Povežite se sa nama

OKO NAS

ZAŠTITA INTELEKTUALNE SVOJINE: Kradu i zareze

Objavljeno prije

na

Milan Babović je u magistarskom radu Uticaj kapitalnih investicija na razvoj turističke privrede u Crnoj Gori prepisao oko polovinu magistarskog rada.

To je krajem prošlog mjeseca utvrdio Privredni sud Crne Gore. Na sajtu Privrednog suda objavljeno je da je Babović povrijedio autorsko pravo tužioca Petra Martinovića tako što je djelove iz njegovog magistarskog rada prenio u svoj, bez saglasnosti.

Advokat Martinovića tvrdi da je 40 stranica Babovićevog rada ,,potpuno identično, pa čak i u znacima interpukcije”, sa radom njegovog klijenta.

Babović je magistarski rad odbranio 2011. godine na Fakultetu za turizam u Baru, osam godina nakon što je Martinović magistrirao u Ljubljani.

,,Sredstva kojima se može povrijediti tuđe autorsko djelo u današnjem tehnološki razvijenom svijetu su gotovo neograničena. Neovlašćeno prisvajanje tuđeg književnog, umjetničkog ili naučnog rada, djelimično ili potpuno, a bez navođenja imena, ili drugog oblika označavanja originalnog autora predstavlja povredu autorskog prava”, plagijat”, kaže za Monitor direktor Zavoda za zaštitu intelektualnih prava Novak Adžić.

Autor, prema njegovim riječima, ima isključivo pravo da bude priznat kao autor svog djela tako da njegovo ime bude naznačeno na djelu i u vezi sa njegovim djelom.

,,Plagijat predstavlja povredu moralnog prava autora na priznanje autorstva i na naznačenje njegovog imena, bez obzira na to da li se povreda odnosi na cjelokupno autorsko djelo ili samo na njegov dio koji uživa podjednaku zaštitu kao i djelo”, objašnjava Novak Adžić.

U slučaju kršenja prava intelektualne svojine nadležni su sudski organi. U prvom stepenu u sporovima iz oblasti intelektualne svojine nadležan je Privredni sud.

Obratili smo se Privrednom sudu da za Monitor iznesu svoja iskustva o sporovima u vezi plagijata. Međutim, Snežana Grujić, sekretarica Privrednog suda, odgovorila nam je da je potrebno da im dostavimo ,,podatke o konkretnom slučaju koji se odnosi na povredu autorskih prava”. U prevodu – od Monitora traže ono što smo mi tražili iz domena njihove nadležnosti.

Crna Gora ima i dvije organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava koje posluju uz dozvolu i uz nadzor Zavoda za intelektualnu svojinu. To su Organizacija za zaštitu prava autora muzike – PAM CG i Organizacija za zaštitu prava filmskih producenata (A-prava Montenegro).

,,One se bave ostvarivanjem prava za svoje članove-autore i ovlašćene su za pokretanje i vođenje sudskih postupaka u slučaju povrede prava. Većina sudskih postupaka po osnovu povrede prava intelektualne svojine pokrenuta je od strane ovih organizacija”, kaže Adžić.

Zavod za intelektualnu svojinu nije ovlašćen da po službenoj dužnosti pokreće i vodi postupke u slučaju povrede prava intelektualne svojine, ali pruža svu neophodnu stručnu pomoć nosiocima tih prava kao i u slučaju povrede tih prava.

,,Zavod u prosjeku, na mjesečnom nivou, dobije između 15 i 20 zahtjeva za pružanje stručne pomoći, među kojima su i zahtjevi za pružanje pomoći onima čija su prava povrijeđena neovlašćenim prisvajanjem autorskih djela”, kaže Adžić.

Mr Omer Markišić, član pregovarčkog tima Crne Gore za poglavlje 7 – intektualna svojina, i sudski vještak za autorska i srodna prava i industrijsku svojinu, sudski vještak i specijalista iz oblasti prava industrijske svojine, u vezi sa zaštitom intelektualne svojine isitiče:

,,Crna Gora je posljednjih godina napravila značajne pomake u zaštiti prava intelektulne svojine, ali još to nije dovoljno i na nivou očekivanih i potrebnih aktivnosti. Treba istaći značajne aktivnosti Uprave carina Crne Gore i pojedinih inspekcijskih službi. U narednom periodu posebnu pažnju treba posvetiti edukaciji, počev od osnovnih, preko srednjih škola i fakulteta. Ciljne grupe na fakultetima su, prije svega, sva humanistička usmjerenja, a među njima su pravo i ekonomija. U srednjim školama treba fakultativno držati predavanja o značaju i zaštiti intelektulane svojine kako bi se shvatilo da je neovlašćeno korišćenje tuđeg znanja krađa i nemoralan čin”.

Osim toga, kako kaže Markišić, potrebna je edukacija i advokata, vještaka, sudiija iz privrednih i osnovnih sudova, kao i tužilaca kako bi dosljedno primjenjivali zakonsku regulativu koja je korektno koncipirana.

,,Značajno je povezivanje sa institucijama i organima iz zemalja okruženja, kao i članicama EU. Posebnu odgovornost u tim aktivnostima ima Zavod za intelektulanu svojinu kojem dražava mora da stvori sve potrebne uslove za rad, materijalne, kadrovske i prostorne. Prioriteno je da se edukacija radi i putem izdavanja brošura i drugih prikladnih materijala. Treba edukovati i privrednike – menadžere da shvate da su patenti, licence, softveri, književna djela, jezička i filmska ostvarenja značajan kapital preduzeća-vlasnika, kao nematetrijani oblik imovine, čiju vrijednost treba nakon procjene unijeti u poslovne knjige – bilanse”, objašnjava Markišić.

Dovoljno se, kaže on, podsjetiti koliko vrijede brendovi pojednih kompanija.Takođe, treba raditi i na aktivnostima i edukaciji za procjenu vrijednosti brendova i procjene štete nastale krađom intelektualne svojine.

Ministarstvo prosvjete najavilo je prošle godine da će nabaviti softver za otkrivanje plagijata namijenjen za sva tri univerziteta u Crnoj Gori. Studija o plagijarizmu je nedavno izrađena, a na UCG usvojeni su inovirani Etički kodeks i Plan integriteta, koji jasno propisuju kako prepoznati i sankcionisati plagijate i kod akademskog osoblja i kod studenata. Oba dokumenta su visoko ocijenili međunarodni evaluatori. Radi i sud časti UCG. Do sada nije na UCG otkriven nijedan plagijat, tvrde na toj visokoškolskoj ustanovi. Slučajevi koji su u javnosti pominjani odnose se na bivše studente drugih univerziteta.

Prepisuju i profesori

Disciplina plagijat toliko napreduje i u svijetu da je u Njemačkoj 2007. godine otvoren i prvi muzej plagijata – Museum Plagiarius. Godinama mediji i iz NVO sektora upozoravaju da bi magistarske i doktorske radove pojedinih javnih funkcionera ili članova njihovih familija trebalo provjeriti. Najčešće su pominjani bivši šef policije Veselin Veljović, kao i premijerov brat Aco Đukanović koji je doktorirao na Pravnom fakultetu. Ministarka nauke dr Sanja Vlahović je, kako su ranije objavili mediji, na relevantnoj adresi objavila naučni rad koji je uslov izbora u zvanje vanrednog univerzitetskog profesora, a ispostavilo se da je plagijat. Flagrantan primjer plagijata u Crnoj Gori zabilježen je na prestižnoj nacionalnoj izložbi na kojoj se dodjeljuje nagrada Petar Lubarda. Poznati crnogorski umjetnik dobio je tu nagradu, a upućeni tvrde za rad koji je plagijat. Profesor beogradskog Prirodno matematičkg fakulteta Đorđe Ignjatović je u eseju Nedozvoljeno posezanje za tuđim u nauci, objavljenom 2009. godine, optužio bivšeg dekana Pravnog fakulteta u Podgorici Velimira Rakočevića da je od kriminologa iz regiona prepisao knjigu i da je devet strana doktorata (62-77) prepisao od novosadskog profesora Obrada Perića.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

Izdvojeno

KAMPANJA PROTIV NERADNE NEDELJE, OPET: I čovjek stvori, kapital

Objavljeno prije

na

Objavio:

Otkad je u oktobru 2019. uvedena neradna nedjelja pred svaku turističku sezonu kreće kampanja kojom se nabrajaju muke gostujućih i domaćih kupoholičara, te domaćih poslodavaca koji kukaju zbog gubitka profita tog  jednog dana u nedjelji.  O uslovima u kojima radi domaća radna snaga ni govora

 

Turisti su šokirani što prodavnice ne rade nedjeljom, pišu pojedini mediji, a drugi dodaju da Crna Gora ima previše neradnih dana za turističku destinaciju.

Otkad je u oktobru 2019. uvedena neradna nedjelja pred svaku turističku sezonu kreće kampanja kojom se nabrajaju muke gostujućih i domaćih kupoholičara, te domaćih poslodavaca koji kukaju zbog gubitka profita tog  jednog dana u nedjelji.  O uslovima u kojima radi domaća radna snaga ni govora – ne pominje se visina plate, neregulisani slobodni dani i odmori i brojni drugi neuslovi rada.

,,Posljednjih mjesec dana u toku je kampanja kapitala, prvenstveno medijska, koja po principu interesa kapitala problematizuje pitanje neradne nedjelje”, kaže za Monitor Srđa Keković, generalni sekretar Unije slobodnih sindikata.

Tek što je uvedena, ukidanje neradne nedjelje razmatrala i je bivša ministarka ekonomije Dragica Sekulić. Njeno ukidanje najavio je i bivši ministar Jakov Milatović. Bezuspješno.

O tome da razumije da je neradna nedjelja veliki gubitak za male privrednike i preduzeća, izjasnio se i novi ministar ekonomskog razvoja i turizma Goran Đurović. Uz opasku da te dane ne mogu nadomjestiti. Za razliku od ministra, zvanična statistika govori da trgovine i pored neradne nedjelje bilježe pozitivne rezultate – samo u prvom kvartalu ove godine prihodi su veći za 30 odsto u odnosu na isti period prošle.

,,Imao sam mnogo upita od malih privrednika da im se pomogne da rade i nadomjeste taj gubitak. To je 10, 15 radnih dana tokom sezone, naročito kad su mali privrednici opterećeni programom Evropa sad i obavezom minimalne plate 450 eura. Razumijem i sindikate i težnju da zadrže stečeno pravo i zaposlene koji žele da imaju taj slobodan dan, ali moramo da tražimo kompromis”, kazao je Đurović.

Ministar je pozvao sindikate na kompromis i najavio da su ,,poslodavaci spremni da naknada za taj dan neradni bude sto posto uvećana”.

U cilju prevazilaženja ovog ,,problema” ove nedjelje je u Ministarstvu ekonomskog razvoja i turizma održan prvi radni sastanak na temu neradne nedjelje. Sastanku su prisustvovali predstavnici Privredne komore, Unije poslodavaca, Uprave za inspekcijske poslove, Saveza sindikata i Unije slobodnih sindikata Crne Gore.

Keković objašnjava da sindikat traži da, ako bi do njega došlo, rad nedjeljom plati uvećanjem dnevnica od 100 odsto, tako da bi minimalna dnevnica za rad nedjeljom bila 40 eura. Inistiraju i da se povećanje odnosi na sve, sem zanimanja koja su dužna da rade i tog dana kao što su komunalci, policajci, zdravstveni radnici. Ovaj predlog ranije nije bio prihvatljiv poslodavcima, bunili su se da se pravilo primijeni za sve, tražili su ga samo za trgovine, i nudili povećanje dnevnica od 30 do 50 odsto.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štamanom izdanju Monitora od petka 27. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NA DIJELU ĆEMOVSKOG POLJA NAJAVLJENA GRADNJA NAJVEĆEG PARKA U PODGORICI: Kad ideja ujedini građane

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nedavnim druženjem građana sa predstavnicima Glavnog grada na Ćemovskom polju otpočela je kampanja čiji je cilj da podstakne što više ljudi da učestvuju u osmišljavanju prostora budućeg najvećeg parka u Podgorici, površine od čak 43,7 hektara

 

,,Podgorici, kao glavnom gradu jedne evropske države, neophodan je glavni gradski park. U prethodnih nekoliko godina, izgradnja pojedinih parkovskih površina doprinijela je razvoju mikro sredina, i ljudi su tu počeli više da se okupljaju. Međutim, do sada su ta zelena područja ‘targetirala’ samo mještane okolnih naselja, što ne bi smio da bude slučaj sa budućim glavnim gradskim parkom. On mora da ponudi nove sadržaje“, kaže za Monitor Igor Majer, mještanin Starog aerodroma i jedan od brojnih građana koji su bili na nedavnom druženju, 19. maja, sa predstavnicima Glavnog grada na Ćemovskom polju, gdje je najavljena gradnja centralnog parka u Podgorici.

Time je otpočela kampanja čiji je cilj da podstakne što više ljudi da svojim sugestijama i prijedlozima učestvuju u osmišljavanju prostora budućeg najvećeg parka u Podgorici.

Ćemovsko polje nalazi se na samo tri i po kilometra od grada, najveća je ravnica koja pripada dolinama rijeka Cijevne i Morače. Zbog toga ono, kako je saopšteno iz Glavnog grada, predstavlja najpogodniju lokaciju za izgradnju najvećeg gradskog parka, koji će sadržajima zadovoljiti potrebe stanovnika i posjetilaca Podgorice. ,,Vrijeme je da Podgorica dobije park na čak 43,7 hektara u kom će građani moći da provedu čitav jedan dan”, kazali su još iz kancelarija gradonačelnika Ivana Vukovića.

Park će se graditi u dijelu Ćemovskog polja kod naselja Stari aerodrom i Konik, u blizini upravne zgrade Fudbalskog saveza Crne Gore (FSCG) i fudbalskog kampa. To je dio  Ćemovskog ranije poznat po sumornim slikama – posječenog drveća, spaljenih guma, leševa životinja, raznog otpada koji leži posvuda u okolini.

Zahvaljujući angažovanju lokalaca, i dobroj saradnji sa gradskim preduzećima i službama, ovaj prostor danas drugačije izgleda. Oplemenjen je različitim biljnim vrstama i vrtnim elementima, posjeduje trim stazu u dužini od 1 150 metara, kao i ugrađen parkovski, sportsko-rekreativni, dječiji mobilijar i sprave za trening pasa.

,,Definitivno drugačije izgleda nego  prije desetak godina – čistije je, ne mašu iz trave vlažne maramice, nema leševa i kostiju. Smeća ima i dalje ali daleko je to od nekadašnje slike”, kaže za Monitor novinarka Vijesti Damira Kalač, koja godinama kroz tekstove na svom blogu Skitanja umom i drumom ukazuje na značaj Ćemovskog polja za Podgoricu.  ,,E sad, da li je to tako zato što  smo proteklih godina nas nekoliko pozivima zbog nelegalne sječe i istovaranja smeća izluđivali i inspekciju i policiju? Da li  su i ovi koji su se neodgovorno ponašali prema tom prostoru shvatili da neko brine i da rizikuju da budu kažnjeni? Da li zato što smo toliko čistili i sadili? Da li zato što sada više ljudi koristi taj prostor za rekreaciju, pa žele da je čistije i zelenije? Možda i zato što je  uz Bulevar Veljka Vlahovića sa kojeg se prilazi tom dijelu Ćemovskog, u toku gradnja stambenih objekata, pa je i broj prilaza tom prostoru manji… Možda je razlog – zbir svega toga”, objašnjava Damira Kalač.

Poziv iz Glavnog grada da se direktno uključi u proces uređenja parka, jako je obradovao. ,,Kako tokom proteklih godina nije bilo planskog upravljanja tim prostorom, on izgleda daleko od onoga kako bi trebalo. Inicijativa Glavnog grada da tu lokaciju uredi i da Ćemovsko bude najveća zelena površina u Podgorici, ohrabruje, najviše zato što će, jednom kad se to desi, taj prostor biti nečija briga”.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štamanom izdanju Monitora od petka 27. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

OSTAVKA PREDSJEDNIKA OPŠTINE KOLAŠIN: Partija, pa ostalo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Doskorašnji predsjednik Opštine Kolašin Milosav Bulatović u politiku je ušao sa neukaljanom reputacijom. Prije 10-ak dana podnio je ostavku pod pritiskom,  zbog presude za zloupotrebu službenog položaja.  Nakon četiri godine mandata, stiče se utisak da je sve vrijeme nevješto pokušavao da balansira između ,,partijskih obaveza” i obaveza prvog čovjeka izvšne vlasti

 

Samo pet dana, nakon što je kazao da mu ne pada na pamet da podnese ostavku, predsjednik kolašinske Opštine Milosav Bulatović je to učinio. Kratkim saopštenjem, u subotu, 14. maja, obavijestio je javnost da se na taj čin odlučio zbog ,,političke interpretacije presude Apelacionog suda”, kojom je osuđen na uslovnu kaznu zatvora. Takođe,  kako je objasnio,  funkciju napušta i kako bi rasteretio  svoje saradnike, pripadnike svoje partije, svoju porodicu i sebe.

Višemjesečni pritisci opozcije, iz koje su tvrdili da je Bulatović napravio djelo, koje ga čini nedostojnim da dalje obavlja funkciju, nijesu bili dovoljni da Bulatović  i ustane iz fotelje. Međutim, prema nezvaničnim informacijama, kada je postalo jasno da će izbori u Kolašinu biti održani tek u oktobru,  jedan poziv iz centrale Bulatovićeve Demokratske partije socijalista (DPS) bio je dovoljan da promijeni mišljenje.

U obrazloženju ostavke,  zloupotrebu službenog položaja za koju je osuđen ponovo je nazavao ,,namjerom da pomogne mladom čovjeku  da se zaposli”. Mladi čovjek je Marko Matović, parijski aktivista DPS-a.  Bulatović je osuđen na uslovnu kaznu zatvora, jer je u  prijavi za njegovo  stručno osposobljavanje na  Policijskoj akademiji u Danilovgradu, svojeručnim potpisom i pečatom lažno prikazao da Matović radi na poslovima komunalnog policajca. Matović, u to vrijeme, nije bio u radnom odnosu, a nakon obuke postavljen je na čelo Komunalne policije.

Doskorašnji prvi čovjek kolašinske izvršne vlasti je i objasnio da su mu saradnici kazali, a on se složio, da je krivotvorenje prijave jedni način da Matovića pošalju u Danilovgrad.  Dodatno, predsjednik Opštine je za ,,mladog čovjeka” obuku platio novcem sa računa Opštine. Našto kasnije, vratio je  cijeli iznos  iz svog džepa. U međuvremenu je, pod sumnjivim okolnostima, razriješio dotadašnjeg načelnika Komunalne policije Zorana Kujovića, koji je bio izbor prethodne vlasti u Kolašinu.

,,Podsjećam da mi je kazna izrečena zbog toga što sam mladom, nezaposlenom, fakultetski obrazovanom čovjeku, omogućio da u Policijskoj akademiji završi obuku za komunalnog policajca u trajanju od dvadeset dana. Jedini način da završi obuku je bio da bude upućen preko Opštine Kolašin, pošto taj vid obuke nije bio organizovan za građane”, obrazložio je Bulatović zbog čega je napravio krivično djelo.

On je cijelo vrijeme mandata ostavljao utisak čovjeka kojem nije bilo baš jasno kako funkcionište lokalna uprava, ali ni politika.  Neki njegovi saradnici i sugrađani su to pripisivali neiskustvu privatnog preduzetnika, koji se našao na vioskoj lokalnoj funkciji, a neki tvrdili da imidžom ,,nevještog” izbjegava odgovornost, obaveze, pa, povremno, i zakon.

Prvi ,,kiks” izvršne vlasti, to jest, Bulatovića, bio je, po mnogo čemu problematični pokušaj da osnuje lokalnu RTV Kolašin.  Taj neuspjeli projekat donio je i prve javne razmirice u lokalnoj vladajućoj koaliciji, koju , pored DPS-a,  čine i Grupa birača (GB) i Socijdemokrata (SD).

Zvaničan početak rada RTV planiran je bio za decembra 2020. godine. Prvobitno je predloženo da u RTV bude sedam radnih mjesta, uključujući i direktora Dragoslava Jeknića, takođe, miljenika DPS-a. Prema planu finansiranja RTV, za zarade zaposlenih  za tri godine bilo je potrebno 72.000 eura. Osnivanje preduzeća pratile su brojne nazakonistosti, koje su prvo otkrili iz Demokrata, a zatim ih je i potvrdio predsjednik Skupštine opštine (SO) Milan Đukić.  Još se ne zna kako je potrošen novac izdvojen iz opštinskog budžeta namijenjen početku  rada tog lokalnog javnog emitera. Pored toga, malo  kome, a čini se ni Bulatoviću, sada nije jasno ni gdje je oprema koja je kupljena za RTV od opštinskog novca.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štamanom izdanju Monitora od petka 27. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo