Povežite se sa nama

Izdvojeno

KAKO PROGRAM EVROPA SAD MOŽE UTICATI NA PRIHODE OPŠTINA: Dokusurivanje sjevera

Objavljeno prije

na

Implementacija Programa Evropa sad značajno će ugroziti prihode svih opština, posebno onih u  Sjevernom regionu. Iz Zajednice opština računaju da će pad prihoda budžeta tih opština biti, u prosjeku, 20-30 odsto. Ne bude li adekvatnih kompenzacionih mjera, to bi dovelo u pitanje održivost lokalnih finansija

 

Najavljene mjere Programa Evropa sad, kroz promjenu poreske politike, posebno izmjenama Zakona o porezu na dohodak fizičkih lica, značajno će smanjiti budžetske prihode crnogorskih opština.

Problem je izazvala ideja da se ne oporezuju zarade manje od 700 eura bruto, a velika većina plata na sjeveru manja je od tog iznosa. Pošto se opštinama sa sjevera ustupa 50 prihoda od ovog poreza naplaćenog na njihovoj teritoriji (opštine sa manje od tri hiljade stanovnika dobijaju 70 odsto naplaćenog poreza), jasno je da su u pitanju veliki gubici. Ali to nije sve.

Opštine će, makar one siromašnije, ostati i bez tzv. prireza (dodatnih 13 do 15 odsto naplaćenog poreza na zarade). Konačno, i raspoloživa sredstva iz egalizacionog fonda čiji su korisnici najsiromašnije crnogorske opštine biće manja, pošto se i on ,,puni” sredstvima od naplaćenog poreza na zarade. Sredstva iz tog fonda koristi čak 2/3 opština, uglavnom u sjevernom dijelu zemlje.

„Prema nekim procjenama, koje su nedavno saopštili predstavnici opština, pad prihoda  tokom naredne godine, usljed implementacije Programa, biće  u prosjeku od 20 do 30 odsto “, kazali su Monitoru u Zjednici opština.

Ilustrativan je primjer Opština Bijelo Polje. Prema ovogodišnjem budžetu, ta opština ima ukupne planirane prihode od 13,8 miliona. Od toga 3,2 miliona čini ustupljeni porez na dohodak, 550 hiljada prirez a 5,6 miliona sredstva iz egalizacionog fonda. Sve skupa, više od devet miliona. I pod uslovom da sredstva iz fonda ostanu ista, Opština Bijelo Polje bi, po osnovu umanjenja poreza i prireza na zarade, mogla ostati bez više od četvrtine budžetskih prihoda.

Bogatije opštine imale bi manji gubitak. Ali i tu je riječ o milionima.

Evropska povelja o lokalnoj samoupravi, Ustav Crne Gore, Zakon o lokalnoj samoupravi i Zakon o finansiranju lokalne samouprave garantuju opštinama dovoljan nivo prihoda potreban za finansiranje nadležnosti opština utvrđenih zakonom. Takođe, Preporukom br. 21 Savjeta Evrope iz 2005. godine jasno je utvrđeno: „Generalno, kada viša vlast donose odluke kojima smanjuju poresku osnovicu lokalnih vlasti, treba obezbijediti nadoknadu“.

Zbog toga je, kažu u Zajednici opština,  tokom pripreme programa Evropa sad ,,bilo neophodno napraviti detaljnu analizu uticaja Programa na prihode lokalnih samouprava i pojedinačno za svaku opštinu, sa predlogom konkretnih mjera koje će obezbijediti opštinama nadoknadu sredstava koja će izgubiti po osnovu implementacije Programa“. To, međutim, nije urađeno.

„Implementacijom Zakona o finansiranju lokalne samouprave, povećanjem stepena naplate sopstvenih prihoda, kao i povećanjem poreske discipline, opštine su tokom 2019. godine uspjele da izađu iz teškog perioda funkcionisanja izazvanog poremećajem u njihovom finansiranju. Od marta lani, usljed pandemije korona virusa, sve opštine u Crnoj Gori su iskazale jedinstvenu spremnost da podnesu dio tereta i pomognu oporavak lokalne ekonomije“, podsjećaju iz Zajednice opština.

Kažu da su, u tom periodu, sve opštine pripremile pakete podrške privredi i građanima odlaganjem  plaćanja poreza na nepokretnosti. Takođe, donesene su na lokalnom nivou i mjere  oslobađanja plaćanja pojedinih lokalnih komunalnih taksi i naknada, zakupa poslovnih prostorija, zemljišta…Zbog svega toga, tvrde u Zajednici opština, lokalne finansije su tokom prethodne godine zabilježile značajan pad.

Na sjednici Upravnog odbora Zajednice opština, u kome su svi predsjednici opština u Crnoj Gori, krajem novembra, zaključeno je  da će implementacija Programa dovesti do urušavanja uspostavljenog sistema finansiranja lokalnih samouprava i značajnog umanjenja prihoda opština. I da je neophodno utvrditi  kompenzatorne mjere kojima će se na adekvatan način nadomjestiti izgubljeni prihodi.

„Upravni odbor je konstatovao važnost ciljeva koji su prepoznati i sa kojima je saglasan, a koji se planiraju ostvariti kroz Program. Međutim, izrazili smo  rezervu u odnosu na planirane mjere i rizike koje one sa sobom nose za ostvarivanje postavljenih ciljeva, a time i njegovu održivost i realnost. Na to smo ukazali kako Vladi i nadležnom Ministarstvu finansija i socijalnog staranja, tako i Skupštini i matičnom Odboru za ekonomiju, finansije i budžet“, podsjećaju iz Zajednice opština.

Predstavnici Zajednice su, tokom višečasovne rasprave na Odboru za ekonomiju, finansije i budžet Skupštine, saopštili stav da su polazne osnove na kojima se zasniva Program neutemeljene. Predložene mjere, pored pozitivnih efekata,  apostrfirali su, nosi  puno rizika što Program čini nerealnim i neodrživim. Zbog toga su predsjednici opština zatražili da se prije donošenja zakona pripremi detaljna analiza uticaja Programa Evropa sad na prihode lokalnih samouprava i pojedinačno za svaku opštinu. Zatražili su i predlog konkretnih kompezatornih mjera koje će obezbijediti opštinama nadoknadu sredstava koja će izgubiti implementacijom.

Nakon toga, predstavnici Ministarstva finansija i socijalnog staranja i Zajednice opština održali su tri sastanka.

Čim je taj treći završen, ministar finansija Milojko Spajić se pohvalio: ,,Svi smo svjesni značaja i obuhvata reforme koju smo predložili. Vladi su građani prioritet i spremni smo na dogovore kako bi se predložene reforme sprovele do kraja”. Potom su iz njegovog Ministarstva pritvrdili da su predstavnici Zajednice opština podržali ciljeve Programa Evropa sad. Opštine i Zajednica opština će u potpunosti biti posvećene sprovođenju i dati svoj doprinos na ovom planu”, poručili su.

Uslijedio je demanti. Program Evropa sad uopšte nije bio predmet razmatranja na sastanku, izuzev u kontekstu njegovog izrazito negativnog uticaja na prihode opština, pa čudi da je Ministarstvo finansija i socijalnog staranja saopštilo da su opštine i ZO podržale program, saopštili su iz Zajednice opština, čiju delegaciju je na tim sastancima predvodio predsjednik UO Dušan Raičević. ,,Zbog toga ocjenjujemo da je sastanak koji je bio prije svega usmjeren na definisanje mjera kojim će se obezbijediti održivost lokalnih javnih finansija ni u kom slučaju ne treba da bude zloupotrijebljen u dnevno-političke svrhe”.

Zato iz Zajednice opština tvrde da je „postignuta potpuna saglasnost o neophodnosti preduzimanja kompenzatornih mjera koje će se odnositi na sve opštine“.

Prema njima, Ministarstvo finansija treba da poveća procente ustupanja dijela prihoda od poreza na dohodak fizičkih lica na 100 odsto opštinama Sjevernog regiona. ,,Takođe,  i 20 odsto opštinama Središnjeg i Primorskog regiona. Treba opredijeliti dodatnih 10 odsto poreza na promet nepokretnosti za Egalizacioni fond“.

Ministarstvo bi, pride, trebalo da opredijeli dodatna sredstva na poziciji tekuća budžetska rezerva za mjesečne transfere opštinama na ime nadoknade za manje ostvarene prihode. ,,To se odnosi na prihode po osnovu poreza na dohodak fizičkih lica, prireza porezu na dohodak i Egalizacionog fonda“, navode u Zjednici opština.

Toliko za početak. Efetkti Programa Evropa sad, objašnjavaju, precizno će se vidjeti tokom naredne godine, „kada treba raditi na utvrđivanju sistemskih rješenja u oblasti finansiranja lokalnih samouprava“. A sve to pod uslovom da predloženi program (budžet za 2022. i paket pratećih zakona) dobije zvaničnu podršku parlamentarne većine. Koja god da je.

                                                                             Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

FOKUS

UPRAVLJANJE DRŽAVNOM IMOVINOM: Zašto je Vlada naumila da razvlasti parlament

Objavljeno prije

na

Objavio:

Aerodromi, EPCG, Institut u Igalu, Plantaže… Možemo samo da nagađamo zbog koga ili čega Vlada traži pravo da samostalno raspolaže imovinom vrijednom do 300 miliona eura. Mnogo očigledniji su razlozi zbog kojih bi se trebalo krajnje pažljivo odnositi prema tom naumu

 

Vlada traži od Skupštine da joj, izmjenama Zakona o državnoj imovini, omogući da svojevoljno raspolaže državnom imovinom u vrijednosti do 300 miliona eura. Dosadašnji limit bio je 150 miliona, pa je prijedlog – već tradicionalno usvojen u nedjelju na elektronskoj sjednici (čitati: bez ozbiljne rasprave i pisanih tragova o njenom toku i glsanju) – naišao na poprilične rezerve kod poslanika i javnosti.

Prema pomenutom Zakonu, državnu imovinu čine: pokretne i nepokretne stvari, novac, hartije od vrijednosti i “druga imovinska prava koja pripadaju Crnoj Gori ili lokalnoj samoupravi”. Dalje je Zakonom razrađeno da u “stvari i druga dobra” kojima raspolaže država spadaju: rudno i mineralno bogatstvo; jezera, podzemni i nadzemni riječni tokovi; teritorijalno more i priobalje; vazdušni prostor; aerodormi, luke, pruge i putevi; energetska i telekomunikaciona infrastruktura; vojni objekti; radio frekfencije, vazdušni koridori i satelitske orbite; kulturna dobra i umjetnička djela u državnoj svojini, nacionalni parkovi, državni objekti namijenjeni obrazovanju, zdravstvu, nauci i socijalnoj zaštiti “sa pripadajućim zemljištem”, šume, poljoprivredno i građevinsko zemljište u vlasništvu države… Konačno, tu je i vlasnički udio u makar 50-tak manjih i većih preduzeća koja su u većinskom vlasništvu države. Sve to Vlada može da troši, dograđuje i razgrađuje, prodaje, iznajmljuje, pozajmljuje, daje u koncesiju… Uz postojeće ograničenje da o raspolaganju imovinom vrijednijom od 150 miliona (odnosno, traženih 300) konačnu odluku donosi parlament.

Država nema funkcionalan popis svoje imovine ni valjanu procjenu njene vrijednosti. Taj posao je trebalo da bude završen još  2011. godine  a poslednja obećanja govorila su da će to biti urađeno “poslije popisa”. Vidimo, ni to nije jasno omeđena vremenska odrednica.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SLUČAJ MARKA KOVAČEVIĆA: Kontinuitet govora mržnje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Gradonačelnik Nikšića u kontinuitretu širi govor i geste mržnje. Tužilaštvo i sudstvo, kao i za ostale političare, tu ne vidi ništa sporno, a koalicioni partneri ,,osuđuju” i trpe. Javnost se navikava

 

Proslava jedne od najznačajnijih crnogorskih pobjeda u 19. vijeku, Bitke na Grahovcu, prepuštena je posljednjih godina Eparhiji budimljansko-nikšićkoj i zavičajnom udruženju Stara Hercegovina. Država se u to ne miješa, pa je bilo samo pitanje vremena kada će se desiti epski skandal.

Za to se, na ovogodišnjoj obljetnici 166 godina od slavne bitke, postarao jedan od domaćina, Marko Kovačević, gradonačelnik Nikšića: ,,Ako neko neće da budemo braća, ako neko hoće više da liči na Turke, onda, bogami, u budućnosti prema njemu ćemo kao i prema Turcima postupati”.

Iako se zna da su Crnogorci, na Grahovcu, pod vođstvom vojvode Mirka Petrovića, grdno pobili tadašnje osmanske neprijatelje, Kovačević kaže da nije baš tako slikao budućnost. Pravda se da nije mislio, niti ih je pominjao, Crnogorce, pa ni Bošnjake, te da su mu mračni centri moći iskonstruisali cijelu priču. Onda se sjetio da je u stvari navodno  ciljao na pomirenje. Moglo bi se pomisliti da mladi političar zaista ponekad ne zna što priča, baš kao što njegova stranka u Nikšiću slavi Mirka Petrovića a u Podgorici se zalaže za rušenje spomenika u njegovu čast.  No, nije baš tako.

Kovačević rado posegne za govorom ili gestom mržnje. Mjesec dana nakon što je sjeo u fotelju gradonačelnika Nikšića, Kovačević je u junu 2021. na TV Kurir negirao da je u Srebrenici počinjen genocid. U julu prošle godine je stojeći pored predsjednika države Jakova Milatovića pokazao srednji prst prilikom intoniranja himne. Objasnio je da je, malo duže, namještao sat.

Kada je njegov partijski šef Andrija Mandić, u martu ove godine,  predsjedavao Skupštinom Crne Gore na Cetinju, opet nije mogao da izdrži: „Nekako lijepo pristaje predsjedniku Skupštine Crne Gore ova zgrada Zetske banovine. I nekako je normalno da smeta Švabama”. Ovo posljednje upućeno je na račun porijekla poslanika DPS-a Oskara Hutera.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

HORIZONTI

NI U CRNOJ GORI NEMA MJESTA ZA LUKAŠENKOVE KRITIČARE: Za naš MUP Bjelorusija je demokratska država

Objavljeno prije

na

Objavio:

U rješenju MUP-a Crne Gore koje je potpisao Radovan Popović, pomoćnik ministra Danila Šaranovića i šef Direktorata za upravne poslove, državljanstvo i strance izgleda da je Bjelorusija demokratska država u kojoj je život bezbjedan i prepun mogućnosti. U Popovićevom rješenju UP I-132/23-6651/3 od 5.juna ove godine, odbija se zahtjev za međunarodnu zaštitu bjeloruskom državljaninu V.I jer „ne postoji opravdan strah od progona“ u matičnoj zemlji

 

Nedavno je Viši sud u Beogradu ponovo presudio da se Andrej Gnjot, bjeloruski reditelj, novinar i opozicioni aktivista treba izručiti totalitarnom režimu u Minsku na osnovu Interpolove potjernice koje su bjeloruske vlasti raspisale za njim. Uhapšen je na beogradskom aerodromu 30. oktobra prošle godine gdje je sletio iz Tajlanda. Bjelorusiju je napustio u junu 2021. godine nakon što je doznao da mu Lukašenkova zloglasna tajna služba sprema procesuiranje zbog veza sa opozicijom. Gnjot se formalno tereti za utaju poreza od oko 300 hiljada eura. U zemlji nikada nije dobio poziv za saslušanje po tom osnovu. Utaju je navodno vršio između 2012. i 2018. godine na osnovu zakona koji je donešen tek 2019.  Gnjot je te optužbe odbacio kao “politički motivirane”. Jedan je od osnivača Slobodnog udruženja sportista Bjelorusije (SUSB) osnovanog nakon pokradenih predsjedničkih izbora u ljeto 2020.,  koji su doveli do masovnih protesta građana i krvave represije režima čiji najbliži saveznik je Putinova Rusija. SUSB je svojom kampanjom uspio da se Bjelorusiji oduzme status domaćina Svjetskog prvenstva u hokeju i da Međunarodni olimpijski komitet obustavi finansije bjeloruskom Nacionalnom olimpijskom komitetu, na čijem je čelu bio predsjednik Lukašenko, o čemu je Monitor već pisao. Diktator se osvetio SUSB-u tako što ga je proglasio za „ekstremističku organizaciju“. Advokat udruženja Aleksandar Danilevič je osuđen na deset godina zatvora, a odmazda je uslijedila i prema drugim članovima udruženja osim Gnjota koji je pobjegao.

U prvoj presudi Višeg suda od 7. decembra 2023. odlučeno je da Gnjot bude izručen. Sud je odbio da Gnjota uopšte i sasluša na optužbi protiv njega.  Početkom marta ove godine Apelacioni sud je poništio odluku i vratio je na ponovno odlučivanje. Ipak, 13. juna je pročitana ista presuda na koju je novinar već najavio žalbu. Jedina dobra vijest je što je Gnjotu početkom juna sedmomjesečni boravak u CZ-u zamijenjen kućnim pritvorom i nanogicom u garsonjeri od 20 kvadrata na Vračaru. Međunarodne i domaće organizacije za ljudska prava su osudile presudu i pozvale vlasti srbijanskog predsjednika Aleksandra Vučića da prekinu progon političkih protivnika Minska i Moskve koji su potražili utočište u Srbiji.

Jovo MARTINOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo