Povežite se sa nama

OKO NAS

KAKO ŽIVE NAJSTAIJI GRAĐANI SJEVERA: Prihodi i podrška ispod prosjeka, teškoća ne fali

Objavljeno prije

na

Prihodi pripadnika „treće dobi“ na sjeveru, uglavnom su značajno niži od onih njihovih vršnjaka iz ostaka države. Na sjeveru stari teže dolaze do različitih vrsta podrške, žive povučenije i usamljenije

 

U opštinskim budžetima na sjeveru  nema novca namjenjenog isključivo,  zadovoljavanju potreba starijih osoba.  Pomoć za pripadnike „trećeg doba“, izdvaja se iz iznosa namijenjenih oblasti socijalne zaštite i to, uglavnom– jednokratno.  Ni centri za  socijalni rad (CZSR) namaju  sredstva namijenjena samo starijima. Čak i kad planovi postoje u papirima, nema vidljivih rezultata, koji bi značajnije popravili položaj najstarijih građana.

Uvidom o odluke o budžetima za ovu godinu, jasno je da oni koji brinu o lokalnim finansijama nijesu imali na umu najstarije sugrađane i sugrađanke, kao posebne ranjive grupe, kojima je potrebno pružiti  dodatnu podršku.

Čak i kad je u rashodima planiran novac za stare, riječ je o minimalnim iznosima.  Tako je, na primjer, svega 2.000 eura u tu svrhu opredijeljeno u Kolašinu. U toj opštini je prošlo dvije godine od roka, kada je, prema obaćenajima vlasti, trebalo da bude završen  dnevni centar za stare Kolašince i Kolašinke. Nema mnogo razlike ni u drugim opštinama na sjeveru.

Iz rožajske organizacije penzionera, u kojoj je blizu  2.500 članova, nedavno je saopšteno da blizu  450 prima penziju od 120 eura. U toj opštini prosječna penzija je 204 eura, što je za 27 odsto niže u odnosu na prosječnu penziju u Crnoj Gori.

Najstariji Beranci već 12 godina uzaludno čekaju obećanu zgradu sa stanovima za njih. Taj objekat trebalo je da grade Ministarstvo rada i socijalnog staranja, Opština i Fond PIO. Penzioneri u tom gradu nemaju  ni informaciju šta se desilo sa novcem koji su ministarstvo i Fond PIO tada uplatili na račun Opštine.

Tokom prošle godine u Pljevljima je uvećan broj penzionera sa najnižim primanje od 128 eura. Među više od 6.600 penzionera takvih je čak 641. Proječna penzija i u tom gradu konstatno je niža u odnosu na državni prosjek. Zgrada sa stanovima za najstarije Pljevljake još nije počela da se gradi, iako je, da su nadležni držali riječ, trebalo da bude useljena  prije više od osam mjeseci.

Početak zgrade za penzionere čeka se i u Kolašinu. Taj projekat je najavljen  tokom predizborne kampanje 2018. godine, a još nijesu obavljene ni  pripreme niti ga je ko nakon toga pominjao. Stanovi namijenjeni mojkovačkim penzionerima, takođe, postoje samo u sporadičnim obećanjima predstavnika lokalne vlasti.

U Bijelom Polju, od ukupno oko 7.500 penzionera, sa  najnižim primanjima je čak 1.220. Kako više puta saopštavano iz tamošnje penzionerske organizacije, veliki broj najstarijih Bjelopoljaca nema riješeno stambeno pitanje i njihovo socijalno-ekonomsko stanje je veoma loše.

Od oko  700 žabljačkih penzionera,  najnižu penziju od 121 euro prima 70. Blizu  220 prima 193, što znači da više od trećine najstarijih Žabljačana ima mjesečne prihode manje od 200 eura. I u toj sjevernoj opštini prosječna penzija je značajno niža od one na državnom nivou.

Crna Gora, više puta je rečeno sa zvaničnih adresa,  spada u red zemalja koje ubrzano stare. Rezultati različitih istraživanja su pokazali da se stariji, na sjeveru, značajno više i češće,  nego u ostale dvije crnogorske regije, suočavaju sa brojnim nevoljama.  Pored siromaštva, njihova skvakodnevica, često, podrazumijeva i  usamljenost, nedostatak brige, loše zdravstveno stanje … Nedostatak dodatnih servisa podrške, takođe, odavno je uočen kao veliki izazov za one koji žive sami, a u lošim materijalnim uslovima.

„Stariju populaciju ne treba posmatrati kao trošak ili teret (u smislu izdvajanja za penzije,socijalnu i zdravstvenu zaštitu… ), odnosno,  pasivnog korisnika usluga, već kao društveni resurs koji je potrebno aktivirati i usmjeravati na preostale, očuvane mogućnosti i potencijale, odnosno,  motivisati starije da doprinose razvoju zajednice.“- sugresiano je u zaključcima  prošlogodišnjeg istraživanja o položaju strarijih  osoba u Crnoj Gori i njihovog zadovoljstva postojećim uslugama podrške.

Autori istraživanje,  čiji je nosilac bio Crveni krst (CK) Crne Gore, napominju da  „iako su sprovedene reforme u oblastisocijalne zaštite rezultirale razvijenijim i sadržajnijim sistemom usluga socijalne zaštiteusmjerenih ka starijima“,  to nije dovoljno.  Sugerišu potrebu za uvođenjem integrisanih socijalnih usluga, koje obuhvataju i zdravstvene usluge, usluge stanovanja, obrazovanje, zapošljavanje, kulturu…

„Različita ekonomska moć lokalnih samouprava odražava se na nejednaku dostupnost usluga socijalne zaštite u lokalnim samoupravama na sjeveru, jugui u centralnoj regiji Crne Gore.  To direktno utiče na nemogućnost sprovođenja finansijske decentralizacije usluga socijalne zaštite, jer skromni budžet lokalnih samouprava, posebno na sjeveru, ne može ispratiti potrebe lokalnog stanovništva…“- novodi se u zaključcima istraživanja.

Ispitnanici iz sve tri regije u visokom procentu naveli su  potrebu za uslugama  nabavke  namirnica, ljekova, zdravstvena pomoć ljekara ili medicinskih sestara, pomoć prilikomodlaska ljekaru, pomoć prilikom bolesti.

Istraživanje je pokazalo i da najstarije najmanje posjećuju predstavnici državnih institucija, ali i da im socijalne potrebe , koje bi doprinijele zdravijem i kvalitetnijem starenju, njesu, uglavnom, zadovoljene.

„Najveći procenat starijih osoba (76,3 posto) je istakao da uslobodno vrijeme gleda TV, dok najmanji procenat, oko jedan odsto posjećuje dnevni centar…Generalno se može zaključiti da starije osobe u Crnoj Gori nedovoljno vremena koriste zasocijalne aktivnosti i druženja sa drugima“- neki su od rezultata istraživanja.

                                                                                    Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

AZBESTNE CIJEVI I DALJE U VODOVODIMA: Prosipanje vode i vremena

Objavljeno prije

na

Objavio:

Azbestno-cementne cijevi jedan su od razloga što vodovodi u Crnoj Gori u svojim sistemima bilježe prosječne gubitke od blizu 70 odsto. Voda otiče mimo cijevi, kao i vrijeme da se šteta i rizici po zdravlje preduprijede. Projekat zamjene ovih cijevi, za koji je potrebno oko 150 miliona eura zastao je – ne samo zbog para, već i politike

 

Zbog zdravstvene zaštite i ogromnih tehničkih gubitaka u vodovodnim mrežama već godinama se upozorava na neophodnost zamjene azbestno-cementnih cijevi. U Crnoj Gori imamo vodovodnu mrežu od preko 600 kilometara cijevi napravljenih smješom azbesnih vlakana i cementa, materijala koji su izbačeni iz upotrebe u Evropskoj uniji još 2005. godine. U Crnoj Gori zabrana stavljanja u promet i upotrebu azbesta uvedena je Zakonom o životnoj sredini iz 2016.

Privilegiju da ne piju vodu iz azbestno-cementnih cijevi trenutno imaju samo stanovnici Plužina i Petnjice. Drugi mogu jedino da se tješe kako ne postoje pouzdani dokazi o štetnom uticaju unošenja azbestnih vlakana u organizam – ako se piju. Ako se ta vlakna udišu, dokazano su kancerogena. Iz Instituta za javno zdravlje su ranije objasnili da nijesu dovoljno razjašnjeni svi detalji u pogledu zdravstvenih efekata unošenja azbesta putem vode za piće koja prolazi kroz azbestno-cementne cijevi. Ipak se smatra da je ovakav unos daleko manje značajan sa zdravstvenog aspekta od udisanja čestica azbesta. Svjetska zdravstvena organizacija do sada nije utvrdila kancerogenost azbesta unijetog gutanjem tečnosti, pa zbog toga i ne postoje smjernice o dozvoljenoj količini u vodi. Prepoznat je rizik za radnike koji rade na uklanjanju azbestnih cijevi, jer mogu udahnuti čestice ovog materijala.

Ono što se sa sigurnošću zna je da cijevi imaju nedostatak zbog velikog gubitka vode koja protiče kroz njih – do dvije trećine.

U rješavanje ovog problema krenulo se 2019. godine, ali se nije daleko odmaklo. NVO Udruženje za unaprijeđenje vodosnadbijevanja, tretman i odlaganje otpadnih voda Crne Gore uz finansijsku podršku UNDP-a, od 9.050 eura, realizovalo je projekat Zamjena azbestnih cijevi u vodovodnim mrežama Crne Gore. Urađeni su projektni zadaci za 21 opštinu i prikupljeni podaci o ukupnoj dužini azbestnih cijevi u gradskim vodovodima koja iznosi 614,21 kilometar.

Iz Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma za Monitor objašnjavaju da ,,naredni korak koji je trebao da uslijedi jeste izrada Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi u vodovodnim mrežama i obezbjeđivanje finansijskih sredstava za implementaciju projekta. Izrada Glavnih projekata rekonstrukcije azbestno-cementnih cijevi je aktivnost koja je definisana i Akcionim planom za ispunjavanje završnih mjerila za Poglavlje 27- životna sredina i klimatske promjene. Nosilac aktivnosti je Udruženje za unapređenje vodosnabdijevanja, tretman i odvođenje otpadnih voda Crne Gore”.

NVO Udruženje vodovoda i Zajednica opština obratili su se Eko-fondu sa zahtjevom za uključivanje u projekat i finansijsku podršku. ,,Imajući u vidu da je prema procjenama Udruženja potrebno oko 150 miliona eura za realizaciju projekta i ograničena finansijska sredstva kojima raspolaže Eko-fond, dogovoreno je da Eko-fond može pružiti finansijsku podršku samo za izradu Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi”, kazao je za Monitor Draško Boljević, izvršni direktor Eko-fonda.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ČEREČENJE SOLANE I ULCINJSKIH PREDUZEĆA: Grad stečaj

Objavljeno prije

na

Objavio:

Stečaj je jedna od najneomiljenijih riječi u Ulcinju. Stečajem su redovno urnisana sva nekadašnja uspješna ovdašnja  preduzeća, počevši od Agroulcinja preko građevinske firme Primorje i Hotelsko-turističkog preduzeća Ulcinjska rivijera pa sve do Solane. Zato se očekuje da će specijalni tužilac otvoriti istrage i u ovim slučajevima

 

Slučaj ulcinjske Solane pokazuje šta su pohlepa i gramzivost, uz asistenciju države u stanju da devastiraju u kratkom roku. Agonija najstarije ulcinjske kompanije kreće 2004. godine kada Eurofond, koji je kontrolisao biznismen Veselin Barović, postaje većinski vlasnik Solane Bajo Sekulić u stečaju, za oko 800.000 eura. Godinu kasnije pokreće se postupak ,,programiranog stečaja” zbog duga za struju od 13.000 eura, a u međuvremenu, Eurofond podiže kredite zalažući imovinu Solane i emitujući akcije. Banke istovremeno stavljaju pod hipoteku milione kvadratnih metara zemljišta u neposrednom zaleđu Velike plaže.

Nekadašnji rukovodilac finansija u Solani Veselin Saša Mitrović kaže da je najteži udarac ta kompanija doživjela 2010. godine kada je, kako tvrdi, ukradeno 20 hiljada tona soli i milion eura iz blagajne. „Tada je i stavljena tačka na rad Solane, a radnici opljačkani. Kasnije i izbačeni na ulicu, a da niko nije odgovarao za to. I danas kada pitate te ljude iz Privrednog suda oni govore da su radili sve po zakonu!? Zato ih mi radnici i zovemo stečajna mafija“, naglašava Mitrović.

Konačno, 2011. godine uveden je u ovu firmu klasični stečaj rješenjem Privrednog suda. Od tada kontrola nad čitavom Solanom, ostacima ostataka njene pokretne i nepokretne imovine, kao i finansijskim sredstvima, prelazi kompletno u Podgoricu.

U posljednjih deset godina organizovano  je 15 neuspješnih pokušaja prodaje imovine Solane iako je bilo sporno da li Eurofond ima pravo na korišćenje ili svojine nad zemljištem. Ovi javni oglasi služili su da  bi se kupovalo vrijeme dok se ne završi posao definitivnog uništenja Solane.

Već deveta je godina da na Solani nema berbe soli, koja je preduslov da se očuva njen biodiverzitet, te da ona i dalje bude raj za ptice, što je čini staništem koje je važno u svjetskim okvirima. Zato se ona posebno navodi u svim godišnjim izvještajima Evropske komisije za Crnu Goru.

Stečajni postupak još traje, a u toku je procedura kojom se cjelokupna imovina Solane nastoji uknjižiti kao državna svojina, dok bi Vlada Crne Gore bila označena kao nosilac prava raspolaganja. Stečajni upravnik Solane, Žarko Ostojić, najavio je čak da će podnijeti tužbe Upravnom i Privrednom sudu, zbog odluke Savjeta za privatizaciju da ne pretvori pravo korišćenja u pravo svojine, odnosno da je imovina Solane državna svojina.

Mustafa CANKA
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NACIONALNI PARK PROKLETIJE ŽRTVA BESPRAVNE GRADNJE: Uništavanje šume na privatnom posjedu zakon ne prepoznaje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Gusinjanin Đ.V. u potpunosti je uništio planinarsku stazu ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje, kada je odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila

 

Planinarska staza ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje u potpunosti je uništena kada je Gusinjanin Đ.V, uz pomoć građevinskih mašina odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila. Prilikom probijanja puta dužine kilometar, oko 300 stabala oboreno je, srušeno, polomljeno ili iščupano, a zemljište isprevrtano.

Radovi su trajali dva dana, 6. i 7. maja. Prema riječima direktora NP Prokletije Marinka Bajraktarovića, nadzornik tog terena je drugog dana radova čuo mašine i zaustavio ih. Uprava nacionalnog parka o tome je obavijestila Upravu za inspekcijske poslove i Komunalnu inspekciju Opštine Gusinje dva dana kasnije – 9. maja. Inspekcija je na lice mjesta izašla sjutradan, a nadzoru su prisustvovali direktor i radnik službe zaštite NP Prokletije i Đ.V. Tada je konstatovano da su radovi sprovedeni na zemljištu u vlasništvu Gusinjanina. Oko 400 metara staze, širine tri metra, vlasnik je proširio, i taj se dio nalazi u trećoj zoni zaštite NP Prokletije. Ostalih 600 metara je u potpunosti novoizgrađen put, i to u drugoj zoni zaštite parka.

,,Nijesmo dali saglasnost za izvođenje radova u zaštićenom području Prokletija. U toku je proces u kome su preduzete mjere u saradnji sa Upravom za inspekcijske poslove i lokalnom upravom u Gusinju. Obiđen je teren, sačinjen izvještaj, a radovi su stopirani u istom trenutku kada ih je nadzornik uočio, i ne stoje tvrdnje da su se nelegalne radnje vršile naočigled zaposlenih u NP Prokletije, već su sve radnje učinjene po važećim zakonskim procedurama”, naveli su iz Nacionalnih parkova Crne Gore (NPCG) u saopštenju.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo