Povežite se sa nama

OKO NAS

POHARA STOČNOG FONDA: ZAKAŠNJELA VAKCINACIJA: Država pala na ispitu

Objavljeno prije

na

Prema podacima Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove Ministarstva poljoprivrede, sredinom ove sedmice zarazna bolest kvrgave kože goveda dijagnostifikovana je kod 212 životinja. Sva ta goveda, ili su već ili tek treba da u najkraćem roku budu uspavana. Pored Mojkovca, Berana, Bijelog Polja, Kolašina, Plava, Rožaja, Gusinja i Žabljaka, u utorak je bolest otkrivena i na području Nikšića. Broj oboljelih grla, kažu veterinari, svakog se narednog dana povećava, pa se za samo jednu sedmicu gotovo udvostručio. Od kako je 21. jula prvi slučaj zabilježen u Gusinju, kvrgavost kože poharala je stočni fond osiromašenog sjevera. Vakcinacija goveda je u toku, odnosno privodi se kraju u većina opština, a veterinari, kažu, čine sve da spriječe bolest koja mnoga poljoprivredna domaćinstva ostavlja bez osnovnih prihoda.

No, utisak je i stočara i veterinara da su dva kontigenta vakcina, dobijena kroz donaciju Evropske komisije, odnosno sredstvima Vlade, prilično okasnila i da su nadležni i ovog puta pali na ispitu brige o sjeveru.

Predsjednik Unije stočara sjevera Crne Gore i jedan od najvećih pljevaljskih stočara Milko Živković javno je ocijenio da je reakcija države na pojavu ove opasne bolesti neozbiljna i neodgovorna. „S obzirom na to da u našem najbližem okruženju ta bolest hara već godinu, moglo se očekivati da će se proširiti i na Crnu Goru”, kazao je on. „Reakcija države, odnosno vakcinacija, trebalo je da uslijedi odmah nakon prvih toplih dana kako bi se izbjegle traumatične situacije među stočarima koji strepe za svoja grla, a mnogima je to jedini izvor prihoda”, objasnio je Živković. On tvrdi da osim toga država malo preduzima i kako bi na pravi način informisala poljoprivrednike o ovoj bolesti. Predsjednik Unije stočara kaže da je sve što je preduzimao na preventivi svojeg stočnog fonda radio samoinicijativno i niko ga od nadležnih nije posjetio kako bi mu dao neki savjet. Stoga je pozvao stručnjake da stočarima odgovore da li će vakcinacija protiv bolesti kvrgave kože imati štetne posljedice s obzirom na to da su grla nedavno vakcinisana protiv tuberkuloze.

Pretpostavlja se da se bolest u Kolašinu pojavila još prije mjesec i po, ali da je prvi slučaj prijavljen 26. jula.

Stočaru iz Trebaljeva Veljku Bulatoviću od bolesti kvrgave kože uginule su već dvije krave, a on s pribojava da su i ostala dva grla zaražena. Bulatović je rekao da je stanje alarmantno i da bi neko od nadležnih trebalo da odgovara zbog toga što vakcine nijesu ranije stigle.

„Ova bolest pojavila se u okruženju još u maju pa se moglo na vrijeme reagovati. Zbog takvog propusta neko mora da odgovara i ovo je posao za tužilaštvo. Ili je u pitanju nerad ili zla namjera. I jedno i drugo su atak na standard poljoprivrednika i sjevera. Pitam se šta još to može da nas zadesi pa da potpuno poništi rezultate krvavog rada svakog stočara. Svaka od mojih uginulih krava donosila je godišnje po 2.000 eura prihoda. Da nije bilo Evropske komisije, koja je ove naše opomenula da bolest uništava stočni fond, ne vjerujem ni da bi sada bilo reakcije”, kaže Bulatović.

On navodi mnoge primjere svojih poznanika, koji su, kako kaže, od jedne krave hranili porodicu ili prodajom sira i mlijeka obezbjeđivali minimalne ali jedine prihode. Ne nada se da će naknade za uspavana grla biti dovoljne da nadomjeste štetu koju stočari trpe.

Sa zakašnjenjem ili ne, ali veterinarske ustanove na području sjevera minulih dana rade ogroman i naporan posao, kako vakcinacije, tako i uspavljivanja i zakopavanja oboljelih životinja. Dok su neki zadovoljni podrškom lokalne uprave, pojedine njihove kolege nijesu su se ustezale da oštro kritikuju i državne i opštinske vlasti. Kako je rekla veterinarka dr Tanja Simić iz VU Vaso Đurović u Mojkovcu, tamošnja Opština nije pružila adekvatnu pomoć zaposlenima u toj ustanovi.

„Vakcinaciju u cijeloj opštini obaviće naša vetrinarska ustanova, a mi smo zaduženi i za uspavljivanje oboljelih životinja. Sve se obavlja našim sredstvima i kadrom. Do sada nijesmo imali nikavu pomoć od lokalne uprave, čak nijesu došli ni na sastanak u Berane koji je prije dvije sedmice organizovan povodom ovog problema”, rekla je ona. Prema njenim riječima, podršku toj veterinarskoj ustanovi pruža samo Služba zaštite, koja pomaže pri transportu uginulih grla. Stanje u Mojkovacu dr Simić ocjenjuje kao alarmantno i „pravu katastrofu za većinu onih koji preživljavaju od prodaje mlječnih proizvoda”.

S druge strane, mojkovačka vlast tvrdi da daje sve od sebe i pruža maksimalnu podršku vetrinarima. Kažu da su još od 27. jula ,,odmah uključili svoje kapacitete u preduzimanju neophodnih mjera iz svoje nadležnosti”.

,,Iako je iz Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove poručeno da nema mjesta panici, da se bolest ne prenosi na ljude ni druge životinje, te da bezbjednost hrane nije ugrožena, Opština Mojkovac je formirala tim u koji je uključena poljoprivredna služba. Tim je zadužen da prati situaciju na terenu, informiše i savjetuje domaćinstva. Oboljele životinje se neškodljivo uklanjaju i zakopavaju, za šta je Opština Mojkovac obezbijedila mehanizaciju”, navodi se u saopštenju iz Opštine.

Vakcinaciju će sprovoditi, kažu iz lokalne uprave, veterinarske ambulante upisane u registar veterinarskih organizacija prema područjima koje odredi Uprava uz angažovanje svih veterinara i tehničara zaposlenih u tim ambulantama.

Dr Saša Drljević, kolašinski veterinar, zadovoljan je, kako kaže, onim što čini Opština. „Mi radimo sve što možemo, a lokalne vlasti, zaista pomažu u tome maksimalno. Predstavnici izvršne vlasti nerijeko su s nama na terenu ili se svakodnevno informišu o stanju. Naravno, na raspolaganju nam je njihova mehanizacija i ostala terenska prevozna sredstva. Vakcinacijom na području kolašinske opštine treba da bude obuhvaćeno oko 2.000 grla. Broj zaraženih svakodnevno se povećava i siguno je da će ih do kraja sedmice biti nekoliko desetina”, kaže on.

I u Beranama, gdje su prvi slučajevi kvrgave kože krava zabilježeni na katunima na Bjelasici, kažu da je lokalna vlast adekvatno reagovala. Formiran je krizni štab, koji se svakodnevno sastaje i pruža podršku veterinarima na terenu. Zabrana prometa na stočnoj pijaci, koja je počela prije tri sedmice, još traje.

Stočari u državama iz okruženja ne prolaze ništa bolje od crnogorskih. Zbog toga je 5. avgusta u Beogradu organizovan hitan regionalni sastanak predstavnika veterinarskih službi, a cilj je zajednička borba protiv bolesti goveda.

„Imajući u vidu zabrinjavajuće podatke o širenju bolesti u skoro svim zemljama regiona, ocijenjeno je neophodnim da se što prije uspostavi zajednički pristup rješavanju ovog problema. Cilj sastanka je regionalno usaglašavanje mjera prevencije i kontrole bolesti kvrgave kože, mjera u prometu životinja i roba na nacionalnom i regionalnom nivou, kao i unapređenje sistema razmjene informacija u regionu”, saopšteno je iz našeg Ministarstva poljoprivrede.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo