Povežite se sa nama

INTERVJU

ZORAN TOMČIĆ, DIREKTOR FORENZIČKOG CENTRA U DANILOVGRDU: Naukom protiv kriminala

Objavljeno prije

na

MONITOR: Forenzički centar je postao nezaobilazan u rasvjetljavanju krivičnih djela. Koliki je procenat rasvijetljenih krivičnih djela u odnosu na registrovana krivična djela sa nepoznatim izvršiocem?
TOMČIĆ: Forenzički centrar Uprave policije MUP-a je postao nezaobilazan faktor u rasvjetljavanju najtežih krivičnih djela, kako kroz izvršene analize dokaznog materijala s lica mjesta, tako i direktnim učešćem službenika Forenzičkog centra tokom vršenja uviđaja na licu mjesta. Primjena najsavremenih metoda rada u dokaznom postupku omogućila je efikasno postupanje i kvalitetan rad ne samo organa policije, već i pravosudnih organa sudova i tužilaštva u borbi protiv svih oblika kriminala.

U rasvjetljavanju krivičnih djela Forenzički centar stalno učestvuje, u zavisnosti od toka istrage i vrste materijalnih tragova koji se dopremaju u Forenzički centar. Efikasan rad Forenzičkog centra, u saradnji sa organizacionim jedinicama Uprave policije, i primjena savremenih metoda rada u dokaznom postupku, doprinijela je visokom procentu rasvjetljavanja krivičnih djela. Procenat rasvjetljavanja se, u zavisnosti od vrste krivičnih djela, u prethodnom periodu kretao od 60 do 70 odsto, odnosno kod nekih i preko 80 odsto, u odnosu na registrovana krivična djela sa nepoznatim izvršiocem.

Sve linije rada su kadrovski i tehnički osposobljene da odgovore i pruže pomoć u zavisnosti od vrste posla koji bi se ukazao na terenu.

Ovdje je bitno naglasiti da je, kada su forenzička naučna dostignuća u pitanju, kao i forenzička oprema, potrebna stalna edukacija kadra u cilju praćenja naučno–tehničkih dostignuća i njihove primjene u praksi, kao i nabavka nove opreme koja može da prati nove metode koje se primjenju u forenzici.

MONITOR: Koja su od tih krivičnih djela najčešća – pokušaji ubistva, razbojništva, teške krađe, provalne krađe, neovlašćena proizvodnja, držanje i stavljenje u promet opojnih droga…
TOMČIĆ: Identifikacionim metodama identifikovani su izvršioci krivičnih djela ubistva, pokušaji ubistva, razbojništva, teške krađe, provalne krađe, neovlašćena proizvodnja, držanje i stavljenje u promet opojnih droga, aktiviranje eksplozivnih naprava i podmetanje požara itd. Izvršena je identifikacija većeg broja falsifikovanih vozila. Preko NCB Interpol Podgorica ostvarena je i puna međunarodna policijska saradnja sa drugim policijama, posebno u oblasti DNK identifikacija i daktiloskopske identifikacije.

Postupci za većinu krivičnih djela su u toku kod nadležnih pravosudnih organa, pa iz tih razloga ne možemo precizirati broj, izvršioce i konkretne slučajeve.

MONITOR: Koliko analiza uradite godišnje?
TOMČIĆ: Na godišnjem nivou u Forenzičkom centru se odradi stotinu hiljada analiza. Forenzički centar je otvoren u decembru 2008. godine. Otvaranjem Forenzičkog centra crnogorska policija i pravosudni organi uključeni u borbu protiv kriminaliteta dobili su novi kvalitet u radu.

MONITOR: Koje su vam slučajevi najkomplikovaniji za ispitivanje?
TOMČIĆ: Najkomplikovaniji slučajevi za ispitivanje su vezani za požare i eksplozije zbog prirode ovog krivičnog djela, pri čijoj aktivaciji dolazi do postizanja velike deformacije samih predmeta na koje se djeluje i takođe postizanje visoke toplotne temperature, a koja dovodi do degradacije ili potpunog uništenja vrste tragova, pogotovo kada su u pitanju biološki. Međutim, službenici Forenzičkog centra postižu veoma dobre rezultate i na ovom planu.

MONITOR: Da li od otvaranja FC policija, sudovi i tužilaštvo imaju potrebu za dodatnim ili naknadnim vještačenjem u drugim sličnim centrima?
TOMČIĆ: Bitno je naglasiti da od otvaranja Forenzičkog centra policija, sudovi i tužilaštvo, u odnosu na naše tehničke kapacitete, nijesu imali potrebu za dodatnim ili naknadnim vještačenjem u drugim sličnim centrima, pa je to argument koji dovoljno govori o značaju Forenzičkog centra i rezultatima koje on ostvaruje. Samim tim otvaranjem Forenzičkog centra svi subjekti uključeni u otkrivanje krivičnih djela i lišenje slobode i procesuiranje izvršilaca dobili su mnogo veću efikasnost od samog podnošenja krivičnih prijava, podizanja optužnice i dovođenja sudskog procesa do kraja.

MONITOR: Da li su rezultati ispitivanja koja se obavljaju u Forenzičkom centru na nivou vještačenja evropskih država?
TOMČIĆ: U Forenzičkom centru je zaposlen stručni kadar. U Forenzičkom centru rade službenici različitih profila i kvalifikacija: policijski eksperti, biolozi, molekularni biolozi, hemičari, tehnolozi …

Službenici Forenzičkog centra svoju kompetentnost potvrđuju kontinuiranim učešćem na međunarodnim „Proficiency test”-u Ujedinjenih Nacija i ENFSI-a za provjeru i ocjenu kvaliteta rada laboratorija. Dosadašnji veoma uspješni rezultati ispitivanja nepoznatih uzoraka, koje je navedena međunarodna organizacija ENFSI dostavila Forenzičkom centru, pokazuju da su rezultati ispitivanja koja se vrše u Forenzičkom centru na nivou vještačenja evropskih država i članica ENFSI-a iz oblasti DNK, hemijskih, GSR ispitivanja i ispitivanja rukopisa i dokumenata. Unazad četiri godine Forenzićki centra je akreditovan po evropskom standardru ISSO 17025, tako da je to još jedna potvrda evropskog kvaliteta rada ovog centra. Do sada nijedan nalaz Forenzičkog centra nije osporen.

MONITOR: Na kojem je stepenu forenzika u Crnoj Gori u odnosu na region i svijet?
TOMČIĆ: Mi smo već skoro punu deceniju članovi najvećeg evropskog udruženja ENFSI (Evropsko udruženje forenzičkih naučnih institucija), a kao članovi tog udruženja moramo u kontinuitetu ispunjavati njihove uslove. I ove godine kao i prethodnih učestovovali smo na Proficiency testovima kojima se svake godine pored naše laboratorije testira više stotina evropskih laboratorija. Ovim testovima provjerili smo preciznost, tačnost i granice detekcije ispitivanja koje se sprovode u našim laboratorijama, a kao stalni aplikanti na proficiency testovima kad su u pitanju pomenute vrste ispitivanja i ovog puta odlični ostvareni rezultati testova pokazuju da smo u vrhu forenzičkih laboratorija po stepenu kvaliteta vršenja analiza.

Pored konkretnog doprinosa koje grupa za DNK analize svakodnevno ostvaruje na identifikaciji osumnjičenih lica iz najsloženijih krivičnih djela, ostvareno je učešće grupe na međunarodnom konkursu “DNK pogodak godine za 2018. godinu”. Konkurs je organizovan u SAD-u a odnosi se na sve države svijeta. Na međunarodnom konkursu u kome je kandidovan 61 pogodak iz baze, koji potiču sa skoro svih kontinenata. Pogodak sa kojim je učestvovala naša Grupa za DNK analize je od strane tima međunarodnih sudija rangirana na četvrtu poziciju i na taj način uvrštena u top finaliste.

MONITOR: Vi se bavite i ispitivanjem rukopisa i dokumenata, odnosno falsifikovanjem potpisa, ličnih karata, pasoša, lažnog žiriranja… Mnogim građanima lažiraju se potpisi da su nekome bili žiranti. Koliko im u tom pogledu možete pomoći ?
TOMČIĆ: Ukoliko se radi o krivičnim djelima, odnosno ukoliko tužilac ocijeni da je u konkretnom slučaju u pitanju krivično djelo koje se goni po službenoj dužnosti, tu smo da odgovorimo na svaki zahtjev, jer shodno zakonu Forenzički centar postupa samo u krivičnom, ali ne i parničnom postupku. Treba znati razliku jer se parnični postupci vode po privatnim tužbama.

MONITOR: Koji je se lični dokumenti najčešće falsifikuju?
TOMČIĆ: Od ličnih dokumenata najčešće se falsifikuje pasoš.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

INTERVJU

NASTAVAK KADROVANJA U RESORU VESNE BRATIĆ – SLUČAJ RADE VIŠNJIĆ: Greška koja nije slučajna

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ministarka  Bratić  očito ne smatra  da je veličanje četništva i  ratnih zločinaca ikkava  smetnja  za obavljanje rukovodećih finkcija u školstvu

 

Slučaj Rade Višnjić, nesuđene v.d. direktorice Osnovne škole (OŠ) „Jugoslavija” u Baru, u žižu javnosti vratio je Ministarstvo prosvjete, nauke, kulture i sporta (MPNKS) na čijem je čelu Vesna Bratić. Kao diplomirana učiteljica, Rada Višnjić je za v. d. direktoricu imenovana na period od šest mjeseci, počev od 12. jula.  Razriješena je samo osam dana kasnije.

Na imenovanje Višnjićeve javnost je burno reagovala. Protiv nje je u januaru 2020. godine pokrenut disciplinski postupak, nakon što je učenicima na času zadala da crtaju trobojku, u vrijeme snažne politizcije upotreba zastava. Tada je dobila uslovni prestatak radnog odnosa. U jesen iste godine, preko Vajber grupe pozvala je učenike na moleban u Hram Svetog Jovana Vladimira u Baru. Uslijedio je definitivan otkaz.

Višnjićeva je na svom Fejsbuk profilu objavila i odu Ratku Mladiću, bivšem komandantu Vojske Republike Srpske, u Hagu doživotno osuđenom ratnom zločincu. U prilog tvrdnji da hvalospjevi Mladiću nijesu smetnja već više preporuka kod ministarke Bratić ide i činjenica da je za novog direktora Doma učenika u Beranama nedavno imenovan Goran Kiković. On je otvoreni podržavalac četničkog pokreta, a aktivno je učestvovao u predlaganju imenovanja ulice u Beranama po Mladiću.

Vesna Bratić je prije par mjeseci Bojanu Đačić, takođe učiteljicu, ideološki blisku koleginici iz Bara, postavila za v.d. direktoricu Osnovne škole (OŠ) „Ristan Pavlović” u Pljevljima. Đačićeva je smijenjena nakon dva dana, jer su njena fotografija, na kojoj na glavi nosi šajkaču sa kokardom, i tekstovi šovinističkog sadržaja, osvanuli na Instagramu. I izazvali snažnu osudu građana.

Ni tada, baš kao ni u slučaju Višnjić, ministarka Bratić se nije ogradila od stavova   izabranica. Đačićeva je smijenjena u tišini, bez izjašnjenja MPNKS-a. Višnjićeva je prošla gore. U pokušaju da se zaštiti, Vesna Bratić je u saopštenju u kom navodi da je promijenila mišljenje o njenom imenovanju, kazala da je do toga došlo nakon što su iz MPNKS-a imali uvid u  privatne materijale opscene prirode profesorice Višnjić – aludirajući na nage fotografije koje su kružile društvenim mrežama, a na kojima je navodno ona. To je i vrhunac opscenosti ministarke Bratić – što su joj pri kadriranju „opscene fotografije” veći problem od podrške Mladiću. I zloupotreba privatnosti pri raskidanju radnog odnosa. Zbog toga su ministarku kritikovali iz Centra za građansko obrazovanje (CGO), skupštinskog Odbora za ravnopravnost, Centra za ženska prava (CŽP), kao i pojedinih političkih partija.

Vesna Bratić je, objašnjavajući odluku o razrješenju Rade Višnjić, nenamjerno otkrila i da u MPNKS-u ne obavljaju nikakve provjere kandidata. „Sva priča o depolitizaciji državnog aparata pala je u vodu sramnim postupkom Vesne Bratić, iza kojeg nesporno stoje partije vladajuće većine. Umjesto da oslobode škole političkog uticaja i da razbiju ćelije za kupovinu glasova, što je nasljeđe koje je ostavio DPS sa svojim koalicionim partnerima, oni su se odlučili da te mehanizme preuzmu. Umjesto partijskih direktora i zamjenika – dobili smo partijske direktore i zamjenike”, konstatuje u svojoj objavi na Fejsbuku dugogodišnji aktivista nevladinog sektora Vuk Maraš.

Ministarka tvrdi da su novoizabrani vršioci dužnosti direktora osnovnih i srednjih škola birani nepartijski. Nije tako, narvano. Monitorovi upućeni izvori tvrde da je Radu  Višnjić imenovala na predlog Socijalističke narodne partije (SNP). Brojni slučajevi upotpunjuju sliku o krugovima iz kojih dolaze kadrovi u kulturi i prosvjeti. Monitor redovno piše o tome.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

ŠERBO RASTODER, ISTORIČAR: Treba nam istina   

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na Rezoluciju  o Srebrenici u crnogorskom političkom kontekstu  su se upecali zagovornici zla koji su se sakrivali iza „naroda“ kako bi osporili zlo. Sreća je da su ubjedljivo poraženi na način koji Crnu Goru vraća na stazu kakve – takve normalnosti i civilizacijske vrijednosti što je sa simpatijama prihvaćeno u regionu i svijetu

 

MONITOR: Usvajanje Rezolucije o Srebrenici i sporenja oko nje?

RASTODER:  Srebrenica je postala prepoznatljiva tačka topografije zla u Evropi. To je ,,zasluga” onih koji su počinili genocid ali i međunarodnog  suda  koji je pravno verifikovao tu činjenicu u dokaznom postupku koji je trajao više godina i u kojem je priloženo nekoliko hiljada dokaza (snimaka zločina, iskaza svjedoka, naredbi viših organa vojnih formacija, iskaza  aktera). Neki od počinilaca genocida (Nikolić, Krstić, Erdemović i drugi) priznali su zločin i iskazali kajanje, a neki od njihovih sljedbenika evo to odbijaju da urade. Zašto bi to bilo važno? Ne zbog toga što se mogu promijeniti činjenice vezane za genocid, već zbog nastojanja da se one politički relativizuju i na taj način odgovornost sa pojedinaca (koji su uglavnom priznali) socijalizuje na čitav narod.  To je nepošteno i neljudski prema narodu zato što je individualizacija krivice bio primarni cilj suda. To se radi ne zbog toga što ,,nije bilo” nego zbog odbrane,,ideologije zločina”. Postoji opravdan strah, da će se kad-tad postaviti pitanje o prirodi tvorevine, čiji je predsjednik, vrhovni komandant, predjednik skupštine, vlade itd. osuđen za genocid. Takva tvorevina  može biti samo ,,genocidna”, proizvod najvećeg  zločina u Evropi nakon Drugog svjetskog rata.

Sud u Hagu nije, kao nijedan sud, idealan. Ali u odnosu na onaj u Ninbergu, sud u Hagu je najmanje nekoliko desetina puta uređenija, sređenija i organizovanija institucija. Kako u primjeni prava tako i u dokaznom postupku. Ali tvrditi za sud u Ninbergu da je bio ,,antinjemački“ zato što  je primarno sudio nacistima je jednako stupidno i moguće samo ako ste pobornik nacizma.

Rezolucije o Srebrenici nemaju nikakav značaj za  činjenicu kvalifikovanu kao ,,genocid“ oni  su politička potreba društva da se odredi ,,na kojoj je strani”. U crnogorskom  kontekstu ovo je bio politički mamac na koji su se upecali zagovornici zla koji su se sakrivali iza „naroda” kako bi osporili zlo. Sreća je  da su ubjedljivo poraženi na način koji Crnu Goru vraća na stazu kakve takve normalnosti i civilizacijske vrijednosti, što je sa simpatijama prihvaćeno u regionu i svijetu.

MONITOR: Minuo je još jedan 13. jul. Kako tumačite sve glasnije revizionističke stavove o ulozi četnika u II svjetskom ratu?

RASTODER: Ne postoji ,,revizionizam u istoriji”. Ne može  se promijeniti ,,ono što je bilo”, mijenja se  samo mišljenje  o ,,onom što je bilo”. Tu se ne radi o istorijskom nego o ideološkom revizionizmu. Miješanjem ova dva posve različita pojma omalovažava se istorijska nauka, koja ima precizno definisane obrasce po  kojima dozvoljava naučno legitimne ,,promjene”. Nije svako mišljenje o prošlosti  istorija, niti je isto pričati o istoriji i istorijskoj nauci. Promjena mišljenja o četničkom  pokretu je ideološko konstruisanje novog narativa koje ne počiva na novootkrivenim činjenicama već na diskvalifikaciji postojećih. To može postati naučno prihvatljiv narativ o prošlosti tek kada se novim  dokazima (istorijskim izvorima) dokažu učešća četnika u bitkama sa okupatorom, njihova saradnja sa antifašistima. Treba i dokazati da su glavni programski dokumenti, poput onog Homogena Srbija i mnogi slični,  falsifikati, te zašto su četnike, ako su bili antifašisti, ostavili  saveznici. Sve u svemu, nema revizije istorije, proizvodi se samo idološki i vrijednosni haos.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

BUDIMIR MUGOŠA, FARMER I BIVŠI MINISTAR POLJOPRIVREDE: To što imamo brzo će nestati

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prethodna vlast osudila je crnogorsku poljoprivredu na smrt, a aktuelni ministar poljoprivrede, gospodin Stijović, formirao je streljački vod

 

MONITOR: Jedan ste od učesnika protesta poljoprivrednika. Ministar Aleksandar Stijović kaže „pitanje je ko su ti ljudi i koje su im namjere“. Evo prilike da razjasnite tu „dilemu“.

MUGOŠA: Bezprimjerno je takvo ponašanje ministra prema ljudima od čijeg rada živi i zbog kojih postoji. Ako ministar ne zna ko su 70 najvećih farmera u Crnoj Gori koji imaju farme od 50 do 200 grla, onda smo svi u velikom problemu. Ovi ljudi su prije svega dobri domaćini, pripadnici svih vjera, nacija i partija, koji imaju dovoljno građanske svijesti, hrabrosti i odgovornosti da iznesu stavove i brane svoje i državne interese. To su ljudi koji su spremni na danonoćan rad da bi obezbijedili sebi i svojim porodicama egzistenciju a građanima kvalitetnu hranu.

Ako bismo govorili brojkama: to su vlasnici nekoliko hiljada najkvalitetnijih muznih grla u Crnoj Gori koji proizvode više od 50 odsto mlijeka koje se predaje mljekarama. Da je izašao jedan čovjek da protestuje trebao je biti uvažen  i primljen na razgovor. Nijesmo mi bravi da nas neko sa prozora prebrojava.

Nas povezuje domaćinsko razmišljanje i zajednički problem. Tražimo od države pomoć da preživimo ovu tešku situaciju a da onda sa institucijama pokušamo naći bolji model agrarne politike. Mi na to imamo pravo a država obavezu. Ne postoji niti jedan zakonski osnov da nam se ne izađe u susret, postoji samo nedostatak volje, znanja i razumijevanja. Bahato ponašanje ministra, njegovih saradnika i premijera su dodatno zakomplikovali situaciju, pa su naši zahtjevi sada radikalizovani i tražimo ostavku ministra Stijovića.

MONITOR: Ministar kaže da ne mogu ispuniti vaše zahtjeve pošto za to treba previše novca. Šta dalje? 

MUGOŠA: Kada nešto nećete onda je lako naći razloge. Poljoprivreda je izuzeta iz Zakona o kontroli državne pomoći što znači da država može pomoći a da pri tome ne krši niti jedan zakon ili međunarodni sporazum (STO, CEFTA). Sve evropske države su pomogle svojim poljoprivrednicima, osim naša.

Mi smo u martu tražili pomoć od pet euro centi po litru i na te naše zahtjeve ministar nije odgovorio, iako su naše kalkulacije govorile da je za to potrebno oko 1,5 miliona. Na posljednjem protestu mi smo preformulisali naše zahtjeve ali je suština ostala ista.

Dobrom argumentacijom na Vladi ta sredstva bi bila obezbijeđena kao što su data mnogim drugim djelatnostima u iznosu od preko 160 miliona. Za nas nema dva miliona iako smo strateška privredna grana.

MONITOR: Zašto u resornom Ministarstvu nemaju sluha za vaše probleme? 

MUGOŠA: Ministar ne zna, a nema ko da mu objasni, kako stvari stoje u ovom sektoru. Kako se, recimo,  kalkuliše cijena mlijeka: troškovi hrane su 65 odsto a onda dolaze troškovi energije, sredstava za higijenu, amortizacija, oprema stada, sitni alat , veterinarske usluge i , konačno, radna snaga.

Ministar neznaveno izvodi računicu da krava svaki dan daje dvadeset litara mlijeka i ispade sve sjajno. Naravno to nije tako. U periodu „pika laktacije“ lako je poslovati sa dobitkom ali što raditi kada se krava ne muze, a to je 50 do 70 dana u godini. Krava za života u dobrim uslovima da 20.000 litara mlijeka. Njena vrijednost na početku je preko 2.000 a na kraju vijeka 500 eura, pod uslovom da ne ugine i da je debela. Kada ovu razliku podijelimo na prinos mlijeka, pokazuje se da u cijenu koštanja mlijeka amortizacija stada učestvuje sa 7,5 centi po litru. A gdje je sve ostalo?

Svakoga ko hoće da se bavi poljoprivredom treba držati kao malo vode na dlanu. To je EU prepoznala i izdvaja polovinu budžeta za poljoprivredu i ruralni razvoj. Ta informacija još nije stigla do naših vlasti.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo