Povežite se sa nama

Izdvojeno

KAKO PROGRAM EVROPA SAD MOŽE UTICATI NA PRIHODE OPŠTINA: Dokusurivanje sjevera

Objavljeno prije

na

Implementacija Programa Evropa sad značajno će ugroziti prihode svih opština, posebno onih u  Sjevernom regionu. Iz Zajednice opština računaju da će pad prihoda budžeta tih opština biti, u prosjeku, 20-30 odsto. Ne bude li adekvatnih kompenzacionih mjera, to bi dovelo u pitanje održivost lokalnih finansija

 

Najavljene mjere Programa Evropa sad, kroz promjenu poreske politike, posebno izmjenama Zakona o porezu na dohodak fizičkih lica, značajno će smanjiti budžetske prihode crnogorskih opština.

Problem je izazvala ideja da se ne oporezuju zarade manje od 700 eura bruto, a velika većina plata na sjeveru manja je od tog iznosa. Pošto se opštinama sa sjevera ustupa 50 prihoda od ovog poreza naplaćenog na njihovoj teritoriji (opštine sa manje od tri hiljade stanovnika dobijaju 70 odsto naplaćenog poreza), jasno je da su u pitanju veliki gubici. Ali to nije sve.

Opštine će, makar one siromašnije, ostati i bez tzv. prireza (dodatnih 13 do 15 odsto naplaćenog poreza na zarade). Konačno, i raspoloživa sredstva iz egalizacionog fonda čiji su korisnici najsiromašnije crnogorske opštine biće manja, pošto se i on ,,puni” sredstvima od naplaćenog poreza na zarade. Sredstva iz tog fonda koristi čak 2/3 opština, uglavnom u sjevernom dijelu zemlje.

„Prema nekim procjenama, koje su nedavno saopštili predstavnici opština, pad prihoda  tokom naredne godine, usljed implementacije Programa, biće  u prosjeku od 20 do 30 odsto “, kazali su Monitoru u Zjednici opština.

Ilustrativan je primjer Opština Bijelo Polje. Prema ovogodišnjem budžetu, ta opština ima ukupne planirane prihode od 13,8 miliona. Od toga 3,2 miliona čini ustupljeni porez na dohodak, 550 hiljada prirez a 5,6 miliona sredstva iz egalizacionog fonda. Sve skupa, više od devet miliona. I pod uslovom da sredstva iz fonda ostanu ista, Opština Bijelo Polje bi, po osnovu umanjenja poreza i prireza na zarade, mogla ostati bez više od četvrtine budžetskih prihoda.

Bogatije opštine imale bi manji gubitak. Ali i tu je riječ o milionima.

Evropska povelja o lokalnoj samoupravi, Ustav Crne Gore, Zakon o lokalnoj samoupravi i Zakon o finansiranju lokalne samouprave garantuju opštinama dovoljan nivo prihoda potreban za finansiranje nadležnosti opština utvrđenih zakonom. Takođe, Preporukom br. 21 Savjeta Evrope iz 2005. godine jasno je utvrđeno: „Generalno, kada viša vlast donose odluke kojima smanjuju poresku osnovicu lokalnih vlasti, treba obezbijediti nadoknadu“.

Zbog toga je, kažu u Zajednici opština,  tokom pripreme programa Evropa sad ,,bilo neophodno napraviti detaljnu analizu uticaja Programa na prihode lokalnih samouprava i pojedinačno za svaku opštinu, sa predlogom konkretnih mjera koje će obezbijediti opštinama nadoknadu sredstava koja će izgubiti po osnovu implementacije Programa“. To, međutim, nije urađeno.

„Implementacijom Zakona o finansiranju lokalne samouprave, povećanjem stepena naplate sopstvenih prihoda, kao i povećanjem poreske discipline, opštine su tokom 2019. godine uspjele da izađu iz teškog perioda funkcionisanja izazvanog poremećajem u njihovom finansiranju. Od marta lani, usljed pandemije korona virusa, sve opštine u Crnoj Gori su iskazale jedinstvenu spremnost da podnesu dio tereta i pomognu oporavak lokalne ekonomije“, podsjećaju iz Zajednice opština.

Kažu da su, u tom periodu, sve opštine pripremile pakete podrške privredi i građanima odlaganjem  plaćanja poreza na nepokretnosti. Takođe, donesene su na lokalnom nivou i mjere  oslobađanja plaćanja pojedinih lokalnih komunalnih taksi i naknada, zakupa poslovnih prostorija, zemljišta…Zbog svega toga, tvrde u Zajednici opština, lokalne finansije su tokom prethodne godine zabilježile značajan pad.

Na sjednici Upravnog odbora Zajednice opština, u kome su svi predsjednici opština u Crnoj Gori, krajem novembra, zaključeno je  da će implementacija Programa dovesti do urušavanja uspostavljenog sistema finansiranja lokalnih samouprava i značajnog umanjenja prihoda opština. I da je neophodno utvrditi  kompenzatorne mjere kojima će se na adekvatan način nadomjestiti izgubljeni prihodi.

„Upravni odbor je konstatovao važnost ciljeva koji su prepoznati i sa kojima je saglasan, a koji se planiraju ostvariti kroz Program. Međutim, izrazili smo  rezervu u odnosu na planirane mjere i rizike koje one sa sobom nose za ostvarivanje postavljenih ciljeva, a time i njegovu održivost i realnost. Na to smo ukazali kako Vladi i nadležnom Ministarstvu finansija i socijalnog staranja, tako i Skupštini i matičnom Odboru za ekonomiju, finansije i budžet“, podsjećaju iz Zajednice opština.

Predstavnici Zajednice su, tokom višečasovne rasprave na Odboru za ekonomiju, finansije i budžet Skupštine, saopštili stav da su polazne osnove na kojima se zasniva Program neutemeljene. Predložene mjere, pored pozitivnih efekata,  apostrfirali su, nosi  puno rizika što Program čini nerealnim i neodrživim. Zbog toga su predsjednici opština zatražili da se prije donošenja zakona pripremi detaljna analiza uticaja Programa Evropa sad na prihode lokalnih samouprava i pojedinačno za svaku opštinu. Zatražili su i predlog konkretnih kompezatornih mjera koje će obezbijediti opštinama nadoknadu sredstava koja će izgubiti implementacijom.

Nakon toga, predstavnici Ministarstva finansija i socijalnog staranja i Zajednice opština održali su tri sastanka.

Čim je taj treći završen, ministar finansija Milojko Spajić se pohvalio: ,,Svi smo svjesni značaja i obuhvata reforme koju smo predložili. Vladi su građani prioritet i spremni smo na dogovore kako bi se predložene reforme sprovele do kraja”. Potom su iz njegovog Ministarstva pritvrdili da su predstavnici Zajednice opština podržali ciljeve Programa Evropa sad. Opštine i Zajednica opština će u potpunosti biti posvećene sprovođenju i dati svoj doprinos na ovom planu”, poručili su.

Uslijedio je demanti. Program Evropa sad uopšte nije bio predmet razmatranja na sastanku, izuzev u kontekstu njegovog izrazito negativnog uticaja na prihode opština, pa čudi da je Ministarstvo finansija i socijalnog staranja saopštilo da su opštine i ZO podržale program, saopštili su iz Zajednice opština, čiju delegaciju je na tim sastancima predvodio predsjednik UO Dušan Raičević. ,,Zbog toga ocjenjujemo da je sastanak koji je bio prije svega usmjeren na definisanje mjera kojim će se obezbijediti održivost lokalnih javnih finansija ni u kom slučaju ne treba da bude zloupotrijebljen u dnevno-političke svrhe”.

Zato iz Zajednice opština tvrde da je „postignuta potpuna saglasnost o neophodnosti preduzimanja kompenzatornih mjera koje će se odnositi na sve opštine“.

Prema njima, Ministarstvo finansija treba da poveća procente ustupanja dijela prihoda od poreza na dohodak fizičkih lica na 100 odsto opštinama Sjevernog regiona. ,,Takođe,  i 20 odsto opštinama Središnjeg i Primorskog regiona. Treba opredijeliti dodatnih 10 odsto poreza na promet nepokretnosti za Egalizacioni fond“.

Ministarstvo bi, pride, trebalo da opredijeli dodatna sredstva na poziciji tekuća budžetska rezerva za mjesečne transfere opštinama na ime nadoknade za manje ostvarene prihode. ,,To se odnosi na prihode po osnovu poreza na dohodak fizičkih lica, prireza porezu na dohodak i Egalizacionog fonda“, navode u Zjednici opština.

Toliko za početak. Efetkti Programa Evropa sad, objašnjavaju, precizno će se vidjeti tokom naredne godine, „kada treba raditi na utvrđivanju sistemskih rješenja u oblasti finansiranja lokalnih samouprava“. A sve to pod uslovom da predloženi program (budžet za 2022. i paket pratećih zakona) dobije zvaničnu podršku parlamentarne većine. Koja god da je.

                                                                             Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

FOKUS

RASPAD VLASTI: Pet modela raspleta

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nekoliko je načina razrešenja političke krize. Nema idealnog. Kad se sve sabere – koncentraciona vlada, po ugledu na onu koju je nekada predlagao Pokret Odupri se je  model koji bi omogućio da se smanje tenzije, i obezbijedi širok konsenzus neophodan za organizovanje izbora. Taj predlog nije na stolu

 

Nakon Inicijative za smjenu Vlade, koju je prethodne sedmice parlamentu podnijela lista Crno na bijelo (Građanki pokret URA i CIVIS) i dio opozicije – SDP, SD Bošnjačka stranka, Albanska lista, Albanska partija i dio poslanika DPS-a, premijer Zdravko Krivokapić ocijenio je da je u Crnoj Gori na djelu – ,,državni udar”. Ne znaš da li govori Krivokapić ili Milo Đukanović. Montiranu aferu državni udar, gledali smo kao odgovor Demokratske partije socijalista na realnu mogućnost da 2016. godine, izgubi vlast.

Đukanovićev DPS ipak je to doživio u avgustu 2020, ali je stanje ostalo – isto. U pokušaju da očuva Vladu, Premijer Krivokapić, poput Đukanovića, uzvratio je udarom na ,,izdajnike”. One koji ne staju uz njega. Smijenio je Sergeja Sekulovića sa pozicije v.d. ministra pravde, a samim tim i iz članstva Sudskog savjeta. I postavio – sebe. Tako je Krivokapić sada premijer, ministar pravde, i član Sudskog savjeta iako nije pravnik. Potom je smijenio Borisa Marića, direktora Direktorata za pravosuđe, i Danila Mrdaka, direktora Direktorata za zaštitu životne sredine. Ministra  spoljnih poslova Đorđa Radulovića povukao je nazad kući iz diplomatske posjete Makedoniji, što su tamošnji mediji okarakterisali diplomatskim skandalom.

Premijer se odrekao i nasleđa mitropolita Amfilohija, čiji je amanet po sopstvenom priznanju, kao premijer izvršavao. Sada, kada njegovoj Vladi prijeti smjena, Krivokapićeva Vlada je, bez dijela, ministara, poslala Patrijarhiji u Beograd izmijenjeni  Temeljni ugovor sa SPC-om, na potpis. U novom dokumentu umanjuje se, između ostalog,  istorijska uloga Mitropolije crnogorsko-primorske, i izbacuje termin Pravoslavna crkva, koji se vezuje za pokojnog mitropolita Amfilohija, odnosno njegove navodne namjere da Mitropoliju crnogorsko- primorsku učini autonomnom od SPC-a. Novim dokumentom dodatno je minimalizirana uloga države u upravljanju crkvenom imovinom.

Krivokapić je stigao i na čelo liste Zajedno za budućnost, potom i  na čelo Vlade,  o čemu je i sam više puta svjedočio, zahvaljujući uticaju Mitroplije crnogorsko- primorske, odnosno mitropolita Amfilohija, na dio tadašnje opozicije, koja sada čini parlamentarnu većinu. Uticaj litija – protesta koje je uoči izbora mjesecima organizovala Mitropolija, na rezultat izbora u avgustu 2020, bio je presudan. Kao i snažno pozicioniranje te crkve u politički život Crne Gore nakon izbora. Bliskost Mitropoliji, odnosno SPC-u, postala je ulaznica u državne strukture i pozicije, a njena želja prioritet. Predstavnici SPC-a stigli su čak i u vodeće tijelo državnog univerziteta.

U jeku političke krize u Crnoj Gori i potpredsjednik Vlade i lider Građanskog pokreta URA Dritan Abazović, otputovao je u posjetu srpskom partrijarhu Porfiriju u Beograd. O detaljima i razlozima  posjete,  nema zvaničnih detalja. Ona je okarakterisana kao – privatna. Abazović je nedavno gostujući na RTCG-u, kazao da Krivokapić ne bi bio premijer, da on nije na to uticao u razgovoru pod Ostrogom sa pokojnim mitropolitom Amfilohijem. Tako je samo dodatno potvrdio ono što se zna – da je Mitropolija imala direktan uticaj i na sastav Vlade.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 28. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SMIJENJEN BORIS MARIĆ, PONOVO OKRNJEN TUŽILAČKI SAVJET: Krivokapić želi odlučujući glas u tužilaštvu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Tužilački savjet je raspisao konkurs za novog vršioca dužnosti vrhovnog državnog tužioca, koji ujedno predsjedava i tim upravljačkim organom, ali zbog smjene jednog člana možda ne bude potrebne većine za izbor VD-a

 

Članovi Tužilačkog savjeta konačno su održali prvu sjednicu i verifikovali mandat.  Tako je poslije skoro pola godine krize u tužilaštvu zbog političkih prepucavanja oko jednog spornog pravnika, TS profunkcionisao. No, izgleda, u pogrešno vrijeme.

U Skupštini je pokrenuto pitanje (ne)povjerenja Vladi Crne Gore, a prema javnim istupima poslanika vladajućih i opozicionih partija, početkom februara aktuelna garnitura izvršne vlasti neće dobiti povjerenje. Takva situacija odrazila se i na Tužilački savjet.

Premijer Zdravko Krivokapić preuzeo je rukovodstvo nad Ministarstvom pravde, ljudskih i manjinskih prava i smijenio državnog sekretara Borisa Marića. Tim resorom ranije je rukovodio ministar unutrašnjih poslova Sergej Sekulović, nakon što je u Skupštini smijenjen bivši ministar Vladimir Leposavić.

Marića je ranije Ministarstvo pravde, ljudskih i manjinskih prava odredilo za člana Tužilačkog savjeta ispred te organizacije. Monitoru je iz tog resora pojašnjeno da smjenom sa funkcije državnog sekretara, po automatizmu on više nije član Tužilačkog savjeta. Tako je nakon šest mjeseci peripetija i političkih kompromisa ovo upravljačko tijelo ponovo nepotpuno. Pitanje je da li će Krivokapić do 4. februara uspjeti da popuni Tužilački savjet, s obzirom na to da predsjednik Skupštine mora da verifikuje mandat.

Više sagovornika Monitora smatra da bi Krivokapićev kandidat za Savjet mogao biti novoimenovani sekretar u Ministarstvu pravde, ljudskih i manjinskih prava Andrej Milović. Nakon sada već izvjesnog „pada“ Vlade, on bi mogao biti Krivokapićev čovjek u Tužilačkom savjetu do izbora nove Vlade.

Marić je na konstitutivnoj sjednici Tužilačkog savjeta podržao kolegu – člana iz reda uglednih pravnika Sinišu Gazivodu, da se objavi poziv za vršioca dužnosti Vrhovnog državnog tužioca. On je bio jedan od šestorice koji su podržali taj predlog, dok je pet tužilaca bilo protiv. Bez Marića, odnosno predstavnika resornog ministarstva u Tužilačkom savjetu, neće se moći nadglasati tužioci.

Konstitutivna sjednica počela je zahtjevom Gazivode da se u što kraćem roku raspiše poziv kako bi se kandidati „ohrabrili da se prijave za krovno mjesto u tužilačkoj organizaciji”. Tužilački savjet ima zakonsku obavezu da na prvoj sjednici odredi VD VDT-a, ali Zakonom o državnom tužilaštvu nije precizirano na koji način bi to mogli učiniti. Gazivoda je naglasio da se to ne smije raditi kao do sada jer bi se u javnosti stvorila percepcija o netransparentnosti.

„Zbog toga smatram da je neophodno da proceduru učinimo transparentnom. Da je sprovedemo u skladu sa principom integriteta, omogućimo neku vrstu kompetitivnosti i pravnu prazninu popunimo tako što ćemo raspisati poziv koji bi bio konsultativnog karaktera, i iz kojeg bi vidjeli koja su lica zainteresovana za privremeno vršenje ove dužnosti”, predložio je Gazivoda.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 28. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

MINISTARKA ZDRAVLJA KRŠI MJERE PROTIV KORONE: Politika joj preča od zdravlja građana

Objavljeno prije

na

Objavio:

Posljednji postupak ministarke zdravlja Jelene Borovinić – Bojović pokazuje da se nova vlast vratila na DPS postavke u kome je politika važnija od zdravlja

 

Partijski ciljevi i sumanuta poslijeizborna kombinatorika bili su važniji od zdravlja građana, pisao je Monitor nakon protestnog skupa u septembru 2020. na kome su se okupili tada nezadovoljni čelnici DPS-a i više hiljada ljudi u navodnoj odbrani države. Tadašnji predsjednik Nacionalnog koordinacionog tijela za borbu protiv zaraznih bolesti (NKT) Milutin Simović nije prisustvovao skupu ali ga je podržavao svim srcem.  

Sličan scenario, pravdan većim političkim interesima, ponovio nam se ove sedmice. ,,Sa mojim dragim kolegama ministrima idem i ja”, najavila je svoje prisustvo protestu ministarka zdravlja Jelena Borovinić – Bojović potrešena najavom mogućeg formiranja manjinske vlade.

Političke igre, opet su se pokazale kao sprešnije od zdravlja. Mjerama koje su na snazi do 2. februara zabranjeno je okupljanje stanovništva u zatvorenim i na otvorenim javnim mjestima, organizovanje javnih priredbi, političkih i drugih manifestacija na otvorenim javnim mjestima, osim uz prisustvo ne više od 50 lica, uz poštovanje propisanih mjera.

Ministarka se ipak nije skroz zaboravila, pa je apelovala: ,,Molim i građane koji iz različitih razloga protestuju da se okupljaju u grupama do 50 ljudi uz nošenje maske i držanje odstojanja. Zdravlje nema alternativu”.

Iz udruženja Ugostitelji Crne Gore poručili su da su ,,zgroženi najavom Borovinić – Bojović da će prisustvovati protestu sa kolegama ministrima”, koji su ih zatvorili pred Novu godinu zbog epidemiološke situacije. ,,Nemamo riječi za takvo ponašanje ministarke i ostalih članova Vlade, koji na ovaj način pokazuju gdje su im građani i privreda, kao i da, kada su u pitanju njihovi inreresi, ne poštuju mjere koje donose”, saopštili su iz Udruženja ugostitelja.

Zbog oštrih reakcija javnosti ministarka se nije pojavila na protest.

Građanska inicijativa 21. maj podnijela je Osnovnom državnom tužilaštvu u Podgorici krivičnu prijavu protiv ministara Milojka Spajića, Jakova Milatovića, Ratka Mitrovića i ministarke Vesne Bratić, zbog kršenja zdravstvenih propisa o suzbijanju širenja korona virusa prilikom učešća na protestu protiv manjinske vlade.

U Krivičnom zakoniku propisano je – ko ne postupa po propisima, odlukama, naredbama ili nalozima kojima se određuju mjere za suzbijanje ili sprečavanju opasne zarazne bolesti kazniće se novčanom kaznom ili zatvorom do jedne godine. Za ministre i ostale političare te mjere odavno ne važe.

Iz GI 21. maj poručili su da ,,ministri na taj način narušavaju povjerenje u institucije i rizikuju da je ostatak građana ne poštuje mjere”. Na pitanje zašto u krivičnoj prijavi nije ministarka zdravlja  koja je najavila da će biti na protestu tako motivisala građane da oni dođu, koordinator građanske inicijative Ljubomir Filipović, je kazao da ipak nije bila na licu mjesta pa je zbog toga i izostavljena iz krivične prijave.

Ministarka zdravlja je pokušala da objasni svoj postupak tvrdnjom da nije rođena u fotelji, da ne brani svoju poziciju već da izražava protest protiv namjere da se glasovima ljudi koji su protivnici nekadašnjeg režima sada upravo oni pokušavaju ,,nasilno vratiti na vlast”. Kazala je i da ,,vjeruje da to građani neće dozvoliti”, a da će ona sama, shodno svojim mogućnostima, biti brana za povratak DPS-a na vlast.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 28. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo