a nijedan od njih do danas nije usvojen u parlamentu.

I, kada se sve sabere i oduzme, dolazimo do rebalansa. Nakon koga će očekivani državni prihodi tokom ove godine biti za tri miliona manji (uprkos inflaciji, poskupljenjima i jačanju fiskalne discipline), a rashodi skoro 200 miliona veći u odnosu na ono što je planirano krajem prošle godine (i pored golemih „ušteda” u kapitalnom budžetu).

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ĐUKANOVIĆ PREDLOŽIO ŽUGIĆA ZA TREĆI MANDAT GUVERNERA: Da je vječan

Objavljeno prije

na

Objavio:

Đukanovićev cilj nastavka kontrole bankarskog sektora je jasan, nepoznanica je da li će se u parlamentu sastaviti većina spremna da mu pomogne da taj cilj i ostvari.  Po cijenu još jednog moćnika u trećem mandatu

 

,,Dr Radoje Žugić, ministar finansija, na sjednici od 25. februara 2015, informisao je Vladu, da u ovom trenutku nije moguće obezbjediti ponudu koja će sadržati povoljnije uslove kreditiranja poljoprivrede u odnosu na ponudu Abu Dabi fonda za razvoj”, navodi se u dokumentu, koji Monitor prvi put objavljuje, a koji je Vlada uputila Investiciono razvojnom fondu (IRF) u martu 2015. Tu se citira i Žugićev stav o usaglašenom mišljenju dva ministarstva i IRF-a u vezi sa dva najozbiljnija  pitanja koja se tiču ovog ugovora – troškova valutnog rizika i rizika odobrenja, odnosno procedure kreditnog rizika.

Strah je, pokazalo se, bio  opravdan, pa je nakon četiri godine, u aprilu 2019, Specijalno državno tužilaštvo (SDT) pokrenulo izviđaj koji se odnosi na radnje prilikom raspodjele i trošenja 23 miliona dolara kredita iz ovog fonda. Prethodni ministar poljoprivrede Aleksandar Stijović je po dolasku na čelo tog resora dokumentovao da je novac u državu ušao mimo računa državnog trezora, i da u dokumentaciji nema garancije od 50 miliona koju  je država dala za taj kredit, u okviru Zakona o budžetu za 2015. godinu.

Javnost je tada saznala da je novac išao preko posebnog računa koji je nazvan ,,specijalnim” i koji je u Prvoj banci otvorio tadašnji ministar poljoiprivrede i aktuelni poslanik DPS-a Petar Ivanović. Skupština je na  zahtjev SDT-a Ivanoviću ukinula poslanički imunitet. U sklopu istrage saslušani su i bivši direktor fonda Zoran Vukčević, nekadašnji ministar poljoprivrede u prelaznoj Vladi 2016. godine i aktuleni državni sekretar u tom resoru Budimir Mugoša i procjenitelj Milan Adžić. Na saslušanju u SDT-u bili su i korisnici Abu Dabi kredita, među kojima i vlasnik kompanije Vektra Dragan Brković. Jedini koji nije saslušan je Žugić.

Specijalno tužilaštvo je tokom 2018. ispitivalo minuli rad guvernera CBCG povodom prijave o zloupotrebama novca za udruženja penzionera i naplaćivanja članarina u periodu od 2004. do 2010. kada je bio direktor Fonda PIO. Dok je bio na ovoj poziciji državni fond je učestvovao u transakcijama kojim je Prva banka, familije Đukanović, vraćala kredit Vladi Crne Gore. Ocjena da su transakcije između Prve banke u Vlade sumnjive bile su povod za sukob tadašnjeg guvernera CBCG Ljubiše Krgovića sa Milom Đukanovićem i njegovom DPS većinom. Ubrzo je spremljen novi Zakon o CBCG, Krgović je smijenjen, a zamijenio ga je Žugić.

On je prije toga ispekao zanat kao predsjednik Upravnog odbora Prve banke, i 2008. godine pomogao da se od Ministarstva finansija dobije zajam od 44 miliona evra za spas banke, nakon godina nezakonitih i neregularnih finansijskih aranžmana koji su obilježili njeno poslovanje od kada je Aco Đukanović postao njen najveći akcionar (vlasnik).

I tada je je reagovalo tužilaštvo pa je 2012. vođena  istraga protiv Žugića i ministra finansija Igora Lukšića zbog zloupotrebe ovlašćenja u vezi sa slučajem Prve banke. Kao i u ostalim slučajevima koji se tiču Đukanovića i njegove najbliže okoline, sve prijave su odbačene. Ili arhivirane, pod šifrom „istraga je u toku“.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NE NAZIRE SE KRAJ POLITIČKE KRIZE: Država na pauzi  

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako će se razriješiti duboka politička kriza u kojoj se nalazi zemlja, niko ne zna. Institucije su ili u blokadi, ili na pauzi. Jedino predano rade političke partije, u susret lokalnim izborima 23. oktobra

 

Nakon burne prethodne sedmice, u kojoj se, makar u medijima, masovno razrješavalo s funkcija i tumačio Ustav – zatišje. I parlament, pred kojim je u narednom periodu glasanje o nekoliko inicijativa, od one za razrešenje predsjednika države, preko „zaboravljene“ inicijative za razrešenje predsjednice Skupštine, do zahtjeva Đukanovića za skraćenje mandata Skupštini – pauzira.

Predsjednica Skupštine Danijela Đurović rekla je da će se sjednica, na čijem je dnevnom redu njeno razrješenje, nastaviti nakon što to zatraže poslanici koji su tražili pauzu, i podsjetila da je potpredsjednica  Skupštine Branka Bošnjak dala pauzu na zahtjev Poslaničkog kluba Demokratskog fronta. Pauza, kako su izračunali neki od poslanika, traje duže od 624 sata.

Istovremeno, predsjednica Đurović je za kraj sedmice, petak 30. septembar,  zakazala vanrednu sjednicu na kojoj bi trebalo da se glasa o Đukanovićevom predlogu za skraćenje mandata Skupštini. Ukoliko bi taj predlog prošao, raspisali bi se vanredni parlamentarni izbori. Malo je vjerovatno, procjenjuju mediji i analitičari, da će u petak, kada ovaj broj Monitora bude na trafikama, parlament imati većinu za raspravu i glasanje o skraćenju mandata Skupštini, na zahtjev predsjednika države. Prema nezvaničnim informacijama, avgustovski pobjednici u parlamentu neće podržati dnevni red sjednice koju je inicirao predsjednik države.

Đukanović je 23. septembra predložio skraćenje mandata sadašnjeg skupštinskog saziva, nakon što je odbio predlog avgustovskih pobjednika da bude formirana nova vlada na čelu sa Miodragom Lekićem. „Glasaćemo i protiv dnevnog reda i protiv skraćenja mandata ako bude usvojen”, saopštile su Demokrate i ocijenile da bi ukoliko bi neko iz „stare nove većine” odlučio da glasa suprotno, potvrdio da je  u „dilu sa DPS i  Đukanovićem”.

Tim povodom oglasio se i premijer tehničke vlade Dritan Abazović, tokom  višednevne posjete SAD, u koju je pošao neposredno pred posljednji rok da se Đukanoviću dostavi ponuda o novoj vladi, nakon čega su potpisi URA na dogovor avgustovskih pobjednika stavljeni sa zakašnjenjem.

Za Glas Amerike Abazović je kazao da „misli da bi trebalo da u Skupštini izglasamo inicijativu o razrešenju predsjednika Mila Đukanovića, jer se time šalje važna politička poruka, a pitanje je za pravnike da li to može da se operacionalizuje zbog situacije sa Ustavnim sudom”.  Abazović je dodao da bi, i u slučaju da ne dođe do deblokade Ustavnog suda, koji je neophodan u proceduri razrešenja predsjednika, to bila „važna politička poruka”.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo