Povežite se sa nama

MONITORING

OPŠTINE DUŽNE STOTINE MILIONA EURA: U dužničkom ropstvu

Objavljeno prije

na

Gradonačelnica Kolašina, Željka Vuksanović, koja odnedavno vodi taj grad, iznijela je krajem prošle sedmice poražavajuće podatke o rezultatu dugogodišnje vladavine DPS-a u toj opštini. Kolašin, saopštila je ona , sada duguje sedam sopstvenih godišnjih budžetskih prihoda, odnosno 9,2 miliona eura.

„Kada je DPS došao na vlast, dug je iznosio oko 150 000 eura”, saopštila je gradonačelnica Kolašina.

Kolašin nije usamljen slučaj. Ogroman rast dugova, koji su nerijetko i nekoliko puta veći nego prije nekoliko godina, uočljiv je u najvećem broju crnogorskih opština. Od 2008. godine, ukupan dug lokalnih samouprava, porastao je čak deset puta!

Prema izvještaju Ministarstva finansija iz te godine, ukupno budžetsko zaduženje lokalne samouprave u prvih šest mjeseci 2008. godine iznosilo je 21, 99 miliona eura. Krajem prošle godine, Ministarstvo finansija objavilo je podatak da ukupan dug opština samo po osnovu kredita iznosi 170,55 miliona eura ili 5,15 odsto procijenjenog bruto domaćeg proizvoda (BDP). Danas su ta zaduženja prešla 250 miliona eura, a nezvanično se u državnim medijima pominjao i iznos od nevjerovatnih 350 miliona eura.

Prema podacima Ministarstva finansija s kraja prošle godine, najzaduženija je Budva sa preko 69 miliona eura. Zatim slijedi Bar sa 31 milion eura, Podgorica sa 27,56 miliona eura, Nikšić sa 16,74 miliona eura…

Najzaduženije su one opštine u kojima DPS u kontinuitetu vrši vlast. Budvu dugo vode kadrovi Svetozara Marovića. Podgoricu je gotovo dvije decenije vodio Miomir Mugoša. U Baru je u oktobru vlast od dugogodišnjeg gradonačelnika Žarka Pavićevića iz DPS-a, preuzeo njegov partijski kolega i šef lokalnog DPS Zoran Srzentić. Dok su se dugovanja gomilala DPS gradonačelnici su gomilali imovinu i krivične prijave u ladicama tužilaštva

,,Trenutna finansijska situacija je najgora od oslobođenja grada, koje se desilo na današnji dan prije 70 godina. Dosadašnja vlast (a izgleda da će i sadašnja biti takva) finansijski je uspjela da uruši grad gore i od zemljotresa 1979. godine”, ocijenio je odbornik barskog parlamenta Goran Đurović. Prema njegovim riječima iznos od 31 miliona eura koliki je dug te opštine, nije konačan.

Sa dugovanjima ne zaostaju ni ostale opštine pod vođstvom vladajuće partije. Nakon što je opozicija preuzela vlast u Beranama, objavljen je podatak da je ta opština zadužena preko 15 miliona eura. Do tada je beranski gradonačelnik Vuka Golubović, još jedan DPS kadar sa bogatom istorijom krivičnih prijava, tvrdio da je ta opština dužna tek nešto preko četiri miliona eura.

Opozicija je nakon dolaska na čelo tog grada podnijela i krivičnu prijavu tužilaštvu tražeći da se ispitaju različite finansijske malverzacije vezane za lokalnu kasu. Golubović je nastavio da insistira da je sve čisto i da je opština dužna četiri miliona, navodeći da će sve ,,rasvijetliti revizija.”

Dok se revizorski izvještaj za Berane čeka, Državna revizorska institucija (DRI) je tokom protekla dva mjeseca objavila revizorske izvještaje za Cetinje i Mojkovac, još dvije opštine koje vodi DPS. Mojkovačka opština je među rijetkima čiji dugovi ne prelaze million eura. To se ne može reći za Cetinje. Za stanje u toj opštini DRI je dala negativno mišljenje.

Prema izvještaju DRI, Cetinje je zaduženo ukupno 6.680.462 eura. Radi se o kreditima kod poslovnih banaka i Investiciono razvojnog Fonda (IRF). Prema podacima koje je objavila DRI, krediti kod crnogorskih banaka i IRF, preko 6 miliona eura, uzeti su u periodu od 2008. godine do danas. Neizmirene obaveze opštine Cetinje na kraju 2013. godine, prema izvještaju su veće i iznose 7.396.960 eura.

Dugovi Cetinja su počeli da rastu nakon što je 2006. sa vlasti otišao Liberalni savez. Dug je 2006. godine bio nešto oko 760 hiljada eura, dok je na kraju 2010. iznosio otprilike koliko i danas – 6.770.000 eura.

Slično je i u drugim opštinama. U izvještaju DRI iz 2004. navodi se da je Nikšić te godine imao neizmirenih obaveza oko 300 hiljada eura. Opština je uzela oko 300 hiljada eura kredita kod poslovnih banaka, a neizmirene obaveze te godine vezano za kratkoročne kredite iznosile – 97.947 eura. U kratkom periodu, od septembra 2003. godine do kraja 2004. godine gradom je upravljao Labud Šljukić iz LSCG. Već 2009. Nikšić je zadužen sa 4.350.000 eura kredita. Danas je to preko 15 miliona eura.

U dugovanjima ne zaostaje ni Bijelo Polje. Zaduženje te opštine, koju takođe vodi DPS, 31.12. 2012. godine iznosilo je 7.454.400 eura, navodi DRI. U revizorskom izvještaju za 2012, DRI ukazuje da je ta opština jedan od kredita koristila za isplatu zarada, navodeći da je tako nešto zakonom nedozvoljeno.

,,Opština Bijelo Polje je iznos od 323.824 eura dugoročnog kredita iskoristila za pokriće isplaćenih zarada zaposlenim tokom 2010. i 2011. godine, što nije u skladu sa čl. 62 Zakona o finansiranju lokalne samouprave, kojim je utvrđeno da se dugoročni zajam ne može koristiti za finansiranje tekućih rashoda”, upozorila je DRI.

Ogromna zaduženja opština ne bi bila moguća bez saglasnosti Vlade. Zakonom o budžetu propisano je da lokalne samouprave ne mogu uzimati dugoročne kredite bez prethodne saglasnosti Vlade. Desetostruki rast zaduženja u opštinama tokom proteklih sedam godina aminovan je od strane vrha vladajuće partije. Ironično je kada na ogromna dugovanja opština prijekornim tonom upozorava Zoran Jelić, poslanik DPS.

,,Svakako da se više ne može tolerisati takvo zaduženje lokalnih samouprava, naročito u dijelu koji se odnosi na javnu potrošnju”, saopštio je Jelić prošle sedmice. Nije pojasnio zašto su ih u vrhu njegove partije odobravali. Jasno je ko bi mogao da odgovara, kad vrh partije odluči da odglumi još jednu epizodu vladavine prava. Jelić je za Pobjedu kao loše primjere naveo Budvu, čija je lokalna vlast odavno na meti tužilaštva, i Bar.

„DPS kadrovi se na lokalnom nivou ponašaju kao njihove kolege koje vode državu. Zadužuju se samo sa jedinim ciljem, da održe vlast, bez razmišljanja o tome ko će taj ogroman novac da vrati”, komentariše za Monitor ekonomista Mladen Bojanić.

On upozorava na začarani krug u kom se nalaze opštine u kojima vlast od DPS preuzme opozicija. ,,Opozicija se suočava sa ogromnim dugovima, dok ih istovremeno sabotiraju iz Vlade, ostavljaju bez novca iz državnih fondova i vladinih garancija za kredite, pokušavajući da ih onemoguće da vrše vlast . Onda ide čuvena – eto kako opozicija ne može da upravlja gradovima, samo DPS “.

Među dugovanjima opština, u dobrom dijelu se, osim kredita, nalaze i dugovi prema državi – obaveze za poreze i doprinose. Neke od opština dugovale su poreze i doprinose na zarade i za po više godina, poput opštine Bar. U izvještaju DRI za tu opštinu iz 2013. se navodi da je ta opština imala neisplaćene doprinose za 2010. i 2011. godinu u iznosu od 1.395.736 eura.

Bojanić podsjeća da je i na državnom nivou dug porastao čak duplo nego što se predviđalo. U Izvještaju EK o napretku Crne Gore za 2014. godinu navodi se da se ,,javni dug od 2008. godine udvostručio i dosegao 58 odsto BDP”. Tokom 2014. godine neznatno je opao na 57, 5 posto.

Samo prošle godine 14 od 23 crnogorske opštine koristile su sredstva državnog fonda za pomoć opštinama od 25 miliona eura. Ni to nije pomoglo.

Račun nas tek čeka.

Milena PEROVIĆ-KORAĆ

Komentari

Izdvojeno

ILEGALNI IZVOZ BOKSITA: Laka zarada u zemlji prespore pravde

Objavljeno prije

na

Objavio:

Osnovno tužilaštvo u Nikšiću ranije je odbacilo krivičnu prijavu bivših radnika Boksita protiv kompanija VSS i Rapax. Sada je u njihovim rukama, dokazima upotpunjena, prijava MKI

 

Iz svijeta nas, ponovo, podsjećaju na ono što bismo sami, odavno, morali znati. „Korupcija je najrasprostranjenija u Crnoj Gori u sektoru državnih nabavki. Kupovina i prodaja državne imovine odvija se u netransparentnom okruženju sa čestim optužbama za primanje mita i prijateljske odnose”, navodi se u ovogodišnjem izvještaju Stejt dipartmenta o globalnoj investicionoj klimi za 2021. godinu.

U izvještaju koji služi kao svojevrstan vodič potencijalnim investitorima iz SAD, apostrofira se negativna uloga pravosuđa s posebnim naglaskom na Privredni sud kome se zamjeraju: slaba primjena zakona, ograničeni kapaciteti i stručnost sudija, veliki broj zaostalih predmeta… Sve je začinjeno podatkom iz prošlogodišnjeg istraživanja o ovdašnjoj poslovnoj klimi, koje je među svojim članovima provela Američka privredna komora u Crnoj Gori. Njeni članovi su, pokazalo je istraživanje, posebno nezadovoljni trajanjem sudskih postupaka (79,5 odsto anketiranih) i nejednakom primjenom zakona (63,6 odsto anketiranih).

Bivši radnici Rudnika boksita u stečaju duže od godinu upozoravaju nadležne na nezakonit iskop i izvoz 2.664 tone rude boksita iz Nikšića. Uglavnom, uzaludno. Njihova priča zaslužuje pažnju makar zbog neobičnog sadržaja.

Izvezena ruda nije „iskopana” na rudarskim kopovima već sa placa – urbanizovanog gradskog građevinskog zemljišta – na kome je Samostalni sindikat Rudnika boksita planirao izgradnju desetak zgrada kako bi riješio stambene probleme zaposlenih. Rudu u Češku nijesu izvezli ni Boksiti ni Uniprom Veselina Pejovića, koji je nakon stečaja Boksita kupio veći dio imovine rudarske  kompanije i „naslijedio” njenu koncesiju za eksploataciju rude. Izvoz je obavljen u organizaciji i za račun privatnih firmi iz Nikšića: Vector System Security DOO i Rapax DOO, iako nijedna od njih ne ispunjava zakonom propisane uslove za taj posao – nemaju sa državom zaključen ugovor o koncesiji ni odobrenja za eksploataciju mineralnih sirovina. Država (čitaj – bivše vlasti) bila je blagovremeno obaviještena o tom nezakonitom poslu, ali ga nije spriječila.

Nove vlasti, preciznije, Ministarstvo kapitalnih investicija (MKI), riješile su da stvari istjeraju na čistac, pa su se početkom ljeta obratili Vrhovnom državnom tužiocu Draženu Buriću Informacijom o mogućem postojanju krivičnog djela i/ili prikrivanju krivičnog djela u vezi nelegalnog iskopa i izvoza rude boksita. To ide očekivano sporo. Prema informacijama Monitora, iz Vrhovnog tužilaštva nedavno su obavijestili nadležne u MKI da je njihova Informacija, sa pratećom dokumentacijom, proslijeđena Onovnom tužilaštvu u Nikšiću. Gdje je jednom, u nešto drugačijoj formi, već bila. I završila u košu.

Sada o detaljima.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ISTRAŽIVANJE NAFTE I GASA U CRNOGORSKOM PODMORJU:  Prazne mreže i snovi o milijardama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je počela bušenje dna Jadrana i pored jasne poruke Evropske unije da su fosilna goriva prošlost, te da je budućnost rezervisana za ekološku i obnovljivu energiju, i uprkos lošim iskustvima iz regiona. Ekološki aktivisti najavljuju da će poslije turističke sezone obnoviti proteste

 

Iskusni ribar Branko Vujičić uzalud traži kozice i gambore po dnu Jadrana. Nestale su, kaže, i to pripisuje bušenju morskog dna u potrazi za naftom.

„Oni leže na samom dnu. Vjerovatno, bušenje izaziva neku vibraciju koja tjera ribe. Kozice su se potpuno izgubile, ne možemo uhvatiti dva kila, a hvatali smo po stotinu, cijena im je bila spala na tri eura. Nestale su ne samo u Ulcinju i Baru nego šire. One i sardele su hrana za svu ostalu ribu“, kaže Vujičić u razgovoru za CIN-CG, Monitor i BIRN.

Gigantska metalna svrdla, postrojenja Topaz Driller, probušila su 25. marta morsko dno, na 20 kilometara od obale, između Ulcinja i Bara u potrazi za naftom. Investitor, italijansko-ruski konzorcijum Eni-Novatek crno zlato će tražiti do dubine od 6.500 metara. Da li u crnogorskom podmorju ima nafte znaće se, navodno, početkom septembra.

Put ka zemljinoj utrobi nastavlja se uprkos upozorenjima ekologa da je riječ o rizičnom poduhvatu i kršenju Pariskog sporazuma i najavama da će, kada turisti odu, organizovati proteste.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

GODINU DANA PROTESTA MJEŠTANA KRALJSKIH BARA: Male HE – agonija koja traje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Mještani ne kriju ogorčenje zbog nerješavanja  problema od strane Vlade. Tako su na protestu koji je održan prošlog mjeseca istakli da je više nezakonitosti, kada je riječ o projektima mHE u selu, napravljeno tokom minulog mjeseca, nego tokom čitave prethodne godine

,,Ne dirajte naše vode, ostavite naša izvorišta Tare, dosta ste uzeli, nemojte više kumim vas bogom”, poručili su prije godinu dana mještani kolašinskog sela Kraljske Bare, ispod Komova. Od tada traju njihovi protesti u cilju zaustavljanja gradnje malih hidroelektrana (mHE) na vodotocima Ljubaštica, Crnja  i Čestogaz.

Ove tri rječice formiraju rijeku Drcku, jednu od većih pritoka Tare. Koncesiju na jedina tri preostala vodotoka u Parku prirode Komovi, koja nijesu stavljena u cijevi, dobilo je preduzeće Dekar energy. Vlasnik Dekara je Momčilo Miranović, suprug Vesne Miranović bivše pomoćnice ministra zdravlja i visoke funkcionerke DPS-a.

Od prošle jeseni mještani Bara Kraljskih imaju podršku mještana Rečina, koje je snašla ista muka. Oni se protive gradnji mini hidrocentrale na Rečinskoj rijeci. Na Rečinskoj rijeci mHE Skrbuša gradi kompanija Hydro logistics. Vlasnik ove kompanije je Slaven Burzanović, koji je i ovlašćeni zastupnik u firmi BB hidro Blaža Đukanovića, sina predsjednika države,  koji je takođe u poslu sa malim HE.

Na ovonedjeljnom protestu mještani Kraljskih Bara i Rečina su pozvali potpredsjednika Vlade Dritana Abazovića da ,,dođe i potvrdi ili porekne ono što je obećao u septembru prošle godine”. Abazović je tada prisustvovao protestu u Kraljskim Barama i, između ostalog, rekao da ,,buduća vlast treba da raskine sve koncesije za mHE i trajno zabrani gradnju”. On je tada tvrdio i da je ,,svaka gradnja mHE korupcija sama po sebi”.

Do sada su raskinuti svi ugovori o mHE za koje je postojao zakonski osnov, a za sve ostale traži se rješenje koje neće ići na štetu države, odgovoreno je mještanima iz Abazovićevog kabineta. Podsjetili su da je Abazović obećao moratorijum na izgradnju mHE, što je Vlada učinila odmah nakon konstituisanja.

,,Inspekcija će u saradnji sa geometrima uskoro posjetiti Bare Kraljske i sačiniti detaljan elaborat kojim će se utvrditi jasna pozicija objekata male HE, najavljeno je iz Kabineta poptredsjednika Vlade. To je, kako su precizirali, osnovni preduslov razmatranja pravnog osnova za raskid ugovora.

Dok se čeka nova inspekcijska posjeta, nedavno je Direktorat za inspekcijske poslove privremeno zabranio koncesionarima nastavak radova.

Na protestu su mještani Bara Kraljskih i Rečina iskazali zabrinutost i tražili od vicepremijera da im garantuje da niko neće krenuti silom na one koji se protive gradnji mini-hidroelektrana na tom području.

Milovan – Mišo Labović, predsjednik Savjeta MZ Kraljske Bare, za Monitor kaže da mještani trpe pravno nasilje jer se privremenim mjerama koje donosi Osnovni sud u Kolašinu ugrožavaju ljudska prava: ,,Kad investitor podnese zahtjev za 24 sata se odlučuje, a mještanima za krivične tužbe preko dva mjeseca traje istraga”. On objašnjava da se koncesionar bori svim silama za svoj profit, pa da je bilo i prijetnji, ali da se nesigurnost  sada provlači kroz institucije.

Labović ističe da su više puta nadležnima predočili dokaze o tome da su u odluci o koncesiji pogrešno tretirani slivovi rječica, da nijesu riješeni građevinsko pravni odnosi, da je ugovor sa koncesionarom koji je trebao da završi radove 2016. na volšeban način bivša Vlada, na osnovu zaključka, produžila 2019. godine…

,,Očigledno da će ovo trajati”, kaže Labović i napominje da ugovor koncesionaru ističe krajem godine. ,,Imali smo  dva sastanka u Vladi.  Nijesmo dobili bilo kakve garancije. Oni se drže  priče da ne žele da plaćaju milionske odštete. Mi smatramo da se na osnovu člana 23 koncesionog ugovora i člana 18 – nesaglasnost mještana, ugovori mogu oboriti. Član 23 jasno kaže – da se dozvole koje su dobijene na osnovu pogrešnih podataka odmah mogu raskinuti. Onda bi trebalo da onaj koji je potpisao takve ugovore pozove na odgovornost”.

Mještani ne kriju ogorčenje zbog nerješavanja ovog problema od strane Vlade. Tako su na protestu, koji je održan prošlog mjeseca, istakli da je više nezakonitosti, kada je riječ o projektima mHE u selu, napravljeno tokom minulog mjeseca, nego tokom čitave prethodne godine.

Krajem maja su pozvali ministra ekologije, prostornog planiranja i urbanizma Ratka Mitrovića da podnese ostavku „iz moralnih razloga“. Ministar Mitrović je autor studija tehničko-ekonomske opravdanosti izgradnje i idejnih rješenja za 20 mHE, među kojima i Crnja, Ljubaštica i Čestogaz u Barama Kraljskim.

U Crnoj Gori rade 32 mHE, a njihov udio u ukupnoj proizvodnji električne energije manji je od tri odsto. Građani su na osnovu podsticaja investitorima do sada platili preko 19 miliona eura. Zahvaljujući subvencijama, koje plaćaju potrošači kroz račune za struju, firma BB Hidro, čiji je suvlasnik  Blažo Đukanović, projektovala je za 12 godina rada  mHE Bistrica u Kolašinu, profit od tri miliona eura, a za to vrijeme će državi biti plaćeno samo 250 hiljada koncesione naknade, izračunali su u NVO Akcija za socijalnu pravdu.

Ines Mrdović, pravna savjetnica ove organizacije nedavno je izjavila da je  nova Vlada obećala reviziju projekata mHE ,,ali politički rastrzana između ličnih sujeta i pizmi političara sa svih strana, ni šest mjeseci od imenovanja, nije se ozbiljnije zagreblo po ovom gorućem pitanju, sa ciljem da se potrošači zaštite od neopravdanog nameta ispoljenog u subvencijama, odnosno biznisi privilegovanih do danas su neokrnjeni, dok se građanima i dalje žestoko zavlači ruka u džep”.

Nova Vlada je odlučila da zaustavi odobravanje izgradnje malih HE dok ne okonča postupak do sada zaključenih ugovora. A to ide vrlo sporo. Zbog ove odluke investitori tuže državu i hoće da naplate navodnu 30-godišnju štetu – ceh bi za crnogorske građane mogao da bude veći od 50 miliona eura.

Ministarstvo kapitalnih investicija je u decembru formiralo radnu grupu koja treba da sagleda i preispita ugovore o koncesijama za male HE. Monitoru su ranije iz ovog ministarstva odgovorili da je potrebno razumijevanje jer taj postupak nije jednostavan ni brz. Rezultata još nema.

Niko od nadležnih ne pridaje važnosti na uporne tvrdnje Vasilija Miličkovića, predstavnika manjinskih akcionara EPCG koji pokušava da dokaže da je cijeli posao oko malih HE i subvencija nezakonit i protivan Ustavu. On ponavlja da se zarad interesa ljudi iz Đukanovićeve familije i okruženja, EPCG obavezala da struju otkupljuje po cijeni tri puta većoj od tržišne. Navodi i da će nas prema procjenama stručanjaka to reketiranje i pljačka građana kroz OIE 1 i 2 za 30 godina koštati 600 miliona ili 20 miliona godišnje.

Vlada je početkom ovog mjeseca donijela odluku da milion eura iz budžeta dodijeli za podsticanje proizvodnje električne energije iz obnovljivih izvora (OIE). Prema uredbi koju je donijela prethodna vlast, vlasnici obnovljivih izvora energije imaju status povlašćenih proizvođača kojima se plaća podsticajna cijena struje.

Prošle godine je 13 povlašćenih vlasnika mini HE od građana i privrede
dobilo blizu četiri miliona eura podsticaja, a imali su ukupan profit od 1,6 miliona eura. Da nije bilo podsticaja od građana, vlasnici mHE bi godinu završili sa dva miliona gubitka.

I dok čekaju šta će  se i kako prelomiti u Podgorici, u Kraljskim Barama su više puta istakli da nijesu i neće dati da se politika umješa u njihovu borbu. Labović ističe: ,,Mi branimo naše živote, naše selo je mrtvo ako se desi da nam se uzme voda, tu više nema života”.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo