Povežite se sa nama

DRUŠTVO

NOVI UDAR NA LOKALNE SAMOUPRAVE: Vlada preuzima kontrolu turističkih organizacija

Objavljeno prije

na

Nastojanje Vlade Crne Gore da ograniči samostalnost lokalnih samouprava u vršenju vlasti u opštinama, posebno u onima u kojima su opozicione partije pobijedile na poslednjim lokalnim izborima, dobija nove zakonske okvire. Poslije usvajanja kontroverznog Zakona o planiranju prostora i izgradnji objekata, kojim su lokalnim upravama oduzete nadležnosti u planiranju prostora, donošenju planskih dokumenata i izdavanja dozvola za gradnju objekata, u pripremi je preuzimanje kontrole nad lokalnim turističkim organizacijama, odnosno zavlačenje Vladine ruke u opštinsku kasu, u pretinac direktnih prihoda od turizma.

Uskoro se očekuje usvajanje Predloga zakona o izmjenama i dopunama Zakona o turističkim organizacijama, koji je početkom juna ove godine proslijeđen opštinama na izjašnjavanje.

Zanimljivo je kako je Predlog izmjena i dopuna koji priprema Ministarstvo održivog razvoja i turizma proslijeđen opštinama posrednim putem, preko Zajednice opština na izjašnjavanje do 15 juna. Imali su samo sedam dana na raspolaganju da dostave primjedbe na izmjene kojima se u značajnoj mjeri oduzimaju prava i ingerencije u vršenju poslova lokalnih turističkih organizacija.

Totalna kontrola rada lokalnih zajednica putem donošenja rigoroznih zakonskih rješenja eskalirala je gubitkom vlasti Demokratske partije socijalista u tri primorske opštine koje raspolažu sa najatraktivnijim prirodnim resursima i ostvaruju najveći turistički promet.

Ulogu vrhovnog egzegutora preuzeo je ministar turizma i održivog razvoja Pavle Radulović, za čijeg se mandata opštinama ukidaju jedna po jedna Ustavom zagarantovana prava i uvodi centralizacija upravljanja prostorom i raspolaganjem prihodima od turizma.

U fokusu su lokalne turističke organizacije koje ostvaruju više nego pristojne prihode od turističke i boravišne takse. Cilj je da se na račun LTO osnaži i finansira Nacionalna turistička organizacija čiji je osnivač Vlada.

Iako se postojećim Zakonom o turističkim organizacijama i Zakonom o boravišnoj taksi prihodi po raznim osnovama dijele između LTO i NTO po utvrđenim kvotama, to očigledno nije dovoljno.

Ministar Radulović predlaže niz mjera za preuzimanje kontrole nad poslovanjem LTO.

Planira se osnivanje Regionalne turističke organizacije (RTO) i minimiziranje značaja LTO po opštinama.Predsjednik Opštine Budva Dragan Krapović uputio je ministru Raduloviću i Željki Radak Kukavičić, direktorici NTO, dopis sa primjedbama na Predlog izmjena Zakona o turističkim organizacijama, u kome je osudio način komunikacije između ove dvije Vladine institucije i Opština.

„Pored toga što je dat rok od svega sedam dana ( od kojih su pet radni dani) smatramo izuzetno neprimjerenim da nijeste našli za shodno da dokument ove važnosti uputite direktno opštinama, osnivačima turističkih organizacija”.

Krapović je odabrao direktno obraćanje predlagaču, bez posrednika i pojasnio da Predlog predstavlja instrumentalizaciju „Strateškog marketing plana za turizam u Crnoj Gori 2018-2022”, sa još gorim rješenjima.

Prema predloženoj varijanti opštine više nisu obavezne da osnivaju lokalnu turističku organizaciju. „Obavezno” iz važećeg zakona mijenja se i glasi „osniva”, što u Budvi tumače kao uvod u lakše spajanje LTO u opštinama koje imaju turistička mjesta A kategorije u Regionalnu turističku organizaciju.

Međutim, jedna od najznačajnijih izmjena jeste trasiranje puta ka privatizaciji LTO.

„Opština može obavljanje djelatnosti LTO prenijeti drugom pravnom licu, koje može biti privredno društvo, odnosno pravno lice osnovano za obavljenje djelatnosti u oblasti turizma”.

Ovaj stav, prema mišljenju Krapovića predstavlja prekretnicu u sistemu turizma Crne Gore i otvara mnoga pitanja.

On je u direktnoj suprotnosti sa članom 3. Zakona o turističkim organizacijama kojim se definiše: „Djelatnost TO zasniva se na načelu ostvarivanja javnog interesa u oblasti turizma, po pravilu bez ostvarivanja neposredne dobiti”.

Prema definiciji privredno društvo jeste poslovni subjekt sa statusom pravnog lica koje samostalno obavlja djelatnost proizvodnje, prodaje i vršenje usluga na tržištu – u cilju sticanja dobiti.

Da li se otvara mogućnost da se razni privilegovani biznismeni ili djeca visokih funkcionera domognu profitabilnih primorskih turistički organizacija i prihoda od boravišne takse, koji se ubiraju bez velikog truda.

To pravno lice, prema Predlogu novog zakona, može, ali ne mora biti privredno društvo osnovano za poslove turizma. Nejasna formulacija ostavlja mogućnost da lokalne uprave mogu prenijeti upravjanje u TO na bilo koje pravno lice, to može biti i građevinska firma, pekara, fakultet…, navodi u svom dopisu predsjednik Krapović.

Autonomnost lokalne turističke organizacije ograničava se uvođenjem obaveze da program rada i finansijski plan za svaku godinu unaprijed dostavlja na „saglasnost” Nacionalnoj turističkoj organizaciji, umjesto na „mišljenje”, kako je sada. To isto važi i za izvještaj o radu i godišnji finansijski izvještaj.

„Ovo je potpuna centralizacija i kontorla”, ističe predsjednik Krapović i pita da li to znači da NTO bolje zna šta je u svakom mjestu u Crnoj Gori potrebno raditi, šta turisti žele, na šta se žale, šta je potrebno lokalnim hotelijerima, agencijama…

Novi zakon uvodi i nove načine finansiranja turističkih organizacija. Predviđa se participacija LTO za realizaciju zajedničkih aktivnosti, za strateška i druga partnerstva…da se izrađuju promotivni i drugi informativni materijali u skladu sa knjigom standarda NTO-e.

„Iz iskustva sa brendom „Wild beauty”, (kojeg je lansirao bivši ministar Predrag Nenezić prim.a.), vidjeli smo da on ne korenspondira sa ponudom crnogorskog primorja koje čini ogromnu većinu turističkog prometa zemlje. Zbog čega se nameće NTO brend?” , pita Krapović.

Potpunu kontrolu rada lokalnih turističkih organizacija Vlada želi da postigne izmjenama u organima upravljanja LTO u kojima namjerava delegirati predstavnike iz Nacionalne turističke organizacije, što je u suprotnosti sa aktuelnim zakonskim rješenjem.

Mijenja se i sastav skupštine i izvršnog obora NTO i to tako da u svakoj kombinaciji članstva, od predstavnika lokalnih turističkih organizacija i predstavnika Vlade kao osnivača, odlučujuću riječ ima Vlada.

U skupštini i izvršnom odboru NTO – „Predstavnici osnivača imaju većinu u odlučivanju”, navodi se u tekstu ponuđenog Predloga izmjena Zakona o turističkim organizacijama.

„Ovo je direktna kontrola Vlade nad NTO-om, a putem nacionalne i nad lokalnim turističkim organizacijama. Zbog čega nije jednoobrazno definisano da i kod lokalnih turističkih organizacija predstavnici osnivača imaju većinu u odlučivanju”, upozorava na nelogičnost ovakvog stava, predsjednik Krapović.

Odgovor na sva pitanja jeste pokušaj nove raspodjele prihoda od boravišne takse.

Zakonom o boravišnoj taksi propisano je da 80 odsto prihoda pripada opštinama, dok 20 odsto ide u državni trezor, odakle Vlada dio dodjeljuje NTO. To se, po svemu sudeći, mora mijenjati u korist državne kase.

Po prihodima koje ostvaruje i budžetu kojim raspolaže, koji se kreće oko 2,6 miliona eura na godišnjem nivou, TO Budve finansijski je moćnija od Nacionalne organizacije sa budžetom oko 1,4 miliona eura. Kao najjača u državi, TO Budve ima 5 glasova u skupštini NTO.

Ukoliko se usvoje predložene izmjene pojedinačna finsnsijska snaga LTO neće imati nikakvog značaja. O svemu će odlučivati Vlada, pa i o novcima Budve, Kotora, Herceg Novog, Bara, Ulcinja i drugih, manje značajnih turističkih organizacija.

Prije četvrt vijeka primorskim opštinama je oduzet obalni pojas, najvredniji ekonomski resurs teritorije kojom upravljaju. Plažama, lukama, pristaništima i obalom upravlja Vladino, partijsko preduzeće, JP Morsko dobro.

Uslijedio je pomenuti Zakon o planiranju prostora i izgradnji, kojim su lokalnim samoupravama oduzete nadležnosti iz te oblasti. Nastavlja se sa turističkim organizacijama, dok je prema nezvaničnim informacijama u pripremi regionalizacija komunalnih službi i preduzeća za vodovod.

Da li je u pitanju ukidanje sistema autonomnog upravljanja u lokalnim zajednicama ili su navedene promjene motivisane trenutnim političkim prilikama u zemlji.

Predlog nvog Zakona o turističkim organizacijama naći će se uskoro pred poslanicima u Skupštini Crne Gore.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

DOK NASILJE NA ULICAMA RASTE: Ko kontroliše policiju

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iako su smijenjeni svi šefovi sektora u Upravi policije, nakon što je za direktora izabran Zoran Brđanin, ne čini se da nova vlast potpuno drži kontrolu nad tim dijelom bezbjednosnog sektora

 

Mnogi su se nadali da će se nasilje u javnom prostoru smiriti nakon što su završeni lokalni izbori u gradu pod Trebjesom ili „bitke za Nikšić“, kako je ovaj događaj nazvan u srbijanskim tabloidima. Međutim, podjele i tenzije ne jenjavaju.

Takozvane „patriotske“ i „komitske“ snage, koji smatraju da je ugrožena nezavisnost Crne Gore, gotovo svakodnevno nalaze razloge za protestna okupljanja ili demonstrativne organizovane vožnje po crnogorskim gradovima. Opozicione partije svojim saopštenjima ohrabruju ovakva okupljanja, blago zabašureno preuzimaju i zasluge za njih, a poruke podrške često stignu i od samog Đukanovića. Posljednji takav razlog su bile najavljene promjene u primjeni Zakona o državljanstvu.

Svoje razloge za proteste i javna okupljanja, a i za kontraproteste, nalaze i pristalice vlasti nezadovoljne odlukama Vlade. Prosrpske grupacije zamjeraju polciji što ima blaži odnos prema partitoskim snagama nego što je imala prethodna vlast prema demonstrantima. Oni se bune i zbog  najavljene smjene ministra pravde Vladimira Leposavića. Ovi protesti su dobili podršku dijela vladajuće koalicije okupljene oko Demokratskog fronta, ali i dobrog dijela srbijanskih tabloida.

U uskomešanoj atmosferi fizički je napadnuto više građana i novinara, ali i službenih lica. Dok se na protestima „patriota“ mogu čuti pjesme koje šire mržnju prema Srbima, kao što je Boj na Čavnoglave, na protestnim okupljanjima prosrpskih snaga mogu se čuti i vidjeti transparenti koji negiraju genocid u Srebrenici, čime valjda daju podršku Leposaviću i njegovoj izjavi koja je išla u tom pravcu.

Od Uprave policije se očekuje da vrati mir na crnogorske ulice i obezbijedi poštovanje zdravstvenih mjera. Ali primjetan je njen pasivniji odnos prema ovakvim događajima nego što je to bio tokom prethodne godine, koju su obilježili protesti. Iako su smijenjeni svi šefovi sektora u tom organu, nakon što je za direktora izabran Zoran Brđanin, ne čini se da nova vlast drži kontrolu nad tim dijelom bezbjednosnog sektora. Pitanje je da li je riječ o većem stepenu tolerancije prema pravu na slobodu okupljanja, čak i kad se ono zloupotrebljava, ili nova vlast ne želi da reakcijom policije izazove bijes građana kao što je tokom prošle godine učinila prethodna vlast.

Propusti policije naročito su bili uočljivi tokom blokade puta u Bogetićima, na saobraćajnici Podgorica – Nikšić, kada su u sukobu „patriota“ i policije povrijeđeni oficir Vojske Crne Gore (VCG) Rajko Čanjak, vojni doktor Dragan Martinović i službenik Uprave policije Jovan Bijelović. Dogodila se i neodgovorna  reakcija pripadnika Sektora za obezbjeđenje objekata i štićene ličnosti, koji je službenim automobilom prošao kroz blokadu, dok su na vozilu sjedjeli demonstranti. U vozilu se nalazila ćerka premijera Krivokapića i javnosti je saopšteno da je službenik policije tako reagovao jer je procijenio da je njen život u tom trenutku bio ugrožen. Na video snimcima, koji su dospjeli u javnost, nije vidljiv stepen ugroženosti koji bi opravdao takvu upotrebu sile. Sve se ovo dogodilo naočigled pripadnika policije koji su trebali da obezbjeđuju ovaj skup i spriječe narušavanje javnog reda i mira.

Izvršni direktor Centra za građanske slobode Boris Marić smatra da je ponašanje policije „očigledno u skladu sa odlukom da demokratski i tolerantan ptistup treba da bude osnova postupanja policije“. On za Monitor kaže da je to težak zadatak kada imamo forsiranje antagonizama prvenstveno od struktura bliskih Demokratskoj partiji socijalista i Demokratskom frontu.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 16. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SEKSUALNO NASILJE NAD DJECOM U CRNOJ GORI: Hoće li napokon biti pooštrene kazne

Objavljeno prije

na

Objavio:

Stravičan zločin koji je izvršio komunalni policajac kada je nedavno, usred bijela dana, obljubio devetogodišnjakinju u podgoričkom naselju Stari Aerodrom, uznemirio je javnost. Sistem zaštite seksualno zlostavljane djece ilustruje i činjenica da Crna Gora nema zvaničnu statistiku o seksualnom nasilju nad djecom, a ni odgovarajuće kazne za zločince niti psihološku podršku žrtvama

 

Stravičan zločin koji je izvršio komunalni policajac R.O. kada je nedavno, usred bijela dana, obljubio devetogodišnjakinju u podgoričkom naselju Stari Aerodrom, uznemirio je javnost. I podstakao na pitanje – kakav je sistem zaštite seksualno zlostavljane djece u Crnoj Gori?

Zvaničnu statistiku o seksualnom nasilju nad djecom crnogorski državni organi nemaju. Kazne za seksualne zločince nisu zadovoljavajuće, a podrška žrtava je neefikasna, smatraju sagovornici Monitora.

,,Evropska statistika pokazuje da je od petoro djece, jedno preživjelo neki oblik seksualnog nasilja. Od petoro koje je kroz to prošlo, četiri su djevojčice, a jedan dječak. Iskustva iz EU, regiona i crnogorskih NVO koje se bave problemom zaštite i prevencije seksualnog nasilja, govore da nema razloga da ne vjerujemo da je i u Crnoj Gori ista ili, bar, vrlo slična statistika”, kaže za Monitor izvršna direktorica NVO Prima Aida Perović, koja je nedavno, u saradnji sa partnerima, realizovala kampanju pod nazivom Seksualno nasilje nije dječja igra.

Najčešća zabluda je da uglađeni, obrazovani, dobrostojeći ljudi lijepih manira ne zlostavljaju djecu, kao i da su djeca najsigurnija u porodičnom okruženju, upozorava Perović. „Istina je, međutim, da seksualno nasilje u 90 odsto slučajeva djetetu nanosi poznata osoba, koja mu predstavlja autoritet i u koju ima povjerenja. Takvi seksualni predatori vješto maskiraju svoje namjere i prilagođavaju ih dječijoj radoznalosti, naivnosti i neznanju. Djeca najčešće u startu ne prepoznaju nasilje, jer misle da je u pitanju igra. Jedna od velikih zabluda je i to da su svi seksualni zlostavljači djece pedofili. Postoje osobe koje se seksualno iživljavaju nad djecom, a koje imaju uobičajene seksualne odnose sa odraslim osobama”.

Monitor je od Uprave policije (UP) pokušao da sazna koliko je slučajeva seksualnog nasilja nad djecom (nedozvoljenih polnih radnji, obljuba i silovanja) u posljednje tri godine prijavljeno toj državnoj upravi. Do zaključenja ovog broja, odgovor nije stigao.

Studija o seksualnom nasilju nad ženama i djecom u Crnoj Gori, koju su radile NVO Prima, Sigurna ženska kuća i SOS za žene i djecu žrtve nasilje iz Nikšića, a koja je obuhvatila period od pet godina, od početka 2014. do kraja 2018. godine, pokazala je da su žrtve koje su preživjele neki vid seksualnog nasilja, u 60 odsto slučajeva – djeca. „To ne znači nužno da su djeca brojnija među žrtvama, jer punoljetne osobe mnogo rjeđe prijavljuju seksualno nasilje i dobijaju epilog na sudu”, objašnjava Perović.

Krivični zakonik Crne Gore za silovanje djeteta propisuje kaznu zatvora na period od najmanje 10 godina. Za obljubu zatvor od tri do 12 godina, a za nedozvoljene polne radnje – novčanu kaznu ili zatvor – od dvije do najviše 15 godina.

Ministarstvo pravde, ljudskih i manjinskih prava je, nakon inicijative iz Kabineta premijera Zdravka Krivokapića 12. aprila, pristupilo izradi Predloga zakona o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika. Cilj je – maksimalno pooštravanje kazni zatvora za krivična djela protiv polne slobode koja su učinjena prema djeci i nemoćnima. „Za silovanje i obljubu predložena je mogućnost da počinitelj bude kažnjen zatvorskom kaznom u trajanju od 40 godina. To je najstroža kazna koju domaće krivično zakonodavstvo predviđa za najteža krivična djela. Predložene kazne zatvora, koje mogu biti ocijenjene kao drakonske, ne moraju biti izrečene u svakom pojedinačnom slučaju”, navodi se, između ostalog, u saopštenju tog Vladinog resora.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 16. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

Kad tužilaštvo radi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Čuvari u NP Skadarsko jezero uhvate krivolovce sa sve ribom i agregatima kojim je ubijaju, a tužilaštvo ih pusti i vrati im opremu za ,,rad”. Tako teče najnovija kampanja Stop krivolovu na Skadarskom jezeru

 

U toku je kampanja Stop krivolovu – Ribolovni zabran na Skadarkom jezeru od 15. marta do 15. maja. U njenom jeku, nadzornici NP Skadarsko jezero su, prošli četvrtak, u krivolovu zatekli Dražena Prenkića i Živka Lazovića, saopštili su iz ovog Nacionalnog parka. Sa stotinama kila ulovljene ribe i agregatima kojima je riba ubijena. Tužilac Ivana Petrušić- Vukašević odlučila je da u ovom slučaju nema elemenata krivičnog djela.

Iz tog preduzeća konstatovali su da najnoviji „slučaj nudi još jedan dokaz tvrdnji da tužilaštvo mora biti iz korijena promijenjeno kako bi konačno počelo da štiti državu i njenu imovinu”.

Ovo bi se moglo tumačiti i kao svojevrsni odgovor tužilaštva na nedavni poziv NP policiji, sudstvu, tužilaštvu i inspekcijama da počnu da ispunjavaju svoje zakonske obaveze i konačno urade nešto na očuvanju Skadarskog jezera.

Marina Jočić, predsjednica UO JP Nacionalni parkovi CG izjavila je da je nekoliko grupa koje se bave krivolovom na nivou mafije, što se tiče organizovanosti i povezanosti sa državnim organima.

Nasuprot njima je Služba zaštite NP Skadarsko jezero, koja je, kako je navela, malobrojna, loše opremljena i još gore plaćena. Ona je za TV Vijesti izjavila da sumnja i da su pojedini čuvari u sprezi sa krivolovcima, ali to je jako teško dokazati.

Ipak, iz NP tvrde da su već prvog vikenda zabrana uspjeli da zaplijene  nekoliko plovila, akumulatora, pretvarača i ostalih sredstava za ubijanje ribe i ostalog živog svijeta u jezeru. Međutim, tužilaštvo je oslobodilo te ljude i nije ih krivično gonilo, dobili su prekršajne prijave i vraćen je alat za ubijanje živog svijeta u jezeru, navodi Jočićeva.

Posljedica toga je da su oni koji prijave krivolov zastrašeni: ,,Imaju razlog za strah. Imamo snimak gdje krivolovci repetiraju pištolj znajući da ih kamera snima. Dešavalo se da naši nadzornici budu napadnuti, da im se prijeti da će biti sprženi sondom. Ti su ljudi spremni na sve”, kazala je Jočićeva.

S druge strane država je totalno nespremna. Na sudu završi jednocifren broj slučajeva krivolova, a sudije ih ili oslobađaju ili im propisuju uslovne kazne.

Iz ovog NP navode da je vrijednost izlova ribe na Skadarskom jezeru pet miliona eura godišnje, a da još toliko donosi turizam. Upozoravaju da ako se nastavi sa ovim razmjerama krivolova u sljedećih nekoliko godina možemo očekivati scenario sličan onom na rijeci Zeti koja je bez riba. A teško da će tada dolaziti i turisti da ,,uživaju” u mrtvom jezeru.

Nije problem samo jezero. Nedavno je građanska inicijativa Stop krivolovu pozvala nadležne da hitno reaguju u borbi protiv krivolova. Naveli su da im učestalo stižu prijave građana o detonacijama u rejonu Luštice, Krimovice, na brojnim lokacijama u blizini Bara, Budve, ušću Bojane. ,,Između uvale Žanjic i Plave špilje, sportski ribolovci su našli jedan od štekova ribolovaca dinamitaša”, naveli su iz ove organizacije.

Oni, kako su naveli, očekuju jak odgovor države na ovo ,,povampirenje” dinamitaša, koji koriste trenutno stanje izazvano pandemijom virusa kovid 19, angažovanost pripadnika policije na drugim zadacima.

Odgovora do sada skoro i da nije bilo.

P. NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo