Povežite se sa nama

OKO NAS

SJEVER, PARALELNA STVARNOST: Vožnja na ulje iz trafostanice

Objavljeno prije

na

Prema operativnim saznanjima koje ima policija, ukradeno ulje iz trafostanica  je prodavano  u većim količinama vozačima kamiona i drugih šumskih mašina u jednoj kafani u beranskom prigradskom naselju Pešca

 

Više mjeseci, pa i godina, trajala je potrjera za provalnicima koji su krali ulje iz trafostanica na sjeveru Crne Gore, ostavljajući danima sela i čitave gradova bez struje. Kada je Monitor o tome pisao početkom ove godine, to je izgledalo banalno, ali se ovih dana ispostavilo da je to bio vrlo organizovan “biznis”.

Prema operativnim saznanjima koje ima policija, ukradeno  ulje je prodavano  u većim količinama vozačima kamiona i drugih šumskih mašina u jednoj kafani u beranskom prigradskom naselju Pešca.

Policija je i ranije bila na tragu lopovima, ali  tužilac nije prihvatao da ih procesuira bez čvrstih dokaza, objasnio je sagovornik iz policije. “Zbog toga smo  postavili  kameru na trafostanici  koja je vrlo često meta kradljivaca. Na snimku se  jasno vidi kako provalnici dolaze džipom do stuba,  penju se  i kradu ulje. Imaju specijalna odijela, stepenice, rukavice i lampe na glavama kao rudari. Tužilac je dao zeleno svjetlo da krenemo u akciju“  – rekao je taj sagovornik.

Beranci Aleksa Golubović, Aleksandar Davidović  i Vaso Ćeranić uhapšeni su zbog sumnje da su već duže krali ulje iz trafostanica na području tog grada, Andrijevice, Plava, Gusinja, pa sve do Petnjice i Rožaja. Oni su nakon hapšenja privedeni osnovnom državnom tužiocu. Golubović je sin nekadašnjeg predsjednika Opštine Berane Vuke Golubovića (DPS).

“Kod njih su, nakon što smo pregledali snimak u prisustvu tužioca, pretresom kuća, pronađeni specijalna oprema i drugi alati koji su sada predmet vještačenja. Mislim da  ima dovoljno dokaza da krivično odgovaraju” – rekao je taj sagovornik iz policije.

Kada su  u prvoj polovini ove godine takozvana Gornja sela,  ispod Bjelasice u beranskoj opštini, ostala  dva dana bez struje, ispostavilo se da  su lopovi ukrali mineralno ulje iz  trafostanica. .

“Kada su došli električari i kada su nam kazali zašto nema struje, nijesmo mogli da vjerujemo” – kazao je tada  mještanin Lubnica.

Na području beranske opštine tada su za samo dvije sedmice, iz sedam energetskih transformatora, takozvanih trafostanica, lopovi  ukrali mineralno ulje.

Ulje je ukradeno iz trafostanica Praćevac, Bastahe, Lubnice 1, Jelovica 2 sa kojih se napajaju podbjelasička sela, Mašte 1 na drugom kraju beranske opštine, na području Police, zatim u prigardskom naselju Buče, i na posljetku, na trećem kraju opštine, u selu Bubanje prema Bijelom Polju.

Iz CEDIS-a su redovno saopštavali da su svi slučajevi uredno prijavljeni Upravi policije, odnosno Centru bezbjednosti Berane i Odjeljenju bezbjednosti u Andrijevici.

Ekipe CEDIS-a su sprovodile vanredne kontrole objekata i elektro mreže, ali konstantan nadzor, kako kažu, nad oko pet hiljada trafostanica i preko dvadeset hiljada kilometara nadzemnih vodova, kao i nad hiljade metalnih stubova, nije moguć.

Za žičane elemente se znalo da se koriste kao sajle, a da se od metalnih djelova sa dalekovodnih stubova prave prikolice za automobile i druga vozila.

Kada se radi o mineralnom ulju iz trafostanica, stvari su postale jasnije nakon što je objašnjeno da se ono može koristiti kao pogonsko gorivo za stare dizelaše, traktore i motokultivatore.

“Neko zbog desetak ili malo više litara ulja, napravi štetu od više desetina hiljada eura.  Ako se na vrijeme ne otkrije o čemu se radi i nedostajuće ulje ne dolije strada tranformator, ili pregori čitava trafo stanica” – kazao je službenik CEDIS-a.

Iz Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS) konstatno apeluju da su trafostanice na sjeveru na meti kradljivaca – u protekle četiri godine ulje je ukradeno više od 100 puta. Krajem novembra saopštili su da je na području opština Berane i Andrijevica ukradeno transformatorsko ulje iz četiri stubne trafostanice.

“Naše ekipe su prilikom obilaska utvrdile da je došlo do krađe i dolile nedostajućih, preko 400 litara trafo ulja… Naročito nas zabrinjava činjenica da je ovo čak stotinu i prvi put put od avgusta 2015. godine, da je na području Regiona 3 (Berane, Rožaje, Andrijevica, Plav, Petnjica, Gusinje) evidentirana krađa elemenata sa distributivne mreže. Realne brojke su mnogo veće, ali značajan broj slučajeva ostaje prikriven, jer počinioci ostave minimalnu količinu ulja u transformatoru, kako bi se izbjegao ili odložio havarijski proces”, saopštili su ranije iz CEDIS-a.

Prema riječima jednog radnika iz CEDIS-a, štete  se mjere stotinama hiljada eura.

“Postoje na transformatoru dva šrafa, od kojih je jedan pod velikim rizikom za odvrtanje, zbog napona. Lopovi su i to radili vješto” – kazao je taj službenik.

Automehaničari objašnjavaju da se minerlno ulje iz transformatora koristi u manjim količinama za pročišćavanje motora i da se do njega uglavnom dolazilo na crnom tržištu, pošto ga nema u prodaji. Vozači kamiona, traktora, skidera i drugih šumskih mašina do njega su u  kafani u Beranama dolazili lako i koristili ga u većim količinama.

Ostavljanje  sela i gradova bez struje, da bi se vozio kamion, liči na paralelnu stvarnost. Dno dna. Bolje rečeno, bez dna.

 

                                                                             Tufik SOFTIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo