Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Ili cvrčak, ili DPS mrav

Objavljeno prije

na

: „Uči, doći će vrijeme kada će nauka biti na cijeni”, nerijetko su devedesetih govorili roditelji, pokušavajući da „urazume” potomstvo koje je željelo da zarađuje pare na fudbalskim terenima, estradi, ili koga je bog pogledao – švercom.  Prošlo je evo skoro dvije decenije, to vrijeme – nije došlo.  SVIRKA UMJESTO OTKRIĆA: Da je muzika i dalje nesrazmjerno unosnija od nauke govori i podatak da su Rolingstonsi u Budvi za jedno veče zaradilli dva i po miliona eura – što je otprilike trogodišnje izdvajanje Vlade za crnogorsku nauku. „Savremeni turizam nije moguć bez proizvodnje velikih događaja”, mudro je tim povodom odgovorio Svetozar Marović, priupitan da prokomentariše to što je u Budvu ,,doveo” Rolingstonse i Madonu, koja je, nezvanično, Crnu Goru koštala šest godina naučno istraživačke djelatnosti. To što razvoj nijedne savremene države nije moguć bez nauke, nije tema o kojoj ovdašnji političari govore u svojim svečanim intervjuima na televiziji RTCG ili Pobjedi. A situacija je loša da gora ne može biti.
,,Sticajem niza okolnosti toku posljednjih 15 godina, naučno-istraživački proces je praktično ugašen ne samo na Univerzitetu Crne Gore, već i uopšte”, ocjenjuje se u Predlogu strategije naučno – istraživačke djelatnosti Crne Gore, usvojenom prošle godine. Dokument je za Ministarstvo prosvjete i nauke uradio Savjet za naučno-istraživačku djelatnost Crne Gore, čiji je član, pored univerzitetskih profesora i članova CANU, i rektor Univerziteta Predrag Miranović.
RAČUN ZA NAUKU: U istom dokumentu se navodi da je u 2007. godini preko Ministarstva za prosvjetu i nauku za naučno-istraživački rad izdvojeno – 900. hiljada eura, koliko iznosi i račun za struju Univerziteta iz te godine. Iste godine bruto dru[tveni proizvod bio je duplo veći u odnosu na 2000. godinu. Osim što, kako su to skorašnji podaci UNDP i ISSP pokazali, „dramatični napredak ekonomije” nije uticao da se smanji broj zapošljenih, očigledno je- koristi nije imala ni nauka.
U Crnoj Gori se od početka 21. vijeka izdvaja od 0,08 do 0,03 odsto od bruto nacionalnog dohotka, navodi se dalje u vladinom dokumentu. Preporuke Lisabonske strategije su – tri odsto GDP. S tim što, napominju autori, treba biti obazriv jer se radi o podacima Monstata, koji, gle čuda, mogu biti i – netačni. Problemi s metodologijom, opet.
Ni statistika Veselina Vukotića, međutim, ne pomaže. Profesor Vukotić u jednom od svojih radova iz 2004. godine kaže da se u Crnoj Gori izdvaja „0,1 odsto GDP, dok je evropski prosjek 1,9 odsto GDP”, odnosno, kako kaže „Crna Gora za naučnu djelatnost izdvaja 19 puta manje od evropskih zemalja”.
Prema finansijskom planu Univerziteta Crne Gore, to je još manje para: prošle godine je, recimo, Univerzitet za naučno-istraživačku djelatnost planirao – 250 hiljada eura. Tri puta manje nego za struju.
„Kad se zna da su današnji čelnici crnogorske države bili među najlošijim studentima, ne može se od njih očekivati da vrednuju naučno-istraživački rad”, kaže za Monitor profesor crnogorskog Univerziteta, Filip Kovačević. „Istovremeno”, kaže Kovačević, „ crnogorska vlast se boji rezultata takvih istraživanja jer, kad bi ih radili stručnjaci od integriteta a ne dvorski, potkupljeni ili prestrašeni intelektualci, razotkrile bi se sve manipulacije i laži na kojima su izgradili svoje državno-privatne tajkunske imperije”.
NI PRIVREDNICI NE LJUBE NAUKU: Nije samo država nezainteresovana za nauku. U stvari, država je jedini izvor prihoda za ovdašnju naučno-istraživačku djelatnost.
Crnogorski biznismeni, ili kako se to stručno u vladinom dokumentu kaže, „mala i srednja preduzeća”- ne ulažu u naučni razvoj.
,,Mala i srednja preduzeća našem okruženju uzimaju primate u liderstvu naučno-istraživačkih projekata”, objašnjava se u Predlogu. ,,Crna Gora, međutim, ima mala i srednja preduzeća koja se bave jednostavnom proizvodnjom i servisnim uslugama. Njihov interes za ulaganja u projekte tehnološkog razvoja je praktično zanemarljiv.”
Prema podacima Eurostat za 2007. godinu, obim ulaganja u nauku u 2004. godini, bio je: u Evropi – 194 milijarde eura od čega je 80 milijardi državnih para. Ostatak iz privrede. U SAD je iste godine izdvojeno 251 milijardi eura, od čega je 100 milijardi dala država sredstava, a u Japanu, 120 milijardi eura od čega je 27 milijardi državnih sredstava.
NIJESU SAMO PARE PROBLEM: Izuzev finansija, na putu razvoja naučno-istraživačkoj djelatnosti u Crnoj Gori stoje i druge prepreke. Jedna od njih je i, nevjerovatno ali istinito – Internet.
Ovdašnji nastavnici istraživači bi trebalo, kao i njihove evropske kolege, iz svojih stanova da lako pristupe takozvanoj akademskoj mreži koja bi bila namjenjena prenosu podataka i povezivanju istraživačko-obrazovnih mreža uopšte.
,,Stanje u ovoj oblasti je bilo relativno prihvatljivo prije privatizacije Telekoma Crne Gore, kada je prodata kompletna telekomunikaciona infrastruktura”, navodi se u vladinom Predlogu strategije.
,,Država je ostala bez neophodne infrastrukture na koju ima monopol privatna, strana kompanija. S obzirom da je, za sada, ta kompanija jedini komercijalni ponuđač Internet konekcije, ona praktično diktira uslove razvoja informaciono komunikacionih tehnologija u Crnoj Gori”, objašnjavaju autori. “Kao posljedicu ovakvog stanja imamo nedovoljnu brzinu prenosa podataka u univerzitetskoj mreži koja je ispod svakog nivoa. Korišćenje FTTP protokala za prenos podataka iz evropskih i USA univerzitetskih centara je praktično nemoguće, a pretraživanje baza podataka otežano”. Konačno, konstatuje se – u uslovima normalnog naučno-istraživačkog i nastavnog rada, karakterističnog za univerzitete u SAD i Evropi, ovaj sistem bi bio neupotrebljiv.
KOME NAUKA SLUŽI: U boljem stanju nijesu ni biblioteke, međunarodna saradnja bi mogla biti bolja. Nego, možda najgore, i kad bi se izdvajalo više novca, pitanje je ko bi od toga imao koristi: nauka ili političari.
,,Dok crnogorska vlada za nauku izdvaja 50 do 100 puta manje od evropskih država, za partijski angažovane i politički podobne akademike i istraživače, kesa je nepresušna”, komentariše Filip Kovačević.
„Pošto su pojedini fakulteti Univerziteta Crne Gore postali feudalni posjedi određenih dekana, zna se ko će u tim i takvim autoritarnim sredinama biti nagrađivan za akademske i stručne uspjehe. Sigurno ne oni nesporni međunarodno uvaženi stručnjaci i naučnici koji su u isto vrijeme i kritički duhovi poput na primjer prof. dr Milana Popovića”, kaže Kovačević.
Obrni, okreni – bolje je biti Ceca.

Milena PEROVIĆ KORAĆ

Komentari

DRUŠTVO

NAJAVE UVOĐENJA VJERONAUKE U DRŽAVNE ŠKOLE: Novo raspirivanje podjela

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ako zaživi zamisao mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija o uvođenju vjeronauke u državne škole, stare i nove podjele među odraslima sele se i među djecu. Svih uzrasta. Ne može biti da mitropolit to ne zna. Samo, ne haje

 

Nanovo se raspiruju podjele u crnogorskom društvu. Priču o potencijalnom uvođenju vjeronauke u državne škole, prije nekoliko dana, pokrenuo je mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije.

„Uvođenje vjeronauke u škole bi bilo sporno iz više razloga. To bi predstavljalo još jedno u nizu miješanja vjerskih organizacija u rad države (i obratno), od čega konačno treba napraviti otklon shodno Ustavu Crne Gore. Sem toga, vjerske organizacije raspolažu sa dovoljno kako ljudskih, tako i prostornih kapaciteta za sprovođenje svojih učenja, na šta polažu pravo. Ipak, to ne znači da se u okviru redovnog školovanja ne treba učiti o religijama i vjeri“, kaže za Monitor kolumnista Milivoje Krivokapić.

Ideja o uvođenju vjeronauke u škole u Crnoj Gori nije nova. I ranije su postojale te inicijative. Ponovo je dospjela u žižu javnosti nakon što su Vijesti prije desetak dana objavile šta piše u nacrtu Temeljnog ugovora koji treba da potpišu država Crna Gora i Srpske pravoslavne crkve (SPC). U članu 16 tog dokumenta navodi se da će pravoslavna vjerska nastava u javnim školama biti regulisana posebnim ugovorom između strana ugovornica. Mitropolit Joanikije je, u nedavnom razgovoru za beogradsku Politiku, kazao da nema sumnje da pravo na vjeronauku spada u osnovna ljudska prava i prava djeteta na takvu vrstu obrazovanja. „Kao što je izvan svake sumnje da se Crna Gora ubraja među svega nekoliko evropskih zemalja koje nemaju nikakav oblik vjeronauke u svojim školama”, napomenuo je.

Opšti zakon o obrazovanju i vaspitanju propisuje svjetovni karakter javnih ustanova i ustanova kojima je dodijeljena koncesija za izvođenje javnog obrazovnog programa i zabranjuje religijsko djelovanje u školama, koje nisu licencirane kao srednje vjerske škole.

Slikarka-konzervatorka Svetlana Dukić protiv je uvođenja vjeronauke u državne škole. „Ništa nepametnije od toga nijesam čula. Vjeronauci nije tu mjesto, posebno u momentu kada smo, kao zajednica, nikad podijeljeniji. Njenim uvođenjem podjele bi počinjale od malih nogu. Svaki roditelj, ako želi, može dijete voditi u crkvu, džamiju ili sinagogu na časove vjeronauke. Umjesto nje, bolje bi bilo, kao obavezan predmet, vratiti prijeko potrebno – građansko obrazovanje. U školama, o religiji i vjeri djeca mogu saznati izučavajući druge predmete, od kojih neki već postoje”, kaže ona za Monitor.

Jedan takav, Istorija religije, ima status izbornog predmeta u pojedinim srednjim školama u Crnoj Gori, poput gimnazija. U okviru njega izučavaju se sve politeističke i monoteističke religije. Krivokapić ističe da bi i predmeti poput istorije, sociologije i filozofije trebalo detaljno da obrađuju temu religije u okviru svojih kurikuluma. „Bez takvog učenja bilo bi nemoguće na pravi način razumjeti istorijske tokove koji uključuju razvoj društva, civilizacija, umjetnosti i filozofske misli. Religija je krupan društveni fenomen, ostavila je i ostavlja značajan trag na čovječanstvo i kao takva mora naći svoje mjesto u obrazovanju, ali isključivo kroz objektivno izučavanje i kritičko promišljanje, a ne kroz afirmativni pristup kakav bi bio uvođenje predmeta vjeronauke. Obrazovanje mora biti sekularno i objektivno, što, između ostalog, znači da u okviru njega obavezno treba učiti činjenice o religijama, ali ne i religijska predanja kao činjenice”, objašnjava Milivoje Krivokapić.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 24. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PROTEST KULTURNIH DJELATNIKA: Žigosani u kulturi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ministarka Bratić kadriranjem u svojim resorima kao da namjerno doliva ulje na užarenoj političkoj sceni. Bila osnivačica ili samo kandidatkinja na listi ultradesnog pokreta Dveri, imenovanje direktorice Filmskog centra Aleksandre Božović izaziva podozrenje. Pogotovu što ovo nije prvi put da ministarka poseže za kadrovima veoma upitnih biografija. To je ove nedjelje gurpa građana i kulturnih djelatnika na protestu poručila Vladi

 

Kulturni djelatnici su u ponedjeljak ispred zgrade Vlade upriličili protest sa koga su poručili da traže smjenu ministarke prosvjete, nauke, kulture i sporta Vesne Bratić i novoizabrane direktorke Filmskog centra Crne Gore Aleksandre Božović.

U proglasu grupe građana, kulturnih aktivista i stvaralaca, koji je pročitan na protestu, navodi se da ministarki zamjeraju „otvorenu i očiglednu diskriminaciju prema građanima koji su po nacionalnosti Crnogorci“. Dodali su i vjersku diskriminaciju, animozitet prema svemu crnogorskom, otvoreni i beskrupulozni revanšizam prema svima za koje ona sumnja da su pripadali bivšem režimu, protiv bahatosti, svojeglavosti, nepristupačnosti i egoizma… ministarke Bratić. Za direktorku Filmskog centra traže razrješenje zato što nema državljanstvo Crne Gore, osporavaju njene stručne reference i navode da je pripadnica ideološki neonacističke partije.

„Mi se ovdje nismo okupili da branimo nijednu fotelju, niti partijsko-klanovsko-drugarsko zapošljavanje bivše vlasti. Naprotiv, takvih nam je preko glave. Ali smo promjenom vlasti upravo očekivali promjenu takvog sistema bezvrijednosti. A umjesto toga dobili revanšističko-osvetnički-jednovjerski resor››, naglašava se na početku proglasa.

Protestu je prethodilo pismo koje je preko 80 stvaralaca i kulturnih djelatnika uputilo premijeru Zdravku Krivokapiću, vicepremijeru Dritanu Abazoviću, ministarki Bratić, povodom, kako su kazali, nezakonitog imenovanja Božović za direktoricu Filmskog centra Crne Gore. Oni navode da „Zakon o kulturi propisuje da se na mjesto direktora ustanove kulture može imenovati afirmisani umjetnik, afirmisani stručnjak u kulturi ili afirmisani stručnjak iz oblasti društvenih djelatnosti.  Imenovana gospođa nije niti jedno niti drugo niti treće, čime je grubo prekršen Zakon o kulturi, a institucija Filmski centar i filmska struka poniženi. Po sopstvenom priznanju, gospođa Mandarić Božović je svoj dosadašnji radni vijek posvetila pretežno produkciji reklama“. Ističu i da je novoimenovana direktorica Mandarić Božović bila na listi  Dveri, političke organizacije koja otvoreno zastupa nacističku ideologiju, velikosrpski hegemonizam i negira postojanje crnogorskog naroda.

„Tako je, ja sam državljanka Republike Srbije, sa stalnim prebivalištem u Crnoj Gori na osnovu braka s državljaninom Crne Gore… Bojim se da je moja politička karijera u nekim medijima ozbiljno preuveličana. Tačno je da sam kao nestranački kandidat na izborima 2012. godine bila na listi Dveri, upravo zato što su smatrali da im mogu pomoći na polju kulturne politike i medija. Nikada nisam bila ni član, a kamoli osnivač Dveri“, kazala je Božović za Vijesti.

Ona je, kako je kazala, diplomirana filmska i televizijska producentkinja i filmskom, televizijskom i produkcijom reklama se bavim više od 15 godina. Od 2012. Bila je dio tima koji je vodio Kulturni centar Novog Sada, a najponosnija je na svoj rad na kandidaturi Novog Sada za Evropsku prijestonicu kulture 2021. i projekat digitalizacije kulturne baštine Novog Sada.

Otkada je u Crnoj Gori, Božović je bila saradnica u produkciji TV serije Grudi Marije Perović, koprodukciji RTCG-a i Meander filma iz Nikšića, producentkinja Malog festivala kulture življenja Jugoslavija Fest Nikšić, direktorka filmskog festivala Uhvati film Kotor koji prikazuje filmove koji se bave temom invaliditeta, a  kao saradnica Kulturnog centra Novog Sada za međunarodne odnose aktivno učestvuje na povezivanju kulturnih centara iz Srbije i Crne Gore.

Tokom protekle nedjelje DPS, tačnije Komisija za prosvjetu ove partije, je izdala saopštenje u kome se kaže: „Desant na Filmski centar ne smije proći!“ A portal CdM najavio je protest uz objašnjenje da Božović nema nikavog radnog iskustva na filmu, te da je jedna od osnivača nacionalističke stranke Dveri“.

„Bilo je tog pokušaja da DPS instruiše protest. Pojedini mediji su najavljivali protest protiv svih imenovanja, ali to nije uspjelo. Na protestu su se jasno tražila smjena Bratićke i Božovićeve“, kaže jedan od učesnika protesta koji je želio da ostane anoniman.

Nakon protesta IN4S je osuo paljbu po glumcu Zoranu Vujoviću koji je pročitao proglas. On je je 2019. na svom Fejsbuk profilu ispisao niz uvreda na račun sprskog naroda. Kasnije se izvinio javnosti.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 24. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

NA GODIŠNJICU EKOLOŠKE DRŽAVE, PRIVOĐENJE EKOLOŠKIH AKTIVISTA: Dok ignorišu dokaze protiv bahatih funkcionera

Objavljeno prije

na

Objavio:

Gomila službenih i privatnih automobila bila je nepropisno parkirana u šumi oko Crnog jezera, a policija je zbog performansa privela ekološke aktiviste Milorada Mitrovića i Huseina Pajevića

 

Aktivisti nevladine organizacije Breznica krenuli su ka Crnom jezeru. Tradicionalna svečana sjednica Skupštine Crne Gore povodom godišnjice od proglašenja prve ekološke države na svijetu počinje u dva sata. Ove godine riječ je o tridesetoj godišnjici.

Nezadovoljni stanjem u ekologiji i očuvanju životne sredine, aktivisti ove organizacije Milorad Mitrović i Husein Pajević raširili su transparent na kojem je crnim slovima ispisano: „30 godina kasnije, a tek smo na početku“. Nekoliko minuta prije početka sjednice Mitrović i Pajević su, takođe, tradicionalno sa gas maskama i u zaštitnim odijelima oglasili sirene za uzbunu.

Iako su cijeli performans odradili u dogovoru sa službenicima policije, poštujući većinu njihovih preporuka, nakon performansa su obojica odvedeni u stanicu policije. Zanimljivo je da su ih službenici policije pratili pored desetina službenih automobila, parkiranih po šumama i livadama strogo zaštićene zone Nacionalnog parka Durmitor. Većina funkcionera nije se udostojila da vozila parkiraju ispred rampe, na parkingu, i prepješače vekoliko stotina metara do mjesta gdje se održavala sjednica.

Službenicima policije, međutim, nije „bola oči“ gomila nepropisno parkiranih automobila među drvećem oko Crnog jezera, ali jeste performans ekoloških aktivista koji godinama ukazuju na devastaciju prirode. Mitrović i Pajević su privedeni u Centar bezbjednosti Žabljak, gdje su u svojstvu građana dali izjave povodom „remećenja javnog reda i mira“. Osnovna državna tužiteljka u Pljevljima Nataša Bajčeta donijela je odluku da u perfromansu Mitrovića i Pajevića nema elemenata krivičnog djela.

„Jedina razlika između ove i prošle vlasti jeste ta što su me prošli poslali u zatvor, a ovi još nijesu“, kazao je Mitrović za Monitor.

On kaže da su im, kada se završio performans, prišla dva uniformisana policajca i jedan u civilu da ih obavijeste da u žabljačkom Centru bezbjednosti moraju dati izjave povodom remećenja javnog reda i mira. Nakon što su dali izjave, Mitrović tvrdi da je on podnio krivičnu prijavu protiv NN lica za lažno prijavljivanje.

„Kada sam pitao policajca da li će postupiti po mojoj prijavi, on je rekao da će postupiti kroz nekoliko dana. Dakle, kada se ekološki aktivisti prijave – odmah se uzima izjava i odmah se procesuiramo. Što nije slučaj kada mi prijavimo nekog drugog“, kazao je Mitrović.

Mitrović vjeruje da su nekom od funkcionera ili gostiju zasmetali, pa je naredio policiji da ih privedu. On nije znao ko bi to mogao biti, ali vjeruje da se radi o nekome ko ima jak uticaj na policiju. Očito je drugo. Iako su partije, koje čine parlamentarnu većinu, u predizbornoj kampanji posebno isticale ekološke teme, na isti način tretiraju ekološke aktiviste kao i prethodna vlast. Pa tako na tridesetogodišnjicu od proglašenja ekološke države, državni službenici privode ekološke aktiviste zbog ekološkog performansa.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 24. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo