Povežite se sa nama

OKO NAS

ULCINJSKI PARADOKSI: Opština siromašna, građani bogati

Objavljeno prije

na

dritan-abazovic

Staro je pravilo da s prvim jesenjim kišama gradovi na primorju, pa tako i Ulcinj, ulaze u fazu sivila. Nakon turističke sezone zamru sve aktivnosti, ali ove godine nije tako. Na sve strane, na cijeloj teritoriji opštine od Ade do Kruča, uveliko se gradi. Mnogo više nelegalno nego legalno. Niču ogromne kuće, novi spratovi se dodaju kao lego kockice, ne plaćaju se dažbine, urbanistički haos vlada u opštini koja ionako ima preko pet hiljada objekata sagraađenih bez dozvole. Zadovoljno trljaju ruke špekulanti i posrednici u tim nelegalnim radnjama. Kao i izvođači radova i njihova slabo plaćena radna snaga koja uglavnom dolazi iz drugih dijelova nekadašnje zajedničke nam države.

Inspekcijske službe su u borbi protiv ove pojave zakazale. Kako i ne bi, kada u cijeloj zemlji djeluju tek tri inspektora za građevinarstvo. A jedan od njih je zadužen za opštine Ulcinj i Bar. Opštinske službe takođe su nemoćne.

Sve se to dešava u gradu koji je još prije gotovo sedam stoljeća, u svom Statutu iz 1330. godine, regulisao pitanje divlje gradnje.

„Gradi se sigurno preko 200 objekata. Opština nema novaca, a ljudi imaju. Nevjerovatno je, paradoks je da ljudi masovno investiraju u svoje kuće, apartmane, objekte, a da je lokalna uprava siromašna”, kaže odbornik Građanskog pokreta URA Dritan Abazović.

On navodi da je to očekivano ako se zna da lokalna vlast već decenijama ne usvaja urbanističke planove koji ljudima omogućavaju legalnu gradnju, napominjući da je na taj način otvoren prostor za korupciju, kao i za degradaciju prostora.

Već sedam godina se ne donosi krovni planski dokument, Prostorno-urbanistički plan Opštine. To je tim čudnije kad se zna da taj plan radi centralna vlast. To je jedini slučaj u zemlji da je Vlada Crne Gore preuzela ingerencije na tom polju od jedne lokalne samouprave, nastojeći da u čitavom tom periodu ovoj zajednici nametne planska rješenja za najatraktivnija područja koja je ulcinjska Skupština nekoliko puta jednoglasno odbijala. Radi se, prije svega, o vizijama uređenja Velike plaže, Valdanosa i Solane.

Iz tih razloga već duže od godinu dana blokirano je donošenje detaljnih urbanističkih planova, pa se ljudi snalaze tako što na divlje grade, iako je to krivično djelo. I istovremeno ne plaćaju komunalije, pa se budžet Opštine Ulcinj već godinama kreće oko šest miliona eura, što znači da je 2,5 puta manji od barskog ili sedam puta manji od budžeta Opštine Budva.

Ulcinjski paradoks je takođe da nakon instaliranja nove vlasti u martu ove godine, vladajuću većinu u Skupštini opštine čini čak 27 od ukupno 33 odbornika. Zato je takva vlast, odgovorna samo Podgorici, inertna i nesposobna, što se ogleda u činjenici da je, na primjer, samo dug po osnovu neplaćenih komunalija premašio deset miliona eura.

,,Čak je lokalna vlast u Ulcinju ove godine uzela kredit od 4,25 miliona eura, a sada traži novi od 500 hiljada eura, bez ikakvog obrazloženja i pravno valjano obavljene procedure”, kaže Abazović i pita lokalne funkcionere: ,,Što je to kapitalno investirano u ovoj godini na teritoriji opštine Ulcinj? Ko će da kaže: potrošili smo pet miliona eura od kredita, ali, evo: imamo ovaj most, ovu saobraćajnicu, fontanu… Barem nešto. Ništa!”

Tri su, ipak, ključna razloga što je opštinska kasa u Ulcinju hronično prazna. Prvi je što je najkvaliteniji dio ove opštine, od koje se ubire najveći profit, pod ingerencijom Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom, čije je sjedište u Budvi. Gotovo sa 13 odsto teritorije Ulcinja gazduje ovo državno preduzeće već 25 godina, a prihodi za ovu opštinu izuzetno su skromni. Na pojedinim mjestima, linija zahvata morskog dobra ide do dva kilometra u dubinu ulcinjske teritorije, a čak su i obale rijeke Bojane ,,morsko dobro”.

Drugi razlog jeste katastrofalna privatizacija koja je urnisala najvažnija preduzeća u Ulcinju koja su sagradila i hranila moderni Ulcinj, a treći simbolična ulaganja u infrastrukturu. Tako je, na primjer, neshatljivo da se već tri godine zbog navodnih proceduralnih problema odlaže izgradnja 13,5 kilometara puta od Ulcinja prema Vladimirskim Krutama, odnosno prema graničnom prijelazu Sukobin, koji je najfrekventniji u državi. Tim gotovo makadamskim putem u Ulcinj dolazi preko 60 odsto turista.

Stoga su iz nevladine organizacije Zeleni korak saopštili da rijeka Bojana i najveći dio obale mora treba da bude pod ingerencijom Opštine Ulcinj, odnosno da „građani Ulcinja budu vlasnici svojih resursa, svoje budućnosti i svojih života, kroz partnerstvo i saradnju s nadležnim institucijama države Crne Gore”.

„U protivnom, posljedice će biti promjena demografske strukture Ulcinja na štetu domicilnog stanovništva i pojačana emigracija ulcinjske omladine u zemlje Evropske unije i u SAD”, smatraju u toj organizaciji civilnog sektora.

Ulcinj je, kako pokazuju podaci Monstata, jedini grad na Primorju koji danas ima manje stanovnika nego prije početka ratova na području bivše Jugoslavije.

Prema zvaničnim podacima, 1991. godine u ovoj opštini živjelo je 24.217 stanovnika, a 2,5 decenije kasnije samo 20.081. To znači da je broj stanovnika opao u ovom periodu za 4.136 osoba, odnosno za jednu šestinu.

Istovremeno je povećan broj birača kojih je na nedavno održanim parlamentarnim izborima bilo upisano 19.735, ili tek 346 manje od ukupnog broja stanovnika!

Jer, nešto manje od četiri hiljade stanovnika čine u Ulcinju oni koji imaju manje od 18 godina, što znači da biračko pravo ima oko 3,5 hiljade lica koja ne žive u ovoj opštini.

Možda je u tom kontekstu razumljivo što su, na primjer, mještani Ulcinja vlasnici samo oko 150 od preko 560 objekata na Bojani. Drugim riječima, Ulcinjanima pripada manje od 30 odsto objekata na obalama ove rijeke.

,,Činjenica je i da smo u predizbornoj kampanji svi bili nezadovoljni ukupnim stanjem u privredi i društvu. A onda je 80 odsto građana Ulcinja glasalo za stranke koje su i do tada bile vlast na centralnom i lokalnom nivou”, zaključuje Abazović listu savremenih ulcinjskih paradoksa.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

ŠTA ĆE BITI SA ZAPOSLENIMA MONTENEGROERLAJNSA: Ni na nebu, ni na zemlji

Objavljeno prije

na

Objavio:

Radnici MA su u ozbiljnoj nevolji. Lišeni bilo kakve pomoći, a čini se, i razumijevanja nadležnih iz Vlade Crne Gore

 

Nova nacionalna avio-kompanija poletjeće do početka ljeta, najavio je izvršni direktor ToMontenegro Predrag Todorović. Ne zna se gdje će i koliko često ToMontenegro letjeti, na koje aerodrome će slijetati, koliko će imati zaposlenih.

Umjesto toga, član borda nove kompanije Pavle Tripković obavijestio nas je da on i njegove kolege žele raditi besplatno, ukoliko postoji takva zakonska mogućnost. Budu li ipak morali da primaju naknadu, novac će proslijediti u humanitarne svrhe, saopštio je Tripković odluku borda. I obrazložio: „I na ovaj način želimo da se solidarišemo sa radnicima Montenegroerlajnsa (MA)“.

Zgodno zvuči, ali ostaje  strah da se ne potvrdi ona stara – koliko para toliko i muzike. A radnici MA su u ozbiljnoj nevolji. Lišeni bilo kakve pomoći, a čini se, i razumijevanja nadležnih iz Vlade.

Montenegroerlajns, akcionarsko društvo u većinskom vlasništvu Crne Gore (država posjeduje više od 99,98 odsto akcijskog kapitala) zapošljava oko 350 radnika. Dobar dio njih svakodnevno dolazi na posao. I radi. Neko čuva zgrade, radionice, magacine. Neko posprema prostorije ili kuva kafu. Računovođe spremaju završni račun za 2020. godinu… Dok oni koji trenutno nemaju baš nikakvog posla – letačko osoblje, prije svih – čekaju da im isteknu teško stečene licence.

Svi su posljednju platu (septembarsku) primili 15. oktobra (bez letačkog dodatka koji čini između trećine i polovine mjesečne zarade kabinskog osoblja). Penziono i zdravstveno osiguranje nije im plaćeno od 2017.  Ipak, zaposleni MA ne nalaze se na popisu djelatnosti i kompanija čijim radnicima Vlada pomaže da prežive (i bukvalno) tokom epidemije korone, uplaćujući im mjesečni minimalac od 222 eura. Na njih se ne odnosi ni odluka o privremenoj obustavi otplate kredita za one kojima je plata smanjena više od 10 odsto, pošto zaposlenima u MA nije smanjena platu. Samo je ne primaju već pet mjeseci. I to se ne (do)tiče ni njihovog poslodavca (država, odnosno Vlada), ni stanodavca, ni kreditora (banaka).

Avioni MA ne lete od 25. decembra prošle godine, nakon što je postala izvjesna opasnost da neki od njih bude zaplijenjen zbog  dugova.  Dva dana ranije iz nove Vlade je saopšteno da je kompanija osuđena na propast, pošto ne postoji zakonska mogućnost da se nastavi neophodna finansijska pomoć države. Do najavljenog stečaja još nije došlo, iako je račun MA  blokiran za iznos od blizu 20 miliona eura.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ISPOVIJESTI IZ PORODILIŠTA: U porođajnim mukama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok su društvene mreže preplavljene ispovijestima porodilja koje najviše boli nehuman odnos medicinskog osoblja, u bolnicama žalbi skoro da i nema. Monitor je posjetio Kliniku za ginekologiju u KCCG, u kojoj je tokom prošle godine zabilježena samo jedna žalba na neljubaznost zdravstvenog radnika

 

„Imala sam rizičnu trudnoću i bilo je neophodno da budem prebačena u Klinički centar Crne Gore. Prevoz je bio loš i neuslovan. Vozila sam se starim kolima i potrebno je bilo da ležim i budem mirna u vozilu ali su kola bila stara. Kada sam stigla, porođaj je obavljen dobro, ali tretmanom kasnije nisam bila zadovoljna. Vidjela se razlika u odnosima prema različitim pacijentima”, priča za Monitor svoje iskustvo jedna Bjelopoljka.

Ispovjestima porodilja posljednjih nedjelje preplavljene su društvene mreže. „Oblači se da ti ne napravim treće!“; „Što si stisla noge, hoćeš da ti dođe Bred Pit pa da raširiš?“; „Au, ti kao da si stajala pored puta“; „Što kukaš, nijesi kukala dok si ga pravila“; „Spolja tako lijepa, a iznutra tako kvarna“… neki su od 300 komentara koje su primile administratorice Fejsbuk profila Vala, Ljeposava.

Ministarka zdravlja Jelena Borovinić-Bojović nedavno je odgovorila na pismo grupe građana koji su na društvenim mrežama podijelili svoja iskustva u oblasti ginekologije: „Iskustva u ginekologiji su užasavajuća, učinićemo sve da građankama obezbijedimo najoptimalnije uslove”, obećala je ministarka.

Na ova iskustva, pored ministarke, reagovala je i direktorka Kliničkog Centra Crne Gore Ljiljana Radulović. Najavili su da će na Klinici za ginekologiju i akušerstvo angažovati kliničkog psihologa i uputiti pacijente da se za neprimjereno postupanje medicinskog osoblja prijave zaštitniku prava pacijenata KCCG.

U petak smo posjetili Kliniku za ginekologiju i akušerstvo. Priatno smo izenađeni onim što smo zatekli – novom opremom, uslovima i higijenom.  Direktorica Klinike za ginekologiju i akušerstvo Vesna Čolaković za Monitor je objasnila da je taj dio KCCG renoviran od aprila do avgusta 2020. godine.

Zaštitnica prava pacijenata Alma Mutapšić nije krila iznenađenje iskustvima koja se ovih dana mogu pročitati na internetu. Kaže da ona objašnjava pacijentima da imaju pravo na prigovor. Čak i anonimno, ali  primjedbi skoro da nema.

Mutapšić za Monitor objašnjava da na svakoj klinici u sklopu KCCG obavljaju dobrovoljna i anonimna anketiranja koja sadrže pitanja koja se odnose na dužinu čekanja prijema u bolnici, informisanost o zdravstvenom stanju, informisanost o načinu i mogućnostima liječenja, odnosu ljekara i medicinskih sestara. U toku 2020. godine, od 7.851 pacijenta koji je primljen na Klinici za ginekologiju i akušerstvo, anketirano je 2.582. Žalilo se samo 92 pacijenta a samo jedna od njih se odnosila na neljubaznost zdravstvenih radnika.

U najnovijem izvještaju obrađenom u februaru, u koji je Monitor imao uvid, od 314 ispitanika samo troje su iskazale kritiku: primjedba na neudobnost ležaja, na neukusnu hranu i primjedba na nehigijenske uslove toaleta.

Jovana PETRIČEVIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PODSTANARSTVO U CRNOJ GORI: Na rubu    

Objavljeno prije

na

Objavio:

U Crnoj Gori ne postoji registar podstanara. Zbog toga, subvencije koje daje država nemaju smisla niti mnogo efekta, a podstanari su prisiljeni da uglavnom iznajmljuju stanove bez ugovora. Dosadašnja stambena politika ne haje za ko zna koliko ljudi koji u strahu dočekuju jutro – hoće li biti izbačeni na ulicu ili od čega će platiti kiriju

 

„Od podstanarstva je teži samo zatvor, a o tome niko ne govori”, kaže jedan od članova NVO Udruženje podstanara Crne Gore – Moj Dom, novog udruženja, i jedinog te vrste u Crnoj Gori. Za svega par dana priključio mu se veliki broj članova.

,,Dvadeset dvije godine sam podstanar i 15 puta sam se selio. Država ne zna koliko ima podstanara, nema evidencije. Pokušano je da se 2014. godine situacija riješi Zakonom o sprečavanju nelegalnog poslovanja, ali – bezuspješno. Tada je izračunato da država, godišnje, na obračun srednje vrijednosti od samo 150 eura za stanarinu, gubi 3,5 miliona eura. Uglavnom je sve bez ugovora, a tako su svi na gubitku”, kaže za Monitor osnivač udruženja Dragan Živković.

Prema riječima Živkovića, hitno treba uspostaviti registar podstanara u Crnoj Gori. „On mora postojati. Mora se znati ko su podstanari u ovoj državi, jer jedino tako ona može prepoznati najugroženiju grupu i direktno joj pomoći. Samo na taj način će subvencije imati smisla i znatno više efekta. To je jedan od najprečih zadataka našeg udruženja. Nadamo se da ćemo naići na razumijevanje državnih organa. Do tada, držimo se koliko možemo i umijemo”.

„Podstanar sam sa suprugom u Herceg Novom 26 godina. Imamo dvoje djece. Radim u Ministarstvu unutrašnjih poslova. Dva puta su me odbijali kada sam konkurisao za projekat za stanove Hiljadu plus, iako sam ispunjavao sve uslove. Ne može da me zapadne stan od 45 metara kvadratnih po cijeni od hiljadu eura, i to još da ga vraćam dok sam živ. U međuvremenu, supruga je oboljela od karcinoma. Nemam riječi da opišem šta me snašlo i kakve se sve namještaljke čine pri dodjeli stanova po tom projektu”, iskustvo je još jednog od članova Udruženja Moj Dom.

Posljednji dostupni podaci o broju podstanara u Crnoj Gori su iz Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova iz 2011. godine, rečeno je Monitoru iz Uprave za statistiku Monstat. Prema tim podacima, u Crnoj Gori ima 192.242 domaćinstava. Prosječno ima tri člana. Od ukupnog broja domaćinstava, 78,2 odsto ili 150.288 su vlasnici ili suvlasnici stana u kome žive, dok kod roditelja, djece ili drugih rođaka stanuje 5,7 odsto ili 10.980.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više i štampanom izdanju Monitora od 5. marta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo