Povežite se sa nama

OKO NAS

KO I KAKO BRINE O CRNOGORSKOM ETNOMUZIKOLOŠKOM NASLJEĐU: A na sceni plejbek

Objavljeno prije

na

O muzičkom i plesnom nasljeđu Crne Gore brine brinu rijetki. Ta oblast je površno i oskudno zastupljena u formalnom obrazovanju

 

Etnomuzikologija se, osim što postoji kao jedan od  predmeta  na Muzičkoj akademiji, ne izučava nigdje više u okviru formalnog obrazovanja u Crnoj Gori. U srednjim školama i na fakultetima ne postoje ni etnomuzikološki ni etnokoreološki smjerovi. Rijetki koji izučavaju i na scenu postavljaju naše muzičko nasljeđe kažu da se više od sedam decenija pravi otklon od onog što je  autentična crnogorska igra i pjesma. Toliko dugo, tvrde, traje i „stig što je naše muzičko nasljeđe“. Svemu tome doprinosi kontinuirana pasivnost institucija i ćutanje struke.

Svega pet-šest ljudi u Crnoj Gori, samoincijativno,  kroz Etno-kamp Kolašin i Etno-lab Petrovac „vode računa“ o crnogorskom muzičkom nasljeđu. Među  njima je i Davor Sedlarević,  umjetnički rukovodilac kolašinskog KUD-a Mijat Mašković i  organizator Etno kampa.

„Nemamo etnomuzikološku kulturu i poštovanje, tradiciju izučavanja i dovoljan broj stručnjaka. Oni koji bi se možda i bavili tim bivaju obeshrabreni kada vide indolentnost institucija i medija prema očiglednoj devastaciji nasljeđa koja se sprovodi u većini (ne svim) KUD-ova koji se smatraju nekim reperom tradicije“, kaže Sedlarević za Monitor. „Decenijama je pravljen otklon od tradicionalne muzike/plesa,  pod tvrdnjom da je ona primitivna i stvorena je neka vrsta stida od nje“.

Naš sagovornik ističe: „Tako se čitava potencijalna struka u Crnoj Gori preselila u sferu amaterizma ili laicizma, što se, nažalost, održalo sve do danas. Dovoljno je pogledati pokušaje oponašanja folkloraških „sletova“ na određenim državnim praznicima. Tim prilikama, veliki broj folkloraša igra na plejbek, različitim stilovima, često nevješto izmišljene plesove za potrebe scene. Nigdje se ne vidi igranje i pjevanje kakvo je zapravo bilo u Crnoj Gori u kontekstu sa svitnom nošnjom – bez instrumentalne pratnje“, kaže sagovornik Monitora.

„Izvornim“ ansamblima su, tvrdi, vrata tih manfiestacija zatvorena „iako su neuporedivo kvalitetniji i bliži onom „istinitom nasljeđu“. Sedlarević kaže da „muzički pedagozi ćute na falš, prizemnost obrada i nonsense kojima nas zasipaju koreografi“. U praksi se pokazalo da  većina „folkloraša“ koji imaju dobru volju,  nemaju dovoljno kvalitetno znanje o crnogorskom plesno-muzičkom nasljeđu. Zbog toga, kako se može čuti na rijetkim naučnim skupovima posvećenim toj oblasti,  „djeci se prenosi  koreografija diskutabilnog kvaliteta“. I mediji, tvrde u kolašinskom KUD-u, olako „svako pojavljivanje u nošnji etiketiraju kao očuvanje tradicije“.

Sedlarević zaključuje: „U takvom kontekstu bilo koje odstupanje od estradnog i površnog folklorizma poima se kao atak na državu i naciju, a zapravo bi trebalo da je suprotno. Da je struke – ovoga ne bi bilo“.

Etnomuzikoloških zapisa ne fali, sakupili su ih dr Slobodan Jerkov, dr Zlata Marjanović i stariji istraživači poput Miodraga Vasiljevića. Problem je što se oni niti dublje proučavaju, niti primjenjuju na scenama. Ukoliko se prelistaju udžbenici iz te oblasti, uglavnom, nailazi se na vrlo površno i „usputno“ obrađeno sve što se odnosi na naše  muzičko nasljeđe.

„Plesovima se, takođe, gotovo niko ne bavi sa naučnog diskursa. Jednostavno, kao da ne govorimo istim jezicima, objašnjava sagovornik Monitora. On tvrdi da „državu ne može  predstavljati, kao „reprezent nasljeđa“, plejbek crnogorskih igara sa električnim bubnjevima, auto-tjunom i gomilom čudnih obrazaca koraka“. U kolašinskom KUD-u su začuđeni što to niko od nadležnih ne primjećuje. Zabrinjavajuće je, kažu, da je na pozornici preko 50 izvođača koji ne mogu da otpjevaju pratnju igri, već to radi plejbek.

Podrška države istraživačima muzičkog nasljeđa Crne Gore je odvajkada rijetka i neizdašna. A bez osnivanja stručne institucije,  koja će uvesti savremene metodološke prakse, ne može biti ni boljitka. „Ne može se isto tretirati istraživačka stanica Etno-kamp Kolašin i turneja nekog KUD-a po egzotičnim zemljama. Uz sve uvažavanje, nije isto kada igru i pjesmu predaju ljudi koji su se za to školovali, koji su prošli terenska istraživanja, koji su muzički pismeni, i oni koji su spletom političkih okolnosti dobili priliku da nekog „podučavaju“. Još gore, oni koji to rade na krilima kvazinauke“, zaključuje Sedlarević.

„Amaterizmu je potrebno osvješćenje od višedecenijskog pogrešnog pristupa. Da, za početak, prihvate da pjevanje „u sekundama“ nije falš i da je to jedan od najtežih i najatraktivnijih vidova muzičkog ispoljavanja. I da naziv oro nije nastao od orla. Ako se pročita prvi plesni „bukvar“ na svim školama ti podaci se nalaze u prvih desetak stranica. U tome je početni korak ka promjeni“,  objašnjava on.

Oni koji s ljubavlju sate provode po crnogorskim selima tražeći posljednje kazivače, kažu da se u revitalizaciju onoga što nam je muzička tradicionalna vrijednost mora poći redom. Nijesu za razdvajanje plesa i pjesme u Crnoj Gori, „jer je pjesma dominantna pratnja igri“.

Iz kolašinskog KUD-a objašnjavaju i da naše plesno nasljeđe nije isto kao neka druga u regionu, pa je, objašnjavaju, i drugačiji pristup. Smatraju da bi samo dvije školovane generacije napravile pomak.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

KOLAŠIN U SURET LOKALNIM IZBORIMA: Doskorašnji protivnici pod istim političkim kišobranom

Objavljeno prije

na

Objavio:

U Kolašinu su se odlučili da izborne liste ispune, uglavnom, novim licima. Takav pristup učesnika lokalnih izbora mogao bi  donijeti novi kvalitet, ali može biti i riskantan kada je riječ o rezultatima

 

Sastav izbornih lista učesnika lokalnih izbora u Kolašinu  svojevrsna je kombinacija  partijskog podmlađivanja i  političkih  transfera,  koji su,  u nekoliko slučajeva,  spojili čak i  doskora ljute političke  oponente. Uz to, neuobičajeno za kolašinske prillike, na listama gotovo svih partija, koalicija i pokreta dominiraju nova lica.

U izbornoj trci u Kolašinu učestvovaće  SNP, Grupa birača ,,Za naš Kolašin – dr Momčilo Vukčević”,  pokret „Zajedno gradimo Kolašin“ (DPS, SDP, SD i nestranačke ličnosti), Evropa sad,  koalicija ,,Idemo ljudi” (Demokrate i Ujedninjena), DF i URA.

Željka Vuksanović, koja je bila dugogodišnja predsjednica OO SPD i bivša predsjednica Opštine našla se na listi URA, na čijem je čelu  Miodrag Vlahović,  koji do sada nije bio aktivan u političkom životu garada. Vuksanović će tako ubuduće u Opštinskom odboru URA sarađivati sa Milanom Đukićem, aktuelnim predsjednikom Skupštine opštine (SO). I Đukić je, bez zvaničnog saopštenja, iz Grupe birača (GB), koja je u tom gradu dugogodišnji vjerni saveznik Demokratske partije socijalista (DPS), prešo u URA. Međutim za njega nije bilo mjesta na izbornoj listi te stranke.

Vuksanović  je, tokom minule skoro dvije decenije, najoštriji kritičar kako DPS-a, tako i GB-a, čije je lokalne lidere Mila Šukovića i pokojnog Miletu Bulatovića  optuživala za zloupotrebu, pa čak i podnosila krivične prijave protiv njih.

Kritički se osvrtala, tokom minule četiri godine, i na rad koalicije  čiji je kadar bio Đukić, kao i na način na koji je on obavljao funkciju predsjendika SO. Đukić je, pak, u drugoj polovini mandata aktuelne kolašinske vlasti (DPS, GB i Socijledmokrate)  oštro kritikovao rad nekih svojih koalicionih partnera iz izvršne vlasti. Kamen spoticanja u vladajućoj kolašinskoj koaliciji bilo je i neuspjelo osnivanje RTV-a, kao i infrastrukturni projekti za potrebe MOSI igara.

Razlaz sa GB-om u kojoj je započeo političku karijeru Đukić nikad nije objasnio, ali konflikti između njega a i lidera GB-a Šukovića traju, navodno, već više od godinu. Šuković se , međutim, odlučio da naziv, pa i vrh  izborne liste prepusti dr Momčilu Vukčeviću, koji je u lokalni parlament ušao kao odbornik DPS-a.  Odmah nakon parlamentarnih izbora 2020. godine, Vukčević je napustio tu stranku i do sada djelovao kao nezavisni odbornik, mada je svojim glasom davao podršku svim predlozima izvršne vlasti.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NAKON LIKVIDACIJE JOVANA VUKOTIĆA – NAZIRE LI SE KRAJ RATU KLANOVA:  Krvavi niz

Objavljeno prije

na

Objavio:

Broj uniformisanih policajaca  i inspektora u civilu koji su u utorak obezbjeđivali sahranu Vukotića u selu Čevo nadomak Cetinja, upućuje  da službe nijesu željele da ovaj čin prepuste slučaju. Više je razloga zbog kojih se vjeruje da rat klanova nije stao

 

Da li će likvidacijom Kotoranina Jovana Vukotića biti okončan osmogodišnji krvavi rat između škaljarskog klana čiji je bio apsolutni vođa i kavačkog, čije vođe su većinom u zatvoru, pitanje je na koje ni bezbjednosne strukture nemaju odgovor.

Broj uniformisanih policajaca ali i inspektora u civilu koji su u utorak obezbjeđivali sahranu Vukotića u selu Čevo nadomak Cetinja, jasno upućuje  da službe nijesu željele da ovaj čin prepuste slučaju već se strogo vodilo računa da se i ovom prilikom očuva bezbjednost stotinak onih koji su došli da se oproste sa ubijenim.

U spisima  predmeta koji su formirani protiv pripadnika obje kriminalne grupe navedeni su njihovi planovi da određene članove suprostavljenog klana likvidiraju upravo u vrijeme sahrane Vukotića.  Do realizacije takvog plana ipak nije došlo.

S druge strane, broj oproštajnih poruka u vidu čitulja ali i sadržaj pojedinih, razlog je više da se vjeruje da će uslijediti nastavak krvavog rata. Tako se u nizu oproštajnih čitulja izdvojila i jedna kojom se poručuje da će  se nastaviti tamo gdje je Vukotić stao.

,,Škaljarski kriminalni klan jeste obezglavljen, ali to ne znači da je došao kraj likvidacijama. Ubistvom Vukotića škaljarci jesu zadobili težak udarac, ali upravo zato vjerujemo da će njegovi podanici krenuti osvetničkim putem”,  smatra sagovornik iz bezbjednosnog sektora.

Vukotić je ubijen 8. septembra u Istanbulu, a tamošnji istražitelji su za samo 8 dana uspjeli da sklope mozaik zločina i uhapse čak 14 osoba za koje se vjeruje da imaju veze sa njegovom likvidacijom. Tako su 16. septembra u opsežnoj akciji uhapšeni Radoje Živković, zvani Žuti i Zdravko Perunović, koji su, prema optužbama,  organizovali egzekuciju. Kako je zvanično saopšteno, pronađeno je i oružje iz kojeg je za milion i po eura ubijen Vukotić.

Tamošnji istražitelji su utvrdili da je, navodno, Radoje Živković platio milion i po eura lideru turske kriminalne grupe Binaliju Džamgozu za organizaciju ubistva, koji je u julu uhapšen u Crnoj Gori i nalazi se u Istražnom zatvoru.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

TUŽILAŠTVO I POLICIJSKA TORTURA: Vide mučenje, ali ne i mučitelje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službenici Uprave policije su tokom 2020. godine mučili Jovana Grujičića, Benjamina Mugošu i Marka Boljevića kako bi iznudili priznanja i dokaze za podmetanje bombe u Hotelu Grand i ispred kuće visokog policijskog funkcionera Duška Golubovića. Tužilaštvo u predmetu mučenja Grujičića vidi mučenje, ali ne i mučitelje

 

Crnogorski istražni organi od 2015. godine nijesu otkrili ko je bacio bombu na Hotel Grand i  na kuću tadašnjeg visokog policijskog službenika Duška Golubovića. Međutim, ponovo su otkrili da su službenici sistema skloni da upotrebom brutalne sile fabrikuju dokaze i iznude potrebna priznanja i svjedočenja.

Tužilaštvo je za ova krivična djela izvelo pred sudiju Jovana Grujičića i Benjamina Mugošu, dok je Marko Boljević naveden kao svjedok. Sva trojica su naveli da su pod prisilom dali prvobitne izjave u policiji. Međutim, u sudskom postupku pravosnažno su oslobođeni Grujičić i Mugoša. Njihov pravni zastupnik – advokat Damir Lekić za Monitor kaže da je utvrđeno kako je Grujičić u vrijeme izvršenja krivičnih djela bio na liječenju u psihijatrijskoj ustanovi u Dobroti.

Lekić i Boljevićev advokat Novica Milošević Osnovnom državnom tužilaštvu podnijeli su krivične prijave za torturu nad njihovim branjenicima. Domaći i strani vještaci medicinske struke utvrdili su da su sva trojica bili mučeni i zlostavljani u policijskoj stanici onako kako su opisivali tokom postupka.

Osnovno tužilaštvo je slučaj torture razdvojilo u tri predmeta. Za svaku žrtvu odvojeni predmet. Dok se u slučajevima Mugoše i Boljevića sumnjiče policajci i očekuju suđenja, u predmetu Grujičića je osnovna tužiteljka Maja Knežević po drugi put odbacila krivičnu prijavu protiv službenika policije.

Akcija za ljudska prava (HRA) izrazila je protest zbog takve odluke. Ističu da je tada medicinskim nalazima ,,potvrđeno da je mučen da bi se od njega iznudio iskaz”.

,,Grujičić je tada primoran da ‘prizna’ izvršenje krivičnog djela koje nije učinio – postavljanje eksplozivnih naprava na kuću Duška Golubovića i lokal Grand – a u međuvremenu ga je i sud pravosnažno oslobodio te optužbe”, saopštili su iz HRA.

U toj nevladinoj organizaciji smatraju da je odluka o odbacivanju krivične prijave donijeta bez sprovođenja djelotvorne istrage, koja bi bila ,,hitna, temeljna i nepristrasna”. Punomoćnik Jovana Grujičića, advokat Damir Lekić, podnio je pritužbu Višem državnom tužilaštvu u Podgorici protiv nove odluke o odbacivanju krivične prijave, a HRA je 9. septembra po drugi put podnijela pritužbu Tužilačkom savjetu zbog nesavjesnog i nezakonitog rada državnih tužilaca u tom predmetu.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo