Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Jama kao sudbina

Objavljeno prije

na

Nakon što su rudari nikšićkih Rudnika boksita proveli osmi dan u jami Biočki stan, državni i slični mediji su javili: Rudari i dalje u jami, iako su im svi zahtjevi ispunjeni. Dolje se, valjda, sunčaju. Krajem decembra rudari su prvi put štrajkovali u jami Biočki stan. Poslije osam dana provedenih duboko ispod zemlje izašli su nakon što im je ministar rada Suad Numanović uručio pismo od premijera Đukanovića sa garancijom za isplatu dugovanja. Premijer je tada oštro upozorio vlasnike, Centralno-evropsku aluminijumsku kompaniju Olega Deripaske, na obavezu poštovanja zakona i institucija države.

Do 15. januara, u roku koji je zapisan, obećanja nijesu ispunjena. Rudari su ponovo sišli u jamu. Tražili su isplatu decembarske zarade, dvije zimnice, regresa, jubilarnih nagrada i socijalnog programa. Zahtijevaju početak proizvodnje na svim rudokopima, isplatu otpremnina po kolektivnom ugovoru, povratak na posao šestorice otpuštenih radnika, redovnu isplatu zarada i završetak dogovorene procedure penzionisanja za zaposlene sa više od 30 godina staža.

Rudari traže i da Borisav Bojanović bude registrovan kao predsjednik Sindikalne organizacije preduzeća, a da dosadašnji predsjednik Sindikata, Ratko Radulović, napusti funkciju.

Iz vlasti stalno stižu vijesti kako su zahtjevi rudara ispunjeni, osim onih koji se ispuniti ne mogu. Rudari su optuženi da zahtjeve stalno mijenjaju. Nije teško ugledati – rudari samo prepoznaju razne prevare i njihovi zahtjevi, koji se predstavljaju kao novi, zapravo su pokušaji da prevaru izbjegnu. Ko kaže, na primjer, da, kada izađu iz jame, ministarstvo ne može ponovo registrovati predstavnika sindikata kojeg oni ne žele. Upućeni objašnjavaju da rudari nemaju povjerenja u Radulovića jer smatraju da bi on mogao pristati na za njih nepovoljne izmjene kolektivnog ugovora kao i na novi akt o sistematizaciji zbog kojeg mogu ostati bez svojih radnih mjesta.
Sindikat Boksita ima veliku imovinu, pored ostalog nekretnine na primorju i oko 70 hiljada kvadrata zemljišta u Nikšiću. Ne zna se šta je od toga do sad prodato, ali je jasno koliko je važno ko je na čelu sindikata.

Vlada je u međuvremenu otkrila u čemu je problem. Krivaca ima dva: globalna kriza i Vanja Ćalović, izvršna direktorica MANS-a. ,,Hitno, principijelno i zakonito rješavanje zahtjeva rudara, koji se odnose na poštovanje zakona i ugovora, koje je usvojila i potpisala država, može se obezbijediti pod uslovom da preduzeće uspješno posluje”, otkrila je Vlada.

Logika je, ako smo dobro shvatili: zakoni i ugovori u vrijeme krize ne važe. ,,U uslovima globalne recesije i pada aluminijske proizvodnje istrajavati na nerealnim zahtjevima značilo bi raskid ugovora o privatizaciji, stečaj i likvidaciju kompanije. To bi mogao biti interes gospođice Ćalović, ali ne i interes nikšićkih rudara”, objasnio je Vladin Biroa za odnose sa javnošću. “

,,Rudari Boksita su ponovo pošli u jamu zato što ih je predsjednik Vlade Milo Đukanović slagao. To zna cijela Crna Gora i ni jedno saopštenje ili pristrasni prilozi u medijima koje kontroliše izvršna vlast, ne može pobiti tu činjenicu”, kaže za Monitor Vanja Ćalović.

Izvršna direktorica MANS-a smatra da Vlada Crne Gore mora shvatiti da ne mogu postojati izgovori za brutalno kršenje zakona i ljudskih prava. ,,Bez obzira na finansijsku krizu, zakoni i ugovori o privatizaciji se moraju poštovati”. Niko, osim Vlade i Rusa ne zna šta sve piše u ugovoru o privatizaciji Boksita – ugovor je objavljen, ali ne i 11 aneksa koji se u njemu pominju.

I iz onog što je objavljeno, međutim, vidi se da zahtjevi radnika imaju uporište u ugovoru o privatizaciji. Tamo , pored ostalog piše da novi vlasnik ,,neće dozvoliti značajno zakašnjenje u plaćanju ili neplaćanje materijalnih obaveza Kompanije prema svojim zaposlenima”, kao i da ,,neće dozvoliti da se godišnja proizvodnja Kompanije smanji za više od 30 odsto u poređenju sa ukupnom proizvodnjom Kompanije u 2004. Ugovorom je predviđeno i da u slučaju kršenja ovih odredbi, Vlada ima pravo da zahtijeva “izvršenje pojedinačnih obaveza, privremene i bilo koje druge mjere”. Objavljujući ove podatke iz MANS-a su ocijenili da zahtjevi nikšićkih rudara da se pokrene proizvodnja predstavljaju samo zahtjev za poštovanjem obaveza iz ugovora o privatizaciji koji je u ime Vlade potpisao ministar Branko Vujović.

Vlada je, tokom prvog štrajka, upravi Rudnika bila naložila da ,,poštujući mjere zaštite na radu i bezbijednosti osoba i imovine, skloni rudare iz jame”. Sad brinu da ih neko ne prevari. ,,Očigledni su napori Ćalović da se razbije svaka mogućnost za postizanje dogovora između radnika i vlasnika kompanije. Rudari bi trebali da se zapitaju da li su njene usluge dobronamjerne…”, kazali su iz Vlade.

Vanja Ćalović objašnjava da nije ni prvi ni posljednji put proglašena za državnog neprijatelja: ,,Kad god smo otkrili korupciju na najvišim nivoima ili druge oblike drastičnog kršenja zakona, nazivali su nas stranim špijunima, državnim neprijateljima, prijetili nam i sa najviših državnih adresa i pokušavali da sve naše aktivnosti predstave kao političke, kako bi ih pokušali relativizovati. Ipak, izjava Vladinog Biroa za odnose sa javnošću, da smo se iz nekih sopstvenih interesa uključili u rješavanje problema u Boksitima, bezočna je manipulacija, jer su u pitanju životi ljudi”.

Ljudi u jamama ne mogu da žive. ,,Užasno je gdje se ti ljudi nalaze. To je pećina u jami, jedan od bočnih hodnika koji je neka vrsta slijepe ulice. Uz dvije svijeće, ljudi leže jedni preko drugih, kamen je ispod i iznad njih, sa svih strana. Hladno je, svi kašlju, promukli su. Ljudi u jami, dok ih Vlada i poslovodstvo iscrpljuju, cijelu stvar sada već doživljavaju kao pitanje časti. Čast i obraz, koji su u Crnoj Gori uglavnom zaboravljeni, njima su veoma važni”, kaže Vanja Ćalović koja je učestvovala u zasad bezuspješnim pregovorima u jami Biočki stan.

Prije samo nekoliko mjeseci, u oktobru prošle godine, premijer Milo Đukanović je objašnjavao kako je ,,dužnost odgovorne vlade da brine o radnicima KAP-a i Rudnika boksita”. Ta briga tada je služila kao ,,jedan od glavnih razloga” za davanje garancije za kredit od 135 miliona eura većinskom vlasniku Kombinata. Ruže su cvjetale u najavama biznis planova za sanaciju kompanije, poslije su pali snjegovi i šaš. Ostali su, gladni I žedni, ljudi u jami.

Kosara K. BEGOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo