Povežite se sa nama

OKO NAS

SJEVER, GRADOVI BEZ BANAKA:  Tamno pa se ne vidi

Objavljeno prije

na

Od pet opština na sjeveroistoku Crne Gore, njih tri nema ni jednu bankarsku filijalu, a zaposleni, penzioneri i privatni preduzetnici iz tih opština prinuđeni su da skoro svakodnevno idu u susjedne gradove zbog bankarskih usluga. Banke nemaju  Andrijevica, Gusinje, i  Petnjica

 

Stomatolog dr Rusmin Laličić ima ordinaciju u Gusinju, ali zbog nepostojanja ni jedne bankarske filijale u tom mjestu, on je prinuđen da skoro svakodnevno ide u Berane da predaje pazare.

„Kreditno sam vezan za jednu banku koja nema svoju filijalu u Plavu. Zato moram ići u Berane i tamo predajem pazare. Morao bih to raditi svaki dan, ali eto, činim to svaki drugi, jer je i to vrlo naporno i finansijski neisplativo“ – kaže Laličić.

On objašnjava da se sa istim problemom suočavaju svi privatni preduzetnici u Gusinju, kojih, kako kaže, nije malo.

„Gusinje ima oko hiljadu penzionera i zaposlenih. Većina njih za lična primanja ide u Plav, pod uslovom da tamo postoji njihova bankarska filijala. Znam da ja nijesam jedini koji putuje u Berane“ – kaže Laličić.

Laličić je predsjendik Partije za Gusinje i odbornik u lokalnom parlamentu. On smatra da su lokalne vlasti morale nešto da učine i da se založe da se što hitnije u Gusinju otvori makar jedna banka.

„To je neophodno, posebno u toku ljeta, kada se u ovu varoš slije dijaspora iz čitavog svijeta. Pitajte bilo koga od njih i vidjećete šta će vam reći da je gradu najneohodnije nakon što je povraćen status opštine prije nekoliko godina. Grad bez banke, to je prosto nezamislivo“ – kaže Laličić.

Od pet opština na sjeveroistoku Crne Gore, njih tri nema ni jednu bankarsku filijalu, a zaposleni, penzioneri i privatni preduzetnici iz tih opština prinuđeni su da skoro svakodnevno idu u susjedne gradove zbog bankarskih usluga.

Osim Gusinja, banke nemaju još ni novoformirane opštine Petnjica i Andrijevica.

Predsjednica opštine Gusinje Anela Čekić (DPS) kao po nekom nepisanom pravilu ne odgovara na telefonske pozive niti SMS poruke. Apsurdno je da je ona, prije političke funkcije, do osnivanja opštine Gusinje, bila direktorica jedne bankarske filijale u Plavu.

Opština Gusinje svoj poslovni račun ima u Plavu, i takođe za svaku potrebu moraju putovati deset kilmetara do susjednog grada.

Predsjednik opštine Petnjica Samir Agović (DPS) Monitoru je rekao da su propali pokušaji da se da se otvori filijala jedne banke u tom mjestu.

„Mislim da su oni samo ispitivali tržište i da njihova namjera nije bila ozbiljna. Imamo kao institucija  velike probleme zbog toga što nam je račun u Beranama“ – kaže Agović.

Agović napominje  da je potrebno da se otvori jedna banka najprije zbog stanovnika opštine Petnjica.

„Imamo oko trista zaposlenih na teritoriji opštine. Takođe, u Petnjici ima oko sedamsto penzionera. Tu je desetak ozbiljnih porodičnih preduzeća, i svi oni moraju putovati u petnaest kilometara udaljeno Berane“ – kazao je Agović, apelujući na banke da ponovo ispitaju finansijsko tržište

On je podsjetio da je ovoj varoši ranije postojala filijala Atlas banke, i da su tada novčani tokovi su bili kudikamo lakši za građane. Područje Bihora, čiji je Petnjica administrativni centar,  ima broju dijasporu.

Ova Opština ima i sekretarijat za dijasporu, a sve donacije iz inostranstva rodnoj Pentjici, moraju ići preko neke od bankarskih filijala u Beranama.

Od kada je Atlas banka otišla u stečaj,  zatvorena je i njena filijala u Andrijevici, pa je  ovaj grad  ostao je bez ijedne banke, a zaposleni, dio penzionera i običnih građana i za najmanju potrebu moraju ići u susjedno Berane.Ni Opština Andrijevica, kao institucija, više ne može poslovati u svom gradu, već račun ima u Beranama.

Predsjednik Opštinskog odbora Demokratskog fronta Veselin Raketić smatra da je ovo stanje neodrživo.

„Sve institucije su napustile Andrijevicu. Pošta, čini mi se, radi samo prvu smjenu. CEDIS je zatvorio svoju poslovnicu, Telekom mnogo prije toga. Preostalo je još jedino područno odjeljenje Centra za socijalni rad,  državnog Arhiva, Odjeljenje bezbjednosti i Dom zdravlja. Inače bi se stekli svi uslovi da se ukine status opštine“ – kaže Raketić.

On je odbornik u lokalnom parlmentu i često govori o nevoljama sa kojima se zbog pomanjkanja institucija susreće stanovništvo.

„Za ovaj grad se priča da ima hiljadu stanovnika. Mi smo jednog dana bili malo dokoni, pa smo prebrojali tek nešto više od četiristo. Na tertoriji čitave opštine je šest hiljada stanovnika. Ljudi se permanetno iseljavaju“ – kaže Raketić.

U Andrijevici je nekada postojala filijala Crnogorske komercijalne banke, ali je poslije pljačke zatvorena prije tri godine.

Poslije više pljački, prošle godine zatvorena je i filijala Prve banke, a nakon odlaska u stečaj Atlas banke svi zaposleni u Andrijevici i dio penzionera koji ne prima penzije preko pošte, moraju po lična primanja ići u neku od filijala u susjednim Beranama, udaljenim sedamnaest kilometara.

„Andrijevica ima nešto preko tri stotine zaposlenih i oko pet stotina penzionera. Ja vodim sportske klubove u Beranama i sticajem okolnosti sam svaki dan tamo i mogu reći da više Andrijevčana zbog raznih potreba sretnem u Beranama nego u Andrijevici. Evo ih upravo danas pred bankama zbog penzija“ – kaže Raketić.

On napominje da ne treba zaboraviti veliki broj privatnika i benzinsku stanicu, koji zbog pazara takođe svakodnevno moraju ići u Berane.

„ Nekada je ovo bila varoš sa više od hiljadu zaposlenih i redovnim bankarskim prometom, a danas nemate gdje da platite račun“ – objašnjava Raketić.

Nestale su i mnoge druge djelatnosti kojih je bilo još u vrijeme kraljevine. „ Mi se  nazivamo gradom i opštinom, a nemamo  jednu zanatsku radnju,  knjižaru ili kopirnicu, ali  su nam napravili lijep mermerni trg od milion eura. Ne znam kome su ga napravili, kada se narod permanetno raseljava i kada je sve manje stanovnika u samoj varoši“ – kaže Raketić.

Predsjednik opštine Andrijevica Srđan Mašović (DPS) ne krije  da nepostojanje bar  jedne bankarske filijale predstavlja veliki problem.

„Za obični nalog moramo ići u Berane. Zaposleni u lokalnoj administraciji i javnim preduzećima i ustanovama, takođe moraju ići u Berane za plate“ – kaže Mašović.

On je uvjeren da će ovaj veliki problem uskoro biti riješen i da će jedna banka uskoro otvoriti filijalu u Andrijevici.

„Lično sam inicirao rješavanje ovog problema i naišao na razumijevanje kod jedne banke. Nadam se da će oni naći interes da vrlo brzo otvore filijalu u Andrijevici“ – obećava predsjednik ove opštine.

Koliko će to brzo biti i koja je banka u pitanju, za sada se ne zna. Stanovnici Andrijevice će do daljnjeg morat da zbog plata, penzija, uplata pazara i slično, svakodnevno odlaze do Berana, u kojima ima desetak banaka ili mikroreditnih institucija.

Pored Berana u ovom regionu još jedino Plav i Rožaje imaju dovoljno banaka.

„Banaka i kockarnica, odnosno kladionica nam ne fali“ – komentariše jedan od građana Rožaja

Iz opozicionih partija u Gusinju, Petnjici i Andrijevici optužuju funkcionere Demokarstke partije socijalista, koji su predsjednici opština, da nemaju uticaja u svojoj partiji. Oni odgovaraju da se banke rukovode ekonomskom logikom i izražavaju nadu da će neke od postojećih koje posluju u Crnoj Gori pronaći minimum ekonomskih interesa da otvore filijale u ova tri grada.

Ekonomski analitičari smatraju da je i ovo indikator siromaštva i bijede koje vlada na sjeveru. Nego je previše tamno, pa se ne vidi.

 

                                                    Tufik SOFTIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo