Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Servis u magli

Objavljeno prije

na

rtcg

Radio Televizija Crne Gore je ovog vikenda, kao ravnopravan partner Evropske komisije i Vlade, organizovala proslavu Dana Evrope na Žabljaku. Tim povodom, generalni direktor RTCG, Branko Vojičić, obratio se prisutnima: ,,Evropske integracije su još maglovit pojam kod crnogorskih građana i, prije svih, javni servis ima izazov da taj proces približi cjelokupnoj crnogorskoj javnosti”. Ispalo je: za razliku od crnogorskih građana, u RTCG znaju šta su evropske integracije i evropski standardi. Pokušaće da im otvore oči. I zatvorenih očiju, međutim, nije teško primijetiti da je RTCG, bez obzira na žabljačku odu evropskim vrijednostima, daleko od evropskog standarda kad su u pitanju javni servisi. ODGOVORNA DRŽAVI: U maglovitoj Evropi, poznato je, javni servisi odgovorni su građanima. Da bi se to postiglo u Crnoj Gori, medijski zakoni donešeni 2002. godine propisali su da se RTCG finansira kroz pretplatu građana. Tako bi se, računao je zakonodavac, RTCG oslobodila državne šape. Kada je plaćanje pretplate preko telefonskih računa ukinuto, pokušaj da se za RTCG plaća preko računa za struju – propao je. ,,Činjenica da je propao sistem naplate televizijske pretplate pokazuje koliko naši građani smatraju da je program RTCG kredibilan”, komentariše za Monitor Željko Ivanović, direktor Vijesti. Ivanović nije prihvatio poziv ambasadora Evropske komisije da slavi Dan Evrope na Žabljaku. ,,Odgovorio sam da neću moći jer smatram da tako veliki datum ne bi trebao da se proslavlja pod pokroviteljstvom promotera antievropskih vrijednosti u Crnoj Gori, kao što je RTCG.”

Da građani sve manje vjeruju RTCG pokazuje i statistika. Prema istraživanju CEDEM-a, u odnosu na jun 2006, na ljeto prošle godine RTCG ima sedam procenata manje onih koji joj vjeruju.
Nezadovoljstvo građana javnim servisom iskoristila je vladajuća partija, donijevši krajem prošle godine izmjene Zakona o javnim radio-difuznim servisima Crne Gore. Umjesto preko pretplate, utvrđeno je da se RTCG prvenstveno finansira iz državne kase. U Evropi bi to značilo da javni servis finansiraju građani, jer su njihove pare u budžetu. U Crnoj gori, to, međutim, znači: finansira te DPS. Tako je ozakonjeno ono što je RTCG bila i ostala: državna televizija, a ne javni servis.
BEZ JAVNE KRITIKE: Očiti primjer da je transformacija RTCG u servis građana samo prazna priča je i to što su građani Crne Gore, pa ni dok su je direktno finansirali, bez mogućnosti da kritikuju program RTCG.
Za to služe komisije za predstavke i žalbe javnih servisa. Komisija za žalbe i predstavke RTCG, kako to nalažu medijski zakoni, osnovana je krajem 2002. godine. Iako je formalno ispunila ono što se od nje traži, uprava RTCG nije učinila gotovo ništa da građane upozna sa postojanjem te komisije. Rezultat je: na imejl adresu komisije za šest godina stigla je jedna žalba. Telefoni nijesu zvonili, poštansko sanduče ostalo je prazno. Predlozi da se na adresu komisije šalju prigovori koji stižu redakciji nijesu uslišeni.
Konačno, članovi komisije biraju se na četiri godine, što znači da je komisija u novom sastavu trebala da počne sa radom krajem 2007. godine. To se nije desilo. Iako i novi Zakon kaže da komisija treba da postoji, takva nije nanovo izabrana, niti postoji u organizacionoj šemi RTCG koja se može naći na sajtu javnog servisa.
A IMA SE ŠTA KRITIKOVATI: Teško da na adresu komisije toliko godina nije stigla primjedba zbog toga što program RTCG nije za kritiku.
,,Ako se program našeg javnog servisa uporedi sa hrvatskim ili srpskim onda vi kao građanin ove zemlje možete samo da osjetite nelagodu”, komentariše Ivanović.

Tu nelagodu je novinar Dragoljub Vuković, u nekoliko navrata za Asocijaciju mladih novinara pretočio u novinske analize. Glavne karakteristike informativnog programa RTCG su, kaže se, recimo, u analizi – izvještavanje o državnim organima ili događajima koji ih se tiču bez obzira na važnost događaja i teme, odsustvo istraživačkog novinarstva, teritorijalna neujednačenost kod pokrivanja događaja, kršenje novinarskih etičkih principa, posebno pravo javnosti da zna.

Za vlast se kroz program zalaže kombinovano: propagiranjem njenih protokolarnih podviga, i istovremenim prećutkivanjem svega što bi moglo da baci sjenku na idilu. Plastičan primjer je posljednja Replika, kada voditeljka u razgovoru sa Vanjom Ćalović, izvršnom direktorkom MANS-a, dok se priča o korupciji, kaže: ,,Nije moje da mislim”.

Željko Ivanović smatra da je ,,dugoročno gledano od toga kakav je informativni program pogubnija činjenica da je RTCG potpuno opustošena u kadrovskom i stvaralačkom smislu”. On kaže: ,,Rezultat toga je nepostojanje iole ozbiljnijeg dramskog programa, obrazovnog programa, dokumentarnog, filmskog, a sve to je javni servis. Mnogo više od Diznilenda, tj. Dnevnika u pola osam”.

NEMA KO DA MIJENJA RTCG: Da program još dugo ostane isti, pobrinula se skupštinska većina.
Novim zakonom propisano je da parlament može prostom većinom odlučiti ko će biti na čelu RTCG. Zna se: većinu ima DPS-SDP koalicija. Po ranijem zakonu Skupština je mogla samo da potvrdi članove Savjeta koje je birao civilni sektor. Međutim, samo je prvi Savjet izabran bez miješanja vlasti. Kasnije, poslanici DPS-a i SDP-a su dali sebi za pravo da glasaju o članovima Savjeta. Na kraju, vlast je riješila da sebe poštedi napora da i dalje krši zakon, pa je posegla za demokratskim receptom – poništiti sve norme koje je sprečavaju da preuzme punu kontrolu nad televizijom.
Savjet je nadležan za praćenje profesionalnih standarda i programskih ciljeva i izbor direktora RTCG. U prevodu: nema ko da RTCG transformiše u javni servis.
,,Transformacija RTCG u javni servis ne da ne ide naprijed, nego se pošlo tri koraka unazad. Oni koji kažu drugačije ne znaju ništa ili su korumpirani”, kaže za Monitor Milan Popović, profesor na Univerzitetu Crne Gore.
Takva RTCG može samo da tumači evropske vrijednosti onako kako ih vidi vladajuća većina. Kad se magla podigne – ostaće pustoš.

Milena PEROVIĆ KORAĆ

Komentari

DRUŠTVO

BUDVA,  NESLAVAN EPILOG PROJEKTA VIJEKA: Njemci otišli – ostavili oštećeno postrojenje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Zajedničko u dva vrijedna projekta, koji se tiču mora i čiste morske vode, PPOV i Osmoza čiji pogubni efekti deceniju kasnije potresaju lokalnu upravu je odabir istog partnera, njemačke kompanije WTE (Wasertechnik GmbH), koja je dio austrijskog konzorcijuma EVN grupe. Ova kompanija je ostavila Budvi afere, nedovršena ili potpuno neupotrebljiva postrojenja i milionska dugovanja

Među mnogim aferama bivše lokalne uprave u Budvi, čiji su funkcioneri označeni kao članovi organizovane kriminalne grupe kojom je rukovodio bivši funkcioner DPS-a  Svetozar Marović, kojima je budžet  opštine olakšan za stotine miliona eura, izdvajaju se dva projekta, a oba se tiču mora i čiste morske vode. Izdvajaju se po obimu pohare građana Budve, po biografijama strateških partnera i scenarijima za izvlačenje novca iz bogate budvanske kase i mogli bi poslužiti kao dobar scenario za seriju kriminalističkih filmova sa predivnim autentičnim lokacijama.

Riječ je o dva projekta koji su Opštinu Budva do sada koštali više od 130.000 miliona eura. Prvi, projekat Osmoza osmišljen je za preradu slane morske vode u slatku, pogodnu i za piće,d ok se drugi odnosi na preradu otpadnih, kanalizacionih voda koje se potom čiste ispuštaju u more. Zajedničko u oba projekta čiji pogubni efekti deceniju kasnije potresaju lokalnu upravu jee odabir istog partnera, njemačke kompanije WTE (Wasertechnik GmbH), koja je dio austrijskog konzorcijuma EVN grupe. Ova kompanija koja se vrlo brzo prilagodila domaćem  načinu korupcionaškog poslovanja ostavila je Budvi afere, nedovršena ili potpuno neupotrebljiva postrojenja i milionska dugovanja.  Oba projekta, i Osmoza i PPOV pod istragom su Specijalnog tužilaštva.

Projekat desalinizacije morske vode iz 2008 godine promovisan kao epohalan poduhvat tadašnje lokalne urpave na čelu sa Rajkom Kuljačom, najavljivan je i kao prvi takav projekat na Balkanu. Posao izgradnje dobila je firma Montenegro Osmoza, anonimnih makedonskih državljana. Postrojenje je koštalo 8 miliona eura, ali nikada nije proradilo u punom kapacitetu. Budvanska avantura oko desalinizacije predstavlja jedan od najzamršenijih poslova u kome je teško ući u trag novca koji je završavao u privatnim džepovima. Nazivi firmi koje gazduju postrojenjem ubrzano se mijenjaju a sa njima i njihovi vlasnici. Montenegro Osmoza netragom nestaje, njeno mjesto zauzima nova firma, „WTE Desalinizacija morske vode“, sestra frima WTE koja ulazi u posao za izradu postrojenja za preradu otpadnih voda (PPOV) u Bečićima. WTE Desalinizacija podiže kredit od 5,3 miliona eura kod Hipo Alpe Adria banke. Nedugo zatim u posao desalinizacije na Rtu Zavala ulazi firma Mediteran WTE i sa njom španski državljanin Ruben Salgado Eskudero. Ovo je najzanimljivij zaplet u akciji desalinizacije morske vode u Budvi.  Eskudero je fotograf, rođen u Madridu, živi u Majnmaru sa kojim Opština osniva zajedničku  firmuu kojoj je pored osnivača sa udjelom od 50 odsto kapitala, Španac ujedno i ovlašćeni zastupnik iste. Na pitanjagrađana otkud on u Budvi i ko ga je doveo, ni 12 godina kasnije nema pravog odgovora. Kako je vlast u Budvi za poslovnog partnera izabrala anonimnog španskog fotografa. O čemu su razmišljali odbornici lokalnog parlamenta iz redova DPS-SDP kada su uoči nove 2009. godine većinom glasova podržali udruživanje Opštine sa firmom  Rubena Eskudera.

Odbornici suistoga dana izglasali odluku o pružanju garancija na zaduživanje Eskuderove firme u ukupnom iznosu od 8,3 miliona eura. Na onih 5,3 miliona kredita WTE Desalinizacija, koje je Eskudero velikodušno preuzeo na sebe, plus dodatnih 3 miliona. Strateški partner Opštine misteriozno nestaje, Budvi ostaju milionski dugovi koje godinama plaća. Projekat desalinizacije prerastao je u aferu „Osmoza“ kojom se duže vrijeme bavi Specijalno državno tužilaštvo, istražujući posebno ulogu Marovićeve firme Moninvest u cijeloj priči. Objekti fabrike Osmoza napušteni i oronuli sa opremom koju je zahvatila rđa, dominiraju zalivom sa zaravni Rta Zavala, kao spomenik još jednoj zaludnoj investiciji i nezapamćenoj korupciji budvanskih čelnika.

Sa druge strane Zavale, od drugog posla koji je vodila WTE, Budvi trenutno prijeti ekološka katastrofa. Radnici kompanije WTE/EVN napustili su postrojenje za tretman otpadnih voda u naselju Vještice i sa sobom odnijeli kompletnu dokumentaciju. Njemci su napustili postrojenje prije dogovorenog roka i prekršili protokol kojim je predviđeno da postrojenje bude predato poslednjeg dana marta, do kada bi se u Budvi obučio kadar za upravljanje kolektorom.Za sobom su ostavili neispravan podmorski ispust u moru pored rta Zavala, na kome u more odlaze neprečišćene otpadne vode. Bečićima i cijelom budvanskom zalivu prijeti ozbiljno zagađenje mora. Fekalije u moru – bio bi to pravi epilog višegodišnje besprizorne pohare budvanske gradske kase, divan prizor učinka bivše vladajuće elite koja nije pravedno kažnjena za svoja nepočinstva.

Opština i WTE spore se oko toga koliko je novca uloženo u izgradnju postrojenja. Kapitalni projekat Opštine Budva prerasta u međunarodnu aferu u kojoj će se tek potezati arbitražei nove procjene. Nezavisni procjenitelji već su utvrdili da je na postrojenje utrošeno oko 36 miliona eura, upola manje od sume poredviđene ugovorom, što u WTE nisu prihvatili. Opština je do sada na ime duga uplatila oko 14 miliona eura u korist WTE. Međutim, njemačko-austrijski koncern aktivirao je krajem prošle godine državne garancije u iznosu od 29,3  miliona eura koje je Vlada isplatila. Nad sudbinom gradske kase nadnila se opasnost aktiviranja i druge garancije date od strane Opštine u iznosu od 66 miliona eura, koju je potpisao tadašnji predsjednik Rajko Kuljača.

Posao izgradnje PPOV najskuplji je infrastrukturni projekat Opštine Budva, ali i pored milionskih ulaganja nije donio ugovorene koristi za Opštinu. Postrojenje tretira otpadne vode samo Budve i Bečića, ostali djelovi opštine, Sveti Stefan, Patrovac i Buljarica nisu njime obuhvaćeni iako je ugovoromto bilo predviđeno.

Prema izvještaju Državne revizorske institucije o reviziji završnog računa za 2014. godinu ukupan dug Opštine za PPOV iznosio je 121 milion eura, od čega se 65 miliona odnosi na glavnicu kredita podignutog za izgradnju postrojenja a 32 miliona na kamate kredita kojeg će Opština vraćati do 2034. godine.

Grupa WTE/EVN  je neslavno napustila Bečiće ostavljajući postrojenje u neispravnom stanju uprkos tome što je do sada od Opštine i Vlade naplatila više od 40 miliona eura. Bila je umiješana u korupciju o čemu svjedoči iskaz bivšeg direktora WTE u Crnoj Gori, Gintera Fausta pred Specijalnim tužilaštvom, po kojem je njegova firma učestvovala u korupciji u iznosu od 3 miliona eura, koji su iplaćeni šefu budvanske OKG, za vraćanje njegovih osobnih dugova. Faust je potpisao sporazum o priznanju krivice, pa ako su u renomiranoj njemačkoj kompaniji svjesno učestvovali u korupciji na štetu građana Budve, nije jasno njihovo afektivno napuštanje posla prije roka.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

DRŽAVA, CRKVA I KULTURNA DOBRA: Umjesto da štiti, država ponovo vrši popis baštine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ministar kulture Bogdanović tvrdi da će Zakon o slobodi vjeroispovijesti spriječiti devastaciju crkava. Iz Mitropolije odgovaraju da bi kulturna dobra trebao da štiti Zakon o zaštiti kulturne baštine ali da nema ko da ga primijeni. I dok je u igri države i crkve veliki broj kulturnih dobara devastiran, iz Ministarstva opetnajavljujupopisbaštine

 

Zakon o slobodi vjeroispovijesti, i ukoliko ne dovede do sukoba, svakako će imati dalekosežne posljedice. Tako, ministar kulture Aleksandar Bogdanović nedavno ustvrdi da će ovaj zakon spriječiti devastaciju sakralnih objekata. Ono što decenijama ne može njegovo ministarstvo, ni brojne institucije, eto riješiće ovaj zakon.

Ministar je ocijenio da ,,sadašnji držaoci ne samo da nijesu održavali crkve kao dragocjenost našeg nasljeđa, već su direktnim činjenjem pravili nedopustiva oštećenja”. U pravu je ministar za ovo nedopustiva. Po zakonu je tako, ali po primjeni zakona za koju je i ministar zadužen veoma dopustiva.

Na ministrovoptimizamodmah su reagovali iz  Mitropolije crnogorsko-primorske, s pozivom da dokaže njihove grijehe, navodeći kako su nadležne institucije godinama ćutale i ignorisale obilje zahtjeva za obnovu, restauraciju i konzervaciju sakralnih objekata.

Na sajtu Ministarstva kulture kao ogledni primjer prikazan je njihov odgovoran odnos prema grobnim mjestima dinastije Petrović-Njegoš ispred Cetinjskog manastira, nasuprot neprimjerenog odnosa Mitropolije.

Da podsjetimo, prije dvije godine, javnost je bila šokirana slikama u medijima oskrnavljenih i smećem zatrpanih grobova Petrovića na ulazu u Cetinjski manastir. Takvo stanje trajalo je decenijama, a konstatovala ga je i komisija Ministarstva kulture. Iz Ministarstva su tada oprtužili Mitropoliju: ,,Nemar prema grobovima, u najmanju ruku pokazuje i odnos prema dinastiji Petrović i prema crnogorskom nasljeđu i identitetu”. Iz Mitropolije su odgovorili da su oni još 2008. pokušali da urede groblje ali su spriječeni od strane Zavoda za zaštitu spomenika. Istakli su iz Mitropolije tada: ,,Nažalost, ovo groblje je vremenom postalo mjesto za igranje karata, često ga najnesavjesniji koriste i kao toalet, a u posljednje vrijeme je utočište za narkomane, pa i za pse lutalice, što veoma dobro znaju Cetinjani koji duže pamte”. Zahvaljujući javnoj bruci groblje je sanirano.

Pored ovog, o odnosu države i crkve prema kulturnim dobrima Monitor je godinama pisao. O građevinskim radovima i devastaciji na Gornjem i Donjem manastiru Ostrog, Cetinjskom manastiru, Stanjevićima, Ćeliji piperskoj, Zdrebaoniku, Starčevu, Vlaškoj crkvi, Moračniku… O radovima na Podostrogu u Mainama, omiljenom prebivalištvu vladika iz dinastije Petrović-Njegoš, na kome je na mjestu nekadašnje kule sazidan zvonik, a na konaku dograđen sprat. U samom manastiru freskopisana je i petokraka – na maršalskoj druga Tita koga demon odvlači u vatru pakla.

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 21. februara ili na
www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PETA GODIŠNJICA RATA KOTORSKIH KLANOVA: Država na rezervnom položaju

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok se niz ubistava nastavlja, naši se zvaničnici i dalje pretvaraju kako je situaciju pod kontrolom. Do sljedeće žrtve. Ili žrtava. Smrt je jedina konstanta u crnogorskom narko biznisu

 

Februar 2015. – februar 2020. godine. Pet godina kotorskog rata do istrijebljenja. Sukob  je, zvanično, počeo 20. februara 2015. kada su, do danas nepoznati, profesionalni egzekutori usmrtili Cetinjanina Gorana Gera Radomana u garaži zgrade na Novom Beogradu u kojoj je stanovao sa porodicom. Nekoliko sati ranije, u Podgorici, na frekventnom parkingu Bloka V – između obližnje škole, vrtića, samoposluge, trafika i više kafića – ispod blindiranog audija Milana Vujotića – eksplodirala je podmetnuta bomba. U sred dana. Automobil je uništen, na sreću, bez ljudskih žrtava među prolaznicima.

Od tada pa sve do koji dan unazad, kada je u Herceg Novom ubijen Šćepan Roganović (36) a na Cetinju Andrija Gazivoda (31), u ratu kavačkog i škaljarskog narko klana palo je više od 40 žrtava. Ne mali broj njih čine civili koji su imali nesreći da se u pogrešno vrijeme nađu na pogrešnom mjestu: u Budvi, Podgorici, Kotoru, odnosno, u Srbiji, Njemačkoj, Austriji… Kao navodni motiv za višegodišnji niz krvavih obračuna uzima se priča o nestanku nekoliko stotina kilograma kokaina u španskoj luci Valensija.

Različiti mediji, pozivajući se na nezvanične izvore iz policije, pominju 200 do 300 kilograma droge koji su nestali iz stana Gorana Radomana, pošto se on vratio u Španiju sa Kube, nakon izdržavanja zatvorske kazne zbog saobraćajnog prekršaja. „Izgleda da su ovdašnji nasljednici (osvajači?) kokainskih puteva koje su za sobom ostavili Darko Šarić (u Beogradu nepravosnažno osuđena na 20 godina zatvora) i Dragan Dudić Fric (ubijen u Kotoru u maju 2010.) prošvercovali makar jednu veliku pošiljku iz Južne Amerike. Neko se polakomio i droga je, nakon bezbjednog istovara na špansku obalu, nestala iz šteka u kome je bila privremeno uskladištena“, piše Monitor sredinom 2015. nakon još jedne u nizu profesionalnih egzekucija sa potpisom kotorskih narko klanova.

Do tada je već cio Balkan pričao o Kavačanima i Škaljarcima. Pa smo saznali kako se na osnovu operativnih podataka njima, u vrijeme kada su nazivi klanova i imena njihovih vođa bili nepoznati široj javnosti, na dušu stavljaju i ubistva Armina Muše Osmanagića (vođa jedne od krimi ekipa iz Bara, dovođen u vezu sa ubistvom vlasnika i urednika Dana Duška Jovanovića, ubijen u septembru 2014. u svom lokalu u Baru), i njegovog prijatelja i tjelohranitelja Andrije Mrdaka koji je krajem te godine ubijen pred kapijom ZIKS-a.

Škaljarci su u fokus javnosti dospjeli na proljeće 2015. nakon što je u Budvi ubijen bivši poslanik LSCG Saša Marković, po svoj prilici prva slučajna žrtva u započetom ratu. Prava meta ubica, tvrde verzirani, bio je njegov kum Goran Đuričković, navodno jedan od aktera krađe i prekrađe kokaina u Valensiji, koji se nakon ranjavanja u Španiji vratio u Budvu.  Baš kao u slučaju Muše Osmanagića, ni Đuričkoviću nije pomoglo to što su i on i crnogorska policija bili unaprijed obaviješteni o prijetnjama plaćenih ubica. Đuričković je usmrćen hicima iz snajperske puške, na pragu njegovog lokala Stari ribar (Old fišermen) dok je bio u društvu prijatelja, ličnog obezbjeđenja i pod nadzorom policije. Policija tvrdi da je identifikovala njegovog ubicu (izvjesni Srđan Popović iz Banjaluke) i za njim raspisala potjernicu.

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 21. februara ili na
www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo