Povežite se sa nama

Izdvojeno

NEGATIVAN PRIRODNI PRIRAŠTAJ U SJEVERNOM REGIONU: Zabrinjavajuća statistika 

Objavljeno prije

na

Prema podacima Monstata, svi gradovi na sjeveru države, osim Rožaja, bilježe veći broj umrlih od novorođenih

 

Prema svim pokazateljima, postoji jasan trend negativnih demografskih kretanja na sjeveru države, odnosno izražene migracije i negativni prirodni priraštaj u gradovima tog siromašnog crnogorskog regiona.

Prema podacima Monstata, svi gradovi na toj teritoriji države, osim Rožaja, bilježe veći broj umrlih od novorođenih.

Na drastičan pad nataliteta na sjeveru Crne Gore ukazuje i sve manji broj đaka u školskim klupama. Tako je prošle godine u tri beranske gradske škole, sa svim područnim odjeljenjima, upisano oko 2.500 đaka, od čega 257 prvaka, što je duplo manje nego u ranijem periodu.

Nastavu u pet seoskih škola u ovoj opštini pohađalo je 296 učenika, dok je taj broj prije nekoliko decenija bio deset puta veći, dok je u svih pet seoskih škola prošle godine bilo samo 28 prvaka.

Stanje nije bolje ni u ostalim opštinama. O tome govore i nesporna činjenica da je Osnovnu školu Bajo Jojić u Andrijevici ove godine pohađalo 338 đaka, od čega svega 38 prvaka. Nekoliko decenija ranije, u ovoj školi je bilo preko hiljadu učenika.

U ovoj opštini, u pojedinim mjestima kao što su Кuti, Cecuni i Jošanica, područna odjeljenja su odavno zatvorena. Tamošnje škole u prosjeku su brojale po 40 učenika.

Alarmantno stanje kada je broj učenika u pitanju nije zaobišlo ni područje Bihora, o čemu svjedoči i podatak da je ove godine na cijeloj teritoriji opštine Petnjica, na kojoj ima pet osnovnih škola, upisano  53 đaka prvaka, što je četiri puta manje u odnosu na period od prije samo pet godina.

Broj učenika u odnosu na period od prije dvije decenije prepolovljen je i na području opština Plav i Gusinje. Osnovna škola u Murini je prošle godine zajedno sa područnim odjeljenjima u Velici i Gornjoj Ržanici brojala svega 12 prvaka, dok je taj broj prije pet decenija bio blizu stotinu.

Opštine na sjeveru Crne Gore u kontinuitetu su donosile određene stimulativne mjere u cilju podizanja nataliteta i zaustavljanja migracije lokalnog stanovništva, ali to nije dalo očekivane rezultate.

Dodjela studentskih stipendija, besplatnih udžbenika, nadoknade za mlade bračne parove i za novorođenu djecu u opštini Berane, nijesu doprinijeli da stopa nataliteta krene uzlaznom linijom, na šta ukazuje i podatak da se u posljednje vrijeme broj novorođene djece u ovoj opštini na godišnjem nivou kreće ispod svega 300.

Predsjednik ove veće sjeverne opštine Vuko Todorović smatra da je neophodno formirati radne grupe sastavljene od brojnih stručnjaka iz različitih oblasti, sa ciljem da donesu valjanu strategiju, mjere i smjernice za zasutavljanje iseljavanja iz ovog dijela države.

,,Država treba da osmisli programe koji bi garantovali mladim ljudima da će kroz razvojne projekte moći da razvijaju sopstveni biznis na sjeveru Crne Gore. To podrazumijeva i davanje mladim, radno sposobnim, ljudima povoljne kredite, pa i bespovratne, koji bi im pomogli da formiraju mala preduzeća kao garant stvaranja neophodnog dohotka za neki pristojan život”, kaže Todorović.

On smatra da treba raditi na oživljavanju privrede i aktiviranju nekadašnjih proizvodnih pogona, jer je, kako kaže, sjever Cene Gore imao uzlaznu stopu prirodnog priraštaja u periodu kada su na ovom području radile fabrike kojih više nema.

Iseljavanje stanovništva iz sjevernog regiona nije zaustavljeno i pored toga što je država finansirala izradu studija koje su trebale da doprinesu smanjivanju regionalnih razlika i zaustavljanju iseljavanja i otvaranju novih radnih mjesta.

Zanimljivo je da uz izražena migraciona kretanja raste i broj nezaposlenih u opštinama sjevera. Tako zaključno sa 31. martom ove godine od ukupno 46.159 nezaposlenih u Crnoj Gori, na opštinu Berane otpada 4.932, Plav 2.944, Petnjicu 1.140, Andrijevicu 869, a Gusunje 759.

Predsjednik Opštine Andrijevica Željko Ćulafić navodi da je ovakom stanju kumovao maćehinski odnos države prema sjeveru Crne Gore.

,,Poslije svega trebalo bi da Vlada i Skupština Crne Gore oforme posebna tijela koja bi striktno vodila računa o razvoju sjevera i zaustavljanju iseljavanja sa ovog područaja. Potrebno je u svemu tome napraviti sveobuhvatne analize postojećeg stanja, radi eliminisanja negativnih uticaja koji doprinose migracionim kretanjima i uvećavanju broja nezaposlenih”, smatra Ćulafić.

Nekadašnji odbornik i najstariji Petnjičanin Faik Adrović navodi da je porazno što danas više Bihoraca živi u inostranstvu nego u mjestu svog rođenja i što se u ovoj opštini rađa sve manje djece.

,,Кo je god otišao iz Petnjice u zapadnoevropske zemlje taj je ostao tamo i da živi. Petnjica danas predstavlja najnerazvijenije područje Crne Gore. U takvim okolnostima logično je da imamo negativan prirodni priraštaj”, kaže Adrović.

Uporedni podaci zvaničnih institucija jasno stavljaju do znanja da sjeverni region Crne Gore u velikoj mjeri zaostaje za središnjim i centralnim. O tome govori i stepen razvijenosti jedinica lokalne samouprave gdje se lako može uočiti da opštine sa sjevera države znatno zaostaju za primorskim opštinama.

Najveći prosjek po tom osnovu za period od 2012. do 2020. godine imala je opština Budva, i to 331,1  a najmanji opština Andrijevica svega 37,92. Taj prosjek za ovaj period u glavnom gradu iznosio je 141, a u Plavu 38.

Te regionalne razlike svakako podstiču iseljavanje stanivništa sa sjevera države. Tako je sjeverni region 2011. godine brojao 191.610 stanovnika, a 2021. godine 177.837, ili 13.773 stanovnika manje. Za isti period središnji region bilježi porast stanovnika za 16.230, a primorski za 5.305.

Porušene školske zgrade na ruralnom području sjevernog regiona takođe svjedoče da pojedina sela ostaju pusta. Na to ukazuje i objekat nekadašnje osnovne škole u mjestu Vranjaštica smještenom između Кolašina i Andrijevice. Zgradu su napravili mještani  svojim sredstvima  i radom 1963. godine. Nakon toga škola u Vranještici brojala je i do 120 učenika. Međutim, prije desetak godina, zbog nedostatka đaka, došlo je do zatvaranja, a objekat je ostavljen na milost i nemilost zubu vremena.

Sve manje plača u porodilištima na sjeveru, sve manje đaka u školama, školske zgrade koje propadaju – činjenice su koje bi morale da zabrinu. Država je deklarativno okrenuta razvoju sjevernog regiona, ali se na djelu to nekako ne osjeća.

                                                             Tufik SOFTIĆ

Komentari

FOKUS

HAPŠENJE ALEKSANDRA MIJAJLOVIĆA I NJEGOVIH PARTNERA U KRIMINALNIM DUVANSKIM POSLOVIMA: Novović ušao u Grand

Objavljeno prije

na

Objavio:

Mijajlovića Specijalno tužilaštvo vidi kao jednog od dva šefa ove kriminalne grupe. Ko je drugi šef, još nije poznato, ali su najavljena nova hapšenja. Prema spisima SDT, kako navode mediji, Mijlovićeva  grupa krijumčarila je cigarete na međunarodnom planu najmanje tri godine – od 2019. do kraja 2021. godine. Akcija SDT i SPO pokrenuta je na osnovu saradnje i podataka Europola

 

Po nalogu Specijalnog državnog tužilaštva, ove sedmice uhapšeno je više crnogorskih biznismena i policajaca zbog kriminalnog udruživanja i šverca cigareta međunarodnih razmjera.  Jedno ime među njima posebno se ističe.  Aleksandar Mijajlović je često  povezivan sa građevinskom kompanijom Bemax, koja je svoj rast doživjela u vrijeme Đukanovićevog režima, poslujući sa državom u milionskim obrtima.

Osim Mijajlovića, uhapšeni su vlasnici podgoričke kompanije DG group Golub Vojinović i Dejan Jokić, te policajci Dragan Backović, Mirko Mijušković i Radoje Rabrenović. Narednog dana u okviru iste istrage, uhapšeni su u Nikšiću  Zoran Đukanović, vlasnik kompanije Đukanović company , Mileta Simanić i Milan Rogač. Takođe. U Nikšiću je uhapšen i Milenko Rabrenović, dugogodišnji šef obezbjeđenja Veselina Veljovića. Rabrenoviću je ranije suđeno zbog prijetnji  novinarki  Oliveri Lakić, dok je u Vijestima pisala o švercu cigareta, ali je na kraju oslobođen.

Mijajlovića Specijalno tužilaštvo vidi kao jednog od dva šefa ove kriminalne grupe. Ko je drugi šef, još nije poznato, ali su najavljena nova hapšenja. Prema spisima SDT, kako navode mediji, Mijlovićeva  grupa krijumčarila je cigarete na međunarodnom planu najmanje tri godine – od 2019. do kraja 2021. godine. Akcija SDT i SPO pokrenuta je na osnovu saradnje i podataka Europola.

Mijajlović nije zvanično suvlasnik Bemaxa, iako ga javnost tako percipira. Ipak, brojne su i zvanične njegove veze sa tom moćnom građevinskom firmom. Prema podacima Registra privrednih kompanija, Mijajlović ima funkcije u tri kompanije čiji je osnivač Bemax –   direktor je Alec Montenegro,  član  Upravnog odbora  Arena B i ovlašćeni  zastupnik  S & I INVEST.  Osim Mijajlovića kao stvarni suvlasnik Bemaxa javnost percipira Ranka Ubovića, još jednog podgoričkog biznismena. Zvanično, njegov sin Ivan Ubović, vlasnik je kompanije.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

100 GODINA ODĆUTANOG ZLOČINA NAD BOŠNJACIMA( MUSLIMANIMA) ŠAHOVIĆA: Može li Crna Gora pogledati sebi u oči

Objavljeno prije

na

Objavio:

Rezolucijom koju su u ime  Odbora za obilježavanje stogodišnjice genocida u Šahovićima potpisali Reis Islamske zajednice u Crnoj Gori Rifat Fejzić i  akademik  Šerbo Rastoder, traži se  da parlament osudi zločin, omogući obilježavanje 100 godina od masakra i podizanje spomen-obilježja stradalima. Zločin u Šahovićima, navodi se, treba unijeti u obrazovne i nastavne programe Traži se i da se pomenu osobe pravoslavne vjere koje su tada spasile jedan broj svojih susjeda muslimana

 

Početkom februara Skupštini Crne Gore i svim poslaničkim klubovima je poslat prijedlog rezolucije koji je uputio  Odbor za obilježavanje stogodišnjice genocida u Šahovićima (današnje Tomaševo) 1924. Potpisnici su predsjednik i potpredsjednik Odbora – Reis Islamske zajednice u Crnoj Gori Rifat Fejzić i istoričar i akademik  Šerbo Rastoder. Da bi formalno ušao u skupštinsku proceduru, neophodna su najmanje četiri potpisa poslanika.

U izjavi za Radio Slobodna Evropa (RSE) Rastoder je istakao da je Prijedlog rezolucije o genocidu, kako je zvanično nazvana, „pitanje časti sojske i čojske Crne Gore, njenog građanskog karaktera i multinacionalne politike“.

Rezolucijom se traži da parlament osudi zločin, omogući obilježavanje 100 godina od masakra i podizanje spomen-obilježja stradalima. Zločin u Šahovićima treba unijeti u obrazovne i nastavne programe kao “nedopustivu pojavu u civilizovanom društvu”. Traži se i da se posebno pomenu osobe pravoslavne vjere koje su tada spasile jedan broj svojih komšija muslimana od pogroma razularene mase koja je brojala oko dvije hiljade ljudi došlih uglavnom iz Polja, Mojkovca, ali i iz okolnih mjesta u Vraneškoj dolini.

Jovo MARTINOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

VLADA I PROSVJETA: Bolje tri dan štrajkovati, nego tri mjeseca pregovarati

Objavljeno prije

na

Objavio:

Razočaranost roditelja i podsmijeh učenika pratili su tri dana štrajka, do koga je došlo zbog neodgovornosti vlasti da se suoči sa problemom. Kad prijetnje i političke egzibicije nijesu uspjele, dogovor je postignut za tri dana, nakon tri mjeseca ignorisanja

 

,,Oćemo li kupat đecu ili ne”, jedan je od duhovitih komentara na društvenim mrežama tokom neizvjesnosti oko odlaska učenika u školu. U nedjelju veče roditelji i učenici su  do  kasno čekali što će im nastavnici javiti: ide li se ili ne ide sjutra u školu? Većina učenika u školu ipak nije išla. Javnost je pratila kako vlast pokušava da se što prije izvuče iz neugodne situacije u koju je sebe dovela.

Nakon tri dana štrajka, Sindikat prosvjete i Vlada postigli su sporazum. Koeficijenti u prosvjeti će se uvećati od 1. jula za 10 odsto, a od 1. septembra najmanje 17 odsto. Dogovor je postignut nakon trosatnih pregovora na sjednici Glavnog odbora Sindikata prosvjete kojoj su prisustvovali premijer Milojko Spajić i  ministri prosvjete i finansija, Anđela Jakšić-Stojanović i Novica Vuković. Premijer i ministar prosvjete skoro cijeli februar nijesu imali kad da se sastanu sa prosvjetarima, zbog ranije preuzetih obaveza i putovanja.

Da je prosvjeta ovoj, kao i prethodnim vladama, sporedna briga  bilo je jasno kada su prosvjetni radnici iz medija saznali da neće biti ništa od već dogovorenog povećana plata koje su očekivali od januara ove godine.

Prosvjetari su tražili da se poštuje Granski kolektivni ugovor, prema kojem ih je sljedovalo 10 odsto bruto povećanja od 1. januara ove godine. Iz Vlade su im odgovorili da Ministartsvo finansija taj trošak nije planiralo, te da je za to kriva prošla  Vlada. Sindikat je krajem decembra organizovao štrajk upoozorenja,  i dao  rok do kraja januara za dogovor  o povećanju zarada. Ako dogovora ne bude, najavili su – štrajk. Radna grupa u kojoj su predstavnici ministarstva i sindikata nije se sastajala nakon srijede, 7. februara, kada su imali prvi i jedini sastanak. Tada su nadležne obavijestili  da 19. februara kreću u štrajk.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo