Povežite se sa nama

DRUŠTVO

BUNE NA PRIMORJU: Plaže nedostupne

Objavljeno prije

na

Građani primorskih naselja sve češće organizuju javne proteste zbog ograničenog pristupa plažama koje se ugovorima sa JP Morsko dobro izdaju pod zakup na duži vremenski period. Uoči ovogodišnje turističke sezone protestovalo se u Tivtu i Budvi, u oba slučaja zbog zabrana slobodnog ulaska na plaže koje nose identično ime – Pržno.

Region su obišle fotografije okupljanja u malom turističkom mjestu Pržno, pored Miločera, u kome su mještani blokirali hotel Maestral izražavajući nezadovoljstvo zbog pooštrenog režima korišćenja jedine pješčane plaže u naselju, koja najvećim svojim dijelom ima status hotelske plaže.

Početkom aprila mještani naselja Krtoli u Tivtu blokirali su kružni tok-raskrsnicu između Kotora i Tivta, nezadovoljni načinom na koji su nadležne državne institucije reagovale na njihov zahtjev za slobodan pristup pješčanoj plaži u uvali Pržno, poznatoj pod imenom Plavi Horizonti.

Atraktivne prirodne plaže budvanske i tivatske rivijere postale su tijesne za sve veći broj gostiju, iz privatnih kuća i apartmana, koji se tretiraju kao gosti drugog reda u odnosu na goste hotela. Najljepše i najatraktivnije plaže zauzeli su vlasnici hotela, tajkuni, državni i lokalni funkcioneri i njihova djeca, koji na njima sprovode svoja pravila i udaraju cijene plažnih kompleta u rasponu od najmanje 10 pa do 100 eura na dan. Po principu, što je manje turista i što je narod siromašniji, to su cijene ležaljki i suncobrana veće.

Obala Crnogorskog primorja duga je 300 kilometara, oko 70 kilometara čine prirodne pješčane plaže i uvale, koje se ekonomski eksploatišu preko državnog preduzeća Morsko dobro.

Zakonima o morskom dobru i državnoj imovini, morsko dobro je definisano kao dobro u opštoj upotrebi, dostupno svima pod posebnim uslovima.

Međutim, praksa pokazuje da su neki jednakiji od drugih, jer opšte, javno dobro, polako prelazi u povlašćene, privatne ruke. Atraktivni dijelovi obale otuđeni su ugovorima o višedecenijskom zakupu. Svaka veća investicija na Crnogorskom primorju uslovljava se privatizacijom dijela morske obale i pripadajućeg akvatorijuma. Svaki investitor želi svoje, privatno, parče mora.

Ubjedljivo najvrednije parče obale, sa sedam najljepših plaža na Crnogorskom primorju suvereno drži zakupac hotela Sveti Stefan i Miločer, grčki državljanin, Petros Statis. Kupovinom hotela Maestral od slovenačke grupe Hit Montenegro, Statis je preuzeo i zakup plaže ispred hotela u Pržnu, čime je zaokružio dragocjeni plažni pojas, dug nešto više od jednog kilometra.

Radi se o svojevrsnom monopolu na plaže u kome jedna firma kontroliše čak sedam kupališta na potezu od Pržna do Svetog Stefana, plažu u Pržnu, Kraljičinu plažu i veliku plažu u Miločeru i hotelsku plažu na Svetom Stefanu.

Ovom nizu prirodnih dragulja Statis je pridodao i javnu plažu na Svetom Stefanu, koja se prostire lijevo od prevlake koja vodi do hotela Sveti Stefan.

U pitanju je neviđeno tajkunsko bahaćenje na obali Paštrovića. Grčkom biznismenu nije dovoljno što gazduje sa četiri najvrednije crnogorske plaže nego je i kupališta na lijevoj plaži oduzeo od mještana, učestvujući na javnom tenderu na kome je ponudio bezobrazno visoku cijenu za stotinak metara pijeska, u iznosu od 120.000 eura. Uzeo je posao i hljeb iz ruku mještanima čiji gosti, kojih ima više nego u Statisovim hotelima, njemu moraju plaćati plažne komplete po cijeni od 30 eura na dan. Uz kupališta došli su i privremeni objekti, pa imamo nevjerovatnu situaciju na Svetom Stefanu u kojoj zakupac elitnog turističkog kompleksa, izvan njegovih granica, na javnoj plaži prodaje sladoled, sokove, sendviče, ležaljke, suncobrane.

Za kilometar paštrovskih plaža Statis plaća Morskom dobru ukupno 188.000 eura godišnje, dok primjera radi, za oko sto metara pijeska na Slovenskoj plaži u Budvi, zakup dostiže iznos i do 50.000 eura.

Mještani su u prigovorima o načinu gazdovanja elitnim plažama, na primjeru zakupa lijeve plaže izračunali, kako država svake godine gubi oko pola miliona eura prihoda na ugovoru koji je Morsko dobro zaključilo sa zakupcem, po kome samo za tri vodeće plaže u ekskluzivnom kompleksu, fiksna naknada iznosi 81.781 eura na godišnjem nivou, na rok do 2037. godine.

Plažu u Pržnu vlasnik hotela Maestral zakupio je na 15 godina po cijeni od 17.000 eura.

Kilometar plaže eksploatiše kompanija koja u hotelima Sveti Stefan i Miločer ima svega 116 kreveta, dok hotel Maestral raspolaže sa oko 400. Oko 500 gostiju može da se rasteže na kilometar pijeska, dok svi mještani zajedno sa privatnim smještajem u kućama i hotelima, kojih ima najmanje deset puta više, mogu da koriste preostale kamenjare pored mora.

Stanje je neodrživo, pa se očekuje da će otpor mještana biti sve veći. Svakim danom, prostora na plaži za njih i njihove goste biće sve manje.

Statis je svoj posjed ogradio željeznim ogradama iako propisi Morskog dobra o korišćenju plaža zabranjuju podizanje ograda u zoni morskog dobra. Na svakom ćošku u miločerskoj šumi i oko plaža mogu se sresti bezbjednjaci, čega nije bilo ni u zlatnim vremenima crnogorskog turizma, kada su krunisane glave, šefovi država i vlada, poznati književnici, glumci i druge javne ličnosti svjetske političke i kulturne scene, ljetovali na Svecu i u Miločeru.

Protest u Pržnu pokazuje koliki je problem selektivne podjele plaža, ograničenog prirodnog reursa eskalirao, zahvaljujući prije svega, haotičnoj urbanizaciji.

Tokom mandata aktuelnog ministra održivog razvoja i turizma Branimira Gvozdenovića, nekadašnje ribarsko naselje pogodio je pravi urbanistički cunami. DUP-om Pržno-Podličak u Pržnu, mjestu sa 250 stalnih stanovnika u 105 domaćinstava, planirana je izgradnja oko 200.000 kvadrata stanova i apartmana, u preko 200 novih objekata. Zbog neponovljivog prirodnog ambijenta, Pržno je uzimano kao model stare paštrovske arhitketure. DUP na koji je saglasnost dalo upravo Ministarstvo turizma i održivog razvoja nije uvažio graditeljsko nasleđe. Predviđene su višespratnice, soliteri, kompleksi, tako da je nekadašnje pitoreskno primorsko mjesto, zauvijek nestalo. U zaleđu je izgrađeno najmanje deset novih Maestrala. Gdje će se taj narod kupati, ministra i planere, pa ni mještane, nije mnogo zanimalo.

Novi vlasnik hotela Maestral izdao je u podzakup plažu ispred hotela na kojoj su povećane cijene zakupa plažnih komleta sa 30 na 50 eura dnevno. Plaža ima status hotelskog kupališta, što znači da zakupac nije u obavezi da oslobađa dio plažnog prostora za javnu upotrebu, već da kupalište u cjelosti koristi isključivo za svoje goste ili namjernike, koji moraju platiti istaknute cijene.

Slovenci, prethodni vlasnici Maestrala, njegovali su fleksibilniji donos sa mještanima kojima su odobravali propusnice za ulaz na plažu, poneko parking mjesto i slično. Kod Statisa toga nema, otuda i pobuna mještana, koji se nisu protivili neprimjerenoj urbanizaciji prostora na kome žive. Statis pokušava da ih umiri ponudom o besplatnom korišćenju ležaljki i suncobrana, ali ako bude slobodnih mjesta. Za sve zainteresovane sigurno ih neće biti.

Naročito ako se realizuju planovi zakupca da u poznatom ljetovalištu, u Miločeru i na Svetom Stefanu izgradi nove kapacitete površine od 40.000 kvadrata. Riječ je o apartmanima, vilama i čuvenim stanovima za tržište, planiranim u parku Miločera, koji su poslužili kao moneta za politički uspon Darka Pajovića i Azre Jasavić.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo