Povežite se sa nama

OKO NAS

MOBILIZACIJA PRIMORACA: Morsko dobro podijelilo primorce

Objavljeno prije

na

-Pozivamo sve građane Boke, primorja i Crne Gore da potpišu peticiju o ukidanju Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom zbog njegovog odnosa prema obali, stanovništvu i podaničkog odnosa prema politički podobnim tajkunima, kaže se u proglasu koji je uputio Bokeški Forum (BF).

Ta politička organizacija koja ima svog predstavnika u Skupštini opštine Tivat insistira da se o obali i pripadajućoj teritoriji staraju opštine, a da se poštujući principe decentralizacije, visoka ovlaštenja u tome daju i mjesnim zajednicama. ,,Na taj način, omogućio bi se dodatni priliv sredstava u opštinske kase i istovremeno se otvorila nova radna mjesta, na kojima bi prioritet prilikom zapošljavanja imalo domaće stanovništvo. JP Morsko dobro svojim dosadašnjim funkcionisanjem pokazalo je da je jedan od najvećih neprijatelja Boke i Bokelja i svih građana Primorja i kao takvo ne zaslužuje da postoji” tvrde u BF-u.

Iz te organizacije ukazuju na neprihvatljivo ponašanje Morskog dobra u slučaju plaže na Plavim horizontima, koju više, kako tvrde, neće moći da koristi lokalno stanovništvo i njihovi gosti zbog interesa stranih investitora. Stoga su najavili da će naredne sezone svakog dana organizovati protestne šetnje.

I mještani Miločera i Svetog Stefana često se žale da nemaju pristup plažama, odnosno da im je ograničeno kretanje šetalištima uz Kraljičinu, svetostefanske i druge plaže, iako je to njihovo ustavno pravo.

,,Oplovio sam gotovo sve svjetske luke i ovakvu diskriminaciju nigdje nijesam doživio”, kaže kapetan iz Tivta Mladen Raste.

Prirodno je da inicijativa za ukidanje “Morskog dobra” krene iz Tivta, opštine gdje su najveće prosječne plate u zemlji i gdje je čak 16,2 odsto opštinske teritorije ili (746 hektara) u tzv. zoni morskog dobra.

Nešto manje procentualno (12,7 odsto) teritorije opštine Ulcinj je pod ingerencijom Morskog dobra, ali je stvarni prostor kojim ono gazduje znatno veći: oko 33 miliona kvadratnih metara!? Na pojedinim dijelovima u zaleđu Velike plaže zona morskog dobra ide i do dva kilometra od obale. Kada bi se računalo da je prosječna cijena kvadrata tek sto eura, vrijednost ulcinjske teritorije kojom gospodari državna institucija čije je sjedište u Budvi bi bila fantastičnih 3,3 milijarde eura!?

Zato su Ulcinjani pozdravili inicijativu iz Tivta, iako smatraju da ima malo šansi da ona, u trenutnoj političkoj konstelaciji na nivou države, bude realizovana.

Ostaje da se vidi da li će biti ispoštovan politički sporazum potpisan između Demokratske partije socijalista i koalicije Albanci zajedno kojim se predviđa da linija zahvata morskog dobra bude u zakonskim okvirima, odnosno kao „dio kopna koji je širok šest metara od najvećeg talasa prilikom najvećeg nevremena”. Jer, prosječna širina morskog dobra je, na primjer, u Kotoru 32, u Budvi 54, a u Ulcinju čitavih 565 metara.

Dok se čeka na realizaciju dogovorenog, Morsko dobro ubrzano završava tendersku proceduru izdavanja državnog zemljišta na obalama Bojane na korišćenje do 2018. godine. Zvanično je objavljeno da će ukupno na toj rijeci biti čak 573 objekta ili gotovo 2,5 puta više nego 2000. godine! Iz Morskog dobra poručuju javnosti da ,,vlada veliko interesovanje stanovništva, ali i stranaca, za zakup zemljišta na tom prostoru”.

Sa ovakvim stepenom gradnje sigurno je samo da će se nastaviti devastacija te rijeke i ekosistema delte Bojane, kao najvažnije prirodne močvare na istočnom Mediteranu koja se odlikuje neobično raznolikim kompleksom jedinstvenih i ugroženih prirodnih i kulturnih pejzaža, staništa i vrsta.

,,Treba li ponavljati: ukoliko se ne zaštiti taj predivni prostor, ozbiljno bi se ugrozio ustavni status Crne Gore i njena međunarodna reputacija kao turističke zemlje i ekološke države”, kaže funkcioner URE Ilir Harasani i ističe da je vlastima izgleda važnije da sa tog područja uzmu što više novaca za državni budžet i Morsko dobro.

On napominje da Opština Ulcinj, iako uzima polovinu sredstava koja se prikupe od morskog dobra na njenoj teritoriji, ne treba da pristane na ovoliku izgrađenost na obalama Bojane.

Lokalni ribari su upozorili na sve veću onečišćenost ove rijeke i ulcinjskog podmorja, te da o tome niko ne vodi računa, pa ni JP Morsko dobro.

Baš kao ni o eroziji plaža koja je, kako navode ekolozi, intenzivirana posljednjih godina. Rad morskih talasa, smanjeni dotok sedimenata, odnošenje pijeska i nebriga nadležnih institucija, ključni su razlozi koji utiču na ubrzano smanjivanje ulcinjskih plaža, tog najdragocjenijeg resursa za turizam, što potvrđuju i satelitski snimci.

Ali, već sedmicama se vodi bitka oko kontrole nad tim preduzećem. Provladini mediji su nedavno objavili da bi kadrovi Bošnjačke stranke na osnovu koalicionog sporazuma sa DPS-om trebalo da preuzmu funkcije direktora javnih preduzeća Morsko dobro i ,,Nacionalni parkovi Crne Gore”, u sklopu kojih, inače, već 18 mjeseci posluje i ulcinjska Solana.

Potom su iz koalicije Albanci odlučno saopštili da imaju pravo na upravljačke funkcije u bar dva javna preduzeća i da su zainteresovani da njeni kadrovi dobiju rukovođenje Javnim preduzećem za upravljanje morskim dobrom.

Kontrola nad firmom koja ima budžet od oko osam miliona eura i u zoni gdje je na stotine privremenih objekata veoma je primamljiva za albanske političke stranke koje najkasnije naredne zime očekuju lokalni izbori u Ulcinju.

Čini se, ipak, da će sve ostati po starom, tj. da će DPS preko svog funkcionera Predraga Jelušića, i dalje suvereno upravljati ovom institucijom. Koaliciji Albanci odlučno ostaje mjesto predsjednika Upravnog odbora, koje već četri godine pokriva kadar Nove demokratske snage – Forca Džaudet Cakuli, dok će se za Bošnjačku stranku izvjesno pronaći neko drugo atraktivno direktorsko mjesto u državnim preduzećima.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo