Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Kratak ispust, dug problem

Objavljeno prije

na

Sredinom juna vijenci pjene koji su se pojavili u moru od Budve do Svetog Stefana uznemirili su mještane i turiste. Dok su kupači tvrdili da je u pitanju još jedna havarija kanalizacionog sistema i izlivanje fekalija u more – kakvo su već ranije viđali – u budvanskom Vodovodu su objašnjavali da, ipak, ovoga puta nije riječ o tome već o ,,uobičajenoj pojavi vraćanja prljavštine ka obali kada je južina”.

Ipak, ovakvi i slični incidenti nisu neuobičajeni tokom ljetnje turističke sezone na Crnogorskom primorju. Nešto slično se dešavalo i prošlog, ali i prethodnih ljeta. Dva su osnovna razloga za to. Stari i oštećeni kanalizacioni sistem odvoda fekalija u morske dubine, i pretjerana, često i nelegalna, gradnja na samoj obali mora zgrada i kuća koje nisu uvezane u kanalizacioni sistem pa se otpadne vode izlivaju – pravo u more.

Mještani tvrde da su svetostefanske plaže najbolji primjer za to. Fekalije iz višespratnica koje su nikle posljednjih deset godina uz samu obalu izlivaju se u vodu i time ovaj, nekada najelitniji dio Crnogorskog primorja pretvaraju u crnu ekološku tačku na rivijeri. U NVO Za ljepši Sveti Stefan objašnjavaju da vlasnici zgrada iznad lijeve Svetostefanske plaže noću ispumpavaju fekalije iz septičkih jama direktno u more. Kada oni na to upozore nadležne, slijedi snalažljivost. ,,Kada dođe inspekcija, vlasnici apartmana stave preko tih jama daske i pijesak, kako se ništa ne bi vidjelo”, navode u toj NVO.

Problem će biti riješen tek kada se, konačno, izgradi postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda, kao i kolektorska mreža. No, to nikako da se desi. Silvana Đurašević, ekonomska analitičarka u turizmu, upozorava na ponašanje lokalne samouprave: ,,U programima infrastrukture, pozicije izgradnje kanalizacionog kolektora na lijevoj Svetostefanskoj plaži i šetališta Lungo mare, iz godine u godinu samo se prenose”.

Nije samo Sveti Stefan u pitanju. Iste muke su svuda po primorju.

Mr Pavle Đurašković, rukovodilac Laboratorije Hidrometeorološkog zavoda, objašnjava da prema analizi u zvaničnim dokumentima Nacionalna dijagnostička analiza i Nacionalni akcioni plan ispuštanje komunalnih otpadnih voda u obalni morski ekosistem je identifikovano kao najveći uticaj na zagađenje vode, u pogledu potencijalnih posljedica na morski ekosistem i zdravlje ljudi-kupača, i prioritet za rješavanje.

Jedan od osnovih dokumenata za ovakvu ocjenu je i Master plan za odvođenje komunalnih otpadnih voda na Crnogorskom primorju i opštini Cetinje. ,,Prema podacima iz ovog i ostalih dokumenata, osnovni problemi u ovom sektoru su to što se voda bez tretmana ispušta u more; mnogi centralni ispusti su oštećeni fizički, pa se voda izliva na mjestima oštećenja, na kraćoj distanci od obale i manjoj dubini; oprema na ispustima ili ne radi ili nije ugrađena”, objašnjava Đurašković.

On kaže da su veliki problem, kada je zagađenje u pitanju, mnogobrojni i neidentifikovani, nelegalni, kratki ispusti, iz pojedinih objekata, ili grupe objekata. Iz njih se voda izliva na neadekvatnoj dubini i distanci od obale. ,,Zagađenje se ne razblažuje u dovoljnoj mjeri i svojim dejstvom obuhvata neposrednu obalnu vodu. Najveću štetu od ovog oblika zagađenja imaju plaže, čiji kvalitet vode za kupanje može znatno da degradira. Poseban štetni uticaj kratkih ispusta ogleda se u difuznosti njihovog dejstva, zbog njihove dužine i broja, za razliku od glavnih gradskih ispusta, koji imaju karakter tačkastog izvora”, smatra Đurašković.

Nevolja je u tome što su to stare, dotrajale i često oštećene cijevi za kanalizaciju koje su postavljene na morsko dno prije više od pola vijeka i veliko je pitanje koliko je u njihovu popravku ulagano, posebno posljednje dvije decenije.

,,U opštinama Crnogorskog primorja postoji 11 dugih ispusta koji su izgrađeni planski u sklopu izgradnje lokalnih kanalizacionih mreža tokom 60-ih godina prošlog vijeka. Pored ovih postoji i veći broj tzv. ‘kratkih’ ispusta od kojih je u Master planu odvođenja i prečišćavanja otpadnih voda Crnogorskog primorja evidentirano ukupno 81”, kaže pomoćnik ministra održivog razvoja i turizma Siniša Stanković.

Najčešći uzroci oštećenja ispusta su jake morske struje, odnosno nevremena, sidrenje većih plovnih objekata, ali i nelegalni način ribolova, objašnjavaju u Ministarstvu.

Da je tako – potvrđuje i događaj s kraja prošle turističke sezone kada se u Petrovcu, ispod hotela Palas, na plaži punoj kupača, izlila kanalizacija iz cijevi koju je neko oštetio. Nezvanično objašnjenje je bilo – nespretno rukovanje sidrom koje se umjesto u morsko dno, zabilo – u kanalizacionu cijev.

Đurašković tvrdi da komunalne otpadne vode imaju najveći efekat na Bokokotoski zaliv zbog zatvorenosti obale, slabe izmjene vode sa otvorenim morem i priliva slatke vode. ,,Tokom turističke sezone količina komunalne otpadne vode se višestruko povećava, pa time u istoj srazmjeri i efekti njenog ispuštanja. Na realan sadržaj zagađenja vode, osim veličine i vrste emisije otpadnih voda, presudno utiču i prirodni faktori ‘in situ’, u ovom slučaju prije svega morske struje (talasi) i pravac i brzina vjetra. Generalno, sjeverni vjetar ‘smanjuje’ zagađenje uz obalu, a južni ga ‘povećava’, što posebno važi za otvorenu obalu”. Đurašković pojašnjava i da je značajan uticaj „kratkih” ispusta, o čijim dužini i broju nema podataka, a koji su ilegalni.

Pomoćnik ministra Stanković tvrdi da je održavanje i rekonstrukcija podmorskih ispusta u nadležnosti jedinica lokalne samouprave, odnosno njihovih vodovodnih i kanalizacionih preduzeća. „Ispusti treba da budu redovno pregledani, i to najmanje jednom u dvije godine”, tvrdi Stanković.

A da li je to, zaista, tako?

On pojašnjava da pregled stanja podmorskih ispusta podrazumijeva i angažovanje ekipe za podvodno snimanje, što je skup proces. „Javna vodovodna i kanalizaciona preduzeća, nažalost, često nijesu u mogućnosti da obezbijede potrebna finansijska sredstva za ove namjene”, kaže Stanković

On napominje: „I inetrevencije na saniranju oštećenja i djelimične rekonstrukcije se odvijaju pod vodom i zahtijevaju značajna finansijska sredstva. Lokalna javna vodovodna i kanalizaciona preduzeća bez pomoći jedinica lokalne samoupave i/ili Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom, ne mogu snositi troškove realizacije ovih aktivnosti”, objašnjava Stanković.

Dr Vesna Mačić iz Instituta za biologiju mora kaže kako izlivanje kanalizacije u more često prolazi nekažnjeno i da je pokretanje priče u javnosti o tom problemu izuzetno važno. „Brojni su problematični ispusti kao što je onaj kod Port Milene, ispust kod Petrovca, kod Budve, Trašte, ispod Škvera i puno malih po zalivu…”, objašnjava Mačić. Ona kaže da pojedina istraživanja morskog dna pokazuju specifične promjene koje su, najvjerovatnije, izazvane onečišćenjima.

Nakon više od pola vijeka zanemarivanja – vrijeme je da se Crna Gora pozabavi čistoćom morske vode i uvede savremene kanalizacione sisteme. Nakon toga bismo mogli početi da pričamo i o ozbiljnom turizmu.

Problematičan kvalitet vode

TXT: JP Morsko dobro i Hidrometeorološki zavod rade stalnu kontrolu sanitarnog kvaliteta vode na javnim kupalištima. Od 1996. broj kupališta je povećavan, do prošlogodišnjih 100. Voda se uzorkuje od maja do oktobra, petnaestodnevno. Ukoliko se utvrdi da neko kupalište nema vodu propisanog kvaliteta, monitoring se nastavlja, sve dok se voda ponovo ne vrati u propisano stanje, a u međuvremenu se identifikuju i otklanjaju uzroci pogoršanja kvaliteta.

,,Prošlogodišnje iskustvo sa kontrolom kvaliteta vode u blizini 15 objekata, sa potencijalnim uticajem (potoci, rijeke, ispusti) ukazuju da i ove povremene pritoke imaju štetan uticaj na susjedna kupališta, jer se njihovi tokovi i korita koriste za nelegalno ispuštanje otpadnih voda”, objašnjava mr Pavle Đurašković iz HMZ.

On upozorava da dugogodišnje iskustvo u realizaciji monitoringa sanitarnog kvaliteta vode na kupalištima, ukazuje na mnoge (ne)opravdane nedoumice javnosti. ,,Analize se rade svakih petnaest dana, a ne svakodnevno, neki uzorci se uzimaju u prijepodnevnim satima, kada je drugačija situacija od popodnevne, u periodu od uzimanja uzoraka do objavljivanja rezultata mjerenja prođe najmanje dva do četiri dana – kada se mogu desiti značajne promjene u kvalitetu vode (trenutno zagađenje, promjena pravca vjetra i drugih meteo faktora …). ” Đurašković kaže da je izvjesno da je u vrijeme uzorkovanja, kvalitet vode odgovarao izmjerenom i objavljenom.

Ovakvim, standardnim načinom rada ipak su identifikovane plaže, koje su često van propisanog kvaliteta vode, uglavnom kao posljedica ispuštanja netretiranih otpadnih voda. Đurašković navodi da su to kupališta blizu Port Milene na Velikoj plaži i plaže u Igalu RVI, Vila Galeb i Blatna plaža. ,,Plaže kotorskog i risanskog zaliva su često problematičnog kvaliteta vode (prije svega kod Kotora i Risna). Osjetljiv je kvalitet vode uopšte u Boki, zatim u zoni Budve ‘od Avale do Zavale’, Bara- gradska zona i Ulcinja- gradska zona. Odličan kvalitet vode su pokazale plaže od Luštice do Budve, Od Kamenova do Sutomora, Od Bara do Ulcinja i na središnjem dijelu Velike plaže”, navodi on.

Marijana BOJANIĆ

(Tekst je realizovan u saradnji sa danskom organizacijom za podršku projektima istraživačkog novinarstva u Jugoistočnoj Evropi – SCOOP)

Komentari

DRUŠTVO

DOK NASILJE NA ULICAMA RASTE: Ko kontroliše policiju

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iako su smijenjeni svi šefovi sektora u Upravi policije, nakon što je za direktora izabran Zoran Brđanin, ne čini se da nova vlast potpuno drži kontrolu nad tim dijelom bezbjednosnog sektora

 

Mnogi su se nadali da će se nasilje u javnom prostoru smiriti nakon što su završeni lokalni izbori u gradu pod Trebjesom ili „bitke za Nikšić“, kako je ovaj događaj nazvan u srbijanskim tabloidima. Međutim, podjele i tenzije ne jenjavaju.

Takozvane „patriotske“ i „komitske“ snage, koji smatraju da je ugrožena nezavisnost Crne Gore, gotovo svakodnevno nalaze razloge za protestna okupljanja ili demonstrativne organizovane vožnje po crnogorskim gradovima. Opozicione partije svojim saopštenjima ohrabruju ovakva okupljanja, blago zabašureno preuzimaju i zasluge za njih, a poruke podrške često stignu i od samog Đukanovića. Posljednji takav razlog su bile najavljene promjene u primjeni Zakona o državljanstvu.

Svoje razloge za proteste i javna okupljanja, a i za kontraproteste, nalaze i pristalice vlasti nezadovoljne odlukama Vlade. Prosrpske grupacije zamjeraju polciji što ima blaži odnos prema partitoskim snagama nego što je imala prethodna vlast prema demonstrantima. Oni se bune i zbog  najavljene smjene ministra pravde Vladimira Leposavića. Ovi protesti su dobili podršku dijela vladajuće koalicije okupljene oko Demokratskog fronta, ali i dobrog dijela srbijanskih tabloida.

U uskomešanoj atmosferi fizički je napadnuto više građana i novinara, ali i službenih lica. Dok se na protestima „patriota“ mogu čuti pjesme koje šire mržnju prema Srbima, kao što je Boj na Čavnoglave, na protestnim okupljanjima prosrpskih snaga mogu se čuti i vidjeti transparenti koji negiraju genocid u Srebrenici, čime valjda daju podršku Leposaviću i njegovoj izjavi koja je išla u tom pravcu.

Od Uprave policije se očekuje da vrati mir na crnogorske ulice i obezbijedi poštovanje zdravstvenih mjera. Ali primjetan je njen pasivniji odnos prema ovakvim događajima nego što je to bio tokom prethodne godine, koju su obilježili protesti. Iako su smijenjeni svi šefovi sektora u tom organu, nakon što je za direktora izabran Zoran Brđanin, ne čini se da nova vlast drži kontrolu nad tim dijelom bezbjednosnog sektora. Pitanje je da li je riječ o većem stepenu tolerancije prema pravu na slobodu okupljanja, čak i kad se ono zloupotrebljava, ili nova vlast ne želi da reakcijom policije izazove bijes građana kao što je tokom prošle godine učinila prethodna vlast.

Propusti policije naročito su bili uočljivi tokom blokade puta u Bogetićima, na saobraćajnici Podgorica – Nikšić, kada su u sukobu „patriota“ i policije povrijeđeni oficir Vojske Crne Gore (VCG) Rajko Čanjak, vojni doktor Dragan Martinović i službenik Uprave policije Jovan Bijelović. Dogodila se i neodgovorna  reakcija pripadnika Sektora za obezbjeđenje objekata i štićene ličnosti, koji je službenim automobilom prošao kroz blokadu, dok su na vozilu sjedjeli demonstranti. U vozilu se nalazila ćerka premijera Krivokapića i javnosti je saopšteno da je službenik policije tako reagovao jer je procijenio da je njen život u tom trenutku bio ugrožen. Na video snimcima, koji su dospjeli u javnost, nije vidljiv stepen ugroženosti koji bi opravdao takvu upotrebu sile. Sve se ovo dogodilo naočigled pripadnika policije koji su trebali da obezbjeđuju ovaj skup i spriječe narušavanje javnog reda i mira.

Izvršni direktor Centra za građanske slobode Boris Marić smatra da je ponašanje policije „očigledno u skladu sa odlukom da demokratski i tolerantan ptistup treba da bude osnova postupanja policije“. On za Monitor kaže da je to težak zadatak kada imamo forsiranje antagonizama prvenstveno od struktura bliskih Demokratskoj partiji socijalista i Demokratskom frontu.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 16. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SEKSUALNO NASILJE NAD DJECOM U CRNOJ GORI: Hoće li napokon biti pooštrene kazne

Objavljeno prije

na

Objavio:

Stravičan zločin koji je izvršio komunalni policajac kada je nedavno, usred bijela dana, obljubio devetogodišnjakinju u podgoričkom naselju Stari Aerodrom, uznemirio je javnost. Sistem zaštite seksualno zlostavljane djece ilustruje i činjenica da Crna Gora nema zvaničnu statistiku o seksualnom nasilju nad djecom, a ni odgovarajuće kazne za zločince niti psihološku podršku žrtvama

 

Stravičan zločin koji je izvršio komunalni policajac R.O. kada je nedavno, usred bijela dana, obljubio devetogodišnjakinju u podgoričkom naselju Stari Aerodrom, uznemirio je javnost. I podstakao na pitanje – kakav je sistem zaštite seksualno zlostavljane djece u Crnoj Gori?

Zvaničnu statistiku o seksualnom nasilju nad djecom crnogorski državni organi nemaju. Kazne za seksualne zločince nisu zadovoljavajuće, a podrška žrtava je neefikasna, smatraju sagovornici Monitora.

,,Evropska statistika pokazuje da je od petoro djece, jedno preživjelo neki oblik seksualnog nasilja. Od petoro koje je kroz to prošlo, četiri su djevojčice, a jedan dječak. Iskustva iz EU, regiona i crnogorskih NVO koje se bave problemom zaštite i prevencije seksualnog nasilja, govore da nema razloga da ne vjerujemo da je i u Crnoj Gori ista ili, bar, vrlo slična statistika”, kaže za Monitor izvršna direktorica NVO Prima Aida Perović, koja je nedavno, u saradnji sa partnerima, realizovala kampanju pod nazivom Seksualno nasilje nije dječja igra.

Najčešća zabluda je da uglađeni, obrazovani, dobrostojeći ljudi lijepih manira ne zlostavljaju djecu, kao i da su djeca najsigurnija u porodičnom okruženju, upozorava Perović. „Istina je, međutim, da seksualno nasilje u 90 odsto slučajeva djetetu nanosi poznata osoba, koja mu predstavlja autoritet i u koju ima povjerenja. Takvi seksualni predatori vješto maskiraju svoje namjere i prilagođavaju ih dječijoj radoznalosti, naivnosti i neznanju. Djeca najčešće u startu ne prepoznaju nasilje, jer misle da je u pitanju igra. Jedna od velikih zabluda je i to da su svi seksualni zlostavljači djece pedofili. Postoje osobe koje se seksualno iživljavaju nad djecom, a koje imaju uobičajene seksualne odnose sa odraslim osobama”.

Monitor je od Uprave policije (UP) pokušao da sazna koliko je slučajeva seksualnog nasilja nad djecom (nedozvoljenih polnih radnji, obljuba i silovanja) u posljednje tri godine prijavljeno toj državnoj upravi. Do zaključenja ovog broja, odgovor nije stigao.

Studija o seksualnom nasilju nad ženama i djecom u Crnoj Gori, koju su radile NVO Prima, Sigurna ženska kuća i SOS za žene i djecu žrtve nasilje iz Nikšića, a koja je obuhvatila period od pet godina, od početka 2014. do kraja 2018. godine, pokazala je da su žrtve koje su preživjele neki vid seksualnog nasilja, u 60 odsto slučajeva – djeca. „To ne znači nužno da su djeca brojnija među žrtvama, jer punoljetne osobe mnogo rjeđe prijavljuju seksualno nasilje i dobijaju epilog na sudu”, objašnjava Perović.

Krivični zakonik Crne Gore za silovanje djeteta propisuje kaznu zatvora na period od najmanje 10 godina. Za obljubu zatvor od tri do 12 godina, a za nedozvoljene polne radnje – novčanu kaznu ili zatvor – od dvije do najviše 15 godina.

Ministarstvo pravde, ljudskih i manjinskih prava je, nakon inicijative iz Kabineta premijera Zdravka Krivokapića 12. aprila, pristupilo izradi Predloga zakona o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika. Cilj je – maksimalno pooštravanje kazni zatvora za krivična djela protiv polne slobode koja su učinjena prema djeci i nemoćnima. „Za silovanje i obljubu predložena je mogućnost da počinitelj bude kažnjen zatvorskom kaznom u trajanju od 40 godina. To je najstroža kazna koju domaće krivično zakonodavstvo predviđa za najteža krivična djela. Predložene kazne zatvora, koje mogu biti ocijenjene kao drakonske, ne moraju biti izrečene u svakom pojedinačnom slučaju”, navodi se, između ostalog, u saopštenju tog Vladinog resora.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 16. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PROPAST VEKTRE MONTENEGRO: DRŽAVI RADNICIMA I OPŠTINAMA OSTAVILA MILIONSKE DUGOVE

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dragan Brković postao je sinonim za crnogorske novokomponovane biznismene koji uprkos privilegijama, izdašnoj podršci bivšeg režima i državnih institucija, nisu bili u stanju da uspješno posluju koristeći vrijedne prirodne i izgrađene resurse kojih su se domogli

 

U jednoj od najvećih privatnih kompanija u Crnoj Gori, Vektri Montenegro, koja je donedavno bila u vlasništvu podgoričkog biznismena Dragana Brkovića, proglašen je bankrot. Potpuna finansijska propast odnosi se kako na glavnu kompaniju tako i na ćerke firme u čijem su posjedu bila mnoga privredna preuzeća i vrijedne nekretnine, „sakupljene“ tokom procesa kumovske privatizacije crnogorske privrede. Konačni bankrot proglasio je Privredni sud 31. marta. Određen je i stečajni upravnik Radojica Grba, koji će pokušati da izmiri milionske dugove mnogobrojnim povjeriocima prodajom imovine ili cijele firme kao pravnog lica.

Sedam mjeseci nakon što je Demokratska partija socijalista izgubila vlast, kao kula od karata srušila se poslovna imperija Dragana Brkovića, kuma predsjednika Mila Đukanovića. Spektakularno je propao posao biznismena čije je djelovanje obilježilo prošlu deceniju, koji je posjedovao šume, fabrike, hotele, zemljišne posjede, poslovne zgrade, restorane,  na najatraktivnijim lokacijama Crne Gore, od sjevera pa do mora. Podizao je na stotine miliona kredita u raznim domaćim i stranim bankama. Kupovao avione, kamione, stanove i vile, i ostalo što spada u život na visokoj nozi. Do jednog trenutka, posljednjeg stečaja u kome je sve nestalo.

Brković je postao sinonim za crnogorske novokomponovane biznismene koji uprkos privilegijama, izdašnoj podršci bivšeg režima i državnih institucija, nisu bili u stanju da uspješno posluju koristeći vrijedne prirodne i izgrađene resurse kojih su se domogli.

Kompanija Vektra Montenegro promijenila je vlasnika na neslavan način. U januaru ove godine javni izvršitelj oduzeo je kompaniju od Brkovića i ona je prešla u vlasništvo švajcarske banke NLB Inter Finanz iz Ciriha, zbog kreditnog duga od 55 miliona eura. Brković je u medijima nazivan i „kralj stečaja“ jer  je sve privatizovane firme odveo u sigurni stečaj.

Dragan Brković ostavio je firmu Vektra Montenegro u dugovima do guše. Kratkoročne i dugoročne obaveze kompanije iznose oko 170 miliona eura. Državi na ime poreza duguje oko 20 miliona. Opštinama na čijim je teritorijama poslovao takođe duguje milionske iznose. Na stotine zaposlenih ostavio je bez posla i bez plata i godinama im nije uplaćivao doprinose za zdravstveno i socijalno osiguranje.

Brković je postao tranzicioni bogataš kupovinom mnogih državnih preduzeća. Kupio je najveći šumsko-industrijski kombinat Velimir Jakić u Pljevljima za 1,6 miliona eura, koji je tada zapošljavao oko 700 radnika. Preduzeće mijenja naziv u Vektra Jakić i godinu kasnije dobija koncesije za eksploataciju šuma na 30 godina. Danas je to uništena firma u kojoj je proizvodnja obustavljena a radnicima koji su ostali bez posla, Vektra Jakić duguje i do 30 mjesečnih zarada.

U svoj poslovni portfolio upisuje i autoprevoznike i špeditere, Moračatrans i Rumijatrans, od kojih osniva firmu Horizon Logistic u Baru, koja je u stečaju od 2012.

Najveći poslovni poduhvat Brković realizuje kupovinom većinskog paketa akcija najznačajnijeg hotelskog preduzeća u Herceg Novom, Hotelsko-turističkog preduzeća Boka, nosioca turističke privrede grada. Krajem 2007. godine HTP Boka je privatizovana od strane Brkovićeve Vektre Montenegro, prodajom 59,4 odsto od ukupnog broja upisanih akcija, za sumu od 22 miliona eura. To je 50 miliona manje od procijenjene vrijednosti kapitala prebogate hotelske kuće koja je dominirala Novim i cijelom Bokom.

HTP Boka posjedovala je ogromnu imovinu, oko 128.000 kvadrata zemljišta u zoni morskog dobra i 45.000 kvadrata poslovnih objekata. U okviru HTP Boka poslovao je prestižni Hotel Plaža u centru grada, hoteli Tamaris i Igalo, restoran Žanjice na Luštici, ugostiteljsko-poslovni  objekat Galeb u Igalu i mnogi drugi sadržaji i lokacije, kao što je zemljište porušenog starog Hotela Boka na obali, koji je sada pretvoren u park.

Prethodno je od mađarskih kompanija otkupio udio od 33 odsto u HTP Boka, čime je ostvario kontrolu od 92 odsto vlasništva hercegnovske turističke kompanije koja postaje Vektra Boka.

Brković se ugovorom obavezao da će u naredne tri godine u rekontrukciju i obnovu hotela uložiti 50 miliona eura, da će ulagati 200 hiljada eura godišnje u razvoj komunalne infrastrukture i sporta u Herceg Novom. Umjesto toga, na hotele HTP Boka upisao je hipoteke zbog kredita u iznosu od 23,7 miliona eura koji je otišao glavnoj, majci firmi Vektri Montenegro. Vektru Boka ubrzo je uveo u stečaj, a veliki dio  atraktivnih nekretnina rasprodao, iako po kupoprodajnom ugovoru na to nije imao pravo.

Tokom trinaest godina gazdovanja hercegnovskim hotelima Brković je prodao sve manje objekte Vektra Boke. Prodat je ugostiteljski kompleks  Žanjice sa objektima i zemljištem za milion eura, koji je bio procijenjen na iznos od 3 miliona. Prodat je restoran Levanger koji se nalazi na samoj obali Igala. Na doboš su otišli objekti i zemljište restorana Galeb, ugostiteljski kompleks na plaži Milašinović na Toploj… Prodati su čak i teniski tereni zajedno sa objektima, na šetalištu Pet Danica.

Razmjere štete koju je nekada renomiranoj hotelskoj kući HTP Boka i Opštini Herceg Novi nanio Dragan Brković, nemjerljive su. Hotel Tamaris je porušen 2012. godine, novi nije sagrađen. Na njegovom mjestu, na glavnom gradskom šetalištu, ostala je ledina za parking vozila. Hotel Igalo, oronuo, napušten i zarastao u bršljan i drače, ne radi posljednjih deset godina. Najpoznatiji novski hotel Plaža radi u oskudnim uslovima, kao odmaralište, kategorizovan sa tri, odnosno dvije zvjezdice. Planovi za rekonstrukciju hotela ili izgradnju novog na toj ekskluzivnoj lokaciji, nisu realizovani.

Vektra Boka duguje Opštini oko 4 miliona eura po raznim osnovama, radnicima na ime plata i doprinosa gotovo isto toliko. Poslovanje Brkovića u Herceg Novom nalik je uraganu, prirodnoj katastrofi koja bez milosti ruši sve pred sobom.

Brkovićevo poslovno carstvo prošireno je i na Budvu, na čijoj teritoriji posjeduje vrijedne nekretnine. Vektra je vlasnik bečićkog odmarališta Alet, poznatog Međunarodnog omladinskog centra – MOC, kojeg je kupio 2006. od beogradskog Geneksa za 4,8 miliona eura. Planovi da se na toj lokaciji sagradi luksuzni turistički kompleks, nisu realizovani.

U neposrednoj blizini MOC-a, posjeduje parcelu površine 6.100 m2, na kojoj je kao vlasnik upisana of šor firma Anotech Corporation, registrovana na Britanskim Djevičanskim Ostrvima, iza koje stoji Brković. Iz Vektre Montenegro upućen je prije dvije godine zahtjev Opštini Budva za izdavanje uslova za gradnju stambenog kompleksa, koji je DUP-om Bečići predviđen na toj lokaciji. Ali do gradnje nije došlo.

Parcela je založena za dva kredita od 50 i 55 miliona eura koje je Vektra Montenegro uzela 2007. i 2009. godine od pomenute NLB Inter Finanz banke. Krediti nisu vraćeni pa je švajcarska banka u nekoliko navrata pokušala prodaju zemljišta u Bečićima, koja je procijenjena na iznos od 1,5 miliona eura.

Vektra je vlasnik stare zgrade Jugoslovenskog rječnog brodarstva- JRB u Budvi, na Slovenskoj obali, koju je kupio od beogradskog biznismena Nenada Đorđevića za 3 miliona eura. Oronula zgrada na velikoj parceli uz more, u blizini Starog grada, decenijama nije u funkciji. Služi kao spomenik propale privatizacije i tajkunske trgovine, bez želja i inicijativa za rekonstrukcijom ili izgradnjom novih sadržaja.

Na sve tri nekretnine Vektre u Budvi upisane su milionske hipoteke banaka i drugih povjerilaca među kojima je i Opština Budva, kojoj Brkovićeva firma duguje na ime poreza na nepokretnost. Uprava lokalnih javnih prihoda blokirala je Brkovićevu parcelu u Bečićima stavljanjem hipoteke u ukupnom iznosu od 100.743 eura, na osnovu rješenja o obezbjeđenju poreskog potraživanja koje traje od 2016. godine.

Ista zabilježba hipoteke u korist Opštine Budva upisana je i u posjedovni list zgrade JRB u ukupnom iznosu od 212.406 hiljada eura. Dug Vektre Opštini Budva dostigao je sumu od 313 hiljada eura. Sve navedene nekretnine pod hipotekama su na vrtoglave iznose koji premašuju 100 miliona eura. Šta je biznismen Brković radio sa tolikim milionima, ostavljajući pustoš za sobom u privatizovanim državnim preduzećima, teško je objasniti. Gdje je novac nestao i avio-kompanija čijim se letjelicama putovalo u šoping u Milano, u Monako, na odmore na francuskoj rivijeri i slične uživancije.

Da li će proglašenjem fajronta u kompaniji Vektra Montenegro, miljenici svih depeesovskih vlada i premijera, stotine napaćenih radnika naplatiti svoja potraživanja, u čije ruke će dospjeti hercegnovski hoteli i budvanske nepokretnosti, pitanja su koja za sada nemaju odgovora. Ako bankrot nije samo još jedan manevar u nizu, da se imperija  i ortaci otarase nagomilanih dugovanja.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo