Povežite se sa nama

OKO NAS

PRIVREMENO PREKINUTO KOPANJE TUNELA ISPOD BJELASICE: Podzemne vode zaustavile mašine

Objavljeno prije

na

Malo je koje gradilište na području kolašinske opštine ikada izazvalo toliko nedoumica, nagađanja, kontroverzi, dezinformacija, pa čak i straha te podsjećanja na apokaliptična proročanstava, kao rekonstrukcija puta od Jezerina do Lubnica. Radovi na toj dionici počeli su prošle godine kao dio projekta puta Berane -Kolašin, a uključuju i probijanje tunela Klisura kroz planinu Bjelasicu. I baš u trenutku kada su se radovi zahuktali, a građani obje opštine obradovali što će za koju godinu saobraćajnica koja ih povezuje preko planine biti znatno skraćena, zaustavljene su mašine. Razlog je, kako su nedavno kazali iz Direkcije za saobraćaj, pojava velike količine vode u središtu Bjelasice. Navodno, dalji radovi u ovom trenutku ugrozili bi živote onih koji rade na tunelu.

Dok se čekalo na to objašnjenje iz Direkcije, Kolašincima je ostalo dosta vremena da nagađaju o razlozima zbog kojih je gradilište opustjelo. U nagađanjima, očigledno, nema mnogo istine, ali to nije spriječilo strah mnogih da voda ispod Bjelasice može napraviti mnogo veću štetu od prekida radova. Tako su se neki prisjetili da je otac Jojil, starješina manastira Ćirilovac, prije više od dvije decenije javnosti postao poznat po „proročanstvu” kako će Kolašin biti potopljen velikim jezerom ispod Bjelasice. Sveštenik nikad nije potvrdio da je zaista dao takvu „prognozu” niti je kasnije takvo nešto ponovio, ali velik je broj Kolašinca koji i danas tvrde da će se tako nešto kad-tad dogoditi.

„Nikada do sada nije pogriješio. Pamtim kada je to rekao, a u nekim novinama su mu se rugali. Šta god da pričaju u Direkciji, jasno je da su radnici otkrili podzemno jezero ispod Bjelasice i da nam se lako može desiti da sva ta voda krene prema Kolašinu. Ne može se protiv prirode i boga, nije trebalo planinu ‘ranjavati’. Sigurna sam da su to i izvođači radova shvatili i sigurno se tu više vraćati neće. Nema ništa od puta prema Beranama ispod planine”, uvjeren je jedan od sagovornika Monitora.

Čak i oni koji ne drže mnogo do riječi oca Jojila, uvjereni su da je država odustala od važnog projekta. Ne može se reći kako to znaju, ali ne kriju strah od toga šta će se dešavati s vodom kojoj su mašine otvorile put ispod planine.

Puta će biti, a radovi će se nastaviti najduže za mjesec, tvrde u Direkciji. Privremno obustavljanje, naglašavaju, ne znači nikako odustajanje od projekta. Količina vode na koju su radnici naišli, prema zvaničnim podacima, iznosi oko 70-80 litara u sekundi na dijelu, gdje je, i inače, složen teren.

Riječi nadležnih nagovještavaju samo dodatne probleme za izvođača, možda i veću cijenu cijelog posla, ne i apokalipsu Kolašina.

„Intenzivno se ispituje teren. Stručnjaci koji rade na projektu ‘pojačani’ su novim. Ta ispitivanja nagovještavaju da je došlo do nekoliko rasjeda koji su unutar zemlje napravili nekoliko vodenih ‘džepova’. Oni se pune podzemnim vodama, koje su obimnije zbog dugog kišnog perioda i otapanja snijega”, kazali su u Direkciji.

Kada se nivo podzemnih voda snizi, naći će način da ili isuše ili zaobiđu tu lokaciju. Moguće je da će radovi za to vrijeme biti nastavljeni sa drugog kraja tunela, od Lubnica, kako se ne bi gubilo vrijeme.

U Direkciji ističu da je izvođač radova, bosanska firma Euro asfalt, pristala da svoje radnike i mehanizaciju premjesti na drugo gradilište u Rožajama dok traju dodatna istraživanja na Bjelasici.

,,Klisura je, inače, ključni objekat na putu Kolašin-Jezerina-Lubnice- Berane. Poznato je da su tuneli najkompleksniji objekti u niskogradnji. Trenutno se, kada je riječ o tunelu ispod Bjelasice, radi o vrlo komlikovanom terenu gdje se primjenjivala metoda „cijevni štit”, koja je inače veoma spora. Očekujemo kad se naiđe na manje kompleksan teren da će tempo biti brži, oko šest metara probijenog tunela dnevno”, pojašnjavaju u Direkciji i podsjećaju da će tunel Klisura, ispod planinskog prevoja biti dugačak 2,8 kilometra. Pored radova na tunelu, planirana je i rekonstrukcia dionice od 14,4 kilometra, uključujući i most dužine 150 metara. Dionica savaladava visinsku razliku od 500 metara, a njenom izgradnjom rastojanje od centra Kolašina do centra Berana iznosiće 38 kilometara. Projekat košta 34,7 milona eura. Do sada je na projektu povezivanja Berana i Kolašina preko Bjelasice, rekonstruisana dionice od Berana do Lubnica (10,3 kilometara) i od Kolašina do Jezerina (devet kilometara).

Uporedo sa strahom od „podzemnog jezera”, Kolašinci su nekim novinarima ovih dana govorili i o strahu od materijala iskopanog iz tunela, koji se trenutno odlaže pored Tare, odnosno šetališta u Sportskoj zoni.

Milidrag Bulatović, bivši savjetnik za malu privredu u lokalnoj upravi, minule sedmice novinarima je kazao da sumnja da je taj materijal radioaktivan, jer potiče iz utrobe Bjelasice koja je vulkanskog porijekla te se mora hitno ispitati.

,,Naravno da sumnjam da je materijal radiokativan, upravo zato što je Bjelasica vulkanskog porijekla. Vrlo je diskutabilan elaborat koji pominju u lokalnoj upravi, jer je pitanje ko ga je naručio, ko ga je radio i koliko je plaćen… Na društveniim mrežama jedan mladić koji se bavi geologijom, takođe je izrazio sumnju da je riječ o radioaktivnom materijalu. Prema tome, situacija nije bezazlena pa neko mora sve da ispita”, kazao je Bulatović.

On je ranije najavljivao i krivične prijave protiv Opštine zbog, kako je objasnio, devastacije prostora pored Tare.

,,To što se materijal iz iskopa tunela Klisura, na putu Kolašin-Berane, odlaže u Sportskoj zoni bez ikavog je lošeg uticaja na životnu sredinu. Odlaganjem materijala postići će se nivelisanje parcela, što će znatno podići kvalitet prostora i pripremiti teren za implementaciju plana”, tvde u kolašinskoj Opštini, napominjući kako se od odlaganja viška prirodnog materijala sa gradilišta, može očekivati samo korist.

,,Ministarstvo pomorstva i saobraćaja zahtijevalo je od Opštine Kolašin definisanje lokacije za odlaganje prirodnog materijala iz iskopa, u vezi s izgradnjom planiranog tunela Klisura. Sarajevsko preduzeće Euro asfalt može odlagati višak prirodnog materijala iz iskopa nastalog u postupku rekonstrukcije puta Berane-Kolašin”, kažu u Opštini.

Najveća šteta od neplanirano geološki komplikovanog terena, jasno je, mogla bi biti kašnjenje radova i mnogo veći troškovi. Kašnjenje zvaničnih informacija, i to je jasno, pretjerano je razbuktalo maštu Kolašinca, a neke i ozbiljno uznemirilo. Dok se čeka da vode ispod Bjelasice oteču i stvore se uslovi za nastavak radova, mogla bi biti nanesena šteta i Tari u koju se uliva rijeka Svinjača, čija pritoka izvire neposredno pored gradilišta.

Naročito, ako se uzme u obzir da je Suza Evrope već poodavno zamućena zbog radova na autoputu.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

RADIKALIZACIJA USPORILA TREND PRIHVATANJA LGBT OSOBA U CRNOJ GORI: Kornjačinim korakom do prava i zaštite

Objavljeno prije

na

Objavio:

Prema nedavnoj analizi Centra za građansko obrazovanje, smanjuje se broj onih koji misle da su osobe drugačije seksualne orijentacije opasne za društvo. Ipak, radikalizacija društva i učestaliji govor mržnje uticali su na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima koje se tiču prava i zaštite LGBT osoba

 

Nedavno istraživanje Centra za građansko obrazovanje (CGO) pokazalo je – u Crnoj Gori se smanjuje broj onih koji smatraju da su osobe različite seksualne orijentacije štetne i opasne. Ipak, blizu polovine građana smatra da te osobe nijesu ugrožene. Na stagnaciju, pa čak i unazađivanje u pojedinim oblastima uticale su radikalizacija i klerikalizacija društva u posljednjih par godina.

„Skoro polovina ispitanika vjeruje da je u javnom diskursu korisno čuti naučno objašnjenje različite seksualne orijentacije radi boljeg razumijevanja ove pojave. No, u odnosu na 2019, osjetan je porast onih koji misle da su te priče u javnom prostoru nepotrebne i da ne bi pomogle, kao i da, uprkos naučnom tumačenju, ta pojava ostaje izuzetno štetna za svako društvo“, saopštila je na prezentaciji rezultata istraživanja javnog mnjenja koordinatorka pri CGO-u Željka Ćetković.

U posljednje tri godine, prema riječima izvršnog direktora NVO Spektra Jovana Džolija Ulićevića, naše se društvo radikalizovalo i svjedočimo pojačanom govoru mržnje. ,,Uglavnom se targetiraju žene, osobe sa invaliditetom i LGBTI osobe. Uprkos povećanju podrške unutar opšte populacije prema LGBTI osobama, važno je imati na umu radikalizaciju mladih, koja je posljedica neadekvatnog obrazovnog sistema i opšte klerikalizacije društva. U obrazovnom sistemu izostaje volja da se predmeti kao što su građansko obrazovanje, zdravi stilovi života ili medijska pismenost učine obaveznim, ali se nedovoljno pažnje daje i adresiranju pitanja roda, pola i seksualnosti i kroz prirodne nauke, recimo biologiju“.

Kako je istakao, zaštititi prava marginalizovanih grupa, a naročito LGBT osoba, je i dalje hrabrost i avangardna politika, ali samo onda kada je autentična i iskrena, a ne instrument u pristupnom procesu Evropskoj uniji.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PRIVREDNI SUD KUBURI SA KADROVIMA: Sudije na granici izdržljivosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nakon hapšenja predsjednika Privrednog suda Blaža Jovanića ta institucija radi samo sa četvoro sudija od sistematizovanih 16. Da će se u Privrednom sudu pojaviti ozbiljne kadrovske nevolje, znalo se još polovinom prošle godine

 

Poslije hapšenja bivše predsjednice Vrhovnog suda i predsjednika Privrednog, sudska grana vlasti u Crnoj Gori je dotakla dno. Sudije sada pored sprovođenja pravde  imaju i obavezu da speru ljagu sa institucije i svoje profesije. To će biti vrlo teško, jer se mnogi sudovi odavno bore sa nedostatkom kadrova. Takav je slučaj bio sa Privrednim sudom. Nakon hapšenja predsjednika Blaža Jovanića i sa četiri puta manje sudija nego što je to predviđeno Pravilnikom o unutrašnjoj sistematizaciji, ovaj organ nalazi se pred kolapsom, zatrpan brojnim, neriješenim predmetima i bez mogućnosti da mjesecima organizuje makar jedno sudsko vijeće za postupanje u izvršnim predmetima.

U sudu trenutno rade samo vršiteljka dužnosti predsjednika Privrednog suda Dijana Raičković i sudije Dragan VučevićRadmila Perović i Zoran Ašanin, koji postupaju u 1.376 parnica, 451 stečaj i 414 izvršnih predmeta, za koje postoji veliko interesovanje stranaka u postupcima, ali i javnosti jer je riječ i o najznačajnijim privrednim predmetima sa velikom imovinom.

Novom raspodjelom predmeta, četvoro sudija nedavno je dobilo u rad i predmete koji su morali preuzeti kao nezavršene od penzionisanih sudija, kolega koji su na bolovanju, ali i od osumnjičenog Jovanića – zbog čega se ročišta često odlažu.

Prema pisanju Vijesti, Raičkovićeva tvrdi da se Privredni sud, stranke i učesnici u postupcima nalaze u nezavidnoj situaciji. Privredni sud Crne Gore ima sistematizovanih 16 sudijskih mjesta sa predsjednikom suda, a taj broj predstavlja minimum neophodnog broja sudija. Činjenica je da se i ovaj broj sudija, imajući u vidu nadležnost i složenost predmeta koje ovaj sud ima u radu, pokazuje nedovoljnim za potpuno efikasno i ažurno postupanje.

„Već se u 2021. godini pokazalo da sudu nedostaju sudije, odnosno da je sud sistemski nepopunjen sa pet sudija (zbog odlaska u penziju), te da je određen broj sudija bio na bolovanju. Još uvijek ova mjesta nijesu popunjena, skoro godinu, jer su na ta mjesta u međuvremenu primljena lica koja su u statusu sudijskih kandidata, koja na funkciju sudije mogu stupiti tek nakon uspješno završenih obuka, dakle najranije u septembru, odnosno oktobru. Jedno sudijsko mjesto je u međuvremenu ostalo upražnjeno zbog izbora jednog sudije u Apelacioni sud, a u međuvremenu je došlo do suspenzije predsjednika suda. Sada je od sistematizovanih sudijskih mjesta upražnjeno šest, bez mjesta predsjednika suda. U odnosu na bolovanja sudija, jedna sutkinja je na porodiljskom bolovanju, dok je četvoro sudija na bolovanju zbog ozbiljnih zdravstvenih problema”, kaže Raičković.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka prvog jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

BROJ NAPUŠTENIH ŽIVOTINJA NA SJEVERU RASTE: Strategije na papiru, lutalice na ulicama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iako skoro svaka opština „na papiru“ ima strategiju kako kontrolisati populaciju napuštenih životinja, u praksi broj pasa se povećava, sve je više građana koje povrijede, troškovi  za naknade po tom osnovu u opštinskim budžetima rastu, malobrojna privremena prihvatilišta i azili gotovo su  bez slobodnog mjesta

 

Pred sam početak ljetnje turističke sezone,  na ulicama Kolašina je na desetine napuštenih pasa. Tokom minulih dva mjeseca,  nekoliko Kolašinaca su napali, a višestruke povrede nenijeli i jednoj srednjoškolki, na samom izlazu iz školskog dvorišta. Od nasrtaja gladnih pasa nekad se brane i turisti. Da je to jedan od većih problema Kolašina pred turističko ljeto primijetila je i novoizabrana predsjednica Marta Šćepanović. Ona je u svom prvom obraćanju građanima, kao jednu od svojih prioritenih aktivnosti sa te funkcije, najavila efikasno i brzo sklanjanje napuštenih životinja sa ulica. Tek prije  nekoliko sedmica, u nadležnim opštinskim službama tvrdili su da nemaju rješenje, jer su azili u Podgorici i Beranama bez slobodnog mjesta.

Program populacije pasa na teritoriji kolašinske opštine usvojen je prije dvije godine, ali  gotovo nijedan cilj zacrtan tim dokumentom do sada nije ispunjen.  Program se odnosi na period do 2025. godine, a ukoliko se potpuno realizuje, trebalo bi da populacija napuštenih životinja bude smanjena za 50 odsto. Predviđeno je i građenje  azila.  No, novac za to nije ni ove godine planiran opštinskim budžetom.

U Kolašinu  postoji samo privatno prihvatilište za napuštene životinje, koje funkcioniše s mnogo problema. Vlasnica tog azila Danijela Vuksanović više puta je upozoravala da životinjama  koje je ona sklonila s ulice nedostaje hrana i stručna veterinarska njega. Pomoć koju je dobila sa državnog i lokalnog nivoa, kaže ona, nije dovoljna.

U kolašinskom Sekreterijatu za zaštitu životne sredine kažu da je jedan od načina rješavanja problema izgradnja azila. Planirani cilj je da uskoro na kolašinskim ulicama ne bude pasa lutalica, ali i da podignemo svijest o odgovornom vlasništvu. Podsjećaju da je  Opština opredijelila sredstva za identifikaciju, vakcinaciju i sterilizaciju vlasničkih i nevlasničkih pasa. Identične izjave iz tog resora stizale su i minulih  godina.

Sugrađanima poručuju da ,,ukoliko se ne planira registrovati uzgoj pasa, sterilizacija ljubimca dio je odgovornog vlasništva”. U opštini Kolašin do sada je čipovano tek  600 vlasničkih pasa, a ukupna populacija se procjenjuje na oko 1.800.

,,Prema slobodnim procjenama, na teritoriji opštine Kolašin postoji oko 50 napuštenih pasa na seoskom području i oko 100 u gradu i prigradskim naseljima, dok ih je u privatnom skloništu oko 170. Veliki broj napuštenih životinja na ulicama grada, okolnih naseljenih mjesta i polja, rezultat je napuštanja životinja usljed loših navika i teške ekonomske situacije građana”, piše u Programu za sprovođenje kontrole populacije pasa.

Pored lutalica vlasnički psi su jedna od prepreka kvalitetu kolašinske turističke ponude, kažu izdavaoci smještaja.  Iz Udruženja vlasnika privatnog smještaja tvrde da lavež iz dvorišta privatnih kuća uzmerava tokom noći goste u njihovim objektima. Povodom toga, objašnjavaju, opštinske službe do sada ništa nijesu radile.

Budžet opštine iz godine u godinu opterećuju i  odštetni zahtjevi građana, koji su, usljed napada pasa lutalica, pretrpjeli fizički i duševni bol. Za četiri godine iz opštinske kase, na ime te vrste odštete, isplaćeno je oko 10.000 eura Kolašincima koji su tvrdili da su ih napali psi na ulici.

Neke veće sjeverne opštine izdvajaju i značajno više  sredstava iz budžeta po tom osnovu.  Iz opštinske kase Bijelog Polja, na primjer,  za naknadu štete za povrede nastale ujedom napuštenih pasa, za dvije minule godine,  isplaćeno je  116. 204 eura za 126 odštenih zahtjeva.  Za odvođenje pasa lutalica u azil u Beranama ta opština godišnje izdvoji od 30.000 do 40.000  eura. U  azil u Beranama bjelopoljsko Komunalno preduzeće uhvati i isporuči oko 200 pasa, a za svakog psa Opština plaća 120 eura.  No, sav taj novac ne doprinosi utisku da je na ulicama manje napuštenih životinja.  Bjelopoljci kažu da se psi kreću u čoporima po prigradskim naseljima, a na magistrali ometaju saobraćaj  i velika su opasnost za sve učesnike u saobraćaju. Po selima napadaju  ovce i sitniju stoku. Slični problemi su i u Rožajama, gdje se godinama najavljuje gradnja azila, ali su čopori pasa dio „razglednice“ i najužeg centra grada. Više  uspjeha u kontroli broja napuštenih životinja ne postižu  ni u Plavu, Gusinju, Žabljaku …

U  opštinama na sjeveru uglavnom  procjenjuju da je pravljenje  pojedinačnih azila  preskupo. Zbog toga, objašnjavaju, rješenje je regionalni azil, kakav postoji u Beranama, ali koji je trenutno pretrpan. Nažalost, nikad nije zaživjela ideja da se sličan napravi i u Bijelom Polju. U tu svrhu, još prije deceniju, Opština je kupila 4,5 hektra zemljišta za 42.000 eura između  Ribarevina i Ramčine.

Istraživanje, rađeno za potrebe nacionalnog Programa kontrole populacije pasa pokazalo je da na nivou lokalne samouprave nema razvijene infrastrukture za sistemsko rješavanje problema napuštenih životnja.  Takođe, opštine su, kao prepreke navodile, nedostatak novca, kao i nedovljno znanja i obučenog osoblja.

Vlasnica privatnog prihvatilištu u Kolašinu za Monitor podsjeća da je sistem identifikacije i registracije pasa u Crnoj Gori  uspostavljen tek prije tri godine.  Do tada, objašnjava, nije bilo nikavih zvaničnih podataka o broju vlasničkih ili napuštenh pasa. To, kaže ona, dovoljno govori „u prilog  činjenici da je briga o životinjama uvijek bila na kraju spiska prioriteta“. Sada se, tvrdi Vuksanovićeva, time intenzivnije bavimo „samo forme radi, jer nam se žuri u Evropu“.

„Kada se to kombinuje sa našom preovlađujućom sviješću, onda dođemo u situaciju da se na pse gleda samo kao na problem i opasnost. To i jesu, ali zbog nebrige.  Taj problem mjerimo novcem izdvojenim za saniranje posljedica, a ne ulažemo u rješavanje onoga što je dovelo do posljedica. Donošenje  planova ne znači da se išta promijenilo. Naprotiv, stanje je mnogo gore kad je riječ o nedostatku brige i broju napuštenih životinja“, tvrdi ona.

U  privremnom prihvatilištu  koje je Vuksanovićeva  osnovala više nema mjesta ni za jednu napuštenu životinju. Upros tome, svakodnevno, kako kaže,  zatekne novu mlandučad pasa ili mačaka  ostavljenu na kapiji tog objekta.  Vuksanovićeva objašnjava da je ključno odgovorno vlasništvo, kojem bi prethodila edukacija. Sankcije moraju postati praksa, ocjenjuje ona, za neodgovorne vlasnike ili nehumano postupanje prema životinjama.  Upozorava na desetine otrovanih pasa u Kolašinu, ali i  činjenicu „da su samo prije nekoliko godina na taj način problem lutalica „rješavale“ i nedležne opštinske službe u više gradova“.

Svjetska organizacija za zaštitu životinja (OIE), procjenom urađenom u regionu Zapadnog Balkana u periodu od 2015. do 2018.,  identifikovano je da je ogroman  broj pasa na ulicama posljedica neodgovornog vlasništva. Evropska platforma za dobrobit životinja pokrenuta je, zbog toga,  kampanja Be his hero, čiji je cilj podizanje svijesti djece školskog uzrasta na Balkanskom poluostrvu o odgovornom vlasništvu.

U nacionalnom programu koji se odnosi na tu oblast  konstatovali su da je, dugoročno, edukacija je jedan od najbitnijih elemenata sveobuhvatnog pristupa upravljanju populacijom pasa.

                                                                                      Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo