Povežite se sa nama

INTERVJU

MOMIR MATOVIĆ, REŽISER: Opstajanje… Duh… Dah…

Objavljeno prije

na

MONITOR: Kakvi su utisci sa nedavne izložbe fotografija i filmova u Geteborgu?
MATOVIĆ: Fotografija je i sada moja prva i posljednja ljubav. Od nje sam i počeo 1967. godine u Foto-kino klubu Titograd. Od tada sam se aktivno bavio izlagačkom umjetničkom fotografijom i osvajao nagrade na tadašnjim respektabilnim izložbama fotografija. Prelaskom na film to je pomalo ostalo u drugom planu sve do ove aprilske izložbe u Gallery Cosmopolitan u Geteborgu. Nevjerovatno, ali ovo je moja prva samostalna izložba fotografija. Susret sa praznim galerijskim prostorom je u startu bio strašan, obeshrabrujući, ali poslije postavke to je nešto sasvim drugo. Fotografije onako okačene naizgled ćute, ali nešto diše, živi. Prijatnoj atmosferi osim posjetilaca doprinijela je i kontinuirana projekcija mojih dokumentarnih filmova u susjednoj prostoriji tako da odlazim zadovoljan utiscima i reakcijama, ali i obavezom da što skorije i sa daleko većim brojem foto eksponata priredim izložbu u svom gradu. MONITOR: Nakon toga stiže nagrada za najbolju kameru koji ste osvojili sa filmom Opstajanje… duh… dah. Ona je samo jedna u nizu. Da li su nakon tolikog rada i tolikog broja nagrada, one uopšte inspirativne?
MATOVIĆ: „Okret upravljača kamiona koji stoji, grane drveta koje se uvlače kroz otvoreni prozor, portret Roberta Mičama u jednoj jednostavnoj kući, Školska učionica gledana naopačke, učitelj koji pješači do škole sa svojim jedinim učenikom usred nedođije… – samo su neke scene filma koji prenosi jedno shavatnje i duh prolazećeg i nepovratnog trenutka. Kamera je centralna za uspjeh ovog filma, a njegov raznovrstan i pamćenja vrijedan izbor slika omogućava gledaocu da stupi u taj mikrokozm na jedan veoma iskustven način, koji vjerovatno po prvi put uopšte donosi osjećanje sjete zbog završetka školske godine. Žiri sa velikim zadovoljstvom dodjeljuje NAGRADU ZA NAJBOLJU KAMERU za dokumentarni film Momiru Matoviću i njegovom filmu Opstajanje… duh… dah…” je poetski esej o filmu koji je član žirija pročitao na dodjeli nagrada 7 South East European Film festivala u James Briges teatru na univerzitetu UCLA u Los Angelesu. Da li je ovo priznanje inspirativno? Pa jedan od glavnih sponzora ovog festivala je Američka akademija za film koja dodjeljuje nagradu Oskar, pa izvolite, zaključite sami.

MONITOR: Film se bavi laganim umiranjem jedne Crne Gore, jednog načina života. Koliko mislite da su Crnogorci svjesni ovih promjena?
MATOVIĆ: Film je premijerno prikazan na filmskom festivalu u Dohi i zainteresovao je sve, tako da smatram da mu predstoji dobra festivalska karijera. Ovdje još nije prikazan. Vidjelo ga je samo par ljudi do čijeg mi je mišljenja veoma stalo, tako da ne bih prvi dio ovog pitanja tematski razglabao.

Nastavak odgovora je u filmu, možda kao prolog, zaprepašćujući. Sve je tu, baš tu oko nas, svakodnevno, ali se pravimo ili nećemo da to vidimo, a to nemilosrdno i nepovratno uzima svoj danak. Svjesni smo onoliko koliko nas se to lično dotiče i ništa više od toga. Pa i tada, iako nas to direktno pogađa, a uz to bude veoma bolno, uvlačimo glavu u ramena, ćutimo.

MONITOR: Koliko se kroz Vaš prvi dugometražni dokumentarni film Ram za sliku moga zavičaja može saznati o današnjoj Crnoj Gori?
MATOVIĆ: Ovaj projekat je nastao spontano, iz jednog višednevnog razgovora sa gospođom Lidiom Jovanović, suprugom nezaboravnog prvog poslijeratnog predsjednika Crne Gore druga Blaža Jovanovića. Nije mi ni padalo na pamet da će taj film poslije svog prikazivanja biti tako dobro primljen. Vjerovatno su se sve generacije u njemu prepoznale. Uporedite ono Blažovo juče čiji smo izdanci sa ovim danas, kada smo vremešni ljudi! Veoma jednostavno, mnogo, strašno.

MONITOR: U jednom intervju ste rekli da je ovaj film zamalo postao serija, jer ste dobar dio materijala morali ostaviti po strani. Koliko je režiseru teško donijeti ovakve odluke?
MATOVIĆ: Ovakvi filmovi ili serije koje se u posljednje vrijeme rade su toliko intrigantni, tako da počesto sebe zapitkujemo: pa koliko smo mi toga zaboravili, ili jednostavno, ne znamo? I u ovom slučaju ostalo je dosta materijala. Bilo je inicijative i sugestija da se napravi serija, ali sam bio nemilosrdan. Ovo sam uradio i – gotovo. Možda sam bio premoren, jer je film dugo sazrijevao, ali sada u ovim teškim vremenima počesto se vraćam dilemi: da li nam je neka vrsta ličnog i kolektivnog preispitivanja potrebna? Jeste, svakako, stalno, pa i putem ovakvih projekata. U posljednje vrijeme dobijam sugestije da uradim jedan seriozan projekat o Blažu Jovanoviću, o Crnoj Gori. Za to treba dosta kreativne energije i domišljatosti, ali ništa nije isključeno.

MONITOR: Da li se slučajno Vaša aktivnost pojačava u vremenima kada je sve osjetnije urušavanje sistema vrijednosti, i kada nestaju značajni simboli Titograda/Podgorice i Crne Gore? Kakva je Podgorica danas u odnosu na onu o kojoj često govorite ?
MATOVIĆ: O mom rodnom, voljenom, najljepšem gradu na svijetu ja pričam fotografijom i filmom – svakodnevno. Pamtim dosta od proteklih vremena kada je sve nekako bilo okupano suncem, bili ste okruženi nasmijanim ljudima uz koje je grad rastao i izrastao. A danas, grčevito nastojim da nešto otrgnem od ove nemilosrdne devastacije gradskog jezgra – Stare i Nove Varoši. Ovih dana miriše samo par stabala lipe koje su nekim čudom preživjele „pokolj” u Hercegovačkoj ulici. One sa nekoliko starih fasada prkose uprljanom, ogoljenom betonsko – mermernom dijelu „moderne gradske ulice” prepune kafića i prodavnica brze hrane sa apatičnim gostima. Na prostoru nekadašnjeg kinqa Kulture divlje rastinje, smeće. Nema Cica, Mesa, Pera i ostale družine, ali se ustalio prodajni parking polovnih vozila. Od stare, reprezentativne kuće Abdovića ostale su samo zidine, pa i Sat kula nekako bolno cuka.

MONITOR: Film o Dodestu, serijal o crnogorskoj kinematografiji, foto izložbe o Titogradu… sve je to važna istorijska građa. Koliko još imate arhivskog materijala i šta možemo očekivati u narednom periodu?
MATOVIĆ: Ovakvog materijala nikad nije dosta. Stalno se na nešto nailazi, a i Podgoričani prepoznajući moj rad polako otvaraju svoju dušu, stare fotografije, predmete, tako da je moja foto i filmska arhiva usmjerena u tom pravcu i veoma sistematizovana. Upravo se završava dugotrajno snimanje jednog velikog serijala o Podgorici (nastavak serije Moja Podgorica). Biće tu veoma interesantnih kazivanja potomaka starih podgoričkih porodica, autorskog pristupa Sat kuli, Jusovači, Gorici, mlinovima na Ribnici… Odmah poslije toga predstoji moje lično preispitivanje foto arhive Biroa za odnose sa javnošću Vlade Crne Gore, koja je odavno zaboravljena. Samo letimičan uvid pokazuje koliko je tu neispričanih priča.

MONITOR: Domaća kinematografija je malo živnula posljednjih par godina. Koliko tu ima kvaliteta i kakva je njena perspektiva?
MATOVIĆ: Naizgled! Na riječima! Samo kvantitativno! Poražavajući su podaci da u našim bioskopima te naše filmove slabo ko gleda. Kakvi su produkcioni uslovi – takav je i kvalitet. Budućnost crnogorskog filma – ostarah ti ja u KINEMATOGRAFIJI bez ikakve perspektive.

Dragan LUČIĆ

Komentari

INTERVJU

DRAGAN KOPRIVICA, IZVRŠNI DIREKTOR CDT: Dobro došli u crnogorsku partitokratiju

Objavljeno prije

na

Objavio:

Imamo tipičan primjer obrasca: jako zagovarate progresivne i demokratske vrijednosti i aktivnosti a istovremeno radite sve kako ne bi došlo do promjene sadašnjeg stanja i postojeće političke kulture

 

 

Anomalije koje su dovele do prijevremenih lokalnih izbora u Budvi, Andrijevici i, možda, Šavniku ukazuju na obrazac ponašanja i funkcionisanja političkih elita u Crnoj Gori, kaže nam Dragan Koprivica, izvršni direktor Centra za demokratsku tranziciju. “Funkcionisanje institucija kao da je svrha njihovog postojanja, omogućavanje i podsticanje partijskog preduzetništva, a ne javni interes, pravna država i razvoj zajednice zapravo jeste suština tog modela”

MONITOR: Može li se to promijeniti nakon vanrednih lokalnih izbora?

KOPRIVICA: U Budvi i Andrijevici nema puno ni političkih ni ideoloških razloga za krizu vlasti i vanredne izbore. Radi se samo o dodatnoj fragmentaciji izborne scene, novoj prekompoziciji i potrebi da se blokira rad opštine u nadi da će im novi izbori omogućiti bolju poziciju prilikom isisavanja državnih (opštinskih) resursa i njihovo prebacivanje u ruke moćnika. To je dio naše političke kulture koja se, iako svaki dan slušamo drugačije priče, neće brzo promijeniti. Problem je što građanke i građani još uvijek ne umiju da ovakvo ponašanje kazne na izborima. Oni se, nažalost, ili okreću apstinenciji ili, ako su mlađeg doba, odlaze iz zemlje.

To je savršen scenario za partitokratiju. Kad pogledamo razvoj političkih odnosa, ne bi bilo iznenađenje da se ove anomalije nastave i u drugim opštinama ili se brzo pojave i na državnom nivou.

MONITOR: Situacija u Šavniku je i za naša poimanja politike neobična. Postoji li, vama poznat, sličan primjer u izbornoj praksi?

KOPRIVICA: U svojoj praksi, a bavim se izborima skoro 25 godina, nijesam vidio sličan slučaj. Gotovo je teorijski nemoguće da se u jednom izbornom ciklusu, za izbore koji imaju 1.600 upisanih birača, dogodi sve ono što smo imali prilike da gledamo u Šavniku. Da smo taj slijed događaja pokušali smisliti, i u šali, vjerujem da nam ne bi pošlo za rukom da budemo toliko kreativni. Slijed događaja, ponašanje političkih subjekata, različitih državnih organa i izborni proces koji traje 19 mjeseci zaista nije lako smisliti. To je, nažalost, ono što ni teorijski nije moguće zamisliti jeste naša politička realnost.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

ANA LALIĆ-HEGEDIŠ, PREDSJEDNICA NEZAVISNOG DRUŠTVA NOVINARA VOJVODINE: Hajka će se završiti kada Vučić opozove svoje poslušnike

Objavljeno prije

na

Objavio:

Podrška međunarodnih organizacija i pritisci EU zvaničnika i stranih ambasada na srpsku vlast su jedini način da se ova krvločna hajka na Dinka Gruhonjića i mene završi

 

 

MONITOR: U vrijeme vanrednog stanja usled pandemije kovida, bili ste uhapšeni zbog izvještavanja o situaciji u zdravstvenim ustanovama u Novom Sadu. Sada ste ponovo na žestokom udaru, na društvenim mrežama i preko SMS poruka…Čini se kao da ste na nekom mogućem spisku „dežurnih krivaca“?

LALIĆ-HEGEDIŠ: Srpskim vlastima je uvek potrebna lista “dežurnih krivaca” kojom se skreće pažnja građana sa nepočinstava, nepodopština i političkih marifetluka vladajuće koalicije. S obzirom da svojim izveštavanjem godinama ukazujem na sistemsku korupciju, nepotizam, partijsko iživljavanje nad građanima, koketiranje sa nacionalizmom, na bahatost, siledžijstvo … a uz to radim u nezavisnim medijima koje Vučić otvoreno naziva “stranoplaćeničkim i izdajničkim”, moje ime je podvučeno na svim njihovim spiskovima za obračun. Za mene ništa novo, jer prezime moje porodice se već devedesetih našlo na jednom takvom opskurnom spisku. Tada ga je sastavljao četnički vojvoda, haški osuđenik i Vučićev politički otac Vojisalav Šešelj, za potrebe proterivanja Hrvata iz Srema. Danas, njegov najbolji radikalski đak samo nastavlja Šešeljevu misiju i viziju, a to je hegemonističko društvo podeljeno na “srpske patriote” i “izdajnike” , “ustaše” i “strane plaćenike”. A zna se šta takvima treba da se dogodi …

MONITOR: Identifikovano je nekoliko  osoba od onih koji su vam prijetili, neki su uhapšeni -pa pušteni u kućni pritvor…Može li ovo što je do sada urađeno na očuvanju vaše bezbjednosti, da spriječi dalje napade? Ili je za to važnija javna podrška-kolega, strukovnih udruženja-ovdašnjih i međunarodnih, EU predstavnika i dijela javnosti, koju ste vi i vaš kolega Dinko Gruhonjić, dobili?

LALIĆ-HEGEDIŠ: Koliko god su hapšenje osoba koje su nam pretile da će nam zaklati porodice, ubiti nas, silovati decu, lomiti kosti … za nas dobra vest, toliko istovremeno izazivaju potpuni kontraefekat u javnosti. Nakon svakog uhapšenog, salve nasilja i uvreda koje primamo se multiplikuju, jer značajan deo građana Srbije, koji se svakodnevno informišu isključivo preko režimskih medija, smatra da su ljudi koji nam prete neki novi srspki Obilići, a da smo Dinko i ja izdajnici koji zaslužuju da im se stane na kraj.

Podrška međunarodnih organizacija, ali i pritisci EU zvaničnika i stranih ambasada na srpsku vlast su jedini način da se ova krvločna hajka završi. A, završiće se onda kada Vučić opozove svoje trbuhozborce sa skupštinskih govornica, poslušnike, dodvorice i armiju botova koji su po njegovom nalogu i otpočeli ovaj pir nasilja i bezumlja.

Nastasja RADOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

VESELIN RADULOVIĆ, ADVOKAT: Ogoljena borba za vlast

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ministar policije nema aktivnu legitimaciju za podnošenje tužbe protiv akta u čijem je donošenju učestvovao, bez obzira na to kako je na sjednici Vlade glasao. Tužbu protiv ove odluke Vlade mogao bi podnijeti neko od kandidata koji nijesu izabrani. Prihvatanje tužbe ministra bio bi presedan u dosadašnjoj praksi Upravnog suda

 

 

MONITOR: Ministar policije Danilo Šaranović tužio je Vladu Upravnom sudu zbog postavljenja v.d šefa Uprave policije za koje tvrdi da je bilo nezakonito. Kako vidite tu tužbu i njenu sudbinu pred Upravnim sudom?

RADULOVIĆ: Postupak određivanja v.d. direktora Uprave policije je bio nezakonit, ali je u tom nezakonitom postupku vrlo aktivno učestvovao i ministar unutrašnjih poslova. Tužbu gospodina Šaranovića vidim kao reakciju strane koja je poražena u besprizornoj borbi za kontrolom tog značajnog dijela bezbjednosnog sektora. Međutim, ono što je bitno jeste da ministar nema aktivnu legitimaciju za podnošenje tužbe protiv akta u čijem je donošenju učestvovao, bez obzira na to kako je na sjednici Vlade glasao. Tužbu protiv ove odluke Vlade mogao bi podnijeti neko od kandidata koji nijesu izabrani. Prihvatanje tužbe ministra bio bi presedan u dosadašnjoj praksi Upravnog suda i zato očekujem da taj sud štiti interese zakonitosti, a ne partijske interese i neostvarene ambicije bilo kog člana Vlade.

MONITOR: Koliko su takve tužbe uobičajene?

RADULOVIĆ: Takve tužbe nijesu česte u praksi, ali dešavaju se slučajevi da tužbu podnese lice koje nema aktivnu legitimaciju. Obično takve tužbe podnose pravno neuka lica.

MONITOR: Kako vidite proces izbora vd šefa UP i šta je sve tokom tog izbora bilo nezakonito?

RADULOVIĆ: U procesu izbora v.d. direktora UP sve je bilo nezakonito. Na istoj sjednici kada je razriješen prethodni direktor policije Zoran Brđanin, Vlada je morala da odredi vršioca dužnosti na predlog ministra, kako je to propisano Zakonom o unutrašnjim poslovima.Umjesto toga, Vlada i ministar su ušli u nezakonite improvizacije, počev od raspisivanja tzv. internog oglasa, pa do poligrafskog testiranja na inicijativu ministra koje je sprovođeno proizvoljno i na način koji je izazvao brojne sumnje. Ni javnost, a ni kandidati, ne znaju ko je i na osnovu čega odredio na koje okolnosti kandidati treba da se ispitaju na poligrafu, gdje će se sprovodi ispitivanje, kojim redosljedom, da li će svima biti postavljena ista pitanja i sl. Na kraju smo došli do čak apsurdne situacije da su strožiji uslovi i komplikovanija procedura za izbor v.d. direktora, nego za izbor direktora u punom mandatu.

MONITOR: Sporni izbor odigrava se u vrijeme dok se vlasti kunu u IBAR, odnosno dobijanje Izvještaja o privremenim mjerilima za poglavlja 23, 24, koja se tiču upravo vladavne prava. Koliko je Crna Gora daleko od vladavine prava?

RADULOVIĆ: Ovaj izbor je samo jedan od primjera koji pokazuje da živimo u ambijentu u kome je sve podređeno partijskim i ličnim interesima i pokušajima da se preuzme ili sačuva kontrola nad što većim dijelom sistema. Političke partije i njihovi lideri otvoreno pokazuju da ih javni interes ne zanima. Politička scena u Crnoj Gori uglavnom je podijeljena na dva dijela, od kojih bi jedan dio prodao Crnu Goru bez razmišljanja, a drugi dio bi je poklonio drugom. Pri tome i jedni i drugi državu i njene resurse doživljavaju kao plijen i koriste ih u ličnom i partijskom interesu. Istovremeno, brojne insititucije koje treba da obezbijede poštovanje pravnog poretka su nedovoljno funkcionalne. Kad svemu tome dodamo nepodnošljivo neznanje i veoma često i loše namjere kod političara i javnih funkcionera, onda je jasno koliko smo blizu ili daleko od društva vladavine prava.

MONITOR: Gdje je u tom smislu pravosuđe, i koliko smo daleko od njegovog reformisanja?

RAULOVIĆ: Nažalost, pravosuđe još uvijek nije ušlo u proces ozbiljnih i istinskih reformi. Vesna Medenica je ukupno 17 godina rukovodila pravosuđem na jedan autokratski način koji je favorizovao nestručne kadrove bez integriteta, a istovremeno sputavao profesionalce. Tri godine nakon njene ostavke i dvije godine od kada je ona uhapšena, sistem koji je ona sa saradnicima u pravosuđu kreirala i dalje je skoro netaknut. Možda je najbolji primjer za to upravo postupak koji se vodi protiv nje, gdje je suđenje do sada 15 puta odloženo i to na način koji pokazuje da je određenim akterima postupka i dalje dozvoljeno da se sa pravosuđem i državom izruguju jednako kako su to zajedno sa g-đom Medenicim radili dok je ona pravosuđem i formalno upravljala. Mislim da će tako biti sve dok se u cjelokupnom pravosuđu ne sprovede neka vrsta vetinga ili lustracije koja će pravosuđe očistiti od kadrova koji su ga doveli u stanje u kome se nalazi i koji sada sprječavaju početak ozbiljne reforme u pravosuđu. U fokusu tog procesa, pored odgovornosti, trabalo bi da bude ispitivanje zakonitosti porijekla imovine tih lica.

MONITOR: Šta su vlasti nakon pada DPS-a propustile da urade na reformisanju pravosuđa?

RADULOVIĆ: Osim izbora Glavnog specijalnog tužioca, teško da se može govoriti o pozitivnim potezima koje su vlasti nakon pada DPS-a preduzele na reformi pravosuđa. Prije se stekao utisak da su svi koji su vršili vlast željeli da u pravosuđu imaju nekoga ko će njima biti ono što je Medenica bila DPS-u. Od kada je DPS izgubio vlast, aktuelna Vlada je treća po redu. Niti jedna od tih Vlada nije uradila gotovo ništa da državnom tužilaštvu i pravosuđu uopšte poboljša uslove rada. Pozitivne stvari u pravosuđu prethodnih godina desile su se isključivo iz dva razloga. Prvi je izbor g-dina Novovića za Glavnog specijalnog tužioca, a drugi je dokazni materijal koji je Crnoj Gori stigao od strane Europola. To je u krajnjem dovelo i do procesiuranja g-đe Medenice, pa je logično i prirodno da ona i njeni saradnici čine sve da ospore i opstruiraju aktivnosti GST-a i materijal Europola. Ipak, zabrinjavajuće je da GST i pravosuđe nemaju adekvatnu i dovoljnu podršku od onih koji, bar deklarativno, ne pripadaju sistemu čiji značajan dio je bila g-đa Medenica. Izgleda da vladavina prava ne ide u prilog ni mnogima od njih.

MONITOR: Dok se u vladi dešava sukob oko bezbjednosnog sektora, na lokalnom nivou dešavaju se turblencije. Kako vidite slučajeve Andrijevica i Šavnik iz pravnog ugla?

RADULOVIĆ: Uvođenje tzv. prinudne uprave u Andrijevici od strane Vlade bilo je opravdano. Međutim, odluka Vlade da uvede prinudnu upravu u opštini Šavnik je sporna, isto kao što je sporna i odluka Skupštine opštine Šavnik da skrati mandat koji je prestao još 2022. godine. Nakon toga, sporna je bila i odluka Vlade da “povuče” odluku i kasnije opet da je objavi. Skupštini opštine kojoj je mandat istekao ne može se skratiti mandat, niti se može raspuštiti Skupština opštine kojoj je mandat istekao. Odluke o raspuštanju ili skraćenju mandata mogu se donijeti samo dok mandat traje. Primjeri Andrijevice i Šavnika potvrđuju da Crna Gora nema funkcionalne institucije koje treba da obezbijede poštovanje zakona, odnosno u tim slučajevima održavanje sjednice Skupštine opštine i održavanje lokalnih izbora.

Mislim da je dobra odluka predsjednika Milatovića da ne raspiše izbore u opštini Šavnik jer izborni proces po ranijoj odluci o raspisivanju izbora je tamo u toku, odnosno nije okončan. Pravni izlaz iz takve situacije je u tome da institucije obezbijede da se okončaju već raspisani lokalni izbori jer je to obaveza države i njenih institucija. Nažalost, na djelu imamo ogoljenu borbu za vlast koja, u nedostatku funkcionalnih institucija, ima prednost u odnosu na pravni izlaz i poštovanje zakona.

Milena PEROVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo