Povežite se sa nama

OKO NAS

NERAD NA OBALAMA BOJANE: Milioni u sivoj zoni, a opštini nevolje  

Objavljeno prije

na

Broj kućica na obalama Bojane konstantno raste. Već ih ima 600. Narastaju i problemi koji nadležni ne rješavaju. Naročito nelegalno izdavanje smještaja.  Oni koji borave u kućicama na Bojani plaćaju dnevno u prosjeku oko 80 eura, a lokalna uprava i država ne dobijaju ništa

 

“Ove sezone bilo je oko pet hiljada turista koji su noćili u kućicama na Bojani. Nijedan vlasnik nema dozvolu za izdavanje smještaja, a gotovo se svi bave tom djelatnošću. Dakle, gosti se ne prijavljuju, prave buku i devastiraju prostor. Mi kao opština ne možemo da im to zabranimo ni da utičemo na njih, jer ne možemo ulaziti u privatnu svojinu bez naloga. Tek ukoliko bi oni tražili rješenja za izdavanje onda bi turistička inspekcija mogla da ide kod njih“, kaže predsjednik Opštine Ulcinj Ljoro Nrekić.

Sličan je stav Radomira-Mikana Zeca, izvršnog direktora Hotelsko-turističkog preduzeća Ulcinjske rivijere, koja upravlja velikim dijelom ostrva Ada. On tvrdi da se njegova kompanija obraćala nadležnim inspekcijskim organima zbog velike štete koju trpi zbog nelegalnog izdavanja smještaja, ali da su inspektori odgovarali da to nije u njihovoj nadležnosti.

Na obalama Bojane je već godinama u padu broj ribarskih kućica sa kalimerama – starinskim napravama za ulov ribe, koje su decenijama krasile ovu rijeku. Sada je tu, na državnoj zemlji, mnogo više apartmana, pa i pravih, luksuznih vila, koje se izdaju putem internet platformi. Ukupno je preko 600 načičkanih objekata, čak 2,5 puta više nego prije 20 godina. Sve to ima teške posljedice po biodiverzitet rijeke.

U Ministarstvu održivog razvoja i turizma navode da ti objekti u najvećoj mjeri nijesu projektovani za turističku djelatnost. „Zbog toga ima mnogo veći broj gostiju nego što je projektovano planom, kao i komunalne izazove. Inspekcijski organi mogu u jednom danu od kućice do kućice da utvrde da li se te kućice koriste u skladu sa namjenom kako je to projektovano ugovorom ili se neko bavi nelegalnim izdavanjem smještaja”, rekao je državni sekretar MORT-a Damir Davidović.

U lokalnoj upravi procjenjuju da se samo po ovim osnovama godišnje gubi nekoliko stotina hiljada eura. Oni navode da im Javno preduzeće za upravljanje morskim dobrom ne dostavlja imena vlasnika kućica. Ta institucija, čije je sjedište u Budvi, godišnje na obalama Bojane prihoduje oko 350.000 eura, dok su ulaganja veoma mala. Posebno ako se tu ne računa akcija čišćenja korita ove rijeke da bi se osigurala bolja protočnost vode desnim krakom, odnosno da ne bi došlo, kao što je to bio slučaj prije dvije godine, do zatvaranja ušća i pretvaranje Ade u poluostrvo.

Takođe, “Morsko dobro“ od početka ove godine nima više  zakonsku obavezu da polovinu prikupljenih sredstava na teritoriji jedne opštine vraća toj lokalnoj samoupravi (po toj osnovi je Opština Ulcinj u 2018. prihodovala nešto preko 700.000 eura), pa je njihova obaveza da se investira u riješavanje problema na Bojani još veća.

Riječ je o jedinstvenom prostoru, koji je napadnut posebno divljom gradnjom i deponijama smeća. Buka, divljanje skutera, pa čak i bacanje dinamita (!?), takođe narušavaju mir posjetilaca Ade Bojane.

Nrekić smatra da se sivoj ekonomiji mora stati na kraj. „Za narednu godinu ćemo sigurno riješiti to pitanje jer ne smije siva ekonomija da cvjeta. Gubimo svi sa ovakvim neredom na Adi Bojani. Stoga, sve strane moraju biti uključene: i vlasnici vikendica i ’Morsko dobro’ i Opština Ulcinj“, dodaje on.

Direktor TO Fatmir Đeka kaže da će ta institucija naredne godine postaviti na tom području svoj turistički punkt, na kojem će gosti dobijati sve potrebne informacije i moći da plate boravišnu taksu. „Ove godine smo uz pomoć državnih organa, prije svega Granične policije za više od dva puta poboljšali evidenciju gostiju i naplatu boravišne takse. Naredne godine, akcija će krenuti ranije, a svakako da će jedan od prioriteta biti Ada Bojana“, navodi Đeka.

U Ulcinju je najjeftnija cijena boravišne takse u poređenju sa drugim gradovima na Crnogorskom primorju. Dnevno za odraslu osobu ona iznosi 70 centi, osobe  od 12 do 18 godina plaćaju polovinu te sume, dok su mlađi od 12 godina oslobođeni plaćanja. .

Malo je naznaka da će naredne godine išta mijenjati u cijenama jer je cilj TO da što veći broj gostiju bude registrovan. I pored odličnih rezultata, procjenuje se da je ove godine tek svaki drugi turista koji je odmarao na ulcinjskim plažama bio registrovan.

„Dakle, nije prirodno da oni koji borave u kućicama na Bojani plaćaju dnevni najam u prosjeku oko 80 eura, a da lokalna uprava i država ne dobijaju ni mrvice. Do sada je praktično sve ostajalo u sivoj zoni i to više ne može biti tolerisano“, odlučan je Đeka.

Odlučnost pokazuje i država, kada joj to odgovara. Tako su iz tzv. crvene zone na obalama Bojane naznačene u okviru Programa privremenih objekata za period od 2019. do 2023. u zoni morskog dobra – svi objekti uklonjeni prije početka sezone.

To se još uvijek ne dešava kada je u pitanju obavljanje turističke djelatnosti na Bojani iako je tako nešto dogovoreno u avgustu 2017. godine na sastanku predstavnika Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom Crne Gore i Uprave za inspekcijske poslove Crne Gore.

Iz Morskog dobra su, inače, saopštili da će samo u 2019. godini uložiti preko 1,2 miliona eura u opštinu Ulcinj. U investicije se čak računa i 93.500 eura koliko je planirano za izgradnju privremenog objekta za potrebe tog javnog preduzeća, opštine Ulcinj i inspekcijskih službi na obali rijeke Bojane.

Ekološki aktivista Dželal Hodžić smatra da bi JPMD trebalo prije obećanja o velikim ulaganjima da uputi izvinjenje građanima opštine Ulcinj “jer su napravili mnogo štete i grešaka”. “Takođe, trebalo bi napraviti rekapitulaciju koliko je para to preduzeće uzelo iz Ulcinja za 28 godina, koliko je vraćeno po dokumentima, koliko je zaposlilo Ulcinjana, a koliko Budvana, kolike su im plate”, pita on konstatujući da su neradom i nebrigom uništili resurse Ulcinja.

“Trebaće nam bar deset godina da se sanira šteta koja je pričinjena u Bojani, Port Mileni, Kacemi, Mandraću i u Borovoj šumi”, tvrdi Hodžić.

                                                                                                                 Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo