Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Tajni ugovor za javni dug

Objavljeno prije

na

Savjet za izgradnju hidroelektrana usvojio je Nacrt koncesionog akta. I Vlada će. No, ni nakon javne rasprave o Nacrtu koncesionog akta građani ne znaju ništa više nego ranije kakav će biti aranžman sa koncesionarom koji će ući u posao izgradnje hidroelektrana na Morači.

NEMA KLJUČNIH ODGOVORA: „Javna rasprava o koncesionom aktu nije odgovorila na dva ključna pitanja – koliko će izgradnja hidrocentrala na Morači koštati građane Crne Gore i u kojoj mjeri će i da li će uopšte riješiti problem energetskog deficita”, tvrdi Dejan Milovac, direktor MANS-ovog programa za urbanizam.

Milovac tvrdi da najava da će Vlada usvojiti Nacrt koncesionog akta za gradnju hidrocentrala na Morači, svega oko 20 dana nakon završetka javne rasprave o tom dokumentu, potvrđuje da se izvršnoj vlasti žuri da finalizuje zakonske pripreme, kao i da je kompletna javna rasprava bila svojevrsno fingiranje demokratije i puko zadovoljavanje pravne forme.

Iako je prošlo već pola godine – nikako da se obznane izvještaji Ministarstva urbanizma i zaštite životne sredine sa javne rasprave o Nacrtu Detaljnog prostornog plana i Strateške procjene uticaja.

PRILAGOĐAVANJE KONCESIONARU: Milovac smatra da se takvim redoslijedom u potpunosti obesmišljava dalja rasprava o prostornom planu za sistem HE na Morači, jer će se na taj način sva buduća rješenja prilagođavati onome što budu definisali koncesioni akt i ugovor sa budućim koncesionarom.

On tvrdi da je neprihvatljivo da se nastavi sa procesom usvajanja koncesionog akta i ugovora, sve dok se javnosti ne predoče stvarni razlozi za ulazak države u taj posao.

Javnost još uvijek ne zna ni koliko će država godišnje prihodovati od izgrađenih brana, koje tehničko rješenje je ponuđeno budućem koncesionaru i kakve će biti posljedice po područje na kojem je planirana gradnja.

No, najmanja briga zagovornika izgradnje brana na Morači po aktuelnim planovima je – znaju li poreski obveznici koliko će ih taj posao koštati ili koliku će im korist ili štetu donijeti.

PRIZNANJE: Ono što Vlada više ne krije i što se jasno iz Nacrta koncesionog akta vidi jeste da njegovi tvorci priznaju da se izgradnjom hidroelektrana na Morači ne rješava pitanje domaćeg deficita energije, već da sva struja pripada koncesionaru koji će je slobodno prodavati i izvoziti kome god želi bez obzira na nacionalni interes.

U Nacrtu koncesionog akta je prikazan samo način i dinamika plaćanja koncesione naknade. No, najbitnijih podataka tu nema. A to su oni o vremenu korišćenja predmeta koncesije i visini koncesione naknade. Da su ti podaci neophodni stoji u članu 43 Zakona o koncesijama.

U toku javne debate Vladini službenici su potvrdili da bez pomoći države projekat ne bi bio finansijski isplativ za koncesionara. Analiza stranih stručnjaka pokazuje da se projekat ne isplati koncesionaru ukoliko Vlada ne priskoči sa 120 miliona eura i to odmah na početku posla. Iz Foruma 2010 objašnjavaju da ta cifra neće biti manja od 200 miliona eura.

No, Vlada ne da na svijetlo dana konkretne finansijske podatke. Ni u Nacrtu koncesionog akta ni u Koncesionom ugovoru nigdje ne piše, iako to Zakon o koncesijama nalaže, koliko će dati iz budžeta za podršku projektu – tačnije – koncesionaru. Ukoliko bi podatak o tome koliko će građani Crne Gore platiti za ovaj posao stranog investitora moglo bi postati kristalno jasno da je posao neisplativ i da bi građani morali da se zaduže i otplate stotine miliona samo da bi koncesionar mogao ostvariti profit narednih trideset do pedeset godina.

KEC U RUKAVU: No, sve ukoliko država ne može da pokrije visoke troškove projekta – to bi mogla da uradi Elektroprivreda Crne Gore – firma koja je, još uvijek, u većinskom državnom vlasništvu i koja učestvuje na tenderu. Upravo čelni ljudi EPCG pokazuju najveće oduševljenje projektom izgradnje brana na Morači.

A na računu EPCG već ima 96 miliona eura uplaćenih na osnovu dokapitalizacije i one bi mogle da se iskoriste za ovu svrhu. Ne treba zaboraviti – da je državnom energetskom strategijom i odlukama EPCG već utvrđeno da je najveći investicioni prioritet sanacija i rekonstrukcija postojeće mreže. No, ne bi nam bilo prvi put da zaboravimo što smo odlučili i preorjentišemo se na ,,pravi put”.

U ovom slučaju – potrebno je samo da se Vlada kao većinski vlasnik dogovori sa A2A. Prema tumačenju izvora Monitora u tom slučaju zbog neekonomičnosti i finansijske neisplativosti projekta A2A bi mogla da traži da im se dozvoli prijevremena privatizacija ostatka EPCG ili da im se ublaže ili ukinu druge investicione obaveze iz privatizacionog ugovora. Pri toma – ako se manja članica vladajuće koalicije – SDP – odvaži da spriječi prvi scenario građani nikada neće ni saznati da li će se i desiti ublažavanje investicionih obaveza jer im Vlada ne daje ni osnovne a kamoli tako značajne informacije iz privatizacionih ugovora.

VIŠAK VODE, MANJAK INFORMACIJA: A iz EPCG je jasno najavljeno da se ekonomičnost projekta može i naknadno popraviti tako što će se graditi nove hidroelektrane na uzvodnom toku Morače koje će moći da koriste i ,,viškove” vode iz Tare…

Sada NVO Green home traži da se Skupština izjasni o planu za izgradnju brana na Morači.

,,Eventualno korišćenje hidropotencijala Morače i novi energetski izvori trebao bi biti interes građana Crne Gore i upravo zbog toga čitav proces donosenja odluka mora biti transparentan, informacije dostupne i pravovremene, što se u ovom slučaju ne dešava”, kaže Darko Pajović, direktor Green home-a. U ovoj NVO smatraju da bi rasprava u Skupštini mogla da pomogne transparentnosti cijelog procesa, davanju odgovora na krucijalna pitanja koja ni poslije dvije javne rasprave nisu data, ali i u konačnom utiče na donošenje odluke koja bi bila u interesu građana Crne Gore.

Iza scene se odvijaju završne pripreme za konačno utvrđivanje posla oko izgradnje hidroelektrana na Morači. Što proces dalje odmiče – sve je više nepoznanica oko čitavog projekta. I šire polje za razne ,,dogovore”.

Marijana BOJANIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo