Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Konačno, na koljenima

Objavljeno prije

na

Radnici Fabrike papira Nova Beranka zatražili su na zboru da im se, ako nema drugog rješenja, prekine radni odnos i da se evidentiraju na birou rada. Predsjednik sindikata kompanije Nebojša Babović kaže da je i to bolje rješenje od postojećeg, jer bi na birou imali makar pravo na zdravstveno osiguranje. ,,Dovedeni smo u apsurdnu situaciju da tražimo raskid radnog odnosa, jer sada ne možemo da odemo ni kod ljekara”, objašnjava Babović. NA IVICI EGZISTENCIJE: On smatra da je neprihvatljivo što državni organi tolerišu da se zaposlenima ne uplaćuje ni zdravstveno osiguranje.
Babović je u ime oko stotinu radnika, koliko ih sada ima u radnom odnosu u Novoj Beranci, zatražio od vlasnika fabrike Radoja Gomilanovića da im prije toga izmiri dugovanja od oko 300 hiljada eura, po osnovu zaostalih plata i neuplaćenog radnog staža. ,,Mi nismo krivi što se fabrika našla u ovako teškoj situaciji. Ljudi su dovedeni na ivicu egzistencije i mnogima bi socijalna primanja bila makar kakvo takvo rješenje”, kaže Babović. On očekuje da će se Gomilanović ovih dana pojaviti u Beranama kako bi razgovarao sa radnicima o izlasku iz krize i isplati čak 26 zaostalih plata i ostalih zakonskih potraživanja.

Beranska fabrika papira privatizovana je 2004. godine kada je kupio beogradski biznismen crnogorskog porijekla Radoje Gomilanović. Kompanija, međutim, do danas nije radila više od šest mjeseci u probnom radu. Dugovi koji su se nagomilali prema bankama, državi i radnicima prelaze milion i po eura, tako da su neke banke već pokrenule postupke zapljene i prodaje dijela imovine fabrike.
Megalomanski zamišljen privredni gigant, Fabrika celuloze i papira sagrađena je političkim dekretom 1964. godine, kada su u republičkoj vlasti dominirali vasojevićki kadrovi. Ipak, skladno je funkcionisala u ,,dogovornoj ekonomiji”, bez obzira na mnogima sumnjivu tehnološku opravdanost, pogotovo nedostatak pruge, što joj se smatralo osnovnim infrastrukturnim problemom. Njeni kapaciteti mogli su da zadovolji tržište papirom ondašnje velike Jugoslavije. ,,Nemjereno blago” koje se slilo pored obale Lima, kako bi fabrika bila sagrađena, u tu istu rijeku je decenijama potom izlivalo bijeli otrov koji je plovio po površini vode. Iako se sa tim beranski limski nizvodni susjedi nijesu nikada mogli pomiriti, fabrika je ipak radila.

BULATOVIĆ ISPRAĆEN PJESMOM: Zaposliti se u Celulozi, vladalo je opšte mišljenje, značilo je zbrinjavanje ,,do penzije”. O trošku Celuloze, čiji je budžet redovno dopunjavan iz fondova za nerazvijena područja, gradili su se putevi, ulice, zgrade. Sagrađen je i hotel, prije svega za poslovne partnere koji su dolazili u to, tada već industrijsko mjesto. Sagrađeni su i Dom kulture, aerodrom, sportska dvorana…

Zbog velikih gubitaka i procjene da nema opravdanja za njeno postojanje, u Fabriku celuloze i papira uveden je 1989. godine stečaj. Odluku o tome donijela je republička komisija na čelu sa danas pokojnim Ristom Vukčevićem. To je bio jedan od prvih poteza novog crnogorskog rukovodstva, a lično ga je, pred radnicima iznio, odjeven u džemper, Momir Bulatović.
Tada niko nije sumnjao u to da će nakon stečaja uslijediti obećano ozdravljenje Celuloze. Bulatović je sa zatvaranja fabrike, kao kuriozitet se pamti u Beranama, ispraćen pjesmom radnika, koji su potom ,,vedro i dostojanstveno”, prenijeli su reporteri, otišli svojim kućama. U Fabriku celuloze i papira većina njih nikada se više nije vratila.
Nova pjesma se u fabrici čula tek 1997. kada je njen manji dio namijenjen za proizvodnju papira otvorio crnogorski premijer Milo Đukanović. Od tada u toj fabrici radnicima nije bilo do pjesme. Bilo je to u jeku predizborne kampanje u kojoj je jedinstveni DPS u Beranama ,,do nogu” potukao Narodnu slogu. Nova fabrika je dobila novo ime – Beranka. Proradila je zahvaljujući 4,5 miliona maraka dobijenih od jednog turskog biznismena koji je u tom gradu od Opštine kupio Fabriku medijapan ploča. Tehnološki naslonjen na Celulozu, Medijapan, u koji je samo za mašine bilo uloženo oko 30 miliona maraka, nikada prethodno nije proradio ni jedan jedini dan. U Iranu, gdje je reinstalirana ta fabrika, radi i dan danas.

U FABRICI SAMO ČUVARI: Beranka je potom počela da proizvodi prve tone papira i zaposlila je oko 250 radnika. Njena se vrijednost u tom času procjenjivala na oko pet miliona eura. Nekoliko godina kasnije prodata je Radoju Gomilanoviću za milion eura.
Radoje Gomilanović se rijetko pojavljuje u Beranama. U njegovoj fabrici su već dvije godine isključivo samo čuvari. On je ranije objašnjavao da je nedostatak investicija i zastarjela tehnologija omča o vratu njegovoj firmi koja se, kako tvrdi, ne može preorijentisati za drugu djelatnost i može proizvoditi jedino papir.

Nova Beranka je prije dvije godine odradila jedan proizvodni ciklus i za par mjeseci ovladana je proizvodnja novinskog papira reciklažom stare hartije. Reciklažni centar, čije se osnivanje planira u Beranama, bio bi odličan izvor sirovine za njegovu fabriku, objašnjavao je prije dvije godine Gomilanović. Taj je projekat nagovještavan i od strane nekih opštinskih čelnika. Ni o njemu se više ne govori.
Posljednji stečajni upravnik društvene fabrike papira bio je Milić Joksimović. On je i ranije tvrdio da bi segmentacijom bilo moguće ozdraviti dijelove fabrike i uspješno proizvoditi papir u Beranama. ,,Trebalo nam je oko tri miliona eura investicija, i to u periodu od pet godina, da fabriku koja bi upošljavala najmanje dvjesta ljudi stavimo na noge. I sada tvrdim da je to izvodljivo i pored daleko lošijeg stanja od dana kada je fabrika privatizovana”, kaže Joksimović.

On smatra da bi sa minimalnim ulaganjima pored roto papira bilo moguće proizvoditi na mašini koja izrađuje takozvani 40-to i 280- to gramski papir. ,,Za takvu robu plasman nije nikakav problem, sve što se proizvede istoga časa se proda”, kaže Joksimović. Po njegovom mišljenju fabrika papira je od opšteg interesa i za Berane i za Crnu Goru. Da li će se sa time poklopiti interes vlasnika Radoja Gomilanovića?

Sead SADIKOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo