Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Pred potopom

Objavljeno prije

na

Radnici Kombinata aluminijuma, skoro je izvjesno, i pored izrečenih prijetnji i iznuđenih obećanja do kraja ove nedjelje neće primiti martovsku platu. Umjesto zarađenog novca, i to samo u nezvaničnoj formi, stižu najave da bi ,,uskoro” mogli dobiti dvije plate u paketu. Pod određenim uslovima, koji ni najmanje ne zavise od njih. Plate kasne i u drugom od dva, makar po broju zapošljenih, najveća crnogorska preduzeća – Elektroprivredi. Kašnjenje se pravda dugovima koje prema tom preduzeću ima KAP. A oni su prešli 20 miliona eura. Manje ili više alarmantno, nenaplaćena potraživanja od Kombinata aluminijuma opterećuju i poslovanje Rudnika boksita, Montenegrobonusa, Luke Bar, željezničkog Prevoza i, u krajnjem, državnog budžeta. Komercijalne banke, domaće i strane, za sada šute u strahu da bi njihov protest zbog nenaplaćenih potraživanja od Kombinata i njegovih radnika mogao proizvesti paniku među drugim komitent ,,KAP je danas kao havarisani brod nasred mora koji polako tone”, kaže za Vijesti predsjednik Odbora direktora Kombinata Vjačeslav Krilov pokazujući prozno nadahnuće dostojno čuvenih ruskih klasika: ,,Na tom brodu nema hrane za posadu, nemate dostupne rezervne djelove, nemate gorivo da stignete do luke, niti mogućnost da isporučite robu koju vozite. Posada je pred pobunom jer nema hrane. Hranu ne možete dati, jer nema novca. Spasilački brodovi ne dopuštaju da iskoristite novčani polog koji ste dali pri kupovini broda, jer su ta sredstva ugovorom namijenjena za novi namještaj…”.

Ako nekome nije jasno – ono što Krilov, kao kapetan ,,broda koji polako tone”, naziva novim namještajem, zapravo je oprema neophodna njegovom brodu kako bi smanjio troškove plovidbe. Te su investicije, makar zvanično, bili osnovni razlog zbog koga se bivši vlasnik odlučio na prodaju. A deponovana sredstva u banci su jedina garancija da će obećano biti realizovano.

Troškovi ,,broda”, međutim, nijesu smanjeni. Zapravo su uvećani za gotovo 50 odsto. Krilov, međutim, probleme ne vidi na svom brodu već – na obali, koja ne želi da mu se primakne. ,,Jedino što vam preostaje je da zainteresujete spasilačke brodove da vam zaista pomognu. A kada će se zainteresovati? Samo ako su i oni vlasnici. Upravo zato smo i ponudili Vladi da učestvuje sa 50 odsto udjela u vlasničkoj strukturi kompanije”, navodi prvi čovjek Kombinata ne pominjući, ni jednom jedinom riječju, odgovornost kapetana i kompanije koja je vlasnik havarisanog broda. Zašto na Krilovljevom brodu nema hrane ni goriva?

Radnici Kombinata ne primaju plate. U KAP-u, već desetak dana, nema mazuta. To je proizvelo zaustavljanje proizvodnje u pogonima glinice. Znači da je samo pitanje dana, ili možda sata, kada će i preostala polovina aktivnih ćelija Elektrolize ostati bez ,,hrane”. U silosima Luke Bar, istine radi, uskladištena je određena količina glinice dopremljena iz Rusalove fabrike u Rumuniji. KAP, međutim, nije u stanju da tu glinicu dopremi do Podgorice. A u Baru strahuju da Kombinat sjutra neće moći da plati ni ležarinu za uskladištenu robu.

Prije manje od dvije godine većinski vlasnici KAP-a prihodovali su mjesečni profit od gotovo deset miliona eura. Danas njihova kompanija nema tri miliona za plate zapošljenih.

U poslovnom svijetu to nije ništa novo. Rusal, odnosno njegova crnogorska ćerka kompanija CEAC, ne bi bila ni prva ni posljednja kompanija koja bankrotira zbog vlastite nesposobnosti ili neočekivanih dešavanja na tržištu. Ono što ovu priču čini neobičnom jeste odlučnost CEAC-ovih zvaničnika da svoju nesposobnost i dugove prebace na nekoga drugog.

Tako čelnici KAP-a saopštavaju da je ,,CEAC spreman da uloži 11 miliona eura u ovu kompaniju, trenutno deponovanih kod banke koja obezbjeđuje performance bond u prijeko potrebni radni kapital”. Nedostaje samo objašnjenje da tih 11 miliona nijesu njihov novac. To je zaloga za preuzete investicione obaveze koje CEAC nije izvršio. U pitanju je, dakle, naš novac.

Crnogorska Vlada nije prihvatila ovu ,,ponudu”. O tome je javnost obavijestio Dragan Kujović, pomoćnik ministra za ekonomski razvoj, konstatujući da je za Vladu nepoznanica šta je uradio menadžment i vlasnik KAP-a kako bi fabrika funkcionisala.

Upravo to je najveći problem u priči o KAP-u. Zašto su premijer Milo Đukanović i njegovi saradnici dozvolili da, suprotno svim stavkama kupoprodajnog ugovora, vlasnici Kombinata svoje radnike, poslovne partnere i povjerioce dovedu u gotovo bezizlaznu situaciju?

Kada je KAP privatizovan, suprotno stavovima struke i javnosti, Đukanović je bio tvrd u stavu da Vlada ima pravo na taj potez i da je spremna da preuzme odgovornost za posljedice. Prošle nedjelje, pred susret sa sindikalcima Kombinata, premijer nas je obavijestio da su zapošljeni u
KAP-u jedini partneri crnogorske vlade u toj kompaniji. One koji su u minule četiri godine na račun vlasništva u KAP-u i Rudnicima boksita prihodovali skoro 500 miliona eura nije pominjao.

Kako sada stvari stoje kratkoročni problemi Kombinata mogu se riješiti samo tako što će država preuzeti njegove dugove i obezbijediti novac za isplate zarada i nabavku sirovina za nastavak proizvodnje. Pride, njena bi obaveza bila i da zbrine oko dvije trećine zapošljenih u KAP-u, kao tehnološki višak. Rusi, za uzvrat, velikodušno nude polovinu svojih akcija. U suprotnom, KAP će otići u stečaj. Ili će, kako Krilov prijeti, ,,sam od sebe stati jer već nedostaju pojedine sirovine”.

Najopasnije je to što DPS i SDP već nedjeljama unazad razgovaraju tražeći model i obrazloženje za prihvatanje takve ponude. Dok se od javnosti pažljivo krije – šta su dosadašnji, a šta budući efekti poslovne saradnje sa Olegom Deripaskom. I ko je od toga imao koristi.

Zoran RADULOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo