Povežite se sa nama

Izdvojeno

EKONOMSKO DRŽAVLJANSTVO: Nas i Rusa, dvjesta miliona

Objavljeno prije

na

Od 317 ekonomskih državljanstava koje je dodijelila odlazeća Vlada dvije trećine – 198 su licima iz Rusije, iz Kine 19, Ukrajine 14, Libana 14, Kazahstana, Uzbekistana i Srbije po devet i ostalih 45. Nakon početka rata sve je više zahtjeva bogatih ruskih državljana za ekonomsko državljanstvo Crne Gore

 

Spisak osoba koje su tražile ekonomsko državljanstvo na osnovu ulaganja od 250.000 eura, objavio je ove nedjelje na Tviteru poslanik Demokratskog fronta Milan Knežević. On je sračunao da je 29 aplikanata uplatilo ukupno 7,25 miliona eura i istakao da se radi o urgenciji nečije djece.

Knežević je i u januaru, kada je Vlada Crne Gore naprasno, uz oštre kritike Evropske unije, produžila program dodjele ekonomskog državljanstva zatražio od tužilaštva da pokrene istragu. S ciljem da se utvrdi da li su djeca najvećih Vladinih funkcionera posredovala u prodaji ekonomskih državljanstava i da li je zbog nečije djece protivno stavovima EU produžen ovaj program.

Jasno je na koga Knežević cilja ako se zna da je najviše predloga za prijem u počasno državljanstvo, preko 300, prema podacima Centra za građansko obrazovanje (CGO), uputio odlazeći premijer Zdravko Krivokapić. A on je u ovome bio široke ruke za 15 mjeseci njegova Vlada je dodijelila ukupno 317 počasnih državljanstava. To je nešto manje od polovine ukupnog broja dodijeljenih, DPS vlade kontinutiteta su od 2009. do kraja 2020. dodijelile 390 ekonomskih državljanstava. Čak je i vlada Duška Markovića za 11 mjeseci 2020. imala manju produktivnost po ovom pitanju od Krivokapićeve Vlade, dodijelila je samo 115 počasnih državljanstava.

Kako Crna Gora kuburi sa natalitetom, za nešto više od deceniju, bogati koji su kupili državljanstvo popravili su statistiku. Prema podacima Agencije za investicije, ukupan broj onih koji su kupili državljanstvo i članova njihovih porodica je 2.297.

Kako su na ovaj način državljanstva dobijala i lica sa potjernice, poput Taksina Šinavatre, Mohameda Dolhana, Vejn Seng Pua, iz Brisela odavno protestuju protiv ove prakse. Evropska komisija je 2019. ocijenila da se šeme preko kojih se dobija državljanstvo kvalifikuju kao bezbjednosni rizik zbog moguće infiltracije organizovanog kriminala, pranja novca, utaje poreza i korupcije.

Svjesna kritika, a i zbog obećanog otklona od prošle vlasti, nova Vlada je u martu prošle godine obećala da će ukinuti program ekonomskog državljanstva, saopštivši da bi „produženjem programa ekonomskog državljanstava bile ugrožene evropske integracije države i kompromitovan njen evropski put”.

Možda i zbog toga što smo na tom putu tapkali u mjestu, Vlada krajem decembra odlučuje da ipak produži ovaj program na godinu dana. Protiv ove odluke su bili ministri unutrašnjih i vanjskih poslova Sergej Sekulović i Đorđe Radulović, ali su preglasani.

Kritike nijesu prestajale, pa je sredinom februara, Komitet za pravdu i unutrašnje poslove Evropskog parlamenta (EP) usvojio izvještaj o zakonodavnoj inicijativi kojim se utvrđuje niz mjera za rješavanje problema povezanih sa „investicionim šemama za državljanstvo i boravak“. U saopštenju se tvrdi da su „zlatni pasoši” etički, pravno i ekonomski nepoželjni i predstavljaju nekoliko ozbiljnih bezbjednosnih rizika. Uz zaključak da ga treba postepeno ukinuti. Nakon toga je Delegacija EU u Crnoj Gori zatražila od Vlade Crne Gore da što je prije moguće ukine šemu ekonomskog državljanstva. U pismu koje je, krajem februara, ministru ekonomskog  razvoja Jakovu Milatoviću uputila šefica Delegacije EU Kristina Oana Popa navodi se da žale zbog odluke crnogorske Vlade da program produži na godinu. Popa u pismu podsjeća da je EU konstantno savjetovala Crnu Goru da razmotri obustavu tog programa i da je to naglašeno u godišnjem Izvještaju Evropske komisije, sa preporukom da se program obustavi što prije.

Ovaj problem je dodatno usložnjen nakon ruskog napada na Ukrajinu. Od 317 ekonomskih državljanstava koje je dodijelila odlazeća Vlada dvije trećine, 198 su licima iz Rusije, iz Kine 19, Ukrajine 14, Libana 14, Kazahstana, Uzbekistana i Srbije po devet i ostalih 45. Iz CGO su ranije naveli da u više slučajeva sticanja državljanstva prijemom Krivokapićeva Vlada čak nije ni saopštila osnov dodjele. Oni su naveli deset rješenja koja ne sadrže osnov prijema, šest za osobe ruskog i četiri za osobe ukrajinskog porijekla. Nakon početka rata sve je više zahtjeva bogatih ruskih državljana za ekonomsko državljanstvo Crne Gore.

Međutim, početkom ove nedjelje MUP je poslao dopis odlazećem premijeru, Agenciji za investicije Crne Gore ali i agencijama, koje imaju ovlašćenja za posredovanja prilikom apliciranja i promociju programa ekonomskog državljanstva, da neće donositi odluke po zahtjevima za prijem u crnogorsko državljanstvo  lica od posebnog značaja za privredni i ekonomski interes države sve dok im se ne dostave dodatna mišljenja agenta za ocjenu međunarodne podobnosti, ali i Sektora za finansijsko obavještajne poslove Uprave policije. MUP je do dobijanja dodatnih mišljenja blokirao dalje izdavanje ekonomskih državljanstava zbog toga što je Evropski parlament, 1. marta 2022. godine, izglasao Rezoluciju kojom se traže strože sankcije protiv Rusije i očekuje od zemalja EU i saveznica da preispitaju sve korisnike takozvanih ,,zlatnih viza” i da ukinu, one koje se pripisuju ruskim državljanima i njihovim porodicama, sa ogromnom imovinom, a posebno onima ,,koji su povezani sa sankcionisanim pojedincima i kompanijama u Ruskoj Federaciji”.

Iz odlazeće Vlade su uporni i nedavno su, kako prenosi RTCG, kazali da neće ukinuti ekonomska državljanstva jer su procijenili da taj program ne može ugroziti naš evropski put.

Iz Milatovićevog resora podsjećaju da su program naslijedili od prethodne Vlade i dodatno ga unarijedili, kao i da će sa krajem 2022. definitivno staviti tačku na dodjelu ekonomskih pasoša. ,,Ministarstvo je utvrdilo da je Program ekonomskog državljanstva dao doprinos crnogorskoj ekonomiji, prevenstveno razvoju sjevera”, naveli su iz Ministarstva.

U isto vrijeme dok tvrde da se zahvaljujući ovom projektu sjever razvija, iz Vlade je saopšteno da je šest projekata uklonjeno sa liste razvojnih u oblasti turizma preko kojih se moglo doći do ekonomskog državljanstva. Razlog uklanjanja je taj što nijesu dostavili bankarske garancije u korist Vlade i zbog neispunjavanja investicionih obaveza. Većina ovih projekata odnosila se na sjever – Hotel Bobotov hotel and resort na Žabljaku, po kondo modelu poslovanja, zatim Elite Hotel & Residence Kolašin, takođe po kondo modelu poslovanja, projekat izgradnje turističkog kompleksa Hotel sa vilama Žabljak, po klasičnom modelu poslovanja, projekat izgradnje kondo hotela Kolašin Resort & Spa, projekat izgradnje Hotela Black Pine Mojkovac, no kondo modelu poslovanja.

I Centar za građanske slobode (CEGAS) pozvao je, ove nedjelje, državno tužilaštvo, Finansijsko obavještajnu jedinicu Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP) i Agenciju za sprečavanje korupcije da ispitaju rad Agencije za investicije u dijelu datih mišljenja o aplikantima za dodjelu ekonomskog državljanstva. Istakli su da dodjeljivanje ,,ekonomskih državljanstava proizvodi nelagodu, pravnu nesigurnost kod crnogorskih građana, osjećaj nepravde i upućuje na činjenicu nemanja jasnih i izvedenih politika dobijanja crnogorskog državljansta”. Govori i o tome da je nova vlast nastavila praksu stare, da za bogate pravila ne važe.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

FOKUS

DRŽAVNE FINANSIJE I PARTIJSKA POLITIKA: Hod po tankoj žici

Objavljeno prije

na

Objavio:

Predloženi rebalans ima potrebnu podršku u parlamentu. Plate, penzije i socijalna davanja iz državne kase nijesu upitni do kraja godine. Onda bi na red mogle doći loše vijesti. Samo da se političari dogovore ko će biti glasnik

 

Crna Gora nije pred kolapsom, ohrabrio nas je ministar finansija Aleksandar Damjanović u srijedu veče, na kraju rasprave o (drugom) rebalansu budžeta za 2022. godinu. „Pokušavamo da obezbijedimo nesmetano funkcionisanje vitalnih sistema društva do kraja tekuće godine”. Valjda su to dobre vijesti.

Dan je počeo u drugačijem raspoloženju. Zdravstveni i obrazovni sistem mogli bi stati, a država ostati bez novca neophodnog za isplatu plata, penzija i socijalnih davanja, saopštili su iz Ministarstva finansija. „Ukoliko ne dođe do usvajanja rebalansa, uvećane isplate je vrlo teško obezbijediti preraspodjelom sredstava iz budžeta drugih potrošačkih jedinica, a da pritom ne dođe do narušavanja funkcionalnosti rada tih institucija i servisa koje one pružaju građanima”.

Upozorenje je pratio i popis finansijskih obaveza „koja proizilaze iz zakonskih rješenja usvojenih u prethodnom periodu”: za Fond zdravstva (38,6 miliona), Fond PIO (36 miliona), za uvećane zarade zaposlenima u zdravstvu i prosvjeti (28,5 miliona), bivšim korisnicama naknada po osnovu rođenja troje ili više djece (5,5 miiona), licima prepoznatim zakonom iz rudarske i metalske industrije (šest miliona), poslodavcima za zapošijavanje osoba sa invaliditetom (tri miliona), nezaposlenim licima (jedan milion)… Tokom rasprave shvatili smo da problem nijesu samo nova zakonska rješenja nego i loše računice onih koji su, u ime vlade Zdravka Krivokapića, pripremali ovogodišnji budžet.

Slijedio je niz „trulih kompromisa”. Izvršna vlast je podmitila poslanike tadašnje većine ponudom da svaki od njih, pojedinačno ili pod okriljem partije, uveća rashodnu stranu budžeta amandmanom koji bi državnu kasu koštao „do million eura”. Rečeno – učinjeno. Zakonodavna većina je, zauzvrat, prihvatila da tadašnjoj vladi, kao realno očekivane prihode, prizna i projekcije koje su se zasnivale na primjeni nepostojećih zakona. Neke od njih tadašnja vlada nije ni pripremila do usvajanja budžeta, a nijedan od njih do danas nije usvojen u parlamentu.

I, kada se sve sabere i oduzme, dolazimo do rebalansa. Nakon koga će očekivani državni prihodi tokom ove godine biti za tri miliona manji (uprkos inflaciji, poskupljenjima i jačanju fiskalne discipline), a rashodi skoro 200 miliona veći u odnosu na ono što je planirano krajem prošle godine (i pored golemih „ušteda” u kapitalnom budžetu).

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ĐUKANOVIĆ PREDLOŽIO ŽUGIĆA ZA TREĆI MANDAT GUVERNERA: Da je vječan

Objavljeno prije

na

Objavio:

Đukanovićev cilj nastavka kontrole bankarskog sektora je jasan, nepoznanica je da li će se u parlamentu sastaviti većina spremna da mu pomogne da taj cilj i ostvari.  Po cijenu još jednog moćnika u trećem mandatu

 

,,Dr Radoje Žugić, ministar finansija, na sjednici od 25. februara 2015, informisao je Vladu, da u ovom trenutku nije moguće obezbjediti ponudu koja će sadržati povoljnije uslove kreditiranja poljoprivrede u odnosu na ponudu Abu Dabi fonda za razvoj”, navodi se u dokumentu, koji Monitor prvi put objavljuje, a koji je Vlada uputila Investiciono razvojnom fondu (IRF) u martu 2015. Tu se citira i Žugićev stav o usaglašenom mišljenju dva ministarstva i IRF-a u vezi sa dva najozbiljnija  pitanja koja se tiču ovog ugovora – troškova valutnog rizika i rizika odobrenja, odnosno procedure kreditnog rizika.

Strah je, pokazalo se, bio  opravdan, pa je nakon četiri godine, u aprilu 2019, Specijalno državno tužilaštvo (SDT) pokrenulo izviđaj koji se odnosi na radnje prilikom raspodjele i trošenja 23 miliona dolara kredita iz ovog fonda. Prethodni ministar poljoprivrede Aleksandar Stijović je po dolasku na čelo tog resora dokumentovao da je novac u državu ušao mimo računa državnog trezora, i da u dokumentaciji nema garancije od 50 miliona koju  je država dala za taj kredit, u okviru Zakona o budžetu za 2015. godinu.

Javnost je tada saznala da je novac išao preko posebnog računa koji je nazvan ,,specijalnim” i koji je u Prvoj banci otvorio tadašnji ministar poljoiprivrede i aktuelni poslanik DPS-a Petar Ivanović. Skupština je na  zahtjev SDT-a Ivanoviću ukinula poslanički imunitet. U sklopu istrage saslušani su i bivši direktor fonda Zoran Vukčević, nekadašnji ministar poljoprivrede u prelaznoj Vladi 2016. godine i aktuleni državni sekretar u tom resoru Budimir Mugoša i procjenitelj Milan Adžić. Na saslušanju u SDT-u bili su i korisnici Abu Dabi kredita, među kojima i vlasnik kompanije Vektra Dragan Brković. Jedini koji nije saslušan je Žugić.

Specijalno tužilaštvo je tokom 2018. ispitivalo minuli rad guvernera CBCG povodom prijave o zloupotrebama novca za udruženja penzionera i naplaćivanja članarina u periodu od 2004. do 2010. kada je bio direktor Fonda PIO. Dok je bio na ovoj poziciji državni fond je učestvovao u transakcijama kojim je Prva banka, familije Đukanović, vraćala kredit Vladi Crne Gore. Ocjena da su transakcije između Prve banke u Vlade sumnjive bile su povod za sukob tadašnjeg guvernera CBCG Ljubiše Krgovića sa Milom Đukanovićem i njegovom DPS većinom. Ubrzo je spremljen novi Zakon o CBCG, Krgović je smijenjen, a zamijenio ga je Žugić.

On je prije toga ispekao zanat kao predsjednik Upravnog odbora Prve banke, i 2008. godine pomogao da se od Ministarstva finansija dobije zajam od 44 miliona evra za spas banke, nakon godina nezakonitih i neregularnih finansijskih aranžmana koji su obilježili njeno poslovanje od kada je Aco Đukanović postao njen najveći akcionar (vlasnik).

I tada je je reagovalo tužilaštvo pa je 2012. vođena  istraga protiv Žugića i ministra finansija Igora Lukšića zbog zloupotrebe ovlašćenja u vezi sa slučajem Prve banke. Kao i u ostalim slučajevima koji se tiču Đukanovića i njegove najbliže okoline, sve prijave su odbačene. Ili arhivirane, pod šifrom „istraga je u toku“.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NE NAZIRE SE KRAJ POLITIČKE KRIZE: Država na pauzi  

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako će se razriješiti duboka politička kriza u kojoj se nalazi zemlja, niko ne zna. Institucije su ili u blokadi, ili na pauzi. Jedino predano rade političke partije, u susret lokalnim izborima 23. oktobra

 

Nakon burne prethodne sedmice, u kojoj se, makar u medijima, masovno razrješavalo s funkcija i tumačio Ustav – zatišje. I parlament, pred kojim je u narednom periodu glasanje o nekoliko inicijativa, od one za razrešenje predsjednika države, preko „zaboravljene“ inicijative za razrešenje predsjednice Skupštine, do zahtjeva Đukanovića za skraćenje mandata Skupštini – pauzira.

Predsjednica Skupštine Danijela Đurović rekla je da će se sjednica, na čijem je dnevnom redu njeno razrješenje, nastaviti nakon što to zatraže poslanici koji su tražili pauzu, i podsjetila da je potpredsjednica  Skupštine Branka Bošnjak dala pauzu na zahtjev Poslaničkog kluba Demokratskog fronta. Pauza, kako su izračunali neki od poslanika, traje duže od 624 sata.

Istovremeno, predsjednica Đurović je za kraj sedmice, petak 30. septembar,  zakazala vanrednu sjednicu na kojoj bi trebalo da se glasa o Đukanovićevom predlogu za skraćenje mandata Skupštini. Ukoliko bi taj predlog prošao, raspisali bi se vanredni parlamentarni izbori. Malo je vjerovatno, procjenjuju mediji i analitičari, da će u petak, kada ovaj broj Monitora bude na trafikama, parlament imati većinu za raspravu i glasanje o skraćenju mandata Skupštini, na zahtjev predsjednika države. Prema nezvaničnim informacijama, avgustovski pobjednici u parlamentu neće podržati dnevni red sjednice koju je inicirao predsjednik države.

Đukanović je 23. septembra predložio skraćenje mandata sadašnjeg skupštinskog saziva, nakon što je odbio predlog avgustovskih pobjednika da bude formirana nova vlada na čelu sa Miodragom Lekićem. „Glasaćemo i protiv dnevnog reda i protiv skraćenja mandata ako bude usvojen”, saopštile su Demokrate i ocijenile da bi ukoliko bi neko iz „stare nove većine” odlučio da glasa suprotno, potvrdio da je  u „dilu sa DPS i  Đukanovićem”.

Tim povodom oglasio se i premijer tehničke vlade Dritan Abazović, tokom  višednevne posjete SAD, u koju je pošao neposredno pred posljednji rok da se Đukanoviću dostavi ponuda o novoj vladi, nakon čega su potpisi URA na dogovor avgustovskih pobjednika stavljeni sa zakašnjenjem.

Za Glas Amerike Abazović je kazao da „misli da bi trebalo da u Skupštini izglasamo inicijativu o razrešenju predsjednika Mila Đukanovića, jer se time šalje važna politička poruka, a pitanje je za pravnike da li to može da se operacionalizuje zbog situacije sa Ustavnim sudom”.  Abazović je dodao da bi, i u slučaju da ne dođe do deblokade Ustavnog suda, koji je neophodan u proceduri razrešenja predsjednika, to bila „važna politička poruka”.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo