Povežite se sa nama

FOKUS

OPSADA BUDVE I PREOKRETI: Utjerivanje vlasti pendrecima

Objavljeno prije

na

Prizori iz Budve prava su slika današnje Crne Gore, u kojoj jedna politička partija koristi nasilje, državne institucije i policiju da otme vlast od onih koji su mandate dobili na izborima

 

Potresne scene policijske brutalnosti ispred zgrade Opštine Budva u srijedu ujutro obišle su svijet. Umjesto junskih razglednica sa pješčanih plaža turističkog centra Crne Gore, javnost je gledala kako se brutalnom represijom državnog aparata, fizičkim i pravnim nasiljem, prekraja izborna volja građana iskazana na posljednjim lokalnim izborima 2016. Jake policijske snage rano ujutro blokirale su zgradu Opštine Budva i sve prilaze gradu u odlučnoj namjeri da na vlast instaliraju predstavnike, na političkoj korupciji formirane, nove skupštinske većine.

U etar su otišle  mučne slike. Budva je doživjela policijsko nasilje kakvo nije viđeno u ovom gradu od njenog postanka, u kome su do zuba opremljeni pripadnici specijalnih policijskih snaga hapsili, obarali na tlo i vukli legalno izabrane nosioce lokalne vlasti.

Ispred zgrade lokalne uprave uhapšena je 21 osoba među kojima su vodeći gradski funkcioneri: Marko Bato Carević, predsjednik Opštine, zatim Krsto Radović, predsjednik Skupštine, Mladen Mikijelj, sekretar za investicije, Milo Božović, glavni gradski menadžer, šef Carevićevog kabineta Nikola Jovanović, kao i Đorđe Vujović, Carevićev savjetnik. Na zemlji se našao i poslanik Demokrata Danilo Šaranović, koji je jedva uspio da se spase pokazavši poslaničku legitimaciju. S nevjericom smo gledali scenu u kojoj, prilikom hapšenja sekretara Mikijelja, policajac primjenjuje tehniku koljenom na vrat, zbog koje je život izgubio Afroamerikanac Džordž Flojd.

Predsjednik turističke metropole Crne Gore uhapšen je i maltretiran na krajnje nedostojan način  kao da je okoreli kriminalac ili ubica. Slike  Marka Bata Carevića koji sa nogom u gipsu i sa štakama izlazi  iz Centra bezbjednosti u Budvi nikoga ne mogu ostaviti ravnodušnim.  Jednako je uznemirujuća scena hapšenja predsjednika SO Radovića na kojeg, s leđa, poput pantera, bukvalno skače jedan od podebljih pripadnika SAJ-a. Strašne scene policijske sile ispoljene na čelnike lokalne samouprave u Budvi šokirale su gledaoce širom  svijeta, koji su ostavljali svoje komentare na portalima velikog broja medija iz Crne Gore i regiona ili zvali poznanike i rodbinu u Crnoj Gori.

Budva se nagledala scena hapšenja gradskih funkcionera iz redova DPS-a optuženih za kriminal i korupciju, koji su pokrali na stotine miliona eura, ali su bili pošteđeni ovakve torture i prebijanja. Ni tokom čuvene antibirokratske revolucije 1989. godine u Podgorici, kada su današnji vlastodršci takođe jurišali na vlast, nijesu viđene scene poput ovih u Budvi. U nesvakidašnjoj akciji otimanja vlasti policija je koristila suzavac i biber sprej, kako bi izbjegla mogući otpor pri nasilnom ulasku u zgradu. Čula su se zapomaganja i jauci prisutnih dok su raspomamljeni policajci bukvalno čerupali i fizički maltretirali prisutne.

Ovakvi prizori prava su slika današnje Crne Gore, u kojoj jedna politička partija koristi nasilje, državne institucije i policiju da otme vlast od onih koji su mandate dobili na izborima. Kompletan grad bio je pod policijskom opsadom, zatvoreni su bili putni pravci prema Kotoru i Cetinju. Desetine policijskih vozila pristiglih iz Bara, Herceg Novog i Podgorice raspoređeno je po gradu, dok su otvorene „marice“ čekale parkirane ispred Opštine. Bila je to puna opsada grada sa samo jednim ciljem, da se preuzme vlast dva mjeseca prije izbora, i da se dvoje ljudi Vladimir Bulatović, član Crnogorske i Snežana Kuč iz DPS-a posade u fotelje uhapšenih predsjednika Carevića i Radovića.  Njih dvoje su na sjednici koja je održana 11. juna u turističkom naselju Slovenska plaža, odbornici DPS – Crnogrska – SD i nezavisni odbornik Stevan Džaković, izabrali za vršioce dužnosti do izbora novih funkcionera.

Upadom u zgradu Opštine, bez sudskog naloga i bilo kakvog rješenja, komandovao je Slobodan Kovačević, komandir Stanice policije u Budvi, koji se nije obazirao na zahtjeve  Carevića da pokaže službeni nalog za takvu akciju. Dan ranije službenicima Upravne inspekcije nije bilo dozvoljeno da u skupštinskoj službi zavedu odluku nove odborničke većine kojom su Carević i Radović smijenjeni. Inspektori su došli na zahtjev Snežane Kuč i Vladimira Bulatovića. Carević je tada saopštio da bez sudskog naloga niko ne može ući u Skupštinu te da je podnijeta krivična prijava protiv inspektora Jelene Pajković, Dragutina Kalezića i Senada Crnovršanina zbog zloupotrebe službenog položaja.

U krivičnoj prijavi je navedeno da Ministarstvo javne uprave, odnosno Upravna inspekcija nema ingerencija da postavlja i razrješava predsjednika Opštine i predsjednika Skupštine te da donošenje Rješenja s tim u vezi nije u njihovoj nadležnosti. Zakon o upravnoj inspekciji u Članu 14 propisuje  da upravni inspektor može prema ovlašćenom licu rješenjem izreći mjere opomene, novčane kazne i zabranu vršenja poslova vođenja upravnog postupka… I to kada se utvrdi da je bilo nezakonitosti. Ovome je prethodila i izjava ministarke Suzane Pribilović u Skupštini CG koja je kazala da njeno ministarstvo nema nadležnosti da presuđuje u političkim procesima u Budvi.

Inspektori su potom napustili zgradu i saopštili da će obezbijediti asistenciju policije za ulazak u prostorije Opštine Budva. To su i učinili u srijedu ujutro u pratnji policijskih kordona pod punom opremom.

Policija je imala jasnu naredbu da zauzme zgradu lokalne uprave u Budvi i da iz njenih prostorija istjera sve službenike. Naređenje je sprovedeno rigorozno. Nakon lomljenja stakala na ulazu i upada u Opštinu, policajci opremljeni gas maskama raširili su se po hodnicima bacajući suzavac, nogama su otvarali vrata opštinskih kancelarija vičući i rušeći sve pred sobom. Prestravljenim službenicima bacali su telefone iz ruku, šutirali ženske tašne, gurajući ljude sa njihovih radnih mjesta van. Jedan službenik nije mogao hitro da iskoči napolje jer je povraćao od dima od suzavca koji se širio opštinskim hodnicima, pa su ga udarajući izbacili iz kancelarije. Akcija čišćenja zgrade Opštine Budva od njenih službenika uspjela je u potpunosti. U njoj su na kraju bahaćenja policije ostali Snežana Kuč i novizabrani v.d. predsjednik Opštine Bulatović u društvu dva inspektora Upravne inspekcije iz Podgorice, glavne upravne inspektorice Pajković i inspektora Kalezića. Policija je objavila fajront, zatvorila za rad zgradu lokalne samouprave turističke prijestonice Crne Gore i ispred ulaza postavila naoružane policajce.

U Budvi je izveden prvi policijski puč u Crnoj Gori u kome su naoružani specijalci uz upotrebu hemijskih sredstava i gole sile, sa njihovih radnih mjesta izbacili opštinske rukovodioce i sve zaposlene, da bi uveli druge,  proglašene u obližnjem ugostiteljskom objektu.

Veliki broj građana okupio se ispred opštinske uprave i kasnije ispred policijske stanice sa zahtjevima da se uhapšeni funkcioneri puste iz pritvora. Za to vrijeme, pendrekom utjerani predstavnici nove većine nisu gubili vrijeme, pa su zamijenili sve brave na vratima opštinskih kancelarija.

Međutim, nisu našli pečate, potrebne da se zavedu papiri o nasilnoj promjeni vlasti, te da se ista objavi u Službenom listu. Sve dok se to ne obavi, prevrat u Opštini ostaje izvan zakona.

Nakon nekoliko časova provedenih u pritvoru, čelnici budvanske opštine pušteni su na slobodu. Oslobođeni su bilo kakve krivične odgovornosti. To znači da je hapšenje bilo neosnovano. Poslužilo je kako bi se neometano osvojila opštinska zgrada.

Predjednik Marko Carević obraćajući se okupljenima je poručio kako su pečati Opštine na sigurnom. Carević i Radović najavili su dolazak na posao, na svoja radna mjesta i pozvali su građane da dođu ispred zgrade Opštine i da na taj način iskažu svoj bunt.

Potpredsjednik Demokrata i odbornik u SO Dragan Krapović pozivao je tokom dana građane da budu istrajni i ostanu ispred. „Ostanite ovdje da onemogućimo vojnoj hunti Mila Đukanovića da otme Budvu. On je pozvao i predstavnike svih partija da dođu u jer se u ovom gradu danas brani demokratija. „Dođite u Budvu, u Budvi se brani Crna Gora“, poručio je Krapović.

U Budvu su doputovali  lideri opozicionih partija Aleksa Bečić, Dritan Abazović, Marko Milačić, Predrag Danilović, poslanici DF-a i Demokrata, Demosa, gradonačelnik Herceg Novog Stevan Katić i mnogi drugi.

Tenzije iz Budve preselile su se kasnije u Kotor u kome je pred Osnovnim državnim tužilaštvom zakazano saslušanje uhapšenog Milana Carevića, sina predsjednika Carevića. Njemu je tužiteljka Ana Radovanović odredila zadržavanje od 72 sata, zbog navodnog napada na jednog policajca tokom hapšenja u Budvi. U znak podrške Milanu Careviću pred zgradom tužilaštva okupilo se više stotina građana među kojima su bili i budvanski funkcioneri, odbornici DF-a iz Kotora i predstavnici građanske liste Narod pobjeđuje iz Tivta. Zgradu ODT obezbjeđivale su pojačane polcijske snage sa opremom za razbijanje eventualnih demonstracija.

Marko Carević je kazao da njegov sin nije napao policajca nego je 11 specijalaca tuklo njega.

Budvanska politička tragikomedija u četvrtak se nastavila, kada dolazi do potpunog preokreta. Policija se u značajnoj mjeri povukla. Desetine građana provele su noć ispred Opštine a ujutro ih je ponovo bilo više stotina.

Kao što su i najavili, Marko Carević i Krsto Radović došli su na posao zajedno sa ostalim opštinskim službenicima. Zatekli su užasne prizore polomljenog i prevrnutog namještaja po kancelarijama, gomile smeća i mirisa suzavca koji tokom noći nije izvjetrio.

Carević  je neometano  ušao  u svoju kancelariju u kojoj je zatekao Bulatovića i Kuč. Sjeo je u predsjedničku fotelju, ali su u kancelariji ostali i oni. Budva trenutno trpi dvovlašće, legitimno i ono koje to nije. Međutim, izgleda da je pokušani prevrat u Budvi propao.

Iz Opštine se čuju aberi da se u novonastaloj situaciji nude pregovori kako bi se strasti primirile, da poslije nasilja i oluje koja je prohujala Budvom, svi budu siti i sve koze ostanu na broju. U ovom trenutku u Budvi legitimitet za vršenje vlasti imaju  Carević i Radović. Pitali smo Krapovića šta se dešava i kako će se sukobi okončati: „Ovu situaciju treba prevazići na način da se napravi neka vrsta političkog kompromisa sa obavezom da legitimno i legalno izabrani predstavnici naroda ostanu na svojim mjestima, do raspisivanja izbora“, kazao je Dragan Krapović.

Drama sa srećnim krajem ili odstupnica DPS-a nakon oštrih upozorenja predstavnika međunarodne zajednice, političkih stranaka i brojnih nevladinih organizacija.  Ili je presudio strah od odlučne reakcije građana Budve i svih onih koji su bili spremni da se ovoga puta ozbiljno suprotstave drastičnom primjeru prekrajanja izborne volje.

Na kraju, pokazalo se koliko je uzaludna bila blamaža odborničkog preletača Stevana Džakovića, koji je pristao na predaju vlasti partiji protiv koje je potrošio dvanaestogodišnji politički mandat. I koji je na svoje dojučerašnje kolege prizvao policijsku silu i pendreke.

 

Policija prekoračila ovlašćenja

Policijski službenici Centra bezbjednosti iz Bara upotrebom fizičke sile prekoračili su ovlašećnje prilikom hapšenja sekretara za investicije Mladena Mikilelja, nalaz je Savjeta za građansku kontrolu rada policije nakon sjednice koja je odžana u CB Budva.

Predstavnici Savjeta imali su uvid u medicinsku dokumentaciju svih osoba koje su u srijedu uhapšene. Konstatovane su i mnoge druge nepravilnosti prilikom akcije policije u Budvi

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

FOKUS

DRŽAVNE FINANSIJE I PARTIJSKA POLITIKA: Hod po tankoj žici

Objavljeno prije

na

Objavio:

Predloženi rebalans ima potrebnu podršku u parlamentu. Plate, penzije i socijalna davanja iz državne kase nijesu upitni do kraja godine. Onda bi na red mogle doći loše vijesti. Samo da se političari dogovore ko će biti glasnik

 

Crna Gora nije pred kolapsom, ohrabrio nas je ministar finansija Aleksandar Damjanović u srijedu veče, na kraju rasprave o (drugom) rebalansu budžeta za 2022. godinu. „Pokušavamo da obezbijedimo nesmetano funkcionisanje vitalnih sistema društva do kraja tekuće godine”. Valjda su to dobre vijesti.

Dan je počeo u drugačijem raspoloženju. Zdravstveni i obrazovni sistem mogli bi stati, a država ostati bez novca neophodnog za isplatu plata, penzija i socijalnih davanja, saopštili su iz Ministarstva finansija. „Ukoliko ne dođe do usvajanja rebalansa, uvećane isplate je vrlo teško obezbijediti preraspodjelom sredstava iz budžeta drugih potrošačkih jedinica, a da pritom ne dođe do narušavanja funkcionalnosti rada tih institucija i servisa koje one pružaju građanima”.

Upozorenje je pratio i popis finansijskih obaveza „koja proizilaze iz zakonskih rješenja usvojenih u prethodnom periodu”: za Fond zdravstva (38,6 miliona), Fond PIO (36 miliona), za uvećane zarade zaposlenima u zdravstvu i prosvjeti (28,5 miliona), bivšim korisnicama naknada po osnovu rođenja troje ili više djece (5,5 miiona), licima prepoznatim zakonom iz rudarske i metalske industrije (šest miliona), poslodavcima za zapošijavanje osoba sa invaliditetom (tri miliona), nezaposlenim licima (jedan milion)… Tokom rasprave shvatili smo da problem nijesu samo nova zakonska rješenja nego i loše računice onih koji su, u ime vlade Zdravka Krivokapića, pripremali ovogodišnji budžet.

Slijedio je niz „trulih kompromisa”. Izvršna vlast je podmitila poslanike tadašnje većine ponudom da svaki od njih, pojedinačno ili pod okriljem partije, uveća rashodnu stranu budžeta amandmanom koji bi državnu kasu koštao „do million eura”. Rečeno – učinjeno. Zakonodavna većina je, zauzvrat, prihvatila da tadašnjoj vladi, kao realno očekivane prihode, prizna i projekcije koje su se zasnivale na primjeni nepostojećih zakona. Neke od njih tadašnja vlada nije ni pripremila do usvajanja budžeta, a nijedan od njih do danas nije usvojen u parlamentu.

I, kada se sve sabere i oduzme, dolazimo do rebalansa. Nakon koga će očekivani državni prihodi tokom ove godine biti za tri miliona manji (uprkos inflaciji, poskupljenjima i jačanju fiskalne discipline), a rashodi skoro 200 miliona veći u odnosu na ono što je planirano krajem prošle godine (i pored golemih „ušteda” u kapitalnom budžetu).

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

FOKUS

MANDATAR BEZ MANDATA: Il je vlada ili su izbori, il je nešto gore od oboje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon što je dodatno produbljena politička kriza, a zemlja upala u institucionalni bezdan, pa se ne zna čekaju li nas izbori ili nova vlada, svi okrivljuju sve za sabotiranje dogovora i kršenje Ustava. Ustav, na žalost, nije predvidio da zemljom upravljaju neodgovorne elite, spremne na sve zarad funkcija

 

Nakon maratonskih konsultacija avgustovske većine i konačnog dogovora da formiraju novu 44. vladu sa Miodragom Lekićem na čelu, rasplet političke krize se – ne nazire.

Predsjednik Crne Gore Milo Đukanović odbio je da prihvati ponudu 41 poslanika koja mu je verbalno, putem medija, saopštena po isteku zakonskog roka. Prethodno je Andrija Mandić, pismom, od njega zatražio da mandat za sastav nove vlade povjeri Lekiću. Dok su se lideri tzv. stare većine međusobno optuživali za neuspjeh pregovora,  Đukanović je u utorak, nakon što nikome nije povjerio mandat za sastav nove vlade, Skupštini dostavio predlog za skraćenje mandata i raspisivanje novih izbora. U obrazloženju je naveo da „nije stekao utisak da postoji jasna većina koja bi bila u stanju da formira vladu”, kao i to da se oni koji su predložili Miodraga Lekića nisu odazvali konsultacijama ni dostavili potpise kojima bi potvrdili postojanje neophodne podrške.

Predlog predsjednika za skraćenje mandata parlamentu stara parlamentarna većina već je javno odbila, tvrdeći da neće na sjednici glasati za to. Lider DF-a Andrija Mandić ocijenio je da je Đukanović na taj način izvršio „državni udar“.

Đukanović je tražio da se o inicijativi za skraćenje mandata parlamentu glasa 30. septembra. Avgustovski pobjednici prijete da će izazvati prijevremene predsjedničke izbore ukoliko Đukanović do tada ne povuče svoj predlog. Đukanović je saopštio da neće da prejudicira šta će uraditi ako Skupština Crne Gore ne skrati mandat 30. septembra, ali je naveo da će „njegov potez biti u skladu sa Ustavom“.

Ustav je ove sedmice najčešće korišćena riječ. Nakon što je dodatno produbljena politička kriza, a zemlja upala u institucionalni bezdan, pa se ne zna čekaju li nas izbori ili nova vlada, svi okrivljuju sve za kršenje Ustava i tumače ga po svojoj volji. Ustav, na žalost, nije predvidio da zemljom upravljaju neodgovorne elite, spremne na sve zarad funkcija i moći.

Poslanici stare parlamentarne sada tvrde da je predsjednik države prekršio Ustav jer nije ispoštovao odredbu koja ga obavezuje da pozove predstavnike svih parlamentarnih partija na konsultacije.

„Đukanović je napravio veliku grešku koja se slobodno može nazvati kršenjem Ustava, kada je sazvao konsultacije. On je, prenebregavajući ono što piše u članu 95 Ustava, pozvao samo dio predstavnika političkih partija zastupljenih u Skupštini… Pošto to nije urađeno kako treba, jedan od najlakših izlaza je da Đukanović ponovi proces, da u skladu sa Ustavom sazove konsultacije, i stvar će biti riješena. Da stvar bude smješnija i čudnija, čak nije pozvao ni Lekića, za kojeg zna da je kandidat za mandatara”, ocijenio je je šef Kluba poslanika Demokratskog fronta Slaven Radunović.

I dok traže Đukanovićeve ustavne i zakonske propuste, avgustovski pobjednici zaboravljaju da pomenu da su njihovi pregovori još trajali u vrijeme kada je Đukanović, u četvrtak, 15. septembar, zakazao konsultacije sa političkim partijama. U to doba niko nije ni pominjao da nijesu svi dobili pismeni poziv od Đukanovića, a više njih je saopštilo da znaju da je krajnji rok da dostave Đukanoviću ponudu i potpise 41 poslanika u ponedjeljak, 19. septembra. U ponedjeljak, ponude i potpisa – nije bilo u pismenoj formi. Lider DF-a Andrija Mandić obratio se Đukanoviću u ponedjeljak poslijepodne preko medija, saopštivši da su se dogovorili. Takođe, avgustovski pobjednici saopštili su da imaju „verbalnu podršku“ koalicije Crno na bijelo, da je dogovor postignut i da mogu da formiraju 44. vladu.

Pismena ponuda sa potpisima poslata je Đukanoviću dan nakon isteka propisanog roka, u utorak, 20. septembra. GP URA je prvobitno odbijala da njeni poslanici potpišu ponudu, tražeći kompletan dogovor o sastavu buduće vlade („ništa nije dogovorno dok sve ne bude dogovoreno“). Konačno, nakon što je ostatak avgustovskih pobjednika pristao na uslove URA-e, promjenili su mišljenje.

Lider URA-e, i aktuelni premijer tehničke vlade Dritan Abazović, je u vrijeme kada su avgustovski pobjednici trebali da dostave ponudu Đukanoviću, pošao u posjetu SAD-u, nakon što je održao konferenciju za štampu, gdje je iznio brojne optužbe na račun onih sa kojima pregovara  o eventualnoj budućoj vladi. U trenu kada je trebalo okončati političku krizu u zemlji, on je u SAD odveo deset saradnika o trošku budžeta, i predano radio na sopstvenom marketingu, od vožnje biciklom po njujorškim ulicama do gostovanja na tamošnjim televizijama. Ipak, eto, dao je verbalnu podršku za formiranje vlade na čelu sa Lekićem.

„Verbalno predložiti nekoga u 2022. godini, u trenutku kada u svijetu funkcionišu i elektronske sjednice, ostaviti prostor za bilo kakav manevar nekome kao što je Đukanović je prilično na svoju štetu. On koristi svaku pukotinu koju može“, ocijenio je pisac Đuro Radosavović, apostrofirajući dio odgovornosti za aktuelnu politčku krizu i na avgustovsku većinu.

Tokom maratonskih konsultacija avgustovskih pobjednika, takođe je postalo jasno da im je na prvom mjestu partijski interes i partijske kalkulacije, a ne dogovor u cilju prevazilaženja političke krize. Konsultacije su protekle u beskrajnim međusobnim optužbama, neozbiljnosti, i bez jasne volje da se do dogovora i dođe.

Zbog svega, Crna Gora je danas u dubokoj institucionalnoj krizi. Ne samo da nije jasno da li nas očekuju izbori ili će biti formirana nova vlada, nego se otvara i mogućnost novog institucionalnog vakuuma ukoliko poslanici ne prihvate Đukanovićevu inicijativu. A, moguće, i ukoliko je formalno prihvate (nemamo Ustavni sud).

Advokat Veselin Radulović ocijenio je da u slučaju da skupštinska većina ne podrži predsjednika države, kao što su najavili, nastaje još jedna pravna praznina.

„Podrazumijeva se da ako ne postoji dogovor oko formiranja Vlade i oko mandatara, Skupština donese odluku o skraćenju mandata. Međutim, naši političari ne rade uvijek ili veoma često ne rade ono što je logično, često ne rade ni ono što je u skladu sa Ustavom i zakonom, i od njih se uvijek može očekivati neka vrsta improvizacije koja je ili na granici kršenja Ustava ili čak i prelazi tu granicu”, kazao je on.

I bivši državni sekretar Andrej Milović smatra da ukoliko poslanici kao što su najavili, ne izglasaju skraćenje mandata Skupštini, nastaje nova pravna situacija: „U tom slučaju imamo pravni vakuum jer nemamo Ustavom definisanu situaciju šta se dešava kad se ne izglasa skraćenje mandata Skupštini, a Vlada je pala, što je još jedan dokaz da je Ustav pun praznina i da se mora mijenjati.“

Već se pominje pogućnost da skupštinska većina i bez Đukanovićeve inicijative izglasa izbor nove vlade na čelu sa Lekićem. U skladu sa Ustavom ili ne, ko te pita. Naknadno bi se, valjda, pronašlo odgovarajuće tumačenje.

Ustav, na žalost, više nema ko da tumači. Ustavni sud je odnedavno u blokadi, nakon što je penzionisan sudija Miodrag Iličković. Iz nevladinog sektora kažu da su za to krivi političari koji zbog različitih interesa odugovlače kompletiranje jedne od najvažnijih institucija u zemlji. Iz HRA su podsjetili da su u posljednje dvije godine raspisana četiri konkursa za sudije, a da su članovi Ustavnog odbora i poslanici Demokrata, DF-a i URA-e u različitim periodima, barem jednom, odbijali da glasaju za bilo kog kandidata, dok su predstavnici opozicije – DPS, preko dva mjeseca bojkotovali rad Skupštine i skupštinskih tijela.

Dvije godine od avgustovskih izbora, brojne druge institucije, a ne samo Ustavni sud, su u blokadi. A avgustovski pobjednici, umjesto da Đukanovića pošalju u političku istoriju, preuzeli su neke od mehanizama vladanja koje je stvorio. Zato danas njihove međusobne optužbe – ko je Đukanoviću odškrinuo vrata povratka na vlast – nijesu toliko bitne. Treba nam nova šansa.

Milena PEROVIĆ

Komentari

nastavi čitati

FOKUS

STARA VEĆINA I POTRAGA ZA MANDATAROM: Uđite momci, ne bojte se

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kad se sve sabere, teško je povjerovati da avgustovski pobjednici zaista traže  kompromis kako bi uspješno došli do okončanja pregovora i predloga za Đukanovića. Predsjednik je, sasvim sigurno, zadovoljan

 

Skoro dvije sedmice nakon što je lider Nove Andrija Mandić radosno građanima saopštio da se avgustovska većina saglasila kako bi formirala 44. vladu, i nakon nekoliko sastanaka te iste većine, konačnog dogovora – nema. Dok ovaj broj Monitora odlazi u štampu, u crnogorskom parlamentu traje jedan u nizu sastanaka avgustovskih pobjednika. Istovremeno, predsjednik države Milo Đukanović čeka predstavnike parlamentarnih partija da mu dođu sa ponudom. Vrijeme otkucava.

U posljednji čas, u srijedu 14. septembra, blizu ponoći, avgustovska većina uspjela je da se dogovori oko imena mandatara. Prethodno su održana četiri sastanka na kojima, izuzev potpisivanja sporazuma kojim je predviđen izbor nove vlade i skupštinske administracije, nije bio napravljen ozbiljniji korak ka rješavanju krize vlasti.

U srijedu, nakon što je Mandić predložio da mandatar bude bivši diplomata, nekadašnji lider DF-a i lider Demosa Miodrag Lekić, avgstovski pobjednici saopštili su da oko predloga da Lekić bude mandatar postoji „visoka saglasnost”, te da je on „nesporan”. No, ostale su sporne raspodjele funkcija i moći unutar vlade koju bi eventualno formirali, pa su se pregovori nastavili.

Prethodno, partije su za mandatare predlagale sopstvene lidere. Otprilike ovako: Mandić Mandića, Abazović Abazovića… Nakon deset dana pregovora, Abazović je saopštio da će on odustati od pozicije mandatara samo ukoliko na to mjesto „dođe neko bolji”, odnosno posvećeniji borbi protiv organizovanog kriminala, kako je saopštio. Nakon skoro dvije sedmice sjetio se ko bi to mogao biti. Kazao je da bi „volio da kao mandatarku vidi Vanju Ćalović Marković”, direktoricu MANS-a. Ne postoje potvrde da se s njom o tome zaista i razgovaralo. Otuda, pregovori od početka liče kao pokušaj da se vode reda radi, i ne završe uspješno. I stav Demokrata, koji ne traže ništa, ni poziciju mandatara ni predsjednika parlamenta, idu tome u prilog, iako tvrde da je to njihova žrtva, zarad pregovora i građana. Teško je povjerovati da su srušili Abazovićevu vladu, da bi potom nezainteresovano stajali sa strane.

Ta stranka je na četvrtom sastanku saopštila da im ne bi bilo sporno da za najvažnije funkcije budu predložene potpredsjednica parlamenta Branka Bošnjak i bivša ministarka zdravlja Jelena Borovinić Bojović, poručujući da im je neprihvatljivo da odlazeći premijer Abazović bude kandidat za mandatara. Opet, nema potvrde da se sa Bošnjak ili Borovinić Bojović o tome razgovaralo.

Da ne postoji ozbiljna volja da se pregovori uspješno okončaju, pokazao je i nastavak sastanka, u četvrtak ujutru. Nakon što su se avgustovski pobjednici konačno usaglasili da za mandatara ponude ime Miodraga Lekića, na pregovarački sto su stavljene nove teme za razmirice: ko će pokrivati koji resor i koju funkciju u vladi.

URA Dritana Abazovića je tražila kontrolni paket u Vladi, i bezbjednosti sektor. „Tražimo da pokrivamo sektor bezbjednosti i da sa SNP i manjinama imamo kontrolni paket, a to je jedno ministarstvo više u odnosu na ostale i da ministri koji su sada u Vladi ostanu”, kazao je lider URA-e i predsjednik akutelne vlade kojoj je izglasano nepovjerenje. Abazović faktički traži da se ne promijeni gotovo ništa. Da manjinska vlada koju je on kreirao, uz male korekcije, i eventualno novog premijera, nastavi da vrši vlast uz podršku onih koji su mu izglasali nepovjerenje – Demokrata i Fronta. Opet, nema potvrda da su manjinske partije pristale da budu dio ovog Abazovićevog paketa.

Demokrate su takav zahtjev URA-e ocijenile kao ucjenjivački. Predsjednik Demokrata Aleksa Bečić optužio je GP URA za ucjenjivanje i maksimalističke zahtjeve, napominjući da su ih stalno mijenjali i vraćali se korak unazad.

„Vidjećemo kako će ovo dalje teći, da li će neko gledati demokratske principe i građane. Mi ćemo i dalje biti maksimalno konstruktivni i da se nadamo da će razum prevladati i da će se prestati s politikom uslovljavanja”, saopštio je nakon sastanka Bečić, navodeći da bi izvršna vlast trebalo da bude konstituisana na osnovu snage svake partije u parlamentu.

„I DF traži sektor bezbjednosti”, saopštio je lider URA-e, kazavši da on smatra da  DF-u treba da pripadne čelno mjesto u Skupštini, koji su nakon avgusta pokrivale Demokrate.

Zahtjev Demokratskog fronta da preuzme bezbjednosni sektor, još jedan je u nizu nerealnih zahtjeva avgustovskih pobjednika tokom pregovora, imajući u vidu da Brisel i Vašington, odavno javno tvrde da DF ne vide kao partnere. Teško da bi takva vlada imala podršku međunarodne zajednice. Znaju to i u Demokratskom frontu.

U prilog tome da ne postoji ozbiljna volja da se pregovori i uspješno okončaju govori i detalj da na nastavak pregovora, odnosno na sastanak pred odlazak kod Đukanovića, na kom je trebalo konačno usaglasiti ponudu, nijesu došli ni lider URA-e, ni lider Demokrata. I taj sastanak je prekinut, pa nastavljen sat i po kasnije.

Nakon prekida, koji je objašnjen kao pauza, lider Ujedinjene Crne Gore Goran Danilović kazao je da su Demokrate odustale od sektora bezbjednosti. Tek iz te izjave javnost je saznala da su i Demokrate imale volju da preuzmu Službe. Danilović je objasnio da „ima preklapanja oko mjesta potpredsjednika vlade i da je zato data pauza”.

Tokom pauze, izvršni direktor URA-e Zoran Mikić kazao je da DF i Demokrate treba da kažu šta pripada koaliciji Crno na bijelo „kad im je odbijeno da vode sektor bezbjednosti i dobiju najviše funkcije u zemlji“.

Kad se pogledaju izjave, ispada da niko ili nema ništa protiv, ili se nije ni izjašnjavao o zahtjevu DF-a da vodi bezbjednosni sektor. To je još jedan čudan detalj pregovora.

Nije bilo izjašnjenja, makar ne javnih, ni na predlog lidera Prave Marka Milačića da poslanici stave 41 potpis da mandatar bude Miodrag Lekić i dostave to predsjedniku države. „Hajde da mu damo mandat i da ne radimo njegov posao, nego da on ponudi sastav vlade“, predložio je. I ništa.

Kad se sve sabere, teško je povjerovati da avgustovski pobjednici zaista traže  kompromis kako bi uspješno došli do okončanja pregovora i predloga za Đukanovića. Predsjednik je, sasvim sigurno, zadovoljan.

On je koji dan ranije, tokom posjete Pragu, ocijenio da „ne postoji raspoloženje u parlamentu da se oformi nova vlada”, te da je „realnije da se ide u organizaciju izbora da se dođe do odgovorne vlade”.

„Problem nekadašnje većine je što su njihovi odnosi opterećeni netrpeljivostima i omrazama, i to umnogome otežava dogovor“, prokomentarisao je pregovore direktor Televizije Nikšić Nikola Marković.

Ako se ne budu dogovorili, izvjesni su vanredni parlamentarni izbori, koji će uslijediti nakon skraćenja mandata parlamentu.

Istovremeno, na šta je podsjetio i Abazović, Đukanović može uprkos dogovoru „stare većine“ i nekome drugome dati mandat.

Šta god da se desi, sigurno je: dvije godine od pada DPS-a, Đukanović je još tu. Avgustovski pobjednici učinili su da se danas bolje osjeća nego 30. avgusta 2020.

Milena PEROVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo