Povežite se sa nama

DRUŠTVO

V.d. pravda

Objavljeno prije

na

Nakon sudske vlasti i tužilačka organizacija će de iure 10. aprila biti obezglavljena. Vrhovnoj državnoj tužiteljki (VDT) će tog datuma otkucati petogodišnji mandat a nema zvaničnih i konačnih vijesti što će se desiti: da li će u penziju, hoće li na reizbor, nastavlja li kao „vršiteljka dužnosti”?

„Dobro bi bilo da se Tužilaštvo poštedi v.d. stanja, zato bi trebalo da se vrlo brzo uđe u proceduru imenovanja novog tužioca”, kazala je Ranka Čarapić 29. marta na Televiziji Atlas. No, odluku da li će se kandidovati, rekla je, „donijeću nakon 10. aprila” i zaključila da „odluka zavisi da li će se VDT birati po starim ili novim ustavnim rješenjima”

Nacrt amandmana na Ustav Crne Gore, izglasan 28. maja 2012. u parlamentranom Odboru za ustavna pitanja i zakonodavstvo, predviđao je da kandidat za VDT prolazi ukoliko dobije prostu većinu glasova – za razliku od predložene dvotrećinske podrške za izbor nosilaca najviših funkcija sudske vlasti.

Međutim, sredinom decembra je Venecijanska komisija (VK), autoritetom savjetodavnog tijela Savjeta Evrope, preporučila da se – uz pronalaženje mehanizma koji ne bi omogućio ni vlasti ni opoziciji da blokira taj proces – takođe i VDT bira dvotrećinskom parlamentarnom većinom.

Ekspertizi VK-a nije promakla predložena „korisna nejasnoća” izglasana od DPS-SDP poslanika: da se u čl. 82 Ustava riječi „Vrhovni državni tužilac” brišu sa liste koje imenuje i razrješava Skupština, a da čl. 135 Ustava ostaje nepromijenjen i navodi da Skupština imenuje VDT-a, ali i sve druge državne tužioce.

O preporukama VK-a će nadležni Odbor za ustavna pitanja i zakonodavstvo nastaviti raspravu na sjednici zakazanoj za 9. april – svega dan uoči isteka mandata Ranki Čarapić. Sasvim je sigurno da se ustavni amandmani, koje je ona pomenula u citiranom intervjuu kao glavne za odluku da se opet kandiduje, ne mogu usvojiti u par dana – sve i da postoji dvotrećinska kvota glasova.

Takođe nije pokrenuta ni procedura izbora VDT-a po sadašnjem ustavnom šablonu, premda je nezvanično lansiran kandidat – Veselin Vučković, sadašnji zamjenik VDT-a i predsjednik Tužilačkog savjeta. Prema verziji objavljenoj u štampi, Čarapićeva je sa (neimenovanog) mjerodavnog mjesta „već oba¬vi¬je¬šte-na da vi¬še ne¬će po¬kri¬va¬ti tu funk¬ci¬ju”.

Navodno će urbi et orbi po isteku man¬da¬ta sa¬op¬šti¬ti da od¬la¬zi u pen¬zi¬ju. Ali kako ni¬je ste¬kla za¬kon¬ski osnov za penzionisanje – tek u oktobru puni 60 godina – pod¬nijeće za¬htjev za pri¬je¬vre¬me¬nu. U svakom slučaju, tužilačka organizacija – i to u periodu kada je u središtu najglasnije polemike od kada postoji – od 10. aprila ulazi u v.d. stanje.

Suštinski identična, a u nekim bitinim aspektima i opasnija je situacija u sudskoj vlasti. Vesna Medenica, predsjednica Vrhovnog suda (VS), ukoliko se ne izglasaju ustavne promjene može, blagoslovom „korisne nejasnoće” iz čl. 127 Ustava, doživotno ostati na toj poziciji. Izabrana je davnog 19. decembra 2007. i jedini je nosilac javne funkcije bez vremenski ograničenog mandata (npr. svi drugi predsjednici sudova biraju se na pet godina).

I dok je Zakonom o izmjenama i dopunama zakona o državnom tužilaštvu – stupio na snagu sredinom 2012. – propisano da VDT nije kao do tada istovremeno i predsjednik Tužilačkog savjeta već samo član po položaju, te da neće moći biti predsjednik, niti član bilo koje komisije, Medenica ne samo da je šefica VS-a, već automatski i Sudskog savjeta (SS); takođe, upravlja i organizuje rad Konferencije sudija.

Medenici je prošle godine izglasan drugi četvorogodišnji mandat predsjednice SS-a. To je bila i prilika da se, kako je primjetio dr Blagota Mitrić, „pravna praznina” o trajanju mandata predsjednice VS-a i SS-a popuni primjenom ustavne odredbe, po kojoj je SS viši organ vlasti od VS-a: raspuštanjem prvog saziva SS-a prestaje i njen mandat predsjednice VS-a. Niko se nije ni osvrnuo na to, čak ni opozicija – koja je uredno delegirala svog člana u taj organ (Nevena Gošovića, SNP).

Medenici su na raspolaganju snažni instrumenti kontrole kojim izigrava ustavnu odredbu o nezavisnosti u radu sudija i sudova, jer njoj podložan SS bira i razrješava sudije i predsjednike sudova; utvrđuje prestanak sudijske funkcije; odlučuje o imunitetu sudija; obavlja kontrolu rada sudija i sudova; pokreće disciplinske postupke protiv sudija, itd.

S obzirom na takvo stanje – u kojem Medenica i Čarapićeva kontrolišu sudske i tužilačke efektive – da li su prepucavanja između VDT-a i Apelacionog suda (AS) zapravo njihov sukob?

Presude viših sudova, bjelopoljskog i podgoričkog u predmetima Šarić- Lončar i Zavala su oborene u kratkom roku i sa, za Tužilaštvo, veoma bolnim obrazloženjima. VDT je ocjenila da AS donosi „akademske odluke o teškim predmetima” i da bi taj „Sud trebalo da se pozabavi stanjem, jer imamo neujednačenu sudsku praksu”.

Predsjednica AS-a Svetlana Vujanović je uzvratila ocjenom da je „neprimjereno da VDT, mimo pravnih sredstava, javno komentariše nepravosnažne sudske odluke”.

U njenom saopštenju se detaljno ponavlja zbog čega je AS oslobodio Duška Šarića od optužbi za stvaranje kriminalne organizacije i neovlašćenu proizvodnju, držanje i stavljanje u promet opojnih droga – tvrdi da u tužbom naznačenom periodu to krivično djelo nije bilo definisano zakonom.

No, iako je i laicima jasno kako slučaj Šarić- Lončar nije okončan – ponovo im se sudi – Vujanovićeva je obznanila da se, zbog javnih kritika VDT-a, „o predmetu Zavala krivično odjeljenje AS-a neće izjašnjavati, jer je u pitanju nepravosnažna sudska odluka”!

Malo je vjerovatno kako se radi o njenom previdu da u oba predmeta nema pravosnažnih presuda. Zbog čega Vujanovićeva ne komentariše Zavalu?

Morala bi se i javno odrediti prema odluci njenog Suda da, zbog pronevjere opštinskih 821.599 eura, ukine prvostepenih pet godina zatvora Rajku Kuljači i četiri Draganu Maroviću, te manje ukinute presude njihovim ortacima, pod obrazloženjem da je „prvostepena presuda nerazumljiva”.

Naime, Svetlana Vujanović, kao v.d. predsjednica AS-a, 14. marta 2012. je sebi uskratila obavezu odlučivanja po zahtjevu odbrane optuženih – a ima ih ukupno tridesetak! – u predmetu Zavala za izuzeće Mušike Dujovića, odnosno Valentine Pavličić, predsjednika Višeg suda u Podgorici i postupajuće sutkinje.

Ona je kao razlog samoizuzeća „navela porodično prijateljstvo” a nezvanično, objavile su Vijesti, to je zato što su Vujanovići, Svetlana i Filip, prijatelji sa Svetozarom Marovićem, čiji je brat Dragan optužen u ovom predmetu. Marović je, proteklih neđelja, bio istaknuti govornik na Vujanovićevim predizbornim skupovima.

Odluku je donijela lično Medenica – prihvatila je obrazloženje Vujanovićeve ali i odbila zahtjev za izuzeće Dujovića i Pavličićeve. Nakon toga, 11. aprila prošle godine, Svetlana Vujanović je izabrana za predsjednicu Apelacionog suda, dok je Medenica tim povodom o njoj govorila biranim riječima.

Zauzvrat, nekadašnji karijerni pravnik Filip Vujanović, nije reagovao na činjenicu da je prestankom mandata u SS-u Medenici de facto istekao i mandat predsjednice VS-a. U prividu potpune regularnosti je za članove novog saziva Medeničinog SS-a iz „iz redova uglednih pravnika” izabrao dvojicu penzionisanih sudija.

Tako je sa javne scene na određeno vrijeme skrajnut konflikt bez nevinih ili djevica, iniciran Zavalom a prikriven potpuno drugim narativima. Na zajedničkom kolegijumu svih sudija VS-a i AS-a, koji je održan marta 2011, Radule Kojović – Medeničin zamjenik u VS-u i SS-u i šampion sudstva u prihodima po osnovu vanrednih angažmana – obrušio se na AS. Upravo tada je bio aktuelan zahtjev AS-a upućen Višem sudu da se Maroviću, Kuljači i drugima ukine pritvor.

Ukoliko preispitamo hronologiju, podsjetićemo se da je slučaj Zavala javno eksplodirao hapšenjima onda kada je za vicepremijera i ministra pravde izabran Duško Marković. Oko spekulacija da će Ranka Čarapić i Vesna Medenica biti zbog loših rezultata razriješene, Marković je početkom 2012. odbačio takav rasplet jer „ostaju na svojim funkcijama do kraja mandata”.

„Za to ih, prije svega preporučuje odgovoran i profesionalan odnos”, ocijenio je Marković, „i rezultati koji su prepoznati u Izvještaju Evropske komisije”. U pomenutom Izvještaju im se odaje priznanje upravo zbog – Zavale!

U međuvremenu, potvrđeno je da su, od kraja prošle godine – zbog procjene bezbjednosnih službi da su ugroženi zbog funkcije koju obavljaju – povećane mjere obezbjeđenja Markoviću i Medenici. Danonoćno ih čuvaju po četiri službenika Sektora za obezbjeđenje ličnosti i objekata Uprave policije (UP).

„Policija preduzima mjere zaštite u skladu sa čl. 3 Odluke o određivanju ličnosti i objekata”, saopštilla je 3. marta UP.

Po funkciji, UP na „mjestu rada, stanovanja i u pokretu” štiti predsjednicu VS-a i VDT; vicepremijer i ministar pravde nije po funkciji štićena ličnost.

Pomenuti čl. 3 predviđa da UP „štiti ličnu sigurnost i drugih ličnosti kada to odredi Vlada, po prethodnoj bezbjednosnoj procjeni o ugroženosti”.

Vladimir JOVANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo