Povežite se sa nama

MONITORING

SPOMENIK NARODNE REVOLUCIJE SELE NA ĆEMOVSKO POLJE: Garaže umjesto kulturnog dobra

Objavljeno prije

na

spomenik

Tržišna cijena spomenika, koji je pod zaštitom države, u Crnoj Gori je dvije podzemne garaže. Procjena se sama nameće nakon odnosa prema spomen-obilježju posvećenom poginulim radnicima Monopola u NOB-u 1941 – 1945, djelu Svetlane-Kane Radević, koje se, još neko vrijeme, nalazi u krugu bivšeg Duvanskog kombinata.

Kompanija Zetagradnja, vlasnik Blagota Radović, na tom mjestu, tik do Delte i Siti kvarta, gradi stambeni kompleks Central Point, i reklamira ga sloganom Gradimo novi grad! E, u tom ,,novom gradu” nema mjesta za spomenik posvećen poginulim borcima, između ostalih i narodnim herojima Đini Vrbici, Raku Mugoši, Ljubici Popović i Jeleni Ćetković, čija imena nose poznate institucije. Na mjestu spomenika ucrtane su podzemne garaže.

Početkom ove nedjelje, kada smo otišli na gradilište da slikamo ruinirani spomenik, sa kojeg su popadala slova sa imenima i prezimenima 72 poginula borca NOB-a, radnici su počeli da uklanjaju ovo kulturno dobro. Sele ga na lokaciju Novog duvanskog kombinata na Ćemovsko polje. Dobili su dozvole i od institucija.

Institucije, Ministarstvo kulture i Uprava za zaštitu kulturnih dobara, inače dugo nijesu znale da ovaj spomenik uopšte postoji. To potvrđuje skandalozno Mišljenje Ministarstva kulture iz 2011, kada se za lokaciju prodatog kombinata pravi Urbanistički projekat. ,,Daljim uvidom u Nacrt plana, utvrđeno je da ne postoje evidentirani objekti koji predstavljaju zaštićenu kulturnu baštinu, arheološka nalazišta, kao ni ambijentalno vrijedne primjere tradicionalne arhitekture”, navodi se u aktu Ministarstva iz marta 2011. koje potpisuju samostalna savjetnica za arheologiju i kulturni pejzaž Mitra Cerović i tadašnji ministar kulture Branislav Mićunović. Ovaj nalaz potvrđuje i Uprava za zaštitu kulturnih dobara, te u proceduri izrade izmjena GUP-a za prostor UP-a Duvanski kombinat, u novembru 2011. ponavljaju da ,, na predmetnom području nijesu locira-na kulturna dobra”.

Da li se radi o namjernom propustu ili neznavenosti institucija, tek činjenica je da je ovaj spomenik proglašen za kulturno dobro još 1973. kada je uveden u Registar (Rješenje o uvođenju u Registar br. 08-1052/1 od 31.12.1973).

Možda bi ovo kulturno dobro doživjelo i crnju sudbinu u sveopštoj ,,modernizaciji” grada, da se tokom prošle godine za njega nije zainteresovalo Udruženje boraca NOR-a. Oni su alarmirali Glavni grad nakon što je Zetagradnja počela sa rušenjem objekata Duvanskog kombinata. Iz Glavnog grada, Sekreterijata za kulturu i sport, u dva na-vrata obavještavaju Upravu i Ministarstvo kulture da se u krugu Duvan-skog nalazi spomenik koji je neophodno konzervirati i restaurirati.

Da bi konačno utvrdili činjenično stanje, Uprava za zaštitu kulturnih dobara, na njenom čelu je tada još bila Anastazija Miranović, se obraća Upravi za inspekcijske poslove. Krajem septembra 2017. Inspekcija za zaštitu kulturnih dobara utvrđuje da zbog građevinskih radova postoji mogućnost fizičkog ugrožavanja ovog kulturnog dobra.

,,Kako je neposrednim uvidom na licu mjesta konstatovano da se građevisnki radovi izvode u neposrednoj blizini navedenog spomenika, a investitor ne posjeduje Konzervatorski projekat, to je inspektor ukazao investitoru da podnese zahtjev za konzervatorske uslove Upravi za zaštitu kulturnih dobara na Cetinju”, kazali su nam iz Uprave za inspekcijeske poslove.

U novembru 2017. inspekcija utvrđuje da Zetagradnja nije postupila u skladu sa njenim nalazom, te je ,,zabranio investitoru vršenje bilo kakvih radova, na zaštićenom kulturnom dobru bez odgovarajućeg konzervatorskog projekta. Zabrana teče od 09. 10. 2017. godine, a subjekat nadzora nije imao primjedbi na zapisnik”.

Uprava za zaštitu kulturnih dobara je na zahtjev inspektora za zaštitu kulturnih dobara dostavila broj rješenja od 13. 06. 2018. godine kojim je definisano da su za investitora utvrđeni uslovi za izradu Konzervatorskog projekta za sprovođenje konzervatorskih mjera na kulturnom dobru Spomenik narodne revolucije, kao i saglasnost na Konzervatorski projekat za sprovođenje konzervatorskih mjera na kulturnom dobru ovog spomenika, saopštili su nam iz Uprave za inspekcijeske poslove.

U odgovoru Monitoru, iz Uprave za zaštitu kulturnih dobara prvo potenciraju da je – naziv kulturnog dobra Spomenik narodne revolucije. Pa tvrde da su studiozno pristupila problemu zaštite ovog spomenika. Navode i da su postupajući po zahtjevu Zetagradnje izdali konzevatorske uslove i dali saglasnost na projekat.

,,Tačno je da će spomenik biti izmješten na novu lokaciju. U pitanju je lokacija Novog duvanskog kombinata koja se nalazi u zahvatu DUP-a Agroindustrijska zona. Imajući u vidu da je spomenik posvećen monopolskim radnicima poginulim u NOR-u, da se nalazio u krugu Duvanskog kombinata, ocijenjeno je da je najbolje da on bude prezentiran na ovom mjestu. Do ovakvog rješenja se došlo nakon sastanaka sa predstavnicima Udruženja boraca NOR-a Podgorica, Glavnog grada, i Zetagradnje d.o.o”, kazali su nam iz Uprave za zaštitu kulturnih dobara.

Objasnili su da je Udruženje boraca NOR-a Podgorica, u čijem je vlasništvu spomenik, saglasno sa ovim rješenjem, da je Glavni grad ustupio parcelu za postavljanje spomenika, a radove će finansirati Zetagradnja d.o.o.

Iz Zetagradnje su ranije tvrdili da, saglasno mišljenju Ministarstva kulture, nemaju nikakvu obavezu iz Zakona o zaštiti kulturnih dobara. Sada za Monitor kažu ,,izvršeno je od strane nadležnih državnih organa prepoznavanje potrebe izmještanja kulturnog dobra”.

Preciziraju da će spomenik biti dislociran na sjevernom dijelu UP 5.1, koja se nalazi u okviru Cjeline A, PPJ 5, zona 3, u zahvatu DUP –a Agroindustrijska zona, uz novoizgrađeni Novi duvanski kombinat. Prevedeno, negdje na Ćemovskom polju.

Tvrde i da će nova lokacija spomenika biti ,,neraskidivo povezana sa početkom i stogodišnjom tradicijom rada i razvoja duvanske industrije u Crnoj Gori”.

,,Zetagradnja DOO Podgorica, kao društveno odgovorna firma, prihvatila je da o svom trošku finansira izradu konzervatorskog projekta, stručni nadzor, kao i izvođenje predmetnih radova”.

I tako, nakon Hotela Podgorica, još jedno kulturno dobro koje je stvorila jedna od najznačajnijih crnogorskih arhitektica Svetlana Kana Radević biće prilagođeno potrebama novog grada i doba.

Arhitekte su pisale da je ovaj spomenik ocijenjen kao djelo visokog ranga, koje konceptom odudara od sličnih iz tog vremena. ,,Jedan od najtežih arhitektonskih zadataka je spomenik”, govorila je Radević. Pored ovog projektovala je još jedan na Barutani, posvećen stradalima u Balkanskom, Prvom i Drugom svjetskom ratu. Sakriven od pogleda sa magistrale koja vodi prema Cetinju i ovaj značajni spomenik propada. On, za razliku od spomenika u Duvanskom, nije zakonom zaštićen.

,,Arhitektura je u uslovima tržišne ekonomije dovedena do tragike, jer niske cijene pružaju šansu onim nesposobnim nudeći im posao za male pare a bez ikakvih posljedica”, govorila je Kana Radević devedesetih.

Ove nedjelje navršava se 18 godina od smrti ove arhitektice. O tragici koju spominje dovoljno govori odnos prema njenom djelu i uspomeni na 72 poginula radnika Monopola.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

Izdvojeno

NEMA KRAJA SUĐENJU OPTUŽENIMA ZA UBISTVO SLAVOLJUBA ŠĆEKIĆA: Zločin u nastavcima

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vrhovni sud se ni poslije pet mjeseci nije odredio o odluci Ustavnog suda da je tokom suđenja optuženima za ubistvo policijskog funkcionera 2005. godine, Bigoviću i Boreti povrijeđeno pravo na suđenje u razumnom roku. I da im treba suditi ponovo. Potrajaće

 

Ni skoro peti mjeseci nakon što je Ustavni sud Crne Gore ukinuo presudu u slučaju ubistva visokog policijskog funkcionera Slavoljuba Šćekića, sudije Vrhovnog suda nijesu donijelče odluku  o tome  kakav će stav zauzeti i ko će, po  11. put, raspravljati o sudbini optuženih u ovom slučaju.

Podsjetimo: Saša Boreta, Ljubo Bigović, Milan Čila Šćekić i Ljubo Vujadinović osuđeni su na po 30 godina robije zbog likvidacije Slavoljuba Šćekića.

Prema sada već ukinutoj presudi, optuženi Šćekić i  Vujadinović su ubili policijskog inspektora 30. avgusta 2005, a na taj zločin podstrekli su Boreta i Bigović.To su, navodi se u presudi, učinili jer im je Šćekić bio na tragu rukovodeći istragom o pokušaju iznude i seriji bombaških napada na tadašnje gradlište hotela Splendid. Za bombaške napade osuđen je Alan Kožar, koji je kaznu izdržao.

Ljetos je  Ustavni sud ukinuo pravosnažnu presudu i vratio je na odlučivanje Vrhovnom sudu. Dodatni zadatak dao im je Saša Boreta koji je na sjednici Vrhovnog suda 24. oktobra tražio izuzeće svih članova sudskog vijeća formiranog za razmatranje ukinute odluke Ustavnog suda.

Boreta smatra da neće imati pravično suđenje ako se tim predmetom i ubuduće budu bavile sudije Stanka Vučinić, Petar Stojanović, Branimir Femić, Svetlana Vujanović i Vesna Vučković.

On je u ahtjevu naveo da su iste sudije Vrhovnog suda, prije četiri godine, potvrdile osuđujuću odluku „pod pritiskom predsjednice tog suda Vesne Medenice”.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 15. NOVEMBRA

ILI ONLINE NA
https://www.novinarnica.net/

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SLUČAJ PROFESORICE JASMINKE MILOŠEVIĆ: O liječenju, gladi, filozofima i izvršiteljima

Objavljeno prije

na

Objavio:

Generalni pokrovitelj Međunarodne filozofske olimpijade, najveće srednjoškolske manifestacije u Crnoj Gori ikad,  zbog koje profesorica u podgoričkoj Gimnaziji Jasminka Milošević danas jede ,,svaki drugi, treći dan”, a ministar sliježe ramenima, bilo je Ministarstvo prosvjete. Njihova finansijska pomoć ovoj manifestaciji bila je 300 eura. Olimpijada je koštala preko 40 hiljada eura

 

Društvo u kome se uglavnom ćuti, posebno kada je u pitanju siromaštvo, ošamarila je protekle nedjelje Jasminka Milošević, profesorica filozofije u podgoričkoj Gimnaziji. Objavila je na Fejsbuku da zbog raznih nedaća jede svaki drugi ili treći dan, jer od plate primi samo 47 eura, pošto joj izvršitelji skidaju novac zbog dugovanja. Istakla je i da to ne objavljuje da bi je neko saželjevao, već samo iznosi stanje stvari.

Objava je izazvala burne reakcije na društvenim mrežama i u javnosti, a o profesorkinom slučaju raspravljalo se ove nedjelje i na skupštinskom Odboru za prosvjetu, nauku, kulturu i sport.

Profesorica Milošević skoro dvije decenije putuje iz Bara i predaje filozofiju gimnazijalcima u Podgorici. Njen učenik je 2014. godine osvojio bronzanu medalju na 22. Međunarodnoj filozofskoj olimpijadi u glavnom gradu Litvanije Viljnusu. Krajem te godine tadašnji ministar prosvjete Slavoljub Stijepović je uručio 11 prigodnih nagrada osnovcima i srednjoškolcima koji su osvojili nagrade na međunarodnim takmičenjima. Među 13 mentora nagrađenih učenika, kojima je ministar uručio priznanje, bila je i profesorica Milošević.

Ona je generalna sekretarka Udruženja profesora filozofije, koje već godinama u Baru ljeti organizuje Crnogorski filozofski kafe na kome se raspravlja o temama: Neoliberalizam – za i protiv, Film i filozofija, Književnost i filozofija, Filozofija za djecu, Rok muzika i tolerancija

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 15. NOVEMBRA

ILI ONLINE NA
https://www.novinarnica.net/

Komentari

nastavi čitati

MONITORING

SAJ– ČETIRI GODINE NAKON TORTURE: Nagrada za nasilje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Osim dvojice pripadnika SAJ-a, koji su osuđeni na 17 mjeseci zbog torture u oktobru 2015, ostatak jedinice uredno obavlja  posao, primaju nagrade i fotografišu se u kancelarijama vrha policije.  Da ih štite institucije konstatovao je i Ustavni sud i međunarodne organizacije.  Nikom ništa

 

Pripadnici Specijalne antiterorističke jedinice (SAJ)Boro Grgurović i Goran Zejak proglašeni su krivim za brutalno prebijanje  Mija Martinovića 2015. godine i osuđeni na 17 mjeseci zatvora.

Zejak i Grgurović su uhapšeni ubrzo nakon torture u kojoj je učestvovalo preko 30 pripadnika ove jedinice. Njih dvojica nijesu negirali da su učestvovali u prebijanju Martinovića, ali su negirali krivicu, tvrdeći da su samo radili svoj posao i da nijesu te noći prekoračili svoja ovlašćenja. Ustavni sud Crne Gore utvrdio je da se radilo o torturi.

Iako su i tokom sudskog procesa saslušavani ostali pripadnici ove jedinice,niko od njih ne samo da nije priznao da je  učestvovao u prebijanju Martinovića, nego su tvrdili da nijesu ni bili na mjestu torture, bez obzira na  snimak na kom se jasno vidi da u prebijanju Martinovića učestvuje oko 30 pripadnika te jedinice.

Ustvani sud utvrdio je da su policijski batinaši zaštićeni od strane nadležnih organa , odnosno da  državno tužilaštvo nije djelotvorno istražilo policijsku torturu posle protesta u oktobru 2015. godine i da Uprava policije nije sarađivala u identifikaciji odgovornih državnih službenika, koji su te večeri bili maskirani i bez ikakvih obilježja identifikacije.

Ustavni sud je, nažalost, odbio da naloži da sopstvene  presude- u kojima se konstatuje da se radilo o torturi i da je izostala reakcija nadležnih u utvrđivanju odgovornosti i identifikovanju batinaša- učini i izvršnim.

Predlog jednog od sudija tog suda, Miodraga Iličkovića, da taj sud naloži Vladi da identifikuje državne službenike koji su učestvovali u torturi nad građanima, podržalo je samo dvoje njegovih kolega,  sudije Mevlida Muratović i Milorad Gogić. ”Razočaravajuća je odluka Ustavnog suda da ne insistira kod Vlade da identifikuje državne službenike koji su učestvovali u torturi nad građanima”, prokomentarisala je tu odluku Ustavnog suda, direktorica  NVO Akcija za ljudska prava, Tea Gorjanc-Prelević, koja je pred Ustavnim sudom zastupala žrtve policijske torture.

Da je batinaše štitila država, konstatovao je i izvještaju Evropskog komiteta za sprečavanje mučenja i nečovječnog i ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja (CPT). Da su oni i nakon pokretanja istrage, i tokom sudskog procesa Grgureviću i Zejaku, uživali zaštitu nadležnih pokazuje i činjenica da se dešavalo da se na poziv da dođu na sud gotovo masovno ne pojave u sudnici, uz obrazloženje  tadašnjeg komandanta te jedinice Mirka Banovića da su na bolovanju ili službeno odsutni.

A da zaštitu  uživaju i danas, i nakon presuda Ustavnog suda i reakcije međunarodnih organizacija,  pokazuje i to što i dalje obavljaju svoj posao, primaju nagrade i fotografišu se uz počasti u kancelarijama vrha policije.  Napravljene su tek kozmetičke promjene, pa je ime jedinice promijenjeno u Protivteroristička jedinica (PTJ), a postavljen je i novi komandant –  Miloš Radulović, bivši načelnik CB Bar. Bivši komandant SAJ-a RadosavLješković je zbog toga što je odbio da pomogne u identifikovanju onih koji su učestvovali u oktobarskoj torturi, dobio pet mjeseci zatvora. Pazilo se da kazna ne bude preko šest mjeseci zatvora, jer bi tako izgubio mogućnost da se vrati na posao. Vraćen je u sektor obezbjeđenja ličnosti i objekata. Medji su spekulisali da je tamo premješten ne po kazni zbog oktobarske torture, već zbog rivaliteta bivšeg i aktuelnog premijera kad je u pitanju kontrola nad bezbjednosnim službama. Lješković je navodno Đukanovićev kadar.

Direktor Uprave policije Veselin Veljović primio je u februaru ove godine u svoju kancelariju, uz počasti, pripadnike SAJ-a. Povod je bilo deveto mjesto koje su sajovci osvojili na takmičenju u Dubajiu, u konkurenciji od 49 takvih policijskih timova.

Veljović je tim povodom natuknuo da je ta jedinica imala propusta u prošlosti, ali da za to, kako je rekao, „odgovaraju pojedinci“. Valjda je mislio na Grgurevića i Zejaka.

Čestitku je jedinici uputio i Savjet za građansku kontrolu rada policije. Savjet je čestitaoVeljoviću, novom komandantu Raduloviću i članovima tima SAJ-a ,,na ostvarenom  odličnom rezultatu na taktičkom takmičenju izazova svjetskog ranga specijalnih snaga”. U čestitki su kazali i da su ponosni na ostvaren i odličan rezultat crnogorske Specijalne antiterorističke jedinice, kojim su ,,promovisali duh, saradnju, razmjene ideja, zajedničke vrijednosti, solidarnost i poštovanje.”

Solidarnost u prikrivanju nasilništva  je svakako nešto što ih krasi. I njihove šefove. I to nesamo u prikrivanju pripadnika SAJ-a u torturi u oktobru, nego i ostalih policijskih batinaša, i u drugim slučajevima.

U međuvremenu, u oktobru ove godine,  šef Upravepolicije (UP) VeselinVeljović je  obavezao policijske šefove da posjete svakog građanina koji doživi torturu ili prema kojem  se njihovi podređeni budu neprofesionalno ophodili tokom i nakon radnog vremena. Radi se o preporuciSavjeta za građansku kontrolu policije, koju je usvojila UP.

,,Savjet je ocijenio da bi se Uprava policije na taj način dodatno distancirala od negativnih i neprimjerenih pojedinačnih postupaka koji ne odražavaju vrijednosti crnogorske policije”, pojašnjava se ova preporuka.

To što se u redovima Specijalne jedinice i dalje nalaze  oni koji su bez ikakve sankcije sprovodili torturu tokom oktobarskih protesta, ali i kadrovi za koje se od ranije vezuje nasilničko ponašanje, pa i veze sa organizovanim kriminalom, o čemu je Monitor već pisao, ne zabrinjava nikog.

Valjda je dovoljno da se ubuduće oblače drugačije, zovu drugačije, i posjećuju žrtve.

Milena PEROVIĆ KORAĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo