Povežite se sa nama

OKO NAS

EKOLOŠKA KATASTROFA NA AUTO-OTPADU NA PUTU KA TUZIMA: Šta je sve vatra progutala – ne zna se

Objavljeno prije

na

U požaru na auto-otpadu u mjestu Kuće Rakića, na putu ka Tuzima, progutani su automobili, i – opasni otpad. Nije poznato šta je sve izgorelo, a stvarne posljedice ekocida znaće se sredinom maja. Od siline jedne od eksplozija, vatra se prenijela preko pruga i puta, i zapalila susjednu livadu. Nijedan hidrant, od grada do Tuzi, nije bio u funkciji

 

Veliki požar koji je prošlog četvrtka izbio na auto-otpadu u mjestu Kuće Rakića, na putu ka Tuzima, lokalizovan je poslije višečasovne mukotrpne borbe. Vatra i eksplozije koje su se mogle čuti u blizini gutale su automobile, i opasni otpad. Šta je sve izgorelo – ne zna se. Ova ekološka katastrofa prošla je gotovo potpuno ispod radara.

Od siline jedne od eksplozija na otpadu, vatra se prenijela preko pruga i puta, i zapalila susjednu livadu. Gorele su gume, ulja, maziva, metal… Na gašenju požara bio je angažovan veliki broj vatrogasaca, a na terenu su bili prisutni i brojni policajci. Vatrogascima su pomagali i radnici sa otpada, koji su sklanjali na sigurno veliku količinu kablova i žica kako ih ne bi zahvatila vatra.

Komandir Službe zaštite i spasavanja u Podgorici Goran Janković saopštio je Televiziji Vijesti da su požar gasile sve raspoložive ekipe, odnosno 10 vozila sa 30 vatrogasaca.

Prema njegovim riječima, nijedan hidrant, od grada do Tuzi, nije bio u funkciji. ,,Od Podgorice do Tuzi ne funkcioniše hidranstka mreža na svim velikim objektima. To je jedan od razloga zašto smo prošle godine tražili izmjene i dopune Zakona o zaštiti i spasavanju. Računamo da ćemo, od početka ljetnje sezone, u Podgorici imati jednog inspektora za zaštitu i spasavanje koji će uočiti i sankcionisati sve negativne pojave na terenu”, objasnio je Janković.

Problem u lokalizovanju požara put Tuzi pravila je parcela do otpada, gdje se nalazi nekoliko cisterni koje se ne mogu pomjeriti.

Iz Glavnog grada su kazali da su, s obzirom na to da je postojala ,,opravdana sumnja” da se na tom mjestu nalazio i otpad koji se može tretirati kao opasan, informisali Upravu policije (UP) i Ekološku inspekciju.

,,Crna Gora ima veliki problem sa požarima u urbanim sredinama. Naročito kada gore napuštene hale, fabrika ili skladišta, jer ne znamo šta se sve u njima nalazi. Slučaj na putu ka Tuzima je takav primjer. Nije bilo popisa koji pokazuje kakvi se sve materijali tamo nalaze. To je ključno za odlučivanje kako će se gasiti požari, jer se ne gasi svaki na isti način“, kaže za Monitor ekološki aktivista Aleksandar Dragićević.

Kako je on objasnio, požari se dijele na klase A, B, C, D i F. U klasu A se svrstavaju požari u kojima gore čvrsti materijali, poput drveta, i oni se gase vodom. U klasi B su požari zapaljivih tečnosti, koji se ne miješaju sa vodom, kao što su derivati nafte, boje, lakovi, masti, rastvarači,… i za njihovo gašenje koriste se prah ili pjena. Pod klasu C potpadaju požari gasova koji se takođe gase prahom, a pod D – požari lakih metala (aluminijuma, magnezijuma i njihovih legura,…), za čije se gašenje koriste suva sredstva, poput suvog kvarcnog pijeska. Takvih je materijala bilo na auto-otpadu put Tuzi. U klasu F spadaju požari biljnih i životinjskih ulja i masnoća.

Iz firme SS Alga Nikšić, koja drži otpad sekundarnih sirovina, kazali su Vijestima da vjeruju da požar nije podmetnut, kao i da ne znaju zbog čega je izbio. Tehnički direktor, Luka Baletić, rekao je da firma posjeduje sve potrebne dozvole za obavljanje otkupa i prevoza sekundarnih sirovina.

U Crnoj Gori ne postoji deponija za trajno odlaganje opasnog otpada, iako bi, prema evropskim standarima, morala. Nema ni spalionica za njegovo uništavanje, pa se opasni otpad izvozi ili nepropisno skladišti i uništava Njegov uvoz je zabranjen. I pored toga što je za projekat pod nazivom Upravljanje industrijskim otpadom i čišćenje od Svjetske banke još 2014. godine uzet kredit od 50 miliona eura, ovaj problem nije riješen. Tako se među komunalnim otpadom, na primjer, mogu pronaći baterije ili hemikalije.

U Izvještaju o sprovođenju Državnog plana upravljanja otpadom u Crnoj Gori za 2020. godinu Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma (MEPPU), objavljenom krajem prošle godine, navodi se da se prvo ,,moraju stvoriti uslovi za ostvarivanje pretpostavki za evidentiranje ovog otpada”. To podrazumijeva izradu katastra opasnog otpada, sprovođenje mjera karakterizacije i kategorizacije otpada, obezbjeđivanje i označavanje lokacija na kojima je uskladišten opasan otpad, obezbjeđenje uslova u cilju njegovog zbrinjavanja, kao i remedijaciju degradiranih prostora nakon zbrinjavanja otpada.

U Ekološkoj inspekciji, kao jednoj od najvažnijih karika za sprovođenje Zakona o upravljanju otpadom, prema pomenutom izvještaju, popunjeno je tek sedam mjesta, uključujući i mjesto glavnog inspektora, iako je sistematizovano sedamnaest.

Zakonom o upravljanju otpadom propisana je obaveza za uvoznike i proizvođače proizvoda od kojih nastaju posebne vrste otpada da se uključe u sistem preuzimanja, sakupljanja i obrade. Prema saznanjima Monitora, takvi sistemi u državi nijesu organizovani, i u praksi ne funkcionišu kako je zamišljeno.

Aleksandar Dragićević napominje da bi inspekcijske službe, koje su nadležne za kontrolisanje i skladištenje opasnih materija, trebalo da izvrše dodatne kontrole kako bi se one popisale na teritoriji Crne Gore. ,,Te materije nijesu problematične samo pri sagorijevanju, već i pri izlivanju u podzemne vode, trovanju životinja, ljudi, a neke su i jako eksplozivne”.

Nacionalnoj strategiji za implementaciju i primjenu pravne tekovine EU u oblasti životne sredine za period od 2016. do 2020. godine ističe se da ,,u sistemu upravljanja otpadom u Crnoj Gori još nijesu u potpunosti primijenjeni osnovni principi na kojima se zasniva upravljanje otpadom u EU…”

Iz Agencije za zaštitu životne sredine (AZŽS) su se oglasili tvrdnjom da njihove tri mjerne jedinice nijesu registrovale prekomjerno zagađenje vazduha nakon požara na putu ka Tuzima. Tome su, kako su kazali medijima nakon požara, doprinijeli i povoljni vremenski uslovi. Koliki je stvarni uticaj koji je vatra imala na životnu sredinu, kako su istakli, znaće se tek sredinom maja.

Vatrogasne službe još  ne posjeduju akte o procjeni rizika na radnom mjestu. Uz tu, među drugim poraznim činjenicama, vatrogasci u Crnoj Gori ,,proslavili” su svoj ovogodišnji Međunarodni dan. I njima i građanima, sudeći po spremnosti nadležnih da stanje mijenjaju, preostaje  da se uzdaju u puku sreću da među otpadom nema onog opasnog.

Andrea JELIĆ

Komentari

Izdvojeno

INTERNET PREVARE U OBLANDAMA LAŽNOG MARKETINGA: Meta naivni i nezaštićeni

Objavljeno prije

na

Objavio:

Zakon o zaštiti potrošača zabranjuje prevarne oglase koji prenaglašavaju efekte ponuđenih proizvoda, sadrže neistinite tvrdnje da će on biti dostupan samo u kratkom roku ili uspostavljanje i vođenje tzv. piramidalnih programa… Ipak, baš takve sadržaje svakodnevno susrijećemo na portalima i društvenim mrežama

 

Na portalima i društvenim mrežama zapljuskuju oglasi koji nude priliku da se bez mnogo truda i novca oslobodimo zdravstvenih i finansijskih problema. Ponuda je bogata: riješite se dioptrije bez operacije, zaboravite na dijabetes, obnovite oštećenu hrskavicu na zglobovima, izliječite neplodnost, prostatitis ili smršajte 50 i nešto kilograma za 28 dana.

Ponuđene metode su, kako piše, nove i revolucionarne, dok ljekari i farmaceuti pokušavaju da ih zataje ne bi li sačuvali dobru zaradu. Često se naglašava kako je za čudesno otkriće zaslužan neki crnogorski student/studentkinja. Doduše, kako svjedoče kolege iz okruženja, ako istim  oglasima pristupite sa internet adresa iz neke druge zemlje, bude da je pronalazač njihov a ne naš zemljak.

Timski rad? Ili najobičnija prevara? Biće drugo.

,,Ove godine se dogodilo nešto nevjerovatno na Europskom kongresu urologa. Sva publika je stajala 10 minuta i pljeskala momku koji je bio na bini. Bio je to Veselin Mitrović – student iz Nikšića. On je predložio upotrebu jedinstvene formule koja dopušta potpuno izlječenje prostatitisa i spriječenje smrtonosnih posljedica. Razvoj lijeka koordinirao je profesor Aleksandar Mišić, urolog na medicinskom institutu”.

Tako počinje tekst koji u naslovu tvrdi da je pronađen lijek koji prostatitis uklanja poslije prve terapije. Slijedi razgovor sa dvojicom ,,pronalazača”, fotografije, opis teškoća (i prijetnji) kojima ih je navodno  izložila farmaceutska mafija. Čitav sajt djeluje prilično poznato. Počevši, nerijetko, od fotografije osobe koja vodi dnevnik na nekoj od ovdašnjih televizija. I, kako izgleda, baš čita vijest o našem genijalnom studentu (fotografija mu je u pozadini) i njegovom nevjerovatnom otkriću.

Tokom istraživanja naišli smo na makar tri slučaja da su novinari/novinarke iz Crne Gore, Srbije i Bosne i Hercegovine bili žrtve zloupotrebe takvih montaža. Neko je pozajmio njihovo ime/fotografiju da bi dao vjerodostojnost reklamama za svoje čudotvorne proizvode.

Sajt sa revolucionarnim lijekom nudi brojne sadržaje karakteristične za obične portale (politika, ekonomija, zdravlje, zabava…). Samo što oni, umjesto očekivanog sadržaja, vode do oglasa za kupovinu prostamida, kako se zove novootkriveni ,,lijek”.

Tu piše kako se za nekoliko minuta završava petnaestodnevna akcija tokom koje je ,,lijek” moguće kupiti u pola cijene, iako ni tada nije jeftin – 39 eura. Treba, ipak, požuriti pošto na lageru, pokazuje brojčanik, ima još samo nekoliko komada.     „Preporučujem da Prostamid što prije naručite. Program se neće ponoviti uskoro”, podstiče i profesor koordinator.

Za nepovjerljive, tu je istraživanje o učinkovitosti lijeka. ,,Prostamid distribuiramo u Crnoj Gori više od mjesec dana i proveli smo anketu među 10.000 naših klijenata”, kazuje jedan od ,,pronalazača” uz rezultate navodne ankete: Normalizacija mokrenja i prestanak neugodne boli – 99% ispitanika;  Lakoća i učinkovitost liječenja – 100% ispitanika; Poboljšanje potencije – 92% ispitanika; Nisu uočene nuspojave i ovisnost – 100% ispitanika.

Kako ne kupiti takav lijek? Ili neki sličan, a dostupan samo u virtuelnoj stvarnosti.

,,Ove godine se dogodilo nešto nevjerovatno na Evropskom kongresu dijabetologa. Sva publika je stajala 10 minuta i pljeskala momku koji je na bini. Bio je to Mićan Vujović – student iz Nikšića. On je predložio upotrebu jedinstvene formule koja dopušta potpuno izlječenje dijabetesa i spriječavanje smrtonosnih posljedica”, piše u tekstu na sajtu na kome se promoviše ,,unikatni lijek” koji reguliše dijebetes poslije prve terapije.  Djeluje poznato?

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 2. decembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

VRIJEME PRIPREMA ZA SEZONU POŽARA: Problemi notirani, rješenja se odlažu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Klimatske promjene, sve veći broj požara, opasnost od drugih nepogoda, prinudiće nas da ovom pitanju poklanjamo više pažnje, odgovornosti i solidarnosti. Ili da plaćamo sve veću cijenu zbog posljedica

 

Pošto su nas novembarske poplave zatekle nespremne, pravo je vrijeme da se počnemo pripremati za predstojeću sezonu požara. Da izbjegnemo nova „iznenađenja“. Tokom jula i avgusta vatrena stihija progutala je hektare šuma po Crnoj Gori. Šteta se još procjenjuje.

Oko 65 odsto teritorije Crne Gore pokriveno je šumom – 2019. izgorjelo je 113 km2 teritorije od toga 95 km2 šuma, 2020. čak 258 km2 šume od 400 km2 izgorjele teritorije. Prošle godine izgorjelo je 143 km2, što odgovara površini od 24.000 fudbalskih terena. Koristeći evropski model ,,ukupne štete” Organizacija KOD je izračunala da je štete od požara 2021. iznosila 280 miliona eura.

Državna računica se znatno razlikuje, pa prema njoj šteta za prošlu godinu iznosi samo 6,4 miliona. Prema procjenama Uprave za šume, 2020. kada je bilo najviše požara – 220,  ukupna šteta usljed šumskih požara u Crnoj Gori iznosila je svega 12 miliona. U svom izvještaju o požarima Državna revizorska institucija je istakla da je, prema evropskom modelu procjene štete, ta šteta najmanje desetostruko veća. Na to su upozorili i iz skupštinskog Odbora za turizam, poljoprivredu, ekologiju i prostorno planiranje ocijenivši da je potrebno unaprijediti metodologiju za procjenu štete prouzrokovane požarima, shodno EU standardima.

Od nevjerodostojne procjene štete, gore su slike koje se svako ljeto ponavljaju – neadekvatno opremljenih vatrogasaca koji, često rizikujući živote, pokušavaju da spriječe da se požari prošire do kuća uz slabu pomoć iz vazduha. Svake godine ponavljaju se isti, alarmantni, podaci – Crna Gora ima pet letilica, pojedinih sezona sve ne mogu da lete jer nemaju licence, a sa licencama kubure i piloti jer nemaju dovoljan broj letova.

,,Jedan od dva helikoptera je ‘72. godište, a drugi je ‘98. Već 24 godine nije nabavljen nijedan helikopter”, izjavio je ministar bez portfelja Zoran Miljanić na kontrolnom saslušanju koje je na temu požara održano početkom juna u Skupštini. On je kazao da je Vlada odlučila da kupi neophodni višenamjenski helikopter koji, bez opreme, košta 10 miliona eura, ali da na kraju ništa nije bilo od toga. ,,Gori nam pod nogama, a mi nemamo rješenja”, zaključio je Miljanić.

Crna Gora je, prije tri decenije, dok je bila u zajednici sa Srbijom, prodala četiri kanadera Grčkoj za 8,4 miliona eura, sa 13 rezervnih motora za te avione i preko 3.500 komada razne opreme i rezervnih djelova za njih. Od te 1993. do danas kanaderi, iako neophodni, su samo san.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 2. decembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

BIŠEVCI OPET HOĆE OTCJEPLJENJE OD ROŽAJA: Tvrde da opštinske vlasti namjerno urušavaju Biševo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kao i prije dvije godine, mještani rožajske mjesne zajednice Biševo opet intenziviraju aktivnosti sa ciljem da izdejstvuju da njihov kraj postane opština. Taj status su, podsjećaju, imali sve do 1956, a razloga za „otcjepljenje” od Rožaja je, tvrde, previše

 

U Mjesnoj zajednici (MZ) Biševo tvrde da su ponestali svi razlozi da budu dio rožajske opštine. U tom kraju Odluku o osnivanju Incijativog odbora za sprovođenje postupka i formiranje nove opštine donijeli su poodavno. Kako je Monitoru kazao predsjednik odbora Mersudin Redžović izrađena je i Studija opravdanosti formiranja nove opštine. Pozivaju se na član 16 Zakona o teritorijalnoj organizaciji Crne Gore. Formiranje Opštine, objašnjava Redžović, bilo bi „konačno vraćanje onog što pripada i mještanima i dijaspori”. On podsjeća da je opština Biševo formirana 1918. godine i da je funkcionisala sve do 1955. godine kada je ukinuta”. Početkom te godine, spajanjem opština Biševo i Ibara osniva se opština Rožaje.  U selu s ponosom podsjećaju na istorijsku činjenicu da je Biševo, u vrijeme Osmanske vladavine, imalo svog Pašu-Biševca koji je bio i zet Sultana Abdulah Hamida II.

„Biševo sa bogatom istorijom, gdje žive ljudi različitih vjera i nacija, kroz istoriju imalo je puno poznatih ličnosti. Svi oni su dali doprinos i Biševu i Crnoj Gori. Kroz istoriju, ovo mjesto je imalo revolucionare, narodne heroje, nosioce Partizanske spomenice. Pokret otpora protiv fašizma upravo je krenuo iz Biševa 1941. godine. Prvi magistralni put, put koji je spajao Crnu Gori i Srbiju, prošao je kroz Biševo početkom 30-ih god prošlog vijeka. Biševo je 1918. godine imalo i svoju poštu i telefon, krajem 40-ih godina prošlog vijeka Dom kulture i svoje kino, zemljoradničke zadruge, hotel, fabrike tekstila, bolnicu, osnovnu školu…”, kaže saogovornik Monitora.

Biševo se nalazi na tromeđi Crne Gore, Srbije i Kosova. Prema posljednjim zvaničnim podacima, ima 450 domaćinstava i oko 1.800 stanovnika. To je najveća rožajska MZ, koja je okružena vrhovima Hajle, Vršine, Čukara i Gospođinim vrhom. Prvi trag o naselju Biševo sreće se u popisu stanovništva iz 1453. godine. U srednjem vijeku taj kraj je poznat kao „konačište” trgovaca, jer je bio na karavanskom putu od Dubrovnika do Carigrada. Danas ima 13 zaselaka.

Mještani tvrde da je njihova MZ prije 70 godina imala oko 9.000 stanovnika, ali i da je je tokom minule dvije decenije „opštinska vlast u Rožajama namjerno i ciljano radila na urušavanju Biševa i njegovog stanovništa”. Za to vrijeme, objašnjavaju, iz Biševa se iselilo blizu 2.000 mještana. Takav odnos, kaže Redžović, razlog je i zbog čega brojna dijaspora ne želi da ulaže u svoje rodni kraj. Kad se formira opština, tvrde u toj MZ, biće drugačije.

„Skoro 1.800 Biševaca živi na području Zapadne Evrope. Oni žele da svoj kapital i svoje projekte ulože u svoje mjesto. Kako je sada stanje, niko od njih ne želi da ulaže, zato smo svi mi iz Biševa jednoglasni i odlučni da vratimo status opštine”, poručuju iz Incijativnog odbora.

Ne kriju razočarenje vladajućom Bošnjačkom strankom (BS), koja će vladati Rožajama i naredne četiri godine. Kažu da lokalna vlast „do sada nije marila za svoje građane”. Biševci ukazuju na, kako tvrde, očigledan nepotizam, luksuzne stanove lokalnih funkcionera, enormno bogaćenje… Kažu da je BS „obezvrijedila sve koji nisu članovi te partije”. Oštre kritike iz na račun rožajske vlasti sitzale su iz Biševa i minulih godina. Misle i da je incijativu trebalo pokrenuti mnogo ranije, jer su mještani tih prostora „žrtve nakaradne politike koju vodi vlast u Rožajama posljednjih godina”.

„Ta vlast ne čini ništa da zaustavi iseljavanje građana niti otvaraju radna mjesta. Da je sve manje stanovništva govore podaci iz OŠ „Milutin Ivanović“ u Biševu, koja je svojevremeno, brojala na stotine đaka. Sada se mogu izbrojati na prste jedne ruke. Ukoliko se pod hitno ne riješi status Biševa, na tim prostorima će ostati samo starci”, upozorava Redžović.

On podsjeća na podatak da je 125 porodica iz Biševa već kupilo grobna mjesta širom Njemačke i drugih zemalja. To, kako tvrdi, daje do znanja da se oni više nikad neće vratiti na svoja nekadašnja ognjišta. Biševci su uvjereni da će sa dobijanjem statusa opštine svom kraju vratiti nekadašnji sjaj.

Sagovornik Monitora tvrdi da su inicijativu podržali mještani zaselaka Bijele Crkve, Radetine, Razdolja, Paučine, Vuče, Bukovice, Malindubrave, Crnče, Baća, Jablanice, Čokrlija, Donjeg Biševa, Sinanovića Luka… Ideji da se Biševu vrati status opštine pridružilo se oko 470 Biševaca koji žive u Njemačkoj, Švajcarskoj, Švedskoj i drugim zapadnim zemljama. Povodom inicijative u Njemačkoj je već osnovan Fond za razvoj Biševa.

Iz Opštine Rožaje su, komentarišući incijativu iz te MZ, podsjetili da su „Zakonom o teritorijalnoj organizaciji Crne Gore, definisani uslovi kao i sam postupak za teritorijalnu promjenu odnosno osnivanje, ukidanje i promjena teritorija opštine”. Objašnjavaju i da „mišljenje na inicijativu daje nadležno ministarstvo, uz procjenu organizacionih, kadrovskih i tehničkih mogućnosti”. Tvrde i da za incijativu Biševaca nema objektivnih razloga, a optužbe iz te MZ nazivaju zlonamjernim.

Prema Zakonu o teritorijalnoj organizaciji, nova opština se može osnovati na teritoriji „koja predstavlja prirodnu i geografsku cjelinu, kao i ekonomski povezan prostor sa sjedištem opštine kao gravitacionim centrom”.

Članom 16 tog zakona, kao jedan od načina za osnivanje opštine predviđeno je i izdvajanje dijela jedne opštine u novu opštinu.

„Teritorijalna promjena vrši se radi podsticanja ekonomskog razvoja određenog područja, pružanja višeg nivoa usluga, kao i efikasnijeg vršenja poslova u cilju zadovoljenja potreba lokalnog stanovništva i privrednih subjekata na području opštine. Teritorijalne promjene ne smiju ugroziti ekonomski razvoj nekog područja niti kapacitet opština da uspješno vrše svoje funkcije”, piše, između ostalog u Zakonu.

Prema istom aktu, inicijativu za teritorijalnu promjenu može podnijeti najmanje 30 odsto građana koji imaju biračko pravo sa područja za koje se zahtijeva teritorijalna promjena,  skupština opštine ili predsjednik Opštine. Inicijativu sa studijom podnosilac dostavlja Ministarstvu radi davanja mišljenja, koje se odnosi na ispunjavanje formalno-pravnih pretpostavki. Kad ocijeni da je to potrebno, Ministarstvo može od drugih organa državne uprave tražiti stav u vezi podnijete Inicijative i studije, koji će uzeti u obzir prilikom davanja mišljenja.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo