Povežite se sa nama

OKO NAS

KO I KAKO BRINE O CRNOGORSKOM ETNOMUZIKOLOŠKOM NASLJEĐU: A na sceni plejbek

Objavljeno prije

na

O muzičkom i plesnom nasljeđu Crne Gore brine brinu rijetki. Ta oblast je površno i oskudno zastupljena u formalnom obrazovanju

 

Etnomuzikologija se, osim što postoji kao jedan od  predmeta  na Muzičkoj akademiji, ne izučava nigdje više u okviru formalnog obrazovanja u Crnoj Gori. U srednjim školama i na fakultetima ne postoje ni etnomuzikološki ni etnokoreološki smjerovi. Rijetki koji izučavaju i na scenu postavljaju naše muzičko nasljeđe kažu da se više od sedam decenija pravi otklon od onog što je  autentična crnogorska igra i pjesma. Toliko dugo, tvrde, traje i „stig što je naše muzičko nasljeđe“. Svemu tome doprinosi kontinuirana pasivnost institucija i ćutanje struke.

Svega pet-šest ljudi u Crnoj Gori, samoincijativno,  kroz Etno-kamp Kolašin i Etno-lab Petrovac „vode računa“ o crnogorskom muzičkom nasljeđu. Među  njima je i Davor Sedlarević,  umjetnički rukovodilac kolašinskog KUD-a Mijat Mašković i  organizator Etno kampa.

„Nemamo etnomuzikološku kulturu i poštovanje, tradiciju izučavanja i dovoljan broj stručnjaka. Oni koji bi se možda i bavili tim bivaju obeshrabreni kada vide indolentnost institucija i medija prema očiglednoj devastaciji nasljeđa koja se sprovodi u većini (ne svim) KUD-ova koji se smatraju nekim reperom tradicije“, kaže Sedlarević za Monitor. „Decenijama je pravljen otklon od tradicionalne muzike/plesa,  pod tvrdnjom da je ona primitivna i stvorena je neka vrsta stida od nje“.

Naš sagovornik ističe: „Tako se čitava potencijalna struka u Crnoj Gori preselila u sferu amaterizma ili laicizma, što se, nažalost, održalo sve do danas. Dovoljno je pogledati pokušaje oponašanja folkloraških „sletova“ na određenim državnim praznicima. Tim prilikama, veliki broj folkloraša igra na plejbek, različitim stilovima, često nevješto izmišljene plesove za potrebe scene. Nigdje se ne vidi igranje i pjevanje kakvo je zapravo bilo u Crnoj Gori u kontekstu sa svitnom nošnjom – bez instrumentalne pratnje“, kaže sagovornik Monitora.

„Izvornim“ ansamblima su, tvrdi, vrata tih manfiestacija zatvorena „iako su neuporedivo kvalitetniji i bliži onom „istinitom nasljeđu“. Sedlarević kaže da „muzički pedagozi ćute na falš, prizemnost obrada i nonsense kojima nas zasipaju koreografi“. U praksi se pokazalo da  većina „folkloraša“ koji imaju dobru volju,  nemaju dovoljno kvalitetno znanje o crnogorskom plesno-muzičkom nasljeđu. Zbog toga, kako se može čuti na rijetkim naučnim skupovima posvećenim toj oblasti,  „djeci se prenosi  koreografija diskutabilnog kvaliteta“. I mediji, tvrde u kolašinskom KUD-u, olako „svako pojavljivanje u nošnji etiketiraju kao očuvanje tradicije“.

Sedlarević zaključuje: „U takvom kontekstu bilo koje odstupanje od estradnog i površnog folklorizma poima se kao atak na državu i naciju, a zapravo bi trebalo da je suprotno. Da je struke – ovoga ne bi bilo“.

Etnomuzikoloških zapisa ne fali, sakupili su ih dr Slobodan Jerkov, dr Zlata Marjanović i stariji istraživači poput Miodraga Vasiljevića. Problem je što se oni niti dublje proučavaju, niti primjenjuju na scenama. Ukoliko se prelistaju udžbenici iz te oblasti, uglavnom, nailazi se na vrlo površno i „usputno“ obrađeno sve što se odnosi na naše  muzičko nasljeđe.

„Plesovima se, takođe, gotovo niko ne bavi sa naučnog diskursa. Jednostavno, kao da ne govorimo istim jezicima, objašnjava sagovornik Monitora. On tvrdi da „državu ne može  predstavljati, kao „reprezent nasljeđa“, plejbek crnogorskih igara sa električnim bubnjevima, auto-tjunom i gomilom čudnih obrazaca koraka“. U kolašinskom KUD-u su začuđeni što to niko od nadležnih ne primjećuje. Zabrinjavajuće je, kažu, da je na pozornici preko 50 izvođača koji ne mogu da otpjevaju pratnju igri, već to radi plejbek.

Podrška države istraživačima muzičkog nasljeđa Crne Gore je odvajkada rijetka i neizdašna. A bez osnivanja stručne institucije,  koja će uvesti savremene metodološke prakse, ne može biti ni boljitka. „Ne može se isto tretirati istraživačka stanica Etno-kamp Kolašin i turneja nekog KUD-a po egzotičnim zemljama. Uz sve uvažavanje, nije isto kada igru i pjesmu predaju ljudi koji su se za to školovali, koji su prošli terenska istraživanja, koji su muzički pismeni, i oni koji su spletom političkih okolnosti dobili priliku da nekog „podučavaju“. Još gore, oni koji to rade na krilima kvazinauke“, zaključuje Sedlarević.

„Amaterizmu je potrebno osvješćenje od višedecenijskog pogrešnog pristupa. Da, za početak, prihvate da pjevanje „u sekundama“ nije falš i da je to jedan od najtežih i najatraktivnijih vidova muzičkog ispoljavanja. I da naziv oro nije nastao od orla. Ako se pročita prvi plesni „bukvar“ na svim školama ti podaci se nalaze u prvih desetak stranica. U tome je početni korak ka promjeni“,  objašnjava on.

Oni koji s ljubavlju sate provode po crnogorskim selima tražeći posljednje kazivače, kažu da se u revitalizaciju onoga što nam je muzička tradicionalna vrijednost mora poći redom. Nijesu za razdvajanje plesa i pjesme u Crnoj Gori, „jer je pjesma dominantna pratnja igri“.

Iz kolašinskog KUD-a objašnjavaju i da naše plesno nasljeđe nije isto kao neka druga u regionu, pa je, objašnjavaju, i drugačiji pristup. Smatraju da bi samo dvije školovane generacije napravile pomak.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

OZBILJAN PROPUST U GEOGRAFSKO INFORMACIONOM SISTEMU PODGORICA: Lični podaci na izvolte

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na portalu Geografskog informacionog sistema (GIS) Podgorica do početka ove sedmice svi su mogli da vide lične podatke vlasnika parcela i objekata u Podgorici i Zeti. Iz Glavnog grada tvrde da nisu oni krivi, a građani podnijeli prve tužbe

 

 

Ko je htio, do početka ove sedmice, mogao je da sazna lične podatke o vlasnicima parcela i objekata na teritoriji Podgorice i Zete, sa sve matičnim brojevima. Podaci su se nalazili na demo verziji Geografskog informacionog sistema (GIS) Podgorica.

U dijelu koji se odnosi na Prostorno-urbanistički plan, dostupne su sve parcele sa ucrtanim objektima što je zakonito i već petnaestak godina primijenjeno i na Geoportalu Uprave za nekretnine. Klikom na parcelu ili objekat dostupne su i ključne informacije uključujući i podatke o vlasniku. Međutim, klikom na ikonicu za informacije dolazilo se do sporno objavljenih podataka o vlasnicima imovine i njihovim matičnim brojevima.

Javnost je krajem protekle sedmice o ovome obavijestio odbornik Demokratske partije socijalista (DPS) Stefan Ćulafić. ,,Radi se osim o nečuvenom amaterizmu i neprofesionalnosti nadležnih službi i o krivičnoj odgovornosti ugrožavanja ličnih podataka. Pozivam Agenciju za zaštitu ličnih podataka i nadležno tužilaštvo da pod hitno zaštiti privatnost i prava građana Podgorice koja su flagrantno prekršena i ugrožena i da utvrdi odgovornost između nadležnih službi počev od službi Ministarstva urbanizma, pa do nadležnih u Glavnom gradu”, saopštio je Ćulafić.

Nakon ovog saopštenja, pomenuti portal je postao nedostupan.

Prema saznanjima Monitora pojedini članovi Agencije o problemu su bili upoznati sedmicama ranije ali nijesu ništa preduzimali. Sada u Agenciji kažu da će pokrenuti postupak nadzora kako bi se utvrdilo činjenično stanje.

U Zakonu o Zaštiti podataka o ličnosti je navedeno da se lični podaci  moraju obrađivati na pošten i zakonit način. Propisano je i da se lični podaci ne mogu  obrađivati u većem obimu nego što je potrebno da bi se postigla svrha obrade, niti na način koji nije u skladu sa njihovom namjenom. A lični podaci, koji su prikupljeni u statističke ili naučne svrhe, u skladu sa ovim Zakonom, mogu se obrađivati ukoliko su preduzete odgovarajuće mjere zaštite. ,,Kad se lični podaci daju na korišćenje radi obrade u statističke ili naučno-istraživačke svrhe, ti podaci se moraju dati na korišćenje u obliku koji ne otkriva identitet lica”, propisano je ovim Zakonom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SKUPŠTINSKI ODBOR TRAŽI KONTROLU URBANISTIČKOG HAOSA U KOLAŠINU: Zakašnjelo brojanje spratova

Objavljeno prije

na

Objavio:

Tek nakon što je u  gradskom dijelu Kolašina izgrađeno na desetine zgrada i hotela, predstavnici lokalnog parmenta, primjećuju da je riječ o “gradnji koja nije u skladu sa propisima”. Do sada su to ignorisali, a kritičare građevinskog buma nazivali “kočničarima razvoja”

 

“U Kolašinu se trenutno odvija gradnja koja nije u skladu sa propisima. Neke zgrade bukvalno niču na trotoarima…Zauzetost građevinske parcele je kod nekih objekata i do 100 odsto, što nije u skladu sa Zakonima o izgradnji objekata. Kašnjenje donošenja planskih dokumenata koristi se za zloupotrebe i za izdavanje građevinskih dozvola, koje nijesu u skladu sa planovima razvoja grada”.  Taj sažeti opis  kolašinskog urbanističkog haosa, iz Odbora za planiranje i uređenje prostora i komunalno-stambenu djelatnost Skupštine opštine (SO) poslali  su, nedavno, na adrese   resornog  ministarstva  i građevnsko – urbanističke inspekcije.

Odbor zahtijeva od resornog ministarstva i građevinske inspekcije da se obavi inspekcijski nadzor nad stambeno-poslovnim objektima u izgradnji u okviru Detaljnog urbanističkog plana (DUP) Centar. Članovi tog skupštinskog tijela traže da nadležna inspekcija utvrdi da li je došlo do prekoračenja gradnje kada je riječ zauzetosti građevinske parcele i prekoračenja spratnosti zgrada u izgradnji u odnosu na pozitivne zakonske propise i izdate građevinske dozvole.

“Izdati obavezujuća rešenja investitorima koji nijesu poštovali date procedure. Izvršiti provjeru izdatih građevinskih dozvola i urbanističko-tehničkih uslova (UTU), u odnosu na DUP Centar i zakon, kojim je regulisana ta oblast. Ustanoviti odgovornost, odnosno nadležnosti, onih koji su kršili zakonske procedure”, neki su od zahtjeva kolašinskih odbornika upućenih Minisatrstvu  prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine.

Dopis, kojim se  traži hitnu rekaciju države   mogo bi biti primjer odgovornosti, ažurnosti i brige o svom gradu, da je poslat prije tri godine  kada je započeo, takozvani, građevinski bum u Kolašinu. Na terenu je odmah  bilo vidljivo   kršenje propisa i svi problemi  DUP Centar Kolašin.  Sada, kada su sve pojave o kojima odbornici pišu uzele maha i od njih ostao pošteđen tek djelimično najuži centar grada,  vapaj upućen resoru Janka Odovića više liči na  pokušaj “pranja”  savjesti.

Članovi odbora su, istovremno, i članovi stranaka, koje su do prije pola godine sve one koji su tvrdili isto što sada piše u pismu Odoviću i inspekciji, nazivali “kočničarima razvoja grada”.  Naknadna pamet došla je u trenutku kad je ograničena mogućnost intervencije.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

INTERKULTURALNI KULT SV. MARIJE NA CRNOGORSKOM PRIMORJU: Naša Gospa

Objavljeno prije

na

Objavio:

U duhovnom smislu gradove na Crnogorskom primorju najdublje povezuje poštovanje i slavljenje djevice Marije (u islamu, hazreti Merjem). Čitav ovaj prostor obiluje desetinama hramova koji su njoj posvećeni. Ta svetišta su najprepoznatljviji dio interkulture našeg Primorja

 

 

“Prisutnost kulta sv. Marije ili Bogorodice najdominantniji je uopšteno u hrišćanskoj tradiciji, kao i na prostoru Crne Gore”, kaže istoričar Petar Lekić.

To je najizraženije na jugu Crne Gore. U Budvi, Baru i Ulcinju postoji na desetine hramova koji su posvećeni djevici Mariji. Hodočasnici u srednjem vijeku navode da nije praktično bilo crkve na ovom dijelu Jadrana, a u kojoj ne bi našli barem jedan oltar posvećen sv. Mariji, te da nije bilo mjeseca u godini bez neke svetkovine njoj u čast.

Djevica Marija bila je tješiteljica žalosnih, zdravlje bolesnih, utočište grješnika, zvijezda mora, najpouzdaniji štit vjernicima tokom dugih stoljeća sve do današnjih dana… Ona je mirila zavađene, izbavljala iz neprijateljskih ruku, čuvala polja i brodovlje, upozoravala na prijeteća zla… Bila je posrednica svih milosti.

Jedan od najstarijih hramova u njenu čast, Santa Maria in punta, podignut je 840. godine u Budvi. I danas postoji. “Ova se crkva nalazi na rtu („in punta“), u jugozapadnom dijelu Starog grada, a prvobitno su je podigli monasi benediktinskog reda, tako da je predstavljala sastavni dio manastirskog kompleksa koji je pored crkve i građevine za smještaj monaha, sadržao i omanji klauster ispod koga se nalazila kripta u koju se moglo ući kroz prolaz na sjevernoj strani crkve“, ističe istoričarka umjetnosti Lucija Đurašković.

Benediktinski erudita Ivan Ostojić ističe da su ovaj vjerski objekat “hodočastili ne samo katolici, nego i pravoslavci, pa i muslimani“.

U budvanskom Starom gradu su od 6. do 14. vijeka postojala četiri svetilišta posvećena sv. Mariji, a pet van gradskih zidina.  Sa posebnim poštovanjem od pripadnika obje hrišćanske zajednice i sada se čuva najveća svetinja grada, ikona Madona in Punta ili tzv. Budvanska Gospa, čuvena po čudotvorstvu i zaštiti Starog grada Budve od svih nedaća. I današnja Citadela u tom gradu se nazivala Castio Svete Marije.

Mustafa CANKA
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo