Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Državljanstvo za miran san

Objavljeno prije

na

Prvo je u utorak javljeno da je podgorička policija, postupajući po međunarodnoj potjernici Nacionalnog centralnog biroa Interpola Beograd, uhapsila državljanina Srbije, R.K. (54) iz Niša. Biće izručen Srbiji, saopštila je Uprava policije. Nekoliko sati kasnije iz Beograda je stigla vijest da su u tom gradu službenici Direkcije policije Srbije, postupajući po međunarodnoj potjernici NCB Interpol Podgorica, uhapsili crnogorskog državljanina, Z.R. (33). Z.R. će biti izručen našoj državi, takođe je javila crnogorska Uprava policije. Možda se radi o čistoj slučajnosti, ali ove dvije vijesti o crnogorsko-srpskoj razmjeni široj javnosti nepoznatih bjegunaca, objavljene su uoči sastanka ministara pravde Crne Gore i Srbije na kojem bi trebalo da se raščisti koja je od tih dviju država kriva što nije uhapšen Darko Šarić, osumnjičen za šverc preko dvije tone kokaina iz Kolumbije. Proteklih dana o tome su Beograd i Podgorica razmjenjivali brojne optužbe dok je Šarić zdravo i veselo umakao.

BEOGRADSKA PETORKA: Šarić je samo jedan od onih koji, zahvaljujući pravnim i političkim gimnastikama dvije susjedne države, uspješno izmiču njihovim sudovima.

Prošle nedjelje Vijeće podgoričkog Višeg suda odbilo je zahtjev Srbije za izručenje Gorana Sokovića i Nenada Šekularca, koji su uhapšeni pod sumnjom da su bili saradnici Darka Šarića u švercu kokaina.

Soković i Šekularac ne mogu biti izručeni vlastima Srbije, jer Ustavom Crne Gore nije predviđena ekstradicija njenih državljana osim u slučajevima kada se radi o zločinu protiv čovječnosti, objasnio je ministar Miraš Radović. Srpska ministarka pravde Snežana Malović potom je optužila Crnu Goru da Srbiji neće da isporuči osumnjičene za kriminal koje ona potražuje, a kriju se u Crnoj Gori. Pored Darka Šarića, pomenula je Zvezdana Terzića i Stanka Subotića Caneta. Za Terzićem je zbog navodnih malverzacija prilikom transfera OFK Beograda raspisana međunarodna potjernica Interpola. Crnogorska policija ga je uhapsila u Budvi, ali kasnije je saopštila da je privela drugu osobu.

Javna je tajna da su Crnom Gorom posljednjih godina špartale mnoge poznate osobe čija su imena ispisana na potjernicama. Pojedini su čak dobili i crnogorsko državljanstvo, kao nadaleko čuveni Taksin Šinavatra, koji se takođe izgubio u nepoznatom pravcu.

Neki su iz Crne Gore preselili u Srbiju i tamo bezbrižno žive, iako su za njima crnogorski pravosudni organi izdali potjernicu. Najpoznatiji su nekadašnji visoki policijski funkcioneri Boško Bojović, Duško Bakrač, Milorad Ivanović, Milisav Marković i Radoje Radunović. Oni su osumnjičeni za ratni zločin deportacija bosansko-hercegovačkih izbjeglica iz Crne Gore u Republiku Srpsku. Crnogorski sudovi ne mogu da ih dovedu na optuženičku klupu, jer su sva petorica dobili državljanstvo Srbije. Po njenom ustavu izručenje srpskih državljana moguće je samo Međunarodnom sudu za ratne zločine.

Državljanstvo Srbije stekao je i Veselin Vukotić, široj javnosti poznat povodom ubistva jedne i pokušaja ubistva druge osobe u Kotoru. Osuđen je na 20 godina zatvora i prema napisima u medijima kao slobodan čovjek živi u Beogradu, iako su za njim izdata tri međunarodna naloga za izručenje.

CRNOGORSKE POTJERNICE: Crnogorska policija je krajem prošle godine, posredstvom Nacionalnog centralnog biroa Interpola u Podgorici, na zvaničnom sajtu te međunarodne policijske organizacije objavila 14 ,,crvenih” potjernica. Šef crnogorskog Interpola Dejan Đurović kazao je Vijestima da je tada bilo 214 aktivnih potjernica, koje je raspisao NCB Interpol Podgorica. One se u najvećem broju odnose na državljane Crne Gore, ali potražuju se i državljani Srbije, BiH, Rumunije, Rusije…

Prvi na spisku je srpski državljanin Nenad Bjelajac, za kojim je potjernicu raspisao podgorički Viši sud zbog optužbe da je član organizovane kriminalne grupe koja se od 2006. godine tereti za falsifikovanje i pokušaj rasturanja 700.000 eura i 100.000 dolara. Crnogorski pravosudni organi tragaju i za državljaninom Srbije Komnenom Čpajkom, koji se tereti za dvostruko ubistvo u Budvi u julu 2006. godine.

U Interpolovom sistemu je i potjernica za Cetinjaninom Zoranom Kostićem, koji je prošle godine godine uhapšen u Francuskoj, zbog sumnje da je član čuvene međunarodne kriminalne bande Pink Panter, koja se tereti za 120 pljački skupocjenog nakita iz juvelirnica u dvadeset zemalja.

Crnogorska policija godinama traga i za Veselinom Vlahovićem, zvanim Batko, koji je 2001. godine pobjegao iz spuškog zatvora. Vlahović je BiH optužen za ubistvo nekoliko desetina građana Sarajeva. BiH je za njim raspisala potjernicu zbog ratnog zločina. U vrijeme kada je sarajevski sud prvi put tražio njegovo izručenje, Vlahović je služio troipogodišnju kaznu za razbojništvo i nasilno ponašanje u Spužu. Onda je na volšeban način pobjegao.

Crna Gora je raspisala potjernicu i za Predragom Strugarom prvooptuženim za ratni zločin – ubistvo 23 civila albanske nacionalnosti, u selu Kaluđerski laz kod Rožaja. Mediji tvrde da živi u Beogradu i ima srpsko državljanstvo.

BOSANSKO-HRVATSKA UTOČIŠTA: I druge zemlje u okruženju imaju slične probleme sa osumnjičenim za kriminal koji su utočište našli u susjedstvu.

MUP Republike Srpske intenzivno traga za 131 osobom, čija se imena nalaze na međunarodnim potjernicama. Mnogi od njih su se sklonili u Srbiju.

Gojko Vasić, načelnik Uprave kriminalističke policije Republike Srpske, nedavno je objasnio: ,,Dosadašnja praksa je bila ovakva – policija RS uhapsi državljanina Srbije na svojoj teritoriji, jer je za njim u Srbiji raspisana potjernica, onda on ide u Sud BiH i u ekstradicioni pritvor, pa se vijeća gdje će i šta biti s njim”.

,,Od ukupno 282 osobe kojima su sudovi u BiH izrekli pravosnažne zatvorske kazne, u Hrvatsku je pobjeglo 100, dok je utočište u Srbiji našlo njih 117, a u Crnoj Gori 24”, izjavio je početkom januara Jusuf Halilagić, sekretar Ministarstva pravde BiH.

Hrvatski poslanik Branimir Glavaš, osuđen je u Hrvatskoj na 10 godina zatvora zbog zločina nad Srbima, ali prebjegao je u BiH. Ima i njeno državljanstvo. Bivši član Predsjedništva BiH Ante Jelavić, koga je Sud BiH osudio takođe na 10 godina zatvora zbog kriminala, utočište je našao u Hrvatskoj.

U Hrvatsku je prebjegao i Oliver Knezović, glavni osumnjičeni za prošlogodišnje ubistvo navijača Fudbalskog kluba Sarajevo u Širokom Brijegu. Za njim je BiH raspisala međunarodnu potjernicu, ali Knezović osim državljanstva BiH ima i hrvatsko.

Kriminalci raznih boja lako će se složiti: Dobro je imati rezervnu domovinu.

BLAGOTA MITRIĆ, PROFESOR PRAVNOG FAKULTETA U PODGORICI
Suđenje uz dokaze

– Svaka država, pa i Crna Gora, ustavom propisuje institut izručenja. Ustav Crne Gore uredio je to pitanje tako da crnogorski državljanin ne može biti prognan niti izručen drugoj državi osim u skladu sa međunarodnim obavezama Crne Gore. To znači da Crna Gora ne može izručiti svog državljanina drugoj državi osim u slučaju ako je o tome potpisala jednostranu ili višestranu konvenciju.

S tim u vezi je i pitanje dvojnog državljanstva. U principu, ako se strani državljanin nalazi na teritoriji države čije državljanstvo ima pa ga traži druga država čije državljanstvo takođe ima – postoje dva rješenja. Klasično, kao što sam rekao na početku, i fleksibilnija forma – da se primjenjuje pravo one države i suda na čijoj je teritoriji učinjeno djelo. To je pretežno regulisano međunarodnim konvencijama ili ugovorima država, koji se moraju poštovati.

Ustavna zabrana isporučivanja državljana ne znači oslobađanje tih državljana od krivične odgovornosti. Domaća država – ukoliko joj strana država dostavi dokaze – dužna je da im sudi kao da su djelo počinili na njenoj teritoriji.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo