Povežite se sa nama

OKO NAS

SISTEM ZA PREČIŠĆAVANJE VODE NA OBALI BIOGRADSKOG JEZERA: Poduhvat ravan vandalizmu

Objavljeno prije

na

Sistem za prečišćavanje otpadnih voda gradi se na samoj ivici Bigradskog jezera i ta činjenica trebalo bi da zabrine nadležene, ali i cijelu javnost. To kaže bivši direktor Nacionalnog parka Biogradska gora Dragiša Dožić, koji se i ranije više puta oglašavao protiv gradnje hotela, restorana i prateće infrastrukture za te objekte u srcu prašume. On kaže da nije bilo prilike da se iz medija detaljnije upozna sa načinom na koji će sistem funkcionisati, ali prema onome što se zna, gotovo je nemoguće da neće ugroziti vodu jezera.

,,Koliko sam upoznat, taj sistem, koji se slobodno može nazati ‘septička jama’, gradi se tik uz jezero. Fekalne vode iz objekta će se ‘kapilarno’ slivati do tog mjesta. Šta će se sa njima zbivati tik uz vodu, nije jasno. Moram da naglasim i poroznost tla i još mnogo drugih okolnosti koje zdravorazumski govore da te gradnje na tom mjestu nije trebalo biti. Prema fotografijama koje sam vidio, sadašna faza gradnje ne umanjuje zabrinutost za sudbinu kako jezera, tako i najuže zone prašume”, kaže on.

Dožić prepoznaje tendencija da se NP pretvori u ,,biznis zonu” te da očekuje rigorozne kontole, ali i reakacije nadležnih. Prema njegovim riječima, u vrijeme kad je bio direktor parka, tretman otpadnih voda planiran je sasvim drugačije, da se one odvode na suprotnu stranu od jezera.

,,S jedne strane iz tog preduzeća najavljuju da parking izmjeste iz srca prašume a na drugoj strani gradnju ‘septičke jame’ planiraju na obali jezera. Zaista vrlo čudan odnos prema jednom od najstarijih zaštićenih prostora u Evropi”, kaže on.

Sistem za prečišćavanja voda, prema onome što su krajem prošle godine saopštili iz Direkcije za javne radove, u poodmakloj je fazi izgradnje. Taj sistem. objasnili su tada, sadrži bioareacijski bazen i bazen za dezinfekciju ,,U toku su radovi na izradi zidova biološkog uređaja za prečišćavanje otpadnih voda i radovi na oblaganju potpornih zidova kamenim pločama. Izvođač radova je Eurozox iz Danilovgrada”, rečeno je tada u Direkciji.

Direktor NP Biogradska gora Saša Jeknić nije želio da za Monitor detaljnije objašnjava o kakvom je sistemu riječ. On je rekao da će na sve primjedbe javnosti, stručni tim iz Nacionalnog paraka, ubrzo odgovoriti. Jeknić, međutim, tvrdi da je sistem rađen po evropskim standardima i da je na svaki način izbjegnuto ugrožavanje i vode i ostalih prirodnih resursa u NP.

,,Na sve ćemo primjedbe naknadno i detaljno odgvoriti kasnije i potkrijepiti to tehničkom dokumentacijom, iz koje će biti jasno da smo krajnje odgovorno i savjesno pristupili izgradnji i tog infrastrukturnog objekta”, kaže on.

Dok se završetak izgradnje restorana u Biogradskoj prašumi očekuje do kraja ove godine, gradnja hotela je odložena jer je Sekreterijat za uređenje prostora, komunalno stambene poslove i zaštitu životne sredine, prošle godine, odbio izdavaje građevinske dozvole za hotel na obalama jezera. Planirana gradnja ‘apart’ hotela u Biogradskoj prašumi, kako su ranije objašnjavali iz JP NP CG, je rekonstrukcija objekta koji je uništen u požaru prije nekoliko decenija.

Isti Sekretarijat je, međutim, 2009. godine drugačije odlučio kada se radilo o izgradnji restorana na istoj katastarskoj parceli. Prema nezvaničnim informacijama iz NP, pored toga što je na istoj katastarskoj parceli, restoran će koristiti isti sistem za prečišćavanje voda, koji je bio planiran i za hotel. Takođe, kolašinska lokalna uprava, odnosno nadležni sekretrijat, dali su građevinsku dozvolu prije dvije godine i za rekonstrukciju – zamjenu 10kV visokonaponskog kablovskog voda OD Kraljevog kola do Biogradske gore.

U obrazloženju za odbijanje izdavanja građevinske dozvole, iz kolašinskog Sekreteterijata za urbanizam pozivaju se na rješenje Agencije za zaštitu životne sredine. Tim rješenjem sugerisano je da se izgradnja hotela odvija bez ugrožavanja prirodnih resursa, integriteta i prirodne vrijednosti zone zaštite NP Biogradska gora. Za kolašinski Sekreterijat, očigledno, bilo je problematično to što bi se pojedini radovi na pratećoj infrastrukturi hotela odvijalijali u užoj zoni zaštite, to jest što resorno Ministrstvo nije preciziralo kojoj zoni zaštite pripada cijela parcela na koj će se graditi.

,,S obzirom na to da se Ministarstvo održivog razvoja i turizma nije izjašnjavalo o prostornoj pripadnosti zonama zaštite I ili III katastarske parcele 956, odnosno cijele lokacije ‘part’ hotela na Biogradskom jezeru, nijesu se stekli uslovi za izdavanje odobrenja za izgradnju infrastrukturnih elementa”, naglašavaju u Sekreterijatu za urbanizam.

Oni navode da je u planu investitora bila i izgradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u užoj zoni zaštite, a da je članom 54. stav 3. Zakona o zaštiti prirode propisano da se u zonama s režimom zaštite zabranjuje korišćenje prirodnih resursa i izgradnja objekata.

Dožić podsjeća i da planskim dokumentima zona razvoja turizma ne zalazi u prostor sliva Biogradske rijeke i Jezerštice i na taj način ne ugrožava prašumski rezervat. Prema njemu, sada se grubo krši ono što je definisano Prostornim planom iz 1998. godine.

„Tokom izrade Prostornog plana vodila se veoma stručna rasprava o lokaciji Kraljevo kolo i postojećim ugostiteljskim objektima na Biogradskom jezeru. Konačno je dogovoreno da se postojeći ugostiteljski kapaciteti na Biogradskom jezeru zadrže, s tim da se oni mogu prevesti u višu kategoriju samo na postojećim gabaritima. Ova se klauzula odnosila isključivo na postojeći restoran i sedam kamp-kućica. Gradnja hotela i restorana na Biogradskom jezeru najgrublji je oblik narušavanja izvornih univerzalnih prirodnih vrijednosti, ravan vandalizmu”, smatra Dožić.

Direktor Centra za razvoj Durmitora Darko Stijepović, više puta ranije, takođe je najoštrije osuđivao ideju o gradnji hotela na obali Biogradskog jezera, nazivajući taj projekat „najprostačkijom eksploatacijom prirodnog dragulja”.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo