Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Privatizacija UCG

Objavljeno prije

na

Ministarstvo prosvjete pripremilo je i početkom maja dalo na javnu raspravu Prijedlog zakona o visokom obrazovanju. Aktuleni zakon ministru Slavoljubu Stijepoviću nije bio po volji otkada je, maja 2010, izabran za ministra prosvjete. Prvo što je uradio kada je raspoređen da odlučuje o prosvjeti bilo je da izda licencu premijerovom Univerzitetu Donja Gorica (UDG), koji je dvije godine radio na crno.

Ministrova vizija visokog obrazovanja tu se nije zaustavila. Odmah je inicirao izmjene zakona. Ispunio je cilj da premijer odlučuje koliko će građani plaćati školarine studentima premijerovog univerziteta. Izmjenama i dopunama zakona prošle godine je iz državnog budžeta plaćeno blizu 200.000 eura za 115 studenata sa privatnih univerziteta. Obrazloženo je da se radi o studijskim programima od javnog interesa.

Brojni profesori UCG već duže vrijeme upozoravaju da se na račun premijerovog planski i ciljno uništava državni Univerzitet. Rastakanje koje je otpočeo bivši rektor Ljubiša Stanković, a nastavili rektor Predrag Miranović i ministar Stijepović ulazi u finalnu fazu.

Prijedlogom novog zakona, u članu 36 – Statusne promjene, predviđa se da fakulteti UCG mogu da promijene status odlukom koju donese osnivač, odnosno Vlada. To je, smatraju naši sagovornici, pokušaj da se privatizuje državni univerzitet.

,,Nacrt novog Zakona o visokom obrazovanju je još jedan u nizu koraka koje država istrajno radi kako bi urušila državni univerzitet. Sad su smislili kako da kroz zakonske norme omoguće privatizaciju univerzitetskih jedinica državnog univerziteta ili eventualno ulazak državnog vlasništva u privatne fakultete. Istu mustru koju je Vlada uglavnom imala prilikom privatizacije preduzeća koristi sad i za državni univerzitet, a to je mustra uništi pa prodaj. I sad je potpuno jasan ovaj maćehinski odnos države prema svom univerzitetu koji traje već duže vrijeme”, kaže za Monitor Branka Bošnjak.

O odnosu države prema svom univerzitetu najbolje govori Vladino stalno smanjenje budžeta. UCG potresa duboka kriza ne samo zbog milionskih dugova, već i zbog rušenja ugleda usljed čestih skandala koji rezultiraju uvođenjem prinudne uprave na fakultetima i ,,ukidanjem” pojedinih predmetnih odsjeka.

Bošnjak smatra da se, ako ova zakonska rješenja prođu, može očekivati privatizacija „profitabilnih” univerzitetskih jedinica državnog univerziteta – Ekonomskog fakulteta, Pravnog fakulteta, te Elektrotehničkog… ,,Oni će biti meta mnogih, a sigurna sam da će i neki profesori koji su imali neprimjereno unosne zarade na račun prekomjernog upisa studenata pokušati da uđu u vlasničku strukturu tih fakulteta”, kaže Bošnjak.

U komentarima koje su posljednjih dana slale univerzitetske jedinice i profesori UCG niko se ne osvrće na ovaj do sada najveći atak na državni univerzitet.

U Nacrtu zakona ozvaničeni su brojni raniji planovi partijskog ministra koji ograničavaju autonomiju univerziteta. Tako je broj članova Savjeta za visoko obrazovanje sa 11 povećan na 13, od kojih će većina, sedam, biti predstavnici Vlade.

Vlada utvrđuje koliko studenata i sa koliko para će iz državnog budžeta finansirati privatne univerzitete. Opet Vlada, a ne Univerzitet Crne Gore, određuje ,,uslove i kriterijume, način i postupak upisa u prvu godinu osnovnih akademskih i primijenjenih studija”. Za privatne univerzitete važe sasvim druga pravila.

Ranije je rektor Miranović govorio da namjera vlasti da ukine nezavisnost Savjeta za visoko obrazovanje nije u skladu sa evropskim standardima, te da „nijedan sertifikat o akreditaciji koji donese takav Savjet neće biti priznat van granica Crne Gore”. Upozoravao je i da je odredba koja predviđa da će kriterijume za upis brucoša određivati Vlada direktan napad na autonomiju državnog univerziteta. A o usmjeravanju budžetskih sredstava ka privatnim univerzitetima: ,,To je loša politika i to nije odgovorno prema državnom univerzitetu”.

Već duže je takva politika postala praksa a bunta od strane rektora nema.

,,Prijedlog Zakona o visokom obrazovanju daje najmanje autonomije državnom univerzitetu u Crnoj Gori u odnosu na državne univerzitete u četiri države u okruženju od kojih je jedna država članica EU (Slovenija), a druga će biti od jula mjeseca (Hrvatska)”, navodi se u primjedbama na ovaj zakon koje je Ministarstvu uputio Bogdan Ašanin, dekan Medicinskog fakulteta UCG.

Komentarišući Prijedlog zakona, sa Pomorskog fakulteta u Kotoru su predložili da finansiranje privatnih ustanova treba u potpunosti prepustiti njihovim osnivačima.

,,U vezi člana koji predviđa da je vlada osnivač javne ustanove, predlažemo da se onemogući angažovanje članova Vlade u izvođenju nastave na privatnim ustanovama visokog obrazovanja, dok im traje mandat i to zbog konflikta interesa”, navodi se u dopisu koji potpisuje dekan Pomorskog fakulteta Danilo Nikolić.

Kad bi se ovaj prijedlog usvojio mnogi ministri u Vladi bi ostali bez dodatnih prihoda koji kao predavači ostvaruju na Univerzitetu Donja Gorica i drugim privatnim fakultetima – Igor Lukšić, Petar Ivanović, Milorad Katnić, Radoje Žugić, Željko Rutović… Ne treba sumnjati da prijedlog neće proći.

U primjedbama koje su upućene sa Prirodno-matematičkog fakulteta, a koje potpisuje dekan Predrag Stanišić, kaže se da nije jasan koncept samog Prijedloga zakona niti šta se njime želi postići.

,,Predlog Zakona nekorektno tretira javne ustanove, što se posebno odnosi na UCG, i bitno ga drugačije normira u odnosu na privatne ustanove. Predlog Zakona oštro sužava autonomiju Univerziteta Crne Gore, posebno imajući u vidu komparativnu praksu u okruženju… Predlog Zakona nije moguće amandmanski, tj. prostijim izmjenama, korigovati. To znači da ga kompletno treba povući iz procedure”, navodi se u komentarima pristiglim sa PMF-a.

Niko u do sada prispjelim komentarima nije diskutovao o odredbi koja omogućava privatizaciju državnog univerziteta.

,,Vrijeme je da se probude ‘uspavani’ profesori Univerziteta i oštro dignu glas protiv ove odredbe, inače u suprotnom oni će i sami biti saučesnici uništenja UCG i njegove autonomije. Očigledna je namjera da u privatnoj državi Crnoj Gori i državni univerzitet postane privatni i to u vlasništvu onih kojima u ovoj državi može biti sve i koji su se na račun nje obogatili, zato što su sebe stavili iznad zakona. Može se desiti da država spašava premijerov privatni univerzitet ako oni silni krediti ne budu mogli da se otplaćuju, ništa novo jer je spašavala i njegovu banku, i sve će to biti u skladu sa ovim zakonom”, kaže Branka Bošnjak.

A priliku da stanu u zaštitu ugrožene autonomije UCG rektor i profesori će imati na okruglom stolu o predlogu zakona koji je zakazan za petak u Ministarstvu prosvjete. Ili će snaga partijskih argumenata ministra Stijepovića biti opet jača.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo