Povežite se sa nama

OKO NAS

USPJEŠNA PRIČA INŽENJERSKOG PEDAGOŠKOG FORUMA: Alternativna poduka

Objavljeno prije

na

Jedna od rijetkih priča o uspjesima u crnogorskom školstvu vezana je za Inženjerski pedagoški forum (IPF) koji je osnovan 2011. godine s ciljem popularizacije inženjerskih naučnih disciplina kod djece i omladine.

Najveći dosadašnji uspjeh IPF-a je formiranje istraživačkog tima u Srednjoj stručnoj školi u Pljevljima, čije inovacije već tri godine zaredom osvajaju nagrade na Sajmu mladih pronalazača u Podgorici. Srednjoškolski tim koji su činili Dušan Milić, Radmila Vučetić, Nikolina Jelovac, Vladimir Borović, Ajdin Karović, Dževad Čuturić, Dragić Đaković, Aleksandar Beljkaš, Dimitrije Ćaćić, Bojan Anđić, Ensar Vilić, predvođen maturantom Strahinjom Jakićem, je u maju prošle godine za meteorološku solarnu vjetrenjaču osvojio nagradu Najoriginalniji pronalazak i nagradu Sveukupni pobjednik Sajma mladih pronalazača.

Učenički inovatorski tim oformljen je 2012. pod mentorstvom profesora Vladice Avramovića. U timu nijesu okupljeni učenici koji imaju najbolje ocjene iz pojedinih predmeta, već, kako kažu u IPF-u, učenici za koje su naslućivali da u sebi nose neprocjenjivi kreativni talenat koji, iz niza objektivnih i subjektivnih razloga, nije dolazio do izražaja unutar strogog ustrojstva zvaničnih nastavnih planova i programa.

,,U obrazloženju koje sam poslala Ministarstvu nauke u kojem predlažem Strahinju Jakića za mladog inovatora godine, ogleda se slika našeg rada u jednom veoma bitnom segmentu – spašavanja dece iz kandži tromog sistema koji pogoduje samo malom broju učenika”, kaže za Monitor Aleksandrina Vujačić, predsjednica IPF-a. ,,Izabrali smo decu koja nisu bila najbolji đaci i sa njima napravili veliki uspeh. Sav posao izneo je kolega Vladica Avramović iz pljevaljske Srednje stručne škole koji je, za tri godine koliko je trajao projekat, iza sebe ostavio najmanje hiljadu sati volonterskog rada”.

Volonterski rad je jedno od glavnih obilježja ove organizacije koja okuplja inženjere elektrotehnike, poljoprivrede, mašinstva, građevine, arhitekture, informacionih tehnologija, hemije, kao i profesore matematike, fizike i studente prirodnih i tehničkih nauka. Osnivači IPF-a su Aleksandrina Vujačić, Vladica Avramović, Vesna Draganić, Radomir Stanišić i Marija Vojinović, a stalni saradnici Milanka Stanišić, Ivana Šaponjić, Srđan Đukić, Strahinja Jakić…

Iza članova IPF-a su hiljade sati držanja različitih edukativnih sadržaja za djecu, mlade i odrasle. Od septembra prošle godine IPF je uveo institut ,,nadoknade trampom”, koji afirmiše lokalnu ekonomiju kroz razmjenu vještine i dobara, a bez obaveznog prisustva novca.

,,Rukovodeći se etičkim principima permakulture koju je IPF usvojio kao model u odnosu na koji gradi sve svoje aktivnosti, edukacija je učinjena dostupna svima koji imaju stvarnu želju za sopstvenim usavršavanjem, bez obzira na materijalne mogućnosti”, navode u IPF-u. Objašnjavajući da je permakultura ogranak ekološkog inženjeringa koji se bavi dizajniranjem održivih sistema kopiranjem obrazaca iz prirode. Oslonjena na etičke i dizajnerske principe, permakultura dizajnira sve: od održivih ljudskih naseobina, preko održivih energetskih sistema i održivih sistema za proizvodnju hrane, pa do održive ljudske zajednice.

Objašnjavaju da se edukativni sadržaji osim iz donacija i ličnih sredstava korisnika edukacije, mogu finansirati kroz materijalnu i nematerijalnu trampu i koja ne mora podrazumijevati učešće novca. Korisnici edukacije, umjesto novcem, svoju edukaciju mogu finansirati ulaganjem svog vremena, svojih vještina i/ili svojih proizvoda, odnosno na način koji dogovore sa realizatorom edukacije.

Na ovaj način IPF daje svoj doprinos globalnom pokretu koji se bori za demonopolizaciju edukacije, posebno onih sadržaja kojih nema u redovnim školskim programima, a predstavljaju veliki potencijal za buduće ekonomsko osamostaljivanje mladih.

U ovoj organizaciji kreirali su i osam programa za stručno usavršavanje nastavnika koji su licencirani kod Centra za stručno obrazovanje i kod Zavoda za školstvo. Među akreditovanim programima su: Energetska efikasnost kroz eksperiment, Vedska matematika kao pedagoško – metodički alat za razvoj kognitivnih sposobnosti djece (podrška nastavnicima u sticanju vještina korišćenja nekonvencionalnih metoda učenja iz matematike, fizike i stručnih predmeta), Permakultura – održivo upravljanje prirodnim resursima i ljudskom zajednicom, Održive tehnike proizvodnje organske hrane u urbanim uslovim. IPF nudi i program Prevencija mobinga u institucijama vaspitanja i obrazovanja.

Vujačićeva ističe da većina programa u sebi sadrže tehnike sa graničnih područja nauke i prakse. ,,Iako je to za nas totalna avangarda, sve je provereno u praksi. Nekome jednostavno ne odgovara da ljudi budu siti, obuveni i svesni iako je koncept za dostizanje tog opšteg dobrostanja savršeno jednostavan”.

Ona ističe da će po prvi put u Crnoj Gori, preko ove organizacije, u martu biti organizovan seminar Astroekologije. Program će pored Vujačićeve, voditi i astrofizičar Srđan Đukić. Objašnjava da će se preko ovog programa baviti ekologijom iz totalno inovativnog ugla.

Astroekologija je sistem znanja koji objedinjava astronomske fakte sa faktima o ekološkim uslovima na Zemlji nastalim djelovanjem čovjeka. To je ekstrakt znanja iz astronomije, astrobiologije, astrohemije, astrofizike i ekologije, sa fokusom na naučne teorije koje se bave (ne)mogućnostima ekspanzije ljudske vrste van svoje matične planete te, posljedično, na imperativnu potrebu da regenerišemo narušenu ekološku ravnotežu. Program nudi novu polazišnu tačku za razumijevanje ekoloških imperativa pa samim tim i novi pristup u traganju za rješenjima. Upoznavanjem osnovnih astronomskih fakata, te njihovim prezentovanjem kroz nastavu iz oblasti prirodnih nauka, može se dati značajan doprinos podizanju svijesti učenika o značaju očuvanja prirodne sredine.

Vujačićeva ističe da u Crnoj Gori ni na univerzitetima ne postoje astronomija ni astrofizika kao studijski programi, a samim tim nemamo stručnjaka iz najstarije prirodne nauke u istoriji ljudske civilizacije. Njen plan je da pored promovisanja astronomije, animira javnost i institucije za podršku kupovini mobilnog planetarijuma kojim bi se moglo doći u svaku, i najzabitiju školu, i otvoriti djeci oči za čitav jedan paralelni svijet mogućnosti.

Dosadašnje aktivnosti IPF-a su dokaz kako se dobro osmišljenim, dobrovoljnim radom i pregnućem, mogu i u ovdašnjem nefunkcionalnom školskom sistemu postići značajni rezultati.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo