Povežite se sa nama

OKO NAS

NEIZOSTAVNA I NELEGALNA PIROTEHNIKA NA ULICAMA: Opasne „igračke“ u rukama djece

Objavljeno prije

na

Iako u mnogim gradovima ne postoje prodajna mjesta na kojima se legalno mogu kupiti pirotehnička sredstva, do njih nije teško doći.  Kupuju ih u velikom broju maloljetnici, kojima to zakon zabranjuje. Iz MUP-a, do zaključenja ovog broja Monitora nijesu odgovorili ko ima njihovu dozvolu za prodaju pirotehničkih sredstava

 

Broj povrijeđenih upotrebom pirotehničkih sredstva, tokom novogodišnjih i božićnih praznika, u Crnoj Gori, godinama se bitnije ne smanjuje. Najčešće se povređuju djeca između pet i sedam godina i mladi  od četrnaest do osamnaest godina.  Iako je, najčešće riječ o opekotinama, nije zanemarljiv ni broj onih koji zbog pirotehnike zadobijaju teže povrede, pa čak ostaju i invalidi.

Prilikom korištenja tih  sredstava najčešće  stradaju ruke, prsti i šake. Zatim lice, oči i nos, kao i oštećenje sluha. Nisu rijetke, tvrde ljekari,  ni tarumatske amputacije prstiju. Povrede od petardi mogu dovesti do trajnog gubitka vida.

Akcija „Petarda“, koju godinama sprovodi policija, sa nadležnim inspekcijama i  službama na lokalnom nivou, zvanično, daje rezultate. Međutim, činjenica je da su , i pored te akcije, petarde i vatrometi  pred praznike i za vrijeme slavlja, svakodnevica na ulicma, dvorištima zgrada, pa čak i ispred škola.  Uglavnom,  koriste ih maloljetnici, uz blagoslov starijih.

Ni u gradovima u kojima  nema prodavnica sa dozvolom za prodaju  pirotehnike, situacija nije ništa bolja. Nije veliki broj nelagalnih prodavaca, koje su nadležne inspekcije, proteklih godina, zatekle na djelu i kaznile. Tradicionalno, rijetko ko, čak i anonimno,  prijavljuje takvu prodaju, a roditelji, često i ne pokušaju da svoju djecu spriječe u kupovini i upotrebi pirotehnike.

Zakonom o eksplozivnim materijama  propisano je da promet eksplozivnih materija obavlja privredno društvo, drugo pravno lice ili preduzetnik koje je registrovano za obavljanje te djelatnosti i ima dozvolu za promet tih materija. Postoji i Pravilnik  o posebnim bezbjedonosnim uslovima koje mora ispunjavati prostorija za prodaju pirotehničkih sredstava.

Njime je precizirano da zidovi takvih prostorija moraju biti otporni na vatru, a vrata da vode isključivo u spoljašnji  prostor kako ne bi bilo komunikacije sa ostalim djelovima objekta. Prostorija mora imati antistatik pod i odgovarajući broj vatrogasnih aparata. Takođe, električne instalacije treba da su izvedene u određenom stepenu zaštite, a police na kojima se nalaze pirotehnička sredstva moraju biti izrađene od materijala koji ne varniči.

Pirotehnička sredstva, prema Zakonu o eksplozivnim materijama, podijeljena su u četiri razreda. Ona koja pripadaju prvom razredu (pirotehničke igračke) mogu se prodavati tokom cijele godine osobama starijim od 16 godina. Prodaja pirotehničkih  sredstva drugog razreda, u koje spadaju i popularne petarde,  dozvoljena je od 20. decembra do 15. januara, a mogu ih kupiti samo lica starija od 18 godina. Prvi put, prije tri godine, uvedeno je vremensko ograničenje prodaje pirotehničkih sredstava u Crnoj Gori . Ta norma je uvedena u skladu sa Direktivom Evropske unije.

Kada je riječ o javnom vatrometu, Zakon o eksplozivnim materijama propisuje da njegov izvođač može biti privredno društvo, drugo pravno lice ili preduzetnik koji za to posjeduje dozvolu.

U većini opština ovih dana, uz koordinaciju ispostava policija, a u okviru akcije „Petarda“  formirane su radne grupe čiji je cilj sprječavanje  distribucije i korišćenja pirotehničkih sredstva.

Kako kažu u žabljačkoj ispostavi plicije,  u tom gradu akcija će se odvijati kroz kontrolu vozila, pijačnog prostora, autobuske stanice, trgovinskih radnji i kroz grad. On pojašnjava i da će se djelovati  preventivno kako bi se izbjegle posljedice koje niko ne želi tokom najveselijih praznika.

U Pljevljima,  pored službenika Centra bezbjednosti (CB)  u akciju su uključeni službenici Granične policije, carine, nadležnih inspekcija, komunalne policije, predstavnici gradskih škola, domova  zdravlja, NVO sektora i medija.

U pljevljaskom Centru bezbjednosti tvrde da su slične akcije prethodnih godina dale dobre rezultate tako da nije bilo ozbiljnih povreda.

„Pojačano će se obavljati kontrola lica i prevoznih sredstava na graničnim prelazima, putnim pravcima i drugim javnim mjestim. Posebna pažnja biće usmjerena prema trgovinskim radnjama, koje se budu bavile prodajom pirotehničkih sredstava naročito u dijelu zakonitosti njihove prodaje. Realizaciju ovih aktivnosti vršiće mješoviti timovi formirani od policijskih i službenika drugih državnih organa i organa lokalne uprave.“- saopštili su iz CB Pljevlja.

Sva pirotehnička sredstva koja se, eventulno,  mogu kupiti na području Kolašina i Mojkovca nelegalno se prodaju, jer nijedna radnja nema, za to potrebne, dozvole Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP). Tržišna inspekcija će, zbog toga, prema onima koji krše zakon primjenjivati represivne radnje i mjere.

„Među tim mjerama, pored oduzimanja robe koja nema dokaz  o nabavci, je i zatvaranje objekata   u kojem su prodavana pirotehnička sredstva na minimum 30 dana . Takođe, i  izdavanje prekršajnih naloga sa izrečenim novčanim kazanama do 1.200 eura.  „- saopštili su iz tržišne inspekcije zadužene za te dvije opštine.

U kolašinskoj policiji tvrde da je nelagalna prodaja prošle godine  svedena na minimum. Lani, navodno,  nije bilo ni povijeđenih na taj način u Kolašinu.

Iz MUP-a , do zaključenja ovog broja „Monitora“ nijesu odgovorili ko ima njihovu dozvolu za prodaju pirotehničkih sredstva. Prema podacima od prije nekoliko godina, tkakve dozvole imali su samo firme “Booster“ i “Minermont“ iz Nikšića, “Poliex” iz Berana i “Jugobicikl promet”, “Mirnovec Montenegro“ i “Vatrometi Vuković“ iz Podgorice.

Predstavnici NVO na sjeveru minulih dana, u okviru edukativnih radionica akcije „Petarda“, istakli su da su, pored djece, od pirotehničkih sredstva ugrožene su i životinje.

„Pirotehnička sredstva plaše životinje, a ukoliko se nađu u neposrednoj blizini eksplozivnog sredstva mogu biti i povrijeđene.Ukoliko ulične životinje nijesu povrijeđene petardama ili vatrometima na direktan način, veliki problem predstavlja visoki stepen buke koji može oštetiti i njihov znatno osetljiviji sluh. Manje je poznato da od vatrometa strada veliki broj ptica.“- objašnjavaju u NVO Natura.

U nekim zemljema iz tih razloga zabranjena je upotreba pirotehnike tokom praznika.

                                                                   Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo