Povežite se sa nama

OKO NAS

KAKO ŽIVE NAJSTAIJI GRAĐANI SJEVERA: Prihodi i podrška ispod prosjeka, teškoća ne fali

Objavljeno prije

na

Prihodi pripadnika „treće dobi“ na sjeveru, uglavnom su značajno niži od onih njihovih vršnjaka iz ostaka države. Na sjeveru stari teže dolaze do različitih vrsta podrške, žive povučenije i usamljenije

 

U opštinskim budžetima na sjeveru  nema novca namjenjenog isključivo,  zadovoljavanju potreba starijih osoba.  Pomoć za pripadnike „trećeg doba“, izdvaja se iz iznosa namijenjenih oblasti socijalne zaštite i to, uglavnom– jednokratno.  Ni centri za  socijalni rad (CZSR) namaju  sredstva namijenjena samo starijima. Čak i kad planovi postoje u papirima, nema vidljivih rezultata, koji bi značajnije popravili položaj najstarijih građana.

Uvidom o odluke o budžetima za ovu godinu, jasno je da oni koji brinu o lokalnim finansijama nijesu imali na umu najstarije sugrađane i sugrađanke, kao posebne ranjive grupe, kojima je potrebno pružiti  dodatnu podršku.

Čak i kad je u rashodima planiran novac za stare, riječ je o minimalnim iznosima.  Tako je, na primjer, svega 2.000 eura u tu svrhu opredijeljeno u Kolašinu. U toj opštini je prošlo dvije godine od roka, kada je, prema obaćenajima vlasti, trebalo da bude završen  dnevni centar za stare Kolašince i Kolašinke. Nema mnogo razlike ni u drugim opštinama na sjeveru.

Iz rožajske organizacije penzionera, u kojoj je blizu  2.500 članova, nedavno je saopšteno da blizu  450 prima penziju od 120 eura. U toj opštini prosječna penzija je 204 eura, što je za 27 odsto niže u odnosu na prosječnu penziju u Crnoj Gori.

Najstariji Beranci već 12 godina uzaludno čekaju obećanu zgradu sa stanovima za njih. Taj objekat trebalo je da grade Ministarstvo rada i socijalnog staranja, Opština i Fond PIO. Penzioneri u tom gradu nemaju  ni informaciju šta se desilo sa novcem koji su ministarstvo i Fond PIO tada uplatili na račun Opštine.

Tokom prošle godine u Pljevljima je uvećan broj penzionera sa najnižim primanje od 128 eura. Među više od 6.600 penzionera takvih je čak 641. Proječna penzija i u tom gradu konstatno je niža u odnosu na državni prosjek. Zgrada sa stanovima za najstarije Pljevljake još nije počela da se gradi, iako je, da su nadležni držali riječ, trebalo da bude useljena  prije više od osam mjeseci.

Početak zgrade za penzionere čeka se i u Kolašinu. Taj projekat je najavljen  tokom predizborne kampanje 2018. godine, a još nijesu obavljene ni  pripreme niti ga je ko nakon toga pominjao. Stanovi namijenjeni mojkovačkim penzionerima, takođe, postoje samo u sporadičnim obećanjima predstavnika lokalne vlasti.

U Bijelom Polju, od ukupno oko 7.500 penzionera, sa  najnižim primanjima je čak 1.220. Kako više puta saopštavano iz tamošnje penzionerske organizacije, veliki broj najstarijih Bjelopoljaca nema riješeno stambeno pitanje i njihovo socijalno-ekonomsko stanje je veoma loše.

Od oko  700 žabljačkih penzionera,  najnižu penziju od 121 euro prima 70. Blizu  220 prima 193, što znači da više od trećine najstarijih Žabljačana ima mjesečne prihode manje od 200 eura. I u toj sjevernoj opštini prosječna penzija je značajno niža od one na državnom nivou.

Crna Gora, više puta je rečeno sa zvaničnih adresa,  spada u red zemalja koje ubrzano stare. Rezultati različitih istraživanja su pokazali da se stariji, na sjeveru, značajno više i češće,  nego u ostale dvije crnogorske regije, suočavaju sa brojnim nevoljama.  Pored siromaštva, njihova skvakodnevica, često, podrazumijeva i  usamljenost, nedostatak brige, loše zdravstveno stanje … Nedostatak dodatnih servisa podrške, takođe, odavno je uočen kao veliki izazov za one koji žive sami, a u lošim materijalnim uslovima.

„Stariju populaciju ne treba posmatrati kao trošak ili teret (u smislu izdvajanja za penzije,socijalnu i zdravstvenu zaštitu… ), odnosno,  pasivnog korisnika usluga, već kao društveni resurs koji je potrebno aktivirati i usmjeravati na preostale, očuvane mogućnosti i potencijale, odnosno,  motivisati starije da doprinose razvoju zajednice.“- sugresiano je u zaključcima  prošlogodišnjeg istraživanja o položaju strarijih  osoba u Crnoj Gori i njihovog zadovoljstva postojećim uslugama podrške.

Autori istraživanje,  čiji je nosilac bio Crveni krst (CK) Crne Gore, napominju da  „iako su sprovedene reforme u oblastisocijalne zaštite rezultirale razvijenijim i sadržajnijim sistemom usluga socijalne zaštiteusmjerenih ka starijima“,  to nije dovoljno.  Sugerišu potrebu za uvođenjem integrisanih socijalnih usluga, koje obuhvataju i zdravstvene usluge, usluge stanovanja, obrazovanje, zapošljavanje, kulturu…

„Različita ekonomska moć lokalnih samouprava odražava se na nejednaku dostupnost usluga socijalne zaštite u lokalnim samoupravama na sjeveru, jugui u centralnoj regiji Crne Gore.  To direktno utiče na nemogućnost sprovođenja finansijske decentralizacije usluga socijalne zaštite, jer skromni budžet lokalnih samouprava, posebno na sjeveru, ne može ispratiti potrebe lokalnog stanovništva…“- novodi se u zaključcima istraživanja.

Ispitnanici iz sve tri regije u visokom procentu naveli su  potrebu za uslugama  nabavke  namirnica, ljekova, zdravstvena pomoć ljekara ili medicinskih sestara, pomoć prilikomodlaska ljekaru, pomoć prilikom bolesti.

Istraživanje je pokazalo i da najstarije najmanje posjećuju predstavnici državnih institucija, ali i da im socijalne potrebe , koje bi doprinijele zdravijem i kvalitetnijem starenju, njesu, uglavnom, zadovoljene.

„Najveći procenat starijih osoba (76,3 posto) je istakao da uslobodno vrijeme gleda TV, dok najmanji procenat, oko jedan odsto posjećuje dnevni centar…Generalno se može zaključiti da starije osobe u Crnoj Gori nedovoljno vremena koriste zasocijalne aktivnosti i druženja sa drugima“- neki su od rezultata istraživanja.

                                                                                    Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

NEOBIČNE AKCIJE SLUŽBE BEZBJEDNOSTI POVODOM PISANJA NA FB: Silom na satiru

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službenici policije su više osoba zvali na informativne razgovore, nekima su pretresali stanove, a sve zbog sumnje da stoje iz satiričnih stranica na fejsbuku ili da bi makar saznali ko upravlja tim stranicama

 

„Nemojmo politizovati proteste“, „MIMistarstvo onostranih poslova“, „Bestebe“, „Prodajica stvarčica – nije prevarica“, i možda trenutno najpopularnija „Bilo je jako neprijatno“ (It was very unpleasant/Psalam 117), samo su neke od uticajnih fejsbuk stranica koje na humorističan način obrađuju trenutnu političku situaciju. Njihove šale su najčešće na račun vlasti i njima bliskih.

O političkoj zbilji ovog društva dovoljno govori činjenica da su službenici Uprave policije nakon nereda u Budvi organizovali neobičan lov na administratore satiričnih fejsbuk stranica, koji su nepoznati javnosti. Na fejsbuku su se prije nedjelju dana pojavile i fejsbuk stranice sa ciljem da pomognu policiji u razotkrivanju „počinioca teških internet prekršaja“. Od tada i službenici policije počinju da „informativno saslušavaju“ (u nekim slučajevima i pretresaju) svakog za koga sumnjaju da je administrator neke od problematičnih fejsbuk stranica.

Ove satirične fejsbuk stranice nazivaju i „mim stranicama“, jer humor najčešće prikazuju u formi „mimova“ (kombinacija fotografija i teksta, izmijenjenih sa ciljem da nasmiju javnost), koje proizvode i objavljuju na svojim stranicama. Njihov humor na račun društva, političkih partija (najčešće vladajućih), javnih ličnosti često je surov,  zna i da pređe granicu dobrog ukusa. Ali teško da bi se, makar prema crnogorskim zakonima, nešto od toga moglo smatrati krivičnim djelom.

Crnogorski Ustav i zakoni garantuju slobodu govora, a nju štite i međunarodne konvencije o ljudskim pravima, pa ostaje nejasno za činjenje kojih djela i prekršaja bi se potencijalno mogli teretiti admini ovih stranica. Jedna od „kontraobavještajnih fejsbuk stranica“ navela je kao osnov gonjenja činjenje „teških internet prekršaja“ – termin koji ne poznaje nijedan crnogorski zakon. Postoji kršenje pravila ponašanja na fejsbuku, zbog čega su (nakon prijava nezadovoljnih fejsbuk korisnika) neke od stranica više puta gašene (zbog prijava da šire uvredljiv sadržaj i govor mržnje) i ponovo pokrenute pod sličnim imenima.

Postavlja se pitanje da li su „fejsbuk kritičari“, odnosno počinioci „teških internet prekršaja“, toliki problem ove države da se primjenjuju filmske kontraobavještajne mjere kako bi se otkrili identiteti ljudi iza fejsbuk stranica. Čak je i logo, istaknut na profilu jedne od tih stranica, sličan onom Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB).

„Glavni cilj naše inicijative, jeste taj, da uz vašu pomoć razotkrijemo počinioce teških internet prekršaja i pomognemo našoj policiji kako bi izgrednike priveli pravdi… Ova akcija treba da preraste u opšti crnogorski građanski bunt protiv protivnika Crne Gore i njene državnosti, kao i vrijednosti međunacionalnog i multikonfesionalnog sklada“, piše na profilu jedne od stranica za otkrivanje identiteta fejsbuk stranica.

Ivan ČAĐENOVIĆ

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 3. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

DUGO CRNOGORSKO PUTOVANJE U EU: Uzdanje u podršku Njemačke

Objavljeno prije

na

Objavio:

Osam godina trebalo je zvaničnoj Podgorici da otvori sva poglavlja u pregovorima sa EU, a tek tri privremeno zatvori. Uz ovakav tempo reformi, trebaće još toliko vremena da se sva preostala zatvore. Lopta je, ipak, u dvorištu Crne Gore

 

„Crna Gora je prije nekoliko dana otvorila posljednje poglavlje, a tri su privremeno zatvorena. To je, rekao bih, prilično dobar bilans. Sada predstoji da radimo dalje i da polako zatvaramo ostala poglavlja”, kaže njemački ambasador u Podgorici dr Robert Veber.

Uz najveću odgovornost crnogorskih vlasti, u čitav proces će u narednih šest mjeseci posebno biti uključena Njemačka. Najveća i najmoćnija država Evrope je od najmlađe članice Hrvatske 1. jula preuzela predsjedavanje tom organizacijom do kraja 2020. godine.

Zvaničnici u Zagrebu ocijenili su uspješnim svoj mandat ističući da je u jeku nezapamćene krize i naglog pogoršanja epidemiološke slike u martu deblokiran status Sjeverne Makedonije i Albanije, a da je Crna Gora otvorila novo poglavlje. „Na taj način, pitanje Zapadnog Balkana i proširenja vratilo se na evropski dnevni red“, smatra koordinator grupe u Odboru za vanjske poslove Evropskog parlamenta i izvjestilac za Zapadni Balkan Tonino Picula.

Dr Veber tvrdi da će region Zapadnog Balkana i politika proširenja ostati jedan od prioriteta i tokom predsjedavanja njegove države Unijom iako Evropu na jesen čekaju još ozbiljniji ekonomski problemi. Iz Berlina je poručeno da Njemačka podržava proces proširenja, jer je on u geopolitičkom interesu EU.

Upravo se od njemačkog predsjedavanja očekuje fokus na sanaciju ekonomskih posljedica krize uzrokovane korona virusom, kao i postizanje dogovora oko Višegodišnjeg finansijskog okvira.

Da cijela Evropa od Njemačke ima izuzetno visoka očekivanja, svjesni su i Njemci. „Tako je bilo i prije pandemije, a sada bismo trebali prvenstveno učvrstiti solidarnost unutar Unije i vratiti povjerenje građana u njezine institucije“ izjavila je potpredsjednica Evropskog parlamenta iz redova njemačke Socijaldemokratske partije Katarina Barlej.

Mustafa CANKA

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 3. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PALATA VISKOVIĆ U PERASTU: Primjer filantropije u ruševinama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Studija slučaja koju je uradila ANIMA pokazuje da se Opština Kotor neodgovorno ponašala prema ostavštini porodice Visković koja joj je prije pola vijeka povjerena na čuvanje. Iz Opštine tvrde da će konačno početi rekonstrukcija palate Visković, ali i da će ona teći fazno. Potrebno je 1,2 miliona za rekonstrukciju, a ove godine će biti potrošeno samo – 100.000 eura

 

Palata Visković, jedan od arhitektonskih bisera Perasta, čiji najstariji dio datira iz XV vijeka, već decenijama je – ruševina. Iako je upisana u Registar nepokretnih spomenika kulture Crne Gore kao spomenik graditeljstva prve kategorije, nije od pomoći. Kao ni to što je dio nasljeđa zahvaljujući kojem se područje Kotora našlo na listi UNESCO-ve svjetske baštine. Na papiru, Opština Kotor od 1970. godine vodi brigu o ovoj palati.

U studiji slučaja koju je uradila ANIMA – Centar za žensko imirovno obrazovanje Kotor ističe se neodgovoran odnos Opštine Kotor prema nasljeđenoj pokretnoj i nepokretnoj imovini porodice Visković. „Ugovorom o doživotnom izdržavanju Opština je imala obavezu da se trajno brine o Palati Visković kao i o cjelokupnoj vrijednoj pokretnoj imovini koja je zatečena datumom potpisivanja Ugovora. Nažalost, lošim upravljanjem nadležnih, Palata je dugo godina bila predmet potpune nebrige i doživjela je ubrzano urušavanje, a dio vrijedne pokretne imovine je djelimično izdvojen od cjelokupne zbirke”, navodi se u studiji ANIME.

Po posljednjoj volji Josipa Viskovića, Ugovor o doživotnom izdržavanju između Opštine Kotor (koju je zastupao predsjednik SO Kotor Ilija Nikolić) i Anke Radimiri, rođene Visković i Nade udate Visković, potpisan je u januaru 1970. Do 1979. u palati Viskovića bio je smješten Memorijalni muzej obitelji Visković. Kako je zgrada i tada bila u lošem stanju, 1978. izvršena je rekonstrukcija krova i sanacija instalacija u kući. U tom periodu muzej bilježi veliki broj posjetilaca, zbog čega je razmatrana i mogućnost da se obezbijede dodatne prostorije za izlaganje eksponata. Planove je poremetio zemljotres 1979. Godine – pokretni fond prenesen je u Muzej grada Perasta, a palata je prepuštena zubu vremena.

Zubate 90-e su dodatno urušile palatu. Tada je zaključen Ugovor o zakupu (na 59 godina) palate Visković sa kompanijom Medifarm iz Beograda. Po tadašnjem običaju, Ugovorom nije bila definisana buduća namjena objekta, dok je za izlaganje kulturno-istorijskog blaga porodice Visković bilo predviđeno da se obezbijedi prostorija – memorijalna soba od svega 40 kvadrata.  Intervencijama koje su tada sporvedene potpuno je skinut krov i srušene su međuspratne konstrukcije (i otuđen je dio imovine unutar palate). Dio imovine je još nakon zemljotresa pohranjen u muzeju grada Perasta za koji postoji popis biblioteke i popis predmeta porodice Visković. Ugovor je nakon toga bio raskinut.

Iz ANIME tvrde da se Opština Kotor nije bavila palatom Visković sve do oktobra 2007. kada je Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture Kotor izdao Konzervatorske uslove za izradu projektne dokumentacije za sanaciju i restauraciju palate Visković u Perastu. Međutim, ni tada nije urađeno ništa.

Iz Opštine Kotor, na čijem čelu je Željko Aprcović, za Monitor su kazali da su konzervatorski uslovi iz 2007. tek prvi korak za izradu projektne dokumentacije: „Razloga što nije ranije došlo do realizacije ovog projekta ima više. Neki od njih su nedostatak sredstava, zatim dugo trajanje postupka javnih nabavki ili slučaj da se na javni poziv ne jave firme koje posjeduju sve potrebne licence i sl. U međuvremenu su na objektu rađena arhitektonska, arheološka i arhivska istraživanja i izvođeni su radovi na tekućem održavanju jer se u kompleksu Visković nalazi i područno odjeljenje OŠ „Veljko Drobnjaković” Risan, kao i prostorije MZ Perast”.

Predrag NIKOLIĆ

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 3. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo