Povežite se sa nama

OKO NAS

ZIDANJE NA VRHU RUMIJE: Amfilohije bacio rukavicu

Objavljeno prije

na

Mitropolit Srpske pravoslavne crkve (SPC) u Crnoj Gori Amfilohije Radović sigurno nije očekivao jedinstvenu reakciju crnogorskih vlasti zbog dodatnih radova na nelegalno podignutom vjerskom objektu na vrhu Rumije.

Samo dan nakon što su mediji objavili da se kamenom zaziđuje limena crkvica na toj planini, na licu mjesta su se obreli službenici Urbanističko-građevinske inspekcije Ministarstva održivog razvoja i turizma (MORT), Komunalne policije i komunalne inspekcije Opštine Bar, kao i pripadnici Uprave policije. Nijesu nikog tu zatekli, ali su konstatovali da obavljeni radovi nijesu u skladu sa zakonom. I da su u završnoj fazi.

,,Radovi na crkvi Svete Trojice na Rumiji nijesu nikakva nova gradnja. Njima se ne mijenja ni gabarit ni oblik crkve”, saopšteno je iz Pravoslavne crkvene opštine Bar.

Iz MORT-a su najavili da će nakon okončanja postupka preduzeti zakonom predviđene mjere, a kakve će one biti nagovijestili su najviši državni zvaničnici.

Premijer Duško Marković i predsjednik Skupštine Ivan Brajović izjavili su u srijedu da objekat koji je na vrhu Rumije postavila Mitropolija crnogorsko-primorska SPC mora da bude uklonjen budući da je nelegalan.

„Vjerujem da će ići u pravcu uklanjanja svega što je u međuvremenu urađeno na tom objektu. Vjerujem da će ići i prekršajne i krivične prijave ako za to bude bilo uslova, a naravno to govori i u prilog činjenici da će objekat morati da se ukloni”, rekao je predsjednik Vlade. Brajović je istakao: ,,Ovo fasadiranje je potpuno nedopustivo i državni organi bi trebalo da preduzmu sve da se nešto što skrnavi Rumiju makne sa nje”.

Marković je odgovarajući na pitanje kada će se to desiti rekao da će taj objekat biti uklonjen kada se budu stvorili uslovi.

Činjenica je da je i prije 13 godina crnogorska Vlada donijela rješenje o uklanjanju limenog objekta koji je helikopterom tadašnje Vojske Srbije i Crne Gore poperen na vrh Rumije, ali da to nije obavljeno. Ne samo zbog Amfilohijevih kletvi (,,Ko srušio crkvu na Rumiji Bog ga srušio i svo njegovo potomstvo uništio!”), već prije svega zato što smo u gotovo cijelom tom periodu bili svjedoci visokog saglasja između crnogorskih vlasti i čelnika SPC. Na njihov obostrani interes i zadovoljstvo.

U opticaju je bila i ideja da se napravi pravoslavna crkva u Crnoj Gori, da se na taj način prevladaju podjele unutar pravoslavnih vjernika, što bi zadovoljilo veliki dio vladajuće stranke, ali, računalo se, i samog Amfilohija, budući da nije uspio da postane srpski patrijarh.

Međutim, kako je vrijeme odmicalo, ta ideja je bila sve dalja, kao i njeni inicijatori, dok su veze bivale sve slabije. Zamijenili su ih jaz i nepovjerenje, jer je Amfilohije oštro kritikovao ključne poteze vanjske politike (članstvo u NATO-u, približavanje EU, priznanje Kosova), ocjenjujući da je ,,predsjednik Crne Gore Milo Đukanović postao igračka u rukama zapadnoevropske, američke i NATO imperije”.

Đukanović je uzvraćao: ,,Očigledno je problem SPC da svakoga ko nije poput njih, slijepi poslušnik interesa ruskog imperijalizma, velikosrpskog nacionalizma i agresivnog svetosavlja koji ona promoviše, proglašava izdajnikom. Izdajnikom čega? Izdajnikom njihovih interesa? Da, taj sam”.

Ono što je još značajnije, crnogorska vlast je krenula u proces donošenja novog zakona o vjerskim zajednicama, kojim bi se faktički nacionalizovali objekti i imovina SPC, te stavile pod kontrolu njihove finansije. To nije prošlo prije tri godine, jer su se uz SPC pobunile i Katolička crkva i Islamska zajednica. Iz Vlade je nedavno saopšteno da će taj pravni akt ,,kojim će se SPC uvesti u pravni sistem države Crne Gore” biti pred poslanicima u četvrtom kvartalu ove godine.

Da su odnosi na istorijskom minimumu potvrdio je partijarh srpski Irinej koji je krajem jula izjavio da je ,,položaj SPC-a u Crnoj Gori gori nego u vrijeme osmanske okupacije, a da je status Srba kao u doba ozloglašene fašističke tvorevine Nezavisne države Hrvatske”!?

Istovremeno je SPC dodatno podigla ulog. Navodilo se da su pravoslavci ugroženi u nekim djelovima Crne Gore u kojima čine manjinu, izbio je incident oko održavanja liturgije u Šasu (Svaču), tvrđeno je da je pravoslavnim vjernicima zabranjeno okupljanje na temeljima jedne crkvice iz 9. vijeka u ulcinjskom Starom gradu i nastavilo se dvonedjeljnim radovima u oktobru na vrhu Rumije. Sve sa ciljem homogenizacije svojih vjernika i izazivanja reakcije državnih organa, koji, eto, moraju da slijede zahtjeve albanskih i ostalih stranaka nacionalnih manjina.

To je zamjena teza. Rumija stoljećima bila mjesto okupljanja svih vjera i naroda koji su tu u miru i slozi živjeli, svjedočanstvo zajedništva i međukonfesionalne tolerancije. Ljubomorno se pjevalo da u starom i slavnom gradu Baru, ispod te svete planine ,,žive tri vjere koje neće da se dijele”.

Instaliranjem crkve na Rumiji SPC je za sebe nastojala da prigrabi kult Sv. Vladimira koji je upisan u registar kulturnih dobara Crne Gore kao nematerijalno kulturno dobro. U Upravi za zaštitu kulturnih dobara navode da je postavljanjem limene crkve na vrhu Rumije taj kult ,,pretrpio izvjesne izmjene”, te da ,,učesnici procesije islamske i katoličke vjeroispovijesti od 2005. godine ne učestvuju u procesiji ili učestvuju u manjem broju”. U rješenju kojim se on proglašava nematerijalnim kulturnim dobrom jasno je naznačena ,,potreba izmještanja limene crkve sa vrha Rumije”.

Zato je to simbolički ona tačka u kojoj se sukobljavaju ideja multivjerske Crne Gore i velikosrpske ideologije. Državni autoritet je brutalno zgažen prije 13 godina podizanjem limenog zdanja na Rumiji. Tada je don Branko Sbutega izjavio: ,,Nikakve veze to nema ni s crkvom niti s vjerom, osim zloupotrebe crkve u najjasnije političke svrhe. Bestidno, agresivno, bezobrazno”.

,,Mi kao manjinski narodi moramo sada biti veoma oprezni i odmjereni i ne reagovati na očigledne provokacije. Reakcija nadležnih državnih organa, uvjeren sam, ovoga puta neće izostati. U narednim danima i sedmicama vidjećemo kakvog će obima i sadržaja biti”, kaže predsjednik Demokratske partije Fatmir Đeka.

U vrhu crnogorske vlasti procjenjuju da će razrješenje crkvenog pitanja u ovoj državi dovesti do stvaranja atmosfere slične predreferendumskoj, ali da je nakon dobijanja autokefalnosti Ukrajinske pravoslavne crkve od strane Carigradske patrijaršije, ipak, sve lakše.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

NOVI POŽARI I STARE PRIČE: Nemoć pred stihijom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Svake godine isti alarmantni podaci – Crna Gora ima pet aviona na raspolaganju  za gašenje požara. Nekada ni oni ne mogu da lete jer nemaju licence, kao ni piloti koji ih gube  jer nemaju dovoljan broj letova… Crna Gora još nije nabavila ni specijalizovan helikopter za gašenje požara. Takva letjelica bi državu koštala deset miliona eura

 

Turisti koji posjete Herceg Novi, iznad Njivica,  imaće priliku da vide predio nemoći pred vatrenom stihijom. Požar je iza sebe ostavio crni ožiljak koji će još dugo ,,krasiti” Novi.

Da požari nijesu nehat već da se radi o namjeri javno je izjavio Ratko Radošević iz Službe zaštite i spašavanja Herceg Novi. Požar u Njivicama je pod kontrolom, a Radošević kaže da su vatrogasci branili 15 kuća i da su im životi bili ugroženi.

Ljudska solidarnost u ovakvim situacijama nije upitna. U gašenju požara učestvovali su vatrogasci iz cijele Boke, na terenu je bilo više od 50 vatrogasaca i preko 10 cisterni, u logistiku su se uključili i privatnici.

Ono što nedostaje je oprema, i pomoć iz vazduha. Iz Službe zaštite i spašavanja Herceg Novog zahtjev za pomoć Direktoratu za vanredne situacije uputili su neposredno nakon što je požar izbio u 9:30 ujutru. Iz Direktorata su im odgovorili da su dva aviona prizemljena, jedan je neispravan, a da drugi ne može da poleti zbog vjetra. Pomoć je stigla tek popodne oko 15 sati.

Pomoć je tražena i iz Hrvatske, ali i kod njih je bio aktivan požar u zaleđu Dubrovnika tako da nijesu mogli da pomognu kanaderima. Tokom gašenja poginuo je vatrogasac, a u utorak je zbog toga u Dubrovniku proglašen dan žalosti.

Novljanin Antonije Pušić (Rambo Amadeus) se na Fejsbuku zapitao koliko koštaju ,,nedostižni kanaderi” i ,,odvaja li se na protivpožarnu zaštitu neki dinar od ogromnih profita koje poslovna elita pravi od turizma”.

Naravno da ne. Svake godine isti alarmantni podaci – Crna Gora ima pet aviona na raspolaganju, pojedinih sezona ni oni ne mogu da lete jer nemaju licence, kao ni piloti koji gube licence jer nemaju dovoljan broj letova… Crna Gora još nije nabavila ni specijalizovan helikopter za gašenje požara. Takva letjelica bi državu koštala deset miliona eura, a jedan novi ‘air traktor’ košta tri miliona eura.

,,Biće sve većih požara  dok se funkcioneri voze u limuzinama čak od nekoliko stotina hiljada eura, a sve veći broj vatrogasnih vozila su stara preko 30 godina, u fazi raspada, ugrožavaju živote vatrogasaca od kojih ovih dana najviše zavisi hoćemo li moći slobodno udahnuti vazduh i prespavati jer opet su nam gradovi i sela u plamenu”, napisao je na svom FB profilu biolog Vuk Iković. On je opomenuo da stalno slušamo kako nema para za kanadere i postavio pitanje kako ima novca za  preko 4.000 službenih vozila? ,,Slovenija ima preko 100 puta manje površina koje stradaju u požarima, ali zato njihova Vlada ima samo oko 20 službenih vozila, manje nego pojedina naša ministartva”.

Nemar i nemanje strategije nas više košta. Iz Organizacije KOD izračunali su da je samo tokom prošle godine u Crnoj Gori izgorjelo oko 143 km2 šuma što su uporedili sa površinom od blizu 24.000 fudbalskih terena. Prema evropskom modelu ,,ukupne štete” procjenjuje se da je 2021. godine šteta usljed šumskih požara u Crnoj Gori iznosila oko 280 miliona eura. U prevodu, samo jedne godine izgori nam 28 kanadera, koji bi štetu značajno smanjili.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 5. avgusta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NEGATIVAN PRIRODNI PRIRAŠTAJ U SJEVERNOM REGIONU: Zabrinjavajuća statistika 

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prema podacima Monstata, svi gradovi na sjeveru države, osim Rožaja, bilježe veći broj umrlih od novorođenih

 

Prema svim pokazateljima, postoji jasan trend negativnih demografskih kretanja na sjeveru države, odnosno izražene migracije i negativni prirodni priraštaj u gradovima tog siromašnog crnogorskog regiona.

Prema podacima Monstata, svi gradovi na toj teritoriji države, osim Rožaja, bilježe veći broj umrlih od novorođenih.

Na drastičan pad nataliteta na sjeveru Crne Gore ukazuje i sve manji broj đaka u školskim klupama. Tako je prošle godine u tri beranske gradske škole, sa svim područnim odjeljenjima, upisano oko 2.500 đaka, od čega 257 prvaka, što je duplo manje nego u ranijem periodu.

Nastavu u pet seoskih škola u ovoj opštini pohađalo je 296 učenika, dok je taj broj prije nekoliko decenija bio deset puta veći, dok je u svih pet seoskih škola prošle godine bilo samo 28 prvaka.

Stanje nije bolje ni u ostalim opštinama. O tome govore i nesporna činjenica da je Osnovnu školu Bajo Jojić u Andrijevici ove godine pohađalo 338 đaka, od čega svega 38 prvaka. Nekoliko decenija ranije, u ovoj školi je bilo preko hiljadu učenika.

U ovoj opštini, u pojedinim mjestima kao što su Кuti, Cecuni i Jošanica, područna odjeljenja su odavno zatvorena. Tamošnje škole u prosjeku su brojale po 40 učenika.

Alarmantno stanje kada je broj učenika u pitanju nije zaobišlo ni područje Bihora, o čemu svjedoči i podatak da je ove godine na cijeloj teritoriji opštine Petnjica, na kojoj ima pet osnovnih škola, upisano  53 đaka prvaka, što je četiri puta manje u odnosu na period od prije samo pet godina.

Broj učenika u odnosu na period od prije dvije decenije prepolovljen je i na području opština Plav i Gusinje. Osnovna škola u Murini je prošle godine zajedno sa područnim odjeljenjima u Velici i Gornjoj Ržanici brojala svega 12 prvaka, dok je taj broj prije pet decenija bio blizu stotinu.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 5. avgusta ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

U PETNJICI ORGANIZOVANA PROJEKCIJA FILMA O OSMANU RASTODERU: Pokušaj rehabilitacije proglašenog ratnog zločinca

Objavljeno prije

na

Objavio:

Projekcija kontroveznog dokumentarnog filma „Osman ef. Rastoder, oslobađanje od zaborava” organizovana je prošle sedmice u Petnjici. Događaj je propraćen negodovanjem dijela javnosti, za sada je izostala reakcija političkih partija i državnih institucija

 

Projekciju dokumentarca, autora Avda Huseinovića, u Petnjici je organizovao Bošnjački kulturni centar Sandžak. Plakate sa likom proglašenog ratnog zločinca iz Drugog svjetskog rata, danima su sa raznih mjesta u varoši pozivale stanovnike na promociju.

Na dan održavanja projekcije oglasili su se boračke organizacije Berana i Petnjice, predstavnici beranske Mjesne zajednice Polica i Opštinski odbor SNP Berane, osuđujući namjeru da se film prikaže, ukazujući da se time čini krivično djelo veličanja ratnih zločina. Naknadno je to učinio i DPS koji je pozvao nadležne organe da utvrde da li je projekcijom filma došlo do kršenja zakona.

Predsjednik beranske Organizacije boraca NOR Berane (OBNOR) Petar Labudović, kazao je da je neprihvatljivo veličanje nekoga ko je proglašen ratnim zločincem i ko je, kako je rekao, „činio zulum po petnjičkom i beranskom kraju”.

„Mi osuđujemo organizovanje projekcije filma o ratnom zločincu i podgrijavanje tenzija i novih podjela oko stvari oko kojih je istorija kazala svoju riječ”, rekao je Labudović. On navodi da su snage kvislinškog pokreta Muslimanske milicije, kojima je u Bihoru komandovao Osman Rastoder, 1944. godine, u zaseoku Krake, kod Vrbice, likvidirale 55 partizana, među kojima i dvadeset pripadnika italijanske partizanske divizije Garibaldi. Oni su, poslije rata, prenešeni i sahranjeni u zajedničkoj grobnici u Beranama.

I predsjednik Udruženja boraca i antifašista opštine Petnjica Faik Adrović, negoduje zbog projekcije spornog filma. Ovaj devedesešestogodišnjak je među rijetkim živim učesnicima Drugog svjetskog rata. Adrović kaže da je lično poznavao Osmana Rastodera, i slaže se da se radi o ratnom zločincu. „On je bio imam u Petnjici prije rata i odmah po formiranju odreda muslimanske milicije postavljen je za komandanta te fomacije koja je sarađivala sa fašističkim okupatorima. Naravno da osuđujem prikazivanje tog filma, kao što isto tako osuđujem i ideju da se u Petnjici podigne spomenik proglašenom ratnom zločincu”, rekao je Adrović.

Predsjednik Savjeta MZ Polica Novak Zekić je apelovao na institucije Crne Gore da preduzmu adekvatne korake kako bi se prekinulo sa praksom promocije, odnosno slavljenja ratnih zločinaca, upozoravajući da se na taj način vrijeđaju žrtve.

Slične stavove iznijeli su i iz Opštinskog odbora Socijalističke narodne partije u Beranama, pozivajući državne organe na raekciju. Ostale partije, pa ni one sa nacionalnim predznakom, Stranka pravde i pomirenja, kao i Bošnjačka stranka, nisu se do danas oglašavale.

Osman Rastoder je rođen krajem devetnaestog vijeka u, za tadašnje prilike, imućnoj porodici. Školovao se na medresama u Novom Pazaru i Đakovici, a kasnije i u Istanbulu. Njegova porodica se poslije povlačenja Turaka sa ovih prostora, odselila za Istanbul, ali se Osman vratio u Novi Pazar, gdje se po drugi put oženio. Sa obje žene i sedmoro djece vratio se u Petnjicu gdje je imenovan za imama u selima Petnjica i Savin Bor, nakon toga i u mjesnoj džamiji u Petnjici.

U junu 1941. godine Osman Rastoder je imenovan za komandanta odreda Muslimanske milicije Sandžaka za Gornji Bihor. Tokom Trinaestojulskog ustanka, njegov odred je napao ustanike oko Berana. Njegove snage su zapalile nekoliko pravoslavnih sela na području Police. Podržana od albanskih neregularnih snaga, kao i njemačkih okupatora, Muslimanska milicija je pobila crnogorske i italijanske partizane u blizini sela Vrbica. Saradnja Osmana Rastodera sa okupatorskim snagamna je nesporna.

Nakon što je pred kraj rata proglašen za ratnog zločinca, Osman Rastoder je ubijen 1946. godine. Istoričar Šerbo Rastoder je jednom prilikom za lokalni radio u Petnjici izjavio da, usljed činjenice da je Osman štitio muslimanski živalj tog kraja od četnika, „pokušava da ga razumije”, kao i da Muslimanska milicija nije pokret niti vojska, već skupina ljudi koji su branili svoj prag. „Gornji Bihor je sačuvan zahvaljujući tome što je postojala neka naoružana organizovana sila koja je branila te ljude. To je bila muslimanska milicija na čelu sa Osmanom” – kazao je tada Rastoder. Šerbo Rastoder nikada nije sporio da je Osman Rastoder proglašen za ratnog zločinca, i da svako treba da odgovara za svoja djela, a da oni koji smatraju da njegovo proglašenje za ratnog zločinca nije utemeljeno na činjenicama, mogu to da pokušaju da ospore samo pred nadležnim sudovima.

Bošnjačka kulturna zajednica Luksemburg, koja njeguje i nastavlja da slijedi djelo nedavno preminulog muftije Muamera Zukorlića, finansirala je snimanje ovog dokumentarnog filma i taj zadatak povjerila bosanskom dokumentaristi Avdu Huseinoviću.

Snimanje je trajalo dvije godine, da bi film premijerno bio prikazan 26. januara u Luksemburgu, na dan pogibije Osmana Rastodera. Toj promociji je prisustvovao i predsjednik Bošnjaškog kulturnog centra Sandžak iz Petnjice Almir Muratović, i njemu je uručena novoustanovljena nagrada koja nosi ime Osmana Rastodera. Sa tog skupa je poručeno da se traži njegova rehabilitacija.

Tada je najavljeno da će uslijediti promocije tog filma, prvo u Petnjici, a potom i u Rožajama i Novom Pazaru. Muratović je, tako, ovih dana organizovao projekciju u Petnjici, kojoj je prisutvovao i autor filma.

Predsjednik Bošnjačkog kulturnog centra Sandžak iz Petnjice Monitoru je kazao da „razumije i jedne i druge”.

„Nemamo namjeru da podgrijavamo tenzije, već upravo da pokrenemo da se ispitaju istorijske činjenice. Treba pogledati taj dokumentarni film i vidjeti da u njemu nema slova mržnje. Želja je samo da se dođe do istine iz Drugog svjetskog rata”, rekao Muratović.

On tvrdi da Stranka pravde i pomirenja (SPP) na čelu čijeg je Opštinskog odbora u Petnjici, nema nikakve veze sa promocijom dokumentarnog filma „Osman ef. Rastoder, oslobađanje od zaborava”.

Još 2015. godine tadašnji predsjednik lokalne skupštine u Petnjici, i u tom trenutku predsjednik Opštinskog odbora Bošnjačke stranke Adnan Muhović, postavio je, navodno samoinicijativno, u jednom sokaku tablu sa imenom Osmana Rastodera i izjavio da se radi o značajnoj ličnosti za Bošnjake. Sve je prošlo u tišini.

Na upit Monitora, iz Višeg državnog tužilaštva u Bijelom Polju saopšteno je da je, nakon informacija u medijima, formiran predmet i od policije zatraženo prikupljanje podataka u vezi sa prošlonedjeljnom projekcijom, kako bi utvrdili da li je u Petnjici počinjeno neko krivično djelo koje se goni po službenoj dužnosti.

Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo