Povežite se sa nama

INTERVJU

VOLFGANG PETRIČ, AUSTRIJSKI DIPLOMATA: Problem nijesu demonstranti, već korupcija i nezaposlenost

Objavljeno prije

na

Volfgang Petrič, poznati austrijski diplomata, jedan je od najboljih evropskih poznavalaca Balkana, gdje je više puta obavljao važne poslove. Koncem dramatičnih devedesetih prošlog vijeka ovaj Koruški Slovenac, bio je i ambasador u Beogradu i posebni izaslanik Evropske unije za Kosovo. Glavni je pregovarač EU tokom pregovora Srba i Albanaca – u Rambujeu i Parizu. Kasnije postaje visoki predstavnik Ujedinjenih nacija u Bosni i Hercegovini. Aktivan je bio i u rješavanju crnogorskih kriza, tokom sukoba sa Beogradom i Miloševićem, ali i prije organizovanja referenduma.

Petrič je nedavno, nakon velikih protesta u Podgorici, naljutio crnogorski vrh. On je Radiju Slobodna Evropa rekao da Milo Đukanović koji je predugo na vlasti zloupotrebljava politički položaj za ličnu korist. Iz Đukanovićevog DPS-a, reagovali su odmah izjavom da Petrič „sve gleda kroz ličnu prizmu”, da je „involviran u pokušaj nezakonitog prisvajanja hotela Mogren.”

„Neću komentarisati tako očigledne laži”, rekao je Petrič na početku intervjua za naš nedjeljnik.

MONITOR: Pozvali su Vas iz DPS-a i da dokažete tvrdnje, tj. kritke na račun Đukanovića. Pa, kako on po Vama zloupotrebljava položaj za ličnu korist?
PETRIČ: Dozvolite mi da odgovorim citirajući njemački magazin Špigl o gospodinu Đukanoviću: „On je istovremeno dio sistema koji karakteriše korupcija i organizovani kriminal”. Američki magazin Forin afers se odnosi prema Crnoj Gori kao prema „mafija državi”. Ovoga ljeta američki Vol strit džurnal kritikuje Crnu Goru zbog „ istorije korupcije i nejednakosti pred zakonom”. Mnogo je još kritičkih glasova zbog pogoršanja političkih prilika i katastrofalne ekonomske situacije. Neophodno je da se ove važne poruke uzmu veoma ozbiljno.

U Evropi, koja se bori sa krizom bez presedana zbog priliva izbjeglica sa bliskoistočnih žarišta, raste zabrinutost na koji način dugovječni lideri na Balkanu mogu odgovoriti na pitanja opšte stabilnosti. Znakovita je ostavka premijera Rumunije. Njujork tajms je pisao o velikim demonstracijama u Bukureštu – protestima zbog korupcije, pranja novca i utaje poreza koji su odnijele socijalističkog premijera.

Ovako pozitivni raspleti dešavaju se i unutar i u okruženju Evropske unije. Razmislite o Hrvatskoj, sada 28. članici Unije. Premijer Sanader, koji je uspješno vodio pristupne pregovore, bio je primoran da podnese ostavku i osuđen je na deset gidina zatvora zbog korupcionaške prakse.

Frustracije građana Evropske unije, koji ekonomski podržavaju zemlje kao što je Crna Gora, rastu kada u međunarodnim medijima čitaju da se političari zemalja koje oni finansiraju bogate. Mnogi Austrijanci se okreću protiv EU zato što vjeruju da se novac koji oni daju za poreze troši na korumpirane političare sa strane.

Vidite, EU ima strpljenja i može da sačeka. Na kraju, na glasačima je u vašoj zemlji i nezavisnom sudstvu da povrate vladavinu prava, koja važi za sve uključujući i političare. Hrvatska, a sada i Rumunija, su pokazale da njihovi pravosudni sistemi funkcinišu. To je signal i za druge zemlje na Balkanu da krenu u reforme i promjene. Zloupotreba pozicija u Vladi za ilegalno bogaćenje – mora prestati.

MONITOR: Demonstranti u Crnoj Gori traže slobodne izbore i formiranje prelazne vlade, jer sumnjaju da ova Vlada može obezbijediti slobodne izbore. Vlast odbija prijedloge koji dolaze od opozicije, a nijesu stvoreni uslovi za implementaciju novog izbornog zakonodavstva, iako je sljedeća godina izborna. Da li bi Evrospka unija mogla da preuzme ulogu posrednika između vlasti i opozicije, u ovoj političkoj krizi?
PETRIČ: Ne mogu da govorim u ime Evropske unije, jedino mogu da se nadam da će uraditi sve da pomogne građanima Crne Gore da obnove demokratiju, vladavinu prava i slobodu medija. Tek onda će zemlja biti sposobna da izađe iz duboke krize.

Ja sam dugogodišnji podržavalac demokrtaskog razvoja Crne Gore. Kad sam bio ambasador u Beogradu, 1998. godine, u doba rastućih tenzija između Beograda i Podgorice, organizovao sam zvaničnu posjetu ambasadora EU tokom inauguracije gospodina Đukanovića za predsjednika. Time je tada Evropa poslala Miloševiću snažan signal da neće dozvoliti puč protiv demokratski izabranog predsjednika Crne Gore. Kasnije, kada je vaša zemlja pripremala referendum za nezavisnost, gospodin Solana je tražio da podržim demokratske procese. I opet sam postao aktivan oko Crne Gore. Ubijeđen sam da će, vremenom, Crna Gora postati poštovana država i dobra kuća za njene građane.

MONITOR: Koliko tzv. ruski faktor može da koristi ovu situaciju u Crnoj Gori za svoje strateške cviljeve, posebno one vezane za širenja NATO-a na ovaj region?
PETRIČ: Sigurno je da Rusi ne vole NATO. No, na građanima je Crne Gore da odluče. Nema dileme: bilo bi važno da Crna Gora uđe u NATO. Ali, zemlja mora da se transformiše, da obnovi ekomoniju, da popravi greške do kojih je dolazilo zbog zloupotreba u privredi, od strane vaših, ali i Rusa koji su upravljali vašim preduzećima.

Statistika EU pokazuje da je Crna Gora u posljednjih 25 godina doživjela deindustrijalizaciju ogromnih razmjera. Gdje su sada vaše fabrike, zelena industrija, visoka tehnologija? Kakva je iskorištenost bogatih potencijala? Predivnoj obali – pravom bogatstvu – prijeti prodaja i to finansijskim špekulantima koji ne brinu o ekološkom razvoju i koji su jedino zainteresovani za brzo sticanje novca.

Znate, bezbjednost je mnogo više od vojnog faktora . Vama je potrebna jaka i održiva ekonomija, turizam, zaštita prirode. To bi učinilo vašu zemlju jakom i sigurnijom.

MONITOR: U posljednje vrijeme čuje se sa Zapada više kritika na račun aktuelne vlasti, koja je često predstavljana kao faktor stabilnosti. Da li bi ti glasovi kritike mogli da znače i zaokret u politici prema Crnoj Gori, i da li mislite da će Crna Gora dobiti pozivnicu za NATO?
PETRIČ: Kao što sam već rekao, zemlja je stabilna jedino ako raste njena ekonomija, ako ima dovoljno radnih mjesta, posebno za mlade ljude, ako vlada štiti sve građane i garantuje slobode svima.

Policijska brutalnost nije dobra i vodi ka daljem otuđenju građana od vlasti.

Demonstranti nijesu prijetnja za stabilnost zemlje, već korupcija i visoka stopa nezaposlenosti. Mlade generacije zaslužuju bolju budućnost. Susrećem sve više i više mladih građana Crne Gore u Beču, koji traže posao. Oni su ljuti na svoju vladu jer ne vide perspektivu za sebe. NATO tu ne može pomoći.

MONITOR: Kako vidite prilike u regionu. Petnaest godina nakon ratova i sukoba, još je mnogo otvorenih pitanja – od Bosne do Makedonije. Bez sumnje, najodgovornije su lokalne političke elite, ali koliko i Zapad snosi odgovornost za ono što se ovdje dešava?
PETRIČ: Evropa i Sjedinjene Države se nose sa mnogim velikima izazovima – od Sirije do Ukrajine. Migrantska kriza sada dominira u političkim centarima i Briselu. Ima zemalja u ovom regionu koje su pod velikim pritiskom zbog izbjegličke krize. Ono što nam sada treba je bolja međusobna saradnja.

Brisel bi morao da bude odlučan kada su u pitanju neriješeni problemi, kao što je onaj u Bosni, gdje već imamo jednu od najvećih misija na svijetu. Neophodno je riješiti i pitanje naziva u Makedoniji. Trebalo bi da se ohrabri i nastavak dijaloga Beograda i Prištine oko pronalaženja rješenje za položaj Srba na Kosovu. Napradak u svakoj od ovih zemlja posebno, pomaže i Evropi. To je jasno demonstrirano na samitu Zapadnog Balkana u Beču, gdje je pokrenuta duga lista specifičnih projekata. Krajnje je vrijeme da se pređe na posao.

Milka TADIĆ-MIJOVIĆ

Komentari

INTERVJU

DRAGAN KOPRIVICA, IZVRŠNI DIREKTOR CDT: Dobro došli u crnogorsku partitokratiju

Objavljeno prije

na

Objavio:

Imamo tipičan primjer obrasca: jako zagovarate progresivne i demokratske vrijednosti i aktivnosti a istovremeno radite sve kako ne bi došlo do promjene sadašnjeg stanja i postojeće političke kulture

 

 

Anomalije koje su dovele do prijevremenih lokalnih izbora u Budvi, Andrijevici i, možda, Šavniku ukazuju na obrazac ponašanja i funkcionisanja političkih elita u Crnoj Gori, kaže nam Dragan Koprivica, izvršni direktor Centra za demokratsku tranziciju. “Funkcionisanje institucija kao da je svrha njihovog postojanja, omogućavanje i podsticanje partijskog preduzetništva, a ne javni interes, pravna država i razvoj zajednice zapravo jeste suština tog modela”

MONITOR: Može li se to promijeniti nakon vanrednih lokalnih izbora?

KOPRIVICA: U Budvi i Andrijevici nema puno ni političkih ni ideoloških razloga za krizu vlasti i vanredne izbore. Radi se samo o dodatnoj fragmentaciji izborne scene, novoj prekompoziciji i potrebi da se blokira rad opštine u nadi da će im novi izbori omogućiti bolju poziciju prilikom isisavanja državnih (opštinskih) resursa i njihovo prebacivanje u ruke moćnika. To je dio naše političke kulture koja se, iako svaki dan slušamo drugačije priče, neće brzo promijeniti. Problem je što građanke i građani još uvijek ne umiju da ovakvo ponašanje kazne na izborima. Oni se, nažalost, ili okreću apstinenciji ili, ako su mlađeg doba, odlaze iz zemlje.

To je savršen scenario za partitokratiju. Kad pogledamo razvoj političkih odnosa, ne bi bilo iznenađenje da se ove anomalije nastave i u drugim opštinama ili se brzo pojave i na državnom nivou.

MONITOR: Situacija u Šavniku je i za naša poimanja politike neobična. Postoji li, vama poznat, sličan primjer u izbornoj praksi?

KOPRIVICA: U svojoj praksi, a bavim se izborima skoro 25 godina, nijesam vidio sličan slučaj. Gotovo je teorijski nemoguće da se u jednom izbornom ciklusu, za izbore koji imaju 1.600 upisanih birača, dogodi sve ono što smo imali prilike da gledamo u Šavniku. Da smo taj slijed događaja pokušali smisliti, i u šali, vjerujem da nam ne bi pošlo za rukom da budemo toliko kreativni. Slijed događaja, ponašanje političkih subjekata, različitih državnih organa i izborni proces koji traje 19 mjeseci zaista nije lako smisliti. To je, nažalost, ono što ni teorijski nije moguće zamisliti jeste naša politička realnost.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

ANA LALIĆ-HEGEDIŠ, PREDSJEDNICA NEZAVISNOG DRUŠTVA NOVINARA VOJVODINE: Hajka će se završiti kada Vučić opozove svoje poslušnike

Objavljeno prije

na

Objavio:

Podrška međunarodnih organizacija i pritisci EU zvaničnika i stranih ambasada na srpsku vlast su jedini način da se ova krvločna hajka na Dinka Gruhonjića i mene završi

 

 

MONITOR: U vrijeme vanrednog stanja usled pandemije kovida, bili ste uhapšeni zbog izvještavanja o situaciji u zdravstvenim ustanovama u Novom Sadu. Sada ste ponovo na žestokom udaru, na društvenim mrežama i preko SMS poruka…Čini se kao da ste na nekom mogućem spisku „dežurnih krivaca“?

LALIĆ-HEGEDIŠ: Srpskim vlastima je uvek potrebna lista “dežurnih krivaca” kojom se skreće pažnja građana sa nepočinstava, nepodopština i političkih marifetluka vladajuće koalicije. S obzirom da svojim izveštavanjem godinama ukazujem na sistemsku korupciju, nepotizam, partijsko iživljavanje nad građanima, koketiranje sa nacionalizmom, na bahatost, siledžijstvo … a uz to radim u nezavisnim medijima koje Vučić otvoreno naziva “stranoplaćeničkim i izdajničkim”, moje ime je podvučeno na svim njihovim spiskovima za obračun. Za mene ništa novo, jer prezime moje porodice se već devedesetih našlo na jednom takvom opskurnom spisku. Tada ga je sastavljao četnički vojvoda, haški osuđenik i Vučićev politički otac Vojisalav Šešelj, za potrebe proterivanja Hrvata iz Srema. Danas, njegov najbolji radikalski đak samo nastavlja Šešeljevu misiju i viziju, a to je hegemonističko društvo podeljeno na “srpske patriote” i “izdajnike” , “ustaše” i “strane plaćenike”. A zna se šta takvima treba da se dogodi …

MONITOR: Identifikovano je nekoliko  osoba od onih koji su vam prijetili, neki su uhapšeni -pa pušteni u kućni pritvor…Može li ovo što je do sada urađeno na očuvanju vaše bezbjednosti, da spriječi dalje napade? Ili je za to važnija javna podrška-kolega, strukovnih udruženja-ovdašnjih i međunarodnih, EU predstavnika i dijela javnosti, koju ste vi i vaš kolega Dinko Gruhonjić, dobili?

LALIĆ-HEGEDIŠ: Koliko god su hapšenje osoba koje su nam pretile da će nam zaklati porodice, ubiti nas, silovati decu, lomiti kosti … za nas dobra vest, toliko istovremeno izazivaju potpuni kontraefekat u javnosti. Nakon svakog uhapšenog, salve nasilja i uvreda koje primamo se multiplikuju, jer značajan deo građana Srbije, koji se svakodnevno informišu isključivo preko režimskih medija, smatra da su ljudi koji nam prete neki novi srspki Obilići, a da smo Dinko i ja izdajnici koji zaslužuju da im se stane na kraj.

Podrška međunarodnih organizacija, ali i pritisci EU zvaničnika i stranih ambasada na srpsku vlast su jedini način da se ova krvločna hajka završi. A, završiće se onda kada Vučić opozove svoje trbuhozborce sa skupštinskih govornica, poslušnike, dodvorice i armiju botova koji su po njegovom nalogu i otpočeli ovaj pir nasilja i bezumlja.

Nastasja RADOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

VESELIN RADULOVIĆ, ADVOKAT: Ogoljena borba za vlast

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ministar policije nema aktivnu legitimaciju za podnošenje tužbe protiv akta u čijem je donošenju učestvovao, bez obzira na to kako je na sjednici Vlade glasao. Tužbu protiv ove odluke Vlade mogao bi podnijeti neko od kandidata koji nijesu izabrani. Prihvatanje tužbe ministra bio bi presedan u dosadašnjoj praksi Upravnog suda

 

 

MONITOR: Ministar policije Danilo Šaranović tužio je Vladu Upravnom sudu zbog postavljenja v.d šefa Uprave policije za koje tvrdi da je bilo nezakonito. Kako vidite tu tužbu i njenu sudbinu pred Upravnim sudom?

RADULOVIĆ: Postupak određivanja v.d. direktora Uprave policije je bio nezakonit, ali je u tom nezakonitom postupku vrlo aktivno učestvovao i ministar unutrašnjih poslova. Tužbu gospodina Šaranovića vidim kao reakciju strane koja je poražena u besprizornoj borbi za kontrolom tog značajnog dijela bezbjednosnog sektora. Međutim, ono što je bitno jeste da ministar nema aktivnu legitimaciju za podnošenje tužbe protiv akta u čijem je donošenju učestvovao, bez obzira na to kako je na sjednici Vlade glasao. Tužbu protiv ove odluke Vlade mogao bi podnijeti neko od kandidata koji nijesu izabrani. Prihvatanje tužbe ministra bio bi presedan u dosadašnjoj praksi Upravnog suda i zato očekujem da taj sud štiti interese zakonitosti, a ne partijske interese i neostvarene ambicije bilo kog člana Vlade.

MONITOR: Koliko su takve tužbe uobičajene?

RADULOVIĆ: Takve tužbe nijesu česte u praksi, ali dešavaju se slučajevi da tužbu podnese lice koje nema aktivnu legitimaciju. Obično takve tužbe podnose pravno neuka lica.

MONITOR: Kako vidite proces izbora vd šefa UP i šta je sve tokom tog izbora bilo nezakonito?

RADULOVIĆ: U procesu izbora v.d. direktora UP sve je bilo nezakonito. Na istoj sjednici kada je razriješen prethodni direktor policije Zoran Brđanin, Vlada je morala da odredi vršioca dužnosti na predlog ministra, kako je to propisano Zakonom o unutrašnjim poslovima.Umjesto toga, Vlada i ministar su ušli u nezakonite improvizacije, počev od raspisivanja tzv. internog oglasa, pa do poligrafskog testiranja na inicijativu ministra koje je sprovođeno proizvoljno i na način koji je izazvao brojne sumnje. Ni javnost, a ni kandidati, ne znaju ko je i na osnovu čega odredio na koje okolnosti kandidati treba da se ispitaju na poligrafu, gdje će se sprovodi ispitivanje, kojim redosljedom, da li će svima biti postavljena ista pitanja i sl. Na kraju smo došli do čak apsurdne situacije da su strožiji uslovi i komplikovanija procedura za izbor v.d. direktora, nego za izbor direktora u punom mandatu.

MONITOR: Sporni izbor odigrava se u vrijeme dok se vlasti kunu u IBAR, odnosno dobijanje Izvještaja o privremenim mjerilima za poglavlja 23, 24, koja se tiču upravo vladavne prava. Koliko je Crna Gora daleko od vladavine prava?

RADULOVIĆ: Ovaj izbor je samo jedan od primjera koji pokazuje da živimo u ambijentu u kome je sve podređeno partijskim i ličnim interesima i pokušajima da se preuzme ili sačuva kontrola nad što većim dijelom sistema. Političke partije i njihovi lideri otvoreno pokazuju da ih javni interes ne zanima. Politička scena u Crnoj Gori uglavnom je podijeljena na dva dijela, od kojih bi jedan dio prodao Crnu Goru bez razmišljanja, a drugi dio bi je poklonio drugom. Pri tome i jedni i drugi državu i njene resurse doživljavaju kao plijen i koriste ih u ličnom i partijskom interesu. Istovremeno, brojne insititucije koje treba da obezbijede poštovanje pravnog poretka su nedovoljno funkcionalne. Kad svemu tome dodamo nepodnošljivo neznanje i veoma često i loše namjere kod političara i javnih funkcionera, onda je jasno koliko smo blizu ili daleko od društva vladavine prava.

MONITOR: Gdje je u tom smislu pravosuđe, i koliko smo daleko od njegovog reformisanja?

RAULOVIĆ: Nažalost, pravosuđe još uvijek nije ušlo u proces ozbiljnih i istinskih reformi. Vesna Medenica je ukupno 17 godina rukovodila pravosuđem na jedan autokratski način koji je favorizovao nestručne kadrove bez integriteta, a istovremeno sputavao profesionalce. Tri godine nakon njene ostavke i dvije godine od kada je ona uhapšena, sistem koji je ona sa saradnicima u pravosuđu kreirala i dalje je skoro netaknut. Možda je najbolji primjer za to upravo postupak koji se vodi protiv nje, gdje je suđenje do sada 15 puta odloženo i to na način koji pokazuje da je određenim akterima postupka i dalje dozvoljeno da se sa pravosuđem i državom izruguju jednako kako su to zajedno sa g-đom Medenicim radili dok je ona pravosuđem i formalno upravljala. Mislim da će tako biti sve dok se u cjelokupnom pravosuđu ne sprovede neka vrsta vetinga ili lustracije koja će pravosuđe očistiti od kadrova koji su ga doveli u stanje u kome se nalazi i koji sada sprječavaju početak ozbiljne reforme u pravosuđu. U fokusu tog procesa, pored odgovornosti, trabalo bi da bude ispitivanje zakonitosti porijekla imovine tih lica.

MONITOR: Šta su vlasti nakon pada DPS-a propustile da urade na reformisanju pravosuđa?

RADULOVIĆ: Osim izbora Glavnog specijalnog tužioca, teško da se može govoriti o pozitivnim potezima koje su vlasti nakon pada DPS-a preduzele na reformi pravosuđa. Prije se stekao utisak da su svi koji su vršili vlast željeli da u pravosuđu imaju nekoga ko će njima biti ono što je Medenica bila DPS-u. Od kada je DPS izgubio vlast, aktuelna Vlada je treća po redu. Niti jedna od tih Vlada nije uradila gotovo ništa da državnom tužilaštvu i pravosuđu uopšte poboljša uslove rada. Pozitivne stvari u pravosuđu prethodnih godina desile su se isključivo iz dva razloga. Prvi je izbor g-dina Novovića za Glavnog specijalnog tužioca, a drugi je dokazni materijal koji je Crnoj Gori stigao od strane Europola. To je u krajnjem dovelo i do procesiuranja g-đe Medenice, pa je logično i prirodno da ona i njeni saradnici čine sve da ospore i opstruiraju aktivnosti GST-a i materijal Europola. Ipak, zabrinjavajuće je da GST i pravosuđe nemaju adekvatnu i dovoljnu podršku od onih koji, bar deklarativno, ne pripadaju sistemu čiji značajan dio je bila g-đa Medenica. Izgleda da vladavina prava ne ide u prilog ni mnogima od njih.

MONITOR: Dok se u vladi dešava sukob oko bezbjednosnog sektora, na lokalnom nivou dešavaju se turblencije. Kako vidite slučajeve Andrijevica i Šavnik iz pravnog ugla?

RADULOVIĆ: Uvođenje tzv. prinudne uprave u Andrijevici od strane Vlade bilo je opravdano. Međutim, odluka Vlade da uvede prinudnu upravu u opštini Šavnik je sporna, isto kao što je sporna i odluka Skupštine opštine Šavnik da skrati mandat koji je prestao još 2022. godine. Nakon toga, sporna je bila i odluka Vlade da “povuče” odluku i kasnije opet da je objavi. Skupštini opštine kojoj je mandat istekao ne može se skratiti mandat, niti se može raspuštiti Skupština opštine kojoj je mandat istekao. Odluke o raspuštanju ili skraćenju mandata mogu se donijeti samo dok mandat traje. Primjeri Andrijevice i Šavnika potvrđuju da Crna Gora nema funkcionalne institucije koje treba da obezbijede poštovanje zakona, odnosno u tim slučajevima održavanje sjednice Skupštine opštine i održavanje lokalnih izbora.

Mislim da je dobra odluka predsjednika Milatovića da ne raspiše izbore u opštini Šavnik jer izborni proces po ranijoj odluci o raspisivanju izbora je tamo u toku, odnosno nije okončan. Pravni izlaz iz takve situacije je u tome da institucije obezbijede da se okončaju već raspisani lokalni izbori jer je to obaveza države i njenih institucija. Nažalost, na djelu imamo ogoljenu borbu za vlast koja, u nedostatku funkcionalnih institucija, ima prednost u odnosu na pravni izlaz i poštovanje zakona.

Milena PEROVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo